Heuriou brezonnec ha latin/a-bezh

Eus Wikimammenn
Sauter à la navigation Sauter à la recherche


HEURIOU


BREZONNEC


HA LATIN


Composet quen em pros, quen en guers, en faver bobl simpl, gant an Aotrou Briz, Belec, hac augmantet a nevez eus a C’housperou S. Briec, S. Eozen, S. Guillerm, S. Caourintin, S. Paol a Leon ha S. Tudual.


Hoc fac et vives. Luc. 10, 28.


Grit ar pez a so el levr-mâ, hac e vefot er bed-mâ en graç Doue, hac er bed-hont en he c’hloar.


E SANT-BRIEC,
E ty L. Prud’homme, Imprimer ha librer.
1849.
----


APPRO[B]ATION.


Nous, Evêque du Diocèse de Saint-Brieuc, permettons à M. Prud’homme d'imprimer un livre intitulé : HEURIOU BREZONNEC ha LATIN.


Donné à Saint-Brieuc, sous notre seing, notre sceau, et le contre-seing de notre secrétaire, le 29 Mai 1821,


† MATHIAS, Ev. de Saint-Brieuc.
Par mandement :
J. Jannin, Prêtre, Secrét.
----


JESUS, MARIA.


J’invoquerai avec respect ces doux noms au réveil, au coucher et souvent durant la journée, aux tentations, aux périls et à l'article de la mort. Dieu me fasse la grâce qu'en cette extrémité ce soient, ces augustes noms de Jésus et Marie, les demières paroles que je prononcerai et de bouche et de cœur. Les démons prennent la fuite à la dévote prononciation de ces sacrés noms. En détestation de ces maudits esprits, et en protestation de vouloir appartenir entièrement à Jésus et à Marie, disons maintenant du fond de notre cœur, aussi-bien que de bouche :

Vivent JÉSUS et MARIE à la mort et à la vie.


JESUS, MARIA.


Me a invoquo gant respet an hanvou douç-mâ quent cousquet ha pa zihunin, hac alies epad an deiz, en dentationou, en danjerou hac en articl at maro. Doue ra roï d’in c’hraç ma vezo Jesus ha Mari, diveza comzou a brononcin hac a c’henou hac a galon en extremite-se. An ærevent a deac’h ouz ar brononciation devot eus an hanvou sacr-mâ. En detestation eus ar sperejou milliguet-se, hac en protestation penaos e fell deomp apparchantout antieramant ous Jesus ha Mari leverromp bremâ eus a greis hor c’halon:

Bevet Jesus ha Mari em c’halon da bep tro.
Ma teuin bepret d’ho meuli em buez hac em maro.

CALANDRIER
Ar bloaziou
Lizeren ar Sul
An epactou
Dissul ar Septuag.
Demerc’h al Ludu.
Dissul Fasq.
1849
1850
1851
1852
g
f
e
D C
6
17
28
9
 4 C’huevr.
27 Guenv.
16 C’huevr.
 8 C’huev.
21 C’huev.
13 C’huev.
 5 Meurz.
25 C’huev.
 8 Ebreul.
31 Meurs.
20 Ebreul
11 Ebreul.
1853
1854
1855
1856
1857
b
a
g
F E
d
20
1
12
23
4
23 Guenv.
12 C’huevr.
 4 C’huevr.
20 Guenv.
 8 C’huev.
 9 C’huev.
 1 Meurz.
21 C’huev.
 6 C’huev.
25 C’huev.
27 C’huev.
16 Ebreul.
 8 Ebreul.
23 Meurs.
12 Ebreul.
1858
1859
1860
1861
1862
c
b
A G
f
e
15
26
16
18
*
31 Guenv.
20 C’huev.
 5 C’huevr.
27 Guenv.
16 C’huevr.
17 C’huev.
 9 Meurs.
22 C’huev.
13 C’huev.
 5 Meurs.
 4 Ebreul.
24 Ebreul.
 8 Ebreul.
31 Meurs.
20 Ebreul.
1863
1864
1865
1866
1867
d
C B
a
g
f
11
22
3
14
25
 1 C’huevr.
24 Guenv.
12 C’huevr.
28 Guenv.
17 C’huevr.
18 C’huev.
10 C’huev.
 1 Meurz.
14 C’huev.
 6 Meurz.
 5 Ebreul.
27 Meurz.
16 Ebreul.
 1 Ebreul.
21 Ebreul.
1868
1869
1870
1871
1872
E D
c
b
a
G F
6
17
28
9
20
19 C’huev.
24 Guenv.
13 C’huev.
 5 C’huevr.
28 Guenv.
26 C’huev.
10 C’huev.
 2 Meurz.
22 C’huev.
14 C’huev.
 3 Ebreul.
28 Meurz.
17 Ebreul.
 9 Ebreul.
31 Meurz.
1873
1874
1875
1876
1877
1878
e
d
c
b A
g
f
1
12
23
4
15
26
 9 C’huev.
 1 C’huevr.
24 Guenv.
16 C’huevr.
28 Guenv.
17 C’huev.
26 C’huev.
18 C’huev.
10 C’huev.
 1 Meurs.
14 C’huev.
 6 Meurs.
13 Ebreul.
 5 Ebreul.
28 Meurz.
16 Ebreul.
 1 Ebreul.
21 Ebreul.
AR GOUELIOU MOBIL
Ar bloaziou
An Assantion pe ar Iaou-Basq
Dissul ar Pantecost
Gouel ar Sacram.
Ar Sul quenta en Azvent
1849
1850
1851
1852
17 Maë.
 9 Maë.
29 Maë
20 Maë.
27 Maë.
19 Maë.
 8 Mezev.
30 Maë.
10 Mezev.
30 Maë.
19 Mezev.
10 Mezev.
 2 Querzu.
 1 Querzu.
30 Du.
28 Du.
1853
1854
1855
1856
1857
 5 Maë.
15 Maë.
17 Maë.
 1 Maë.
21 Maë.
15. Maë.
 5 Mezev.
27 Maë.
11 Maë.
31 Maë.
26 Maë.
15 Mezev.
 7 Mezev.
22 Maë.
11. Mezev.
27 Du.
 3 Querzu.
 2 Querzu.
30 Du.
29 Du.
1858
1859
1860
1861
1862
13 Maë.
 2 Mezev.
27 Maë.
19 Maë.
 8 Mezev.
25 Maë.
12 Mezev.
27 Maë.
19 Maë.
 8 Mezev.
 3 Mezev.
23 Mezev.
 7 Mezev.
30 Maë.
19 Mezev.
28 Du.
27 Du.
 2 Querzu.
 1 Querzu.
30 Du.
1863
1864
1865
1866
1867
14 Maë.
 5 Maë.
25 Maë.
10 Maë.
30 Maë.
24 Maë.
15 Maë.
 4 Mezev.
20 Maë.
 9 Mezev.
 4 Mezev.
26 Maë.
15 Mezev.
31 Maë.
20 Mezev.
29 Du.
27 Du.
21 Du.
28 Du.
27 Du.
1868
1869
1870
1871
1872
22 Maë.
 6 Maë.
26 Maë.
28 Maë.
 9 Maë.
 1 Mezev.
26 Maë.
 3 Mezev.
28 Maë.
19 Maë.
12 Mezev.
27 Maë.
116 Mezev.
 8 Mezev.
30 Maë.
 2 Querzu.
28 Du.
27 Du.
 3 Querzu.
 1 Querzu.
1873
1874
1875
1876
1877
1878
22 Maë.
14 Maë.
 6 Maë.
25 Maë.
10 Maë.
30 Maë.
 1 Mezev.
24 Maë.
16 Maë.
 4 Mezev.
20 Maë.
 9 Mezev.
12 Mezev.
 4 Mezev.
27 Maë.
15 Mezev.
31 Maë.
20 Mezev.
30 Du.
29 Du.
28 Du.
 3 Querzu.
 2 Querzu.
 1 Querzu.
----
An Amzeriou Santel, ar Solenniteou hac ar Goueliou Mobil, pere int.

Beza ez eus er bloas certen amseriou santel pe sollenniteou ha goueliou mobil, evel a so roet da entent diaraoc, pere so galvet mobil, da lavaret eo, chenchant, abalamour ma chenchont a zeiz hac avichou soquen a vis, ha na erruont quet bloas d’ar memes poent evel ar goueliou-all pere so stabl. Chetu amâ’tu an amseriou hac ar goueliou mobil-se, pere so merquet en daulen diaraoc.

Ar sul quenta eus an Azvent, pehini a vez ato ar Sul tosta da vouel sant Andre, quent pe c’houde hac aviziou memes ec’h erru d’ar gouel-mâ ; ar pez a ellot da anaout diouz lizeren ar sul, pehini a vezo merquet evit ar bloas-se.

Ar Septuagesim, pehini a gommanç ato an trede Sul dirac demerc’her al Ludu ; eleac’h ma finis an Alleluia, pehini a vez lezet ac’hano da Basq hep he lavaret en Ofiç divin.

Demer’her al Ludu, pehini eo an deiz quenta eus ar C’horaïs, eleac’h ma tleer assista en Ofern, ha receo al Ludu benniguet da ober erfat, evit en em dispos d’ar benijen.

Dissul Phasq gant al lun hac ar meurs varlerc’h peguement bennac na d’ê quet berset ar meurs bremâ en certen escoptiou, evel ma’z oa diagent.

Gouel an Assancion eus hor Salver en eê, galvet ivez ar Iou-Basq, pehini a erru da ben an daouguent dez varlerc’h Pasq d’ar iaou ato.

Dissul ar Pantecost gant al lun hac ar meurs varlerc’h, peguement bennac ma d’ê quet berset bremâ dez ar meurs en certen escoptiou, evel ma’z oa diaguent.

Gouel ar Sacramant, pehini a vez solenniset d'ar iaou varlerc’h dissul an Dreindet, pehini, eo ive ar Sul quenta varlerc’h ar Pantecost.

Et c’halandrier diaraoc e vellot pe da zeiz ha pe en mis eus ar bloas ma viot ennâ, ec’h erruo ar solenniteou-mâ.

Peb Ilis a so ivez oblijet da observi ar gouel principal eus he fatron, hac an deiz eus he dedicaç, mar e deveus Dedi ebet. Mæs ar gouel-mâ eus an Dedi a vez solenniset dre an darnvuia eus an Ilisou da ur Sulvez, evel en Escopti Querne, elec’h ma solenniser an Dedicaç eus an oll iisou casimant ar Sul diveza varlerc’h ar Pantecost, eraoc ar Sul quenta eus an Azvent. ----


CALANDRIER AR MISIOU.
———————————— GUENVER ————————————
A  1 Ar Circoncsion, b.
b  2 Eizv. s. Stephan, d.
c  3 Eizv. s. Ian, doub.
d  4 Eizv. an Innoçantet, d.
e  5 s. Telesphor, p. m.
f  6 Gouel ar Rouanez, b.
f  7 s. Lucian, merzer.
A  8 stes Guidila, Guerc’h.
b  9 stes Bazilissa, merz.
c 10 s. Guillerm, escop.
d 11 s. Hygin, pap. m.
e 12 s. Eutrop, merzer.
f 13 Eizv. ar Rouanes, d.*
g 14 s. Hiler, escop. conf.
A 15 s. Paul, ermit, c. d.
b 16 s. Marcel, pap, m.
c 17 s. Anton, conf. doub.
d 18 Cador s. Per, p. c. d.
e 19 s. Canut, merzer.
f 20 s. Fabian ha s. Bastian,
        merzerien, doub.
g 21 stes Agnes, g. m. d.
A 22 s. Vincent etc. m.
b 23 s. Remond Pen. conf.
c 24 s. Thimothée, esc. m.
d. 25 Conver. s. Paul, doub.
e 26 s. Polycarp, esc. m.
f 27 Yan Chrysost. doct. d.
g 28 s. Julian, escop, c. d.
A 29 s. Fr. de Sal, es. c. d.
b 30 stes Martina, g. m.
c 31 s. Per Nolasc. c. doub.

* Dar Sul varlerc’h eizvet ar Rouanez ema gouel an Hano a Jesus, doubl.

* D’ar Merc’her dirac demerc’her al Ludu e reer e Querne guel an tri berad Goad, doubl.


———————————— C’HUEVRER ————————————
d  1 s. Ignaç, escop. m.
e  2 Purific. ar Verc’hes,
     galvet ar Chande. b.
g  3 s. Bleas, escop. m.
   4 s. Andre Corsin, es. d.
A  5 stes Agata, g. m. d.
b  6 stes Dorotea guerc’h,
     s. Gildas.
c  7 s. Romulad, conf. d.
d  8 s. Jan de Mata, c. d.
e  stes Apollina, g. m.
f 10 stes scholastica, g.
g 11 s. Severin conf. abat.
A 12 s. Didier, confessour
b 13 stes Ulalia, guer. m.
e 14 s. Valentin, bælec. m.
d 15 s. Fost ha s. Jovita m.
e 16 stes Juliana, g. m.
f 17 s. Guerroc, c. doubl.
g 18 s. Simeon, escop. m.
A 19 s. Gobin, bælec. m.
b 20 s. Eucher, escop. c.
c 21 s. Gombert, escop. c.
d 22 Cador s. Per p. c. d.
e 23 stes Mac’harid, penit.
f 24 s. Mathias, Abostol.
g 25 s. Theres, arc’hesc. c.
A 26 s. Alexandr, patriarch.
b 27 s. Germier, c. alc’hues
c 28 s. Romen, confessour.
Er Bloaveziou Biseaut e vez nao devez varnuguent e mis C’huevrer, ha neuse e vez gouel sant Mathias ar pempet devez varnuguent eus ar mis.


———————————— MEURS. ————————————
d  1 s. Albin, escop. c.
e  2 s. Jaoua, escop. c. d.
f  3 s. Guenol, ab. conf. d.
g  4 s. Casimir, Roue, c.
A  5 s. Phocas,merzer.
b  6 s. Sane, conf. escop.
     stes Coleta, guerc’hes.
c  7 s. Thomas, doct. c. d.
d  8 s. Ian Doue, conf. d.
e  9 stes Francesa, Intan. d.
f 10 An daougent merzer.
g 11 s. Euloch, bælec, m.
A 12 s. Paul e Leon, c. b.
b 13 s. Gregor, pap, c. d.
c 14 stes Matilda Rouanez.
d 15 s. Longius an dall, m.
e 16 s. Abraham, erm. c.
f 17 s. Patriç, escop. c.
g 18 s. Cyril a Jerusalem
     escop.
A 19 s. Joseph, conf. doub.
b 20 s. Joakim, conf. d.
c 21 s. Beneat, conf. d.
d 2 stes Catell a Sued.
e 23 s. Othon, confessour.
f 24 s. Gabriel, arc’hel.
g 25 Annuntiation ar Ver-
     c’hes, bers
A 26 s. Ludger, escop. m.
b 27 s. Ian ermit, conf.
c 28 s. Gontran, roue, c.
d 29 s. Eustras, abat, c.
e 30 s. Ian Climatus, conf.
f. 31 s. Gulen, conf. abat.
———————————— EBREUL. ————————————
g  1 s. Hugues, escop. c.
A  2 s. Frances a Baul, c.
     doub.
b  3 stes Mari Egyptian, d.c  4 s. Isidor, escop, c. d.
d.  5 s. Vincent Ferr., c. d.
e  6 s. Guillou, abat, c.
f  Aïbert, religius, c.
g  8 s. Denes, escop, c.
A  9 stes Vaudrud, guerc’h.
b 10 s. Macaire, escop. c.
c 11 s. Leon, pap. conf. d.
d 12 s. Zenon, escop, m.
e 13 s. Hermenegild, m.
f 14 ss. Tiburç, Valerien,
g    etc. merzerien.
  15 stes Anastasia, merz.
A 16 s. Padern, escop, c.
b 17 s. Anicet, pab. m.
c 18 s. Eleuther, merzer.
d 19 s. Timon, diacr, m.
e 20 s. Richard, confes.
f 21 s. Anselm, escop, c.
g 22 s. Soter, s. Caii, PP.
     merzerien
A 23 s. Georch, merzer.
b 24 s. Roberrt, confessour.
c 25 s. Marc, evangel. d.
d 26 s.Clet, s. Marcellin, p.
e 27 s. Antim, escop, c.
f 28 stes Theodora, g. m.
g 29 s. Per, merzer, doub.
A 30 stes Catel eus a Sienne,
     guerc’hes, doub.
———————————— MAE. ————————————
b  l ss. Philip ha Iасоb, d.
c  2 s. Atanas, escop, d.
c  3 Invantion ar Groas, d.
e  4 stes Monica, intav. d.
f  5 s. Pius, pap, s. Briec,
     escop.
g  6 s. Ian Porte-Lat. ab. d.
b  8 Apparition s Mikeal, d.
c  9 s. Gregor, escop. c. d.
d 10 s. Antonin. es. conf.
e 11 s. Tudin, conf. abat.
f l2 ss. Ner. Achil. Domit.
     merzerien.
g 13 s. Serves, escop, c.
A 14 s. Isidor, s. Primel. c.
16 s. Ubald, escop, c.
d 17 stes Restitut, g. m.
e 18 s. Venanç, merzer.
f 19 s. Per Celestin, pap.
     Confessour, doub.
g 20 s. Bernardin, conf.
A 21 s. Eozen, conf. doub.
b 22 Anzon, predicat, c.
c 23 s. Florant, ermit‚ c.
d 24 ss. Rogatien, s. Dona-
     tien, merzerien.
e 25 stes Madalen de Pazis,
     guerc’hes.
f 26 s. Philip Neri, conf. d.
g 27` s. Ian pap, merzer.
A 28 s. Germen, escoр, c.
b 29 s. Maximin, eзсор. c.
e 30 s. Felix, pap. merzer.
d 31 stes Peronel, guerc’h.
———————————— MEZEVEN. ————————————
e  l s. Ronan, escop, c. d.
2  s. Erasm ha s. Marce-
     lin, merzerien.
g      3 stes Clotilda, rouan.
A  4 s. Guirin, merzer.
b  5 s. Bonifaç, escop, m.
c  6 s. Norbert, esc. с. d.
d  7 s. Clauda, esсор. c.
e  8 s. Medard, escop, c.
f  9 s. Prim, s. Felicìen, m.
g 10 stes Marc’harid, Rouan.
A 11 s. Barnabas, abost, d.
b 12 s. Ian Facond, c. d.
c 13 s. Anton a Bad, c. d.
d 14 s. Basil, esc. c. d.
e 15 s. Guy, s. Modest,m.
f 16 stes Lugdard, leanes,
     guerc’hes.

g 17 s. Herve, ermit, c. d.
A 18 s. Marc, s. Marcellin,
     merzerien.
b 19 s. Gerves, s. Protes, m.
c 20 s. Sylver, pap, merz.
d 21 s. Meæn, abat. conf.
e 22 s. Paulin, escop, c.
f 23 stes Mari d’Oig. g.
g 24 s. Ian Vadezour, bers.
A 25 Trans. s. Talar. es. c.
b 26 s. Ian, s. Paul, m. d.
c 27 s. Samson, confess.
d 28 s. Irenee, esc. m. iun.
e 29 s. Per, s. Paul, ab. b.
f 30 Commemoration sant
     Paul, abostol, d.
———————————— GOUERE. ————————————
g  1 Eizv. s. Ian-Vadez. d.
A  2 Visit. ar Verc’h. d.
b  3 s. Anatol, escop , c.
c  4 s. Udalric, escop, c.
d  5 stes Zoe, merzeres.
e  6 Eiz. s. Per, s. Paul, d.*
f  7 s. Gouelc’hen, es. c. d.
g  8 stes Elisabeth, rouan.
A  9 stes Anatolia, merz.
b 10 Ar seiz Sant, etc. m.
c 11 s. Pii, pap, merzer.
d 12 s. Ian Goalbert, c. d.
e 13 s. Anaclet, pap, m.
f i4 s. Bonaventur, es. c. d.
g 15 s. Herri, impalar, c.
A 16 An Itron Varia a Gar-
     mes, d.ha s. Treme-
     nan esc. conf. doub.
b 17 s. Alexis, confessour.
c 18 s. Tivisio, escop, c.
     ha stes Simphorosa
     gant he seiz Map, m.
d 19 s. Arseni, confessour.
e 20 stes Mac’harid, g. m.
f 21 stes Prazed , g. mer.
g 22 stes Mari Madelen, d.
A 23 s. Apoliner, merz. d.
b 24 stes Christiana, g. m.
c 25 s. Jacques, abostol.
d 26 stes Anna, mam ar
     Verc’hes, doub.
e 27 s. Christof, merzer.
f 28 ss. Naz. Gals. Vict. m.
g 29 stes Martha, guerc’h.
A 30 s. Guillerm, escop, c.
b 31 s. Ignaç , conf. doub.

* D’ar Sul varlec’h eisvet gouel S. Per ha S.Pau e vez solennizet an Dedy eus an Ilis Cathedral, en Escopti Leon d ha f.

———————————— EOST. ————————————
b  1 Chadennou s. Per ab.
     doub.
c      2 s. Germen, escop, c.
     hac an Itr. V. an Elez.
d  5 Invent. s. Stefan, m.
e  4 s. Dominic, conf. d.
f  5 An Itr.Var. Erc’h, d.
g 6 Transfigurat. J.-C. d.
A  7 s. Cajetan, conf. d.
b 8 s. Ciriac, s. Larg. etc. m.
c  9 s. Romæn, merz.
d 10 s. Lauranç, merz. d.
e 11 Gouel ar Gurun. d. ha
     s. Tiburç, stes Susan.
f 12 stes Cler, guer. d.
g i3 stes Radegonda, Rou.
A 14 stes Atanas. int. iun.
c 15 Assomption ar Ver. b.
d 16 s. Hiacinth, conf. d.
e 17 Eizv. s. Lauranç, d.
f 18 stes Helena, impalaer.
g 19 s. Loïs, escop, conf.
A 20 s. Bernard, conf. d.
b 21 s. Privat, escop, m.
c 22 Eizv. ar Verch’es, d.
d 23 s. Philip Cenetii, c. d.
e 24 s. Berthele, abost. d.
f 25 s. Loïs, roue, c. d.
g 26 s. Zephirin, pap. m.
A 27 s. Cesar, escop, conf.
b 28 s. Augustin, esc. d.
c 29 s. Ian Diben, mer. d.
d 30 stes Rois, guerc’h. d.
e 31 s. Remon, conf. d.
———————————— GUENGOLO. ————————————
f  1 s. Gilles, abat, c.
g  2 s. Stefan, roue, conf.
A  3 stes Seraphia, merz.
b  4 stes Rosalia, guerc’h.
c  5 s. Laurans Justin, e. c.
d  6 s. Hubert, abat, c.
e  7 stes Rouanes, merz.
f  8 Nativ. ar Verc’h. b.*
g 9 s. Gorgon, merzer.
A 10 s. Nicolas Tol. c. d.
b 11 s. Prot. hac e Gompag.
c 12 stes Bona, guerc’hes.
d 13 s. Mauril, escop, c.
e 14 Exaltat. ar Groas, d.
f 15 Eizvet an Nativite, d.
g 16 s. Cyprian, escop. m.
A 17 Stigmatou s. Franç. c.
b 18 s.Thomas ar Kuev. es.
c 19 s. Janvier, es. gant he
     gompagnunou, m. d.
d 30 s. Eustach gant he gom-
     pagnunou, merz. d.
e 21 s. Vaze, abostol.
f 22 s. Mauriç. etc. merz.
g 23 s. Lin, pap, merzer.
A 24 An Itron V. merci, d.
b 25 s. Fremin, escop, c.
c 26 stes Justina, s. Cip. m.
d 27 s. Com ha Damian, m.
28 s. Winceslas, duc, m.
f 29 s. Mikeal, arc’hel, d.
g 30 s. Jerom, confes. d.

* Dar Sul varlerc’h ar gouel-mâ d’ar Verc’hesn e rer ar guel eus an Hano à Vari, doubl.

———————————— HERE. ————————————

Ar Sul quenta eus ar mis-mâ e rét Ofiç ar Rozera eus ar Verc’hes gant solehnite, doubl.

A  1 s.Remij, escop, c. d.
b  2 An Elez Gardien, d.
e  3 s. Melor, prinç a Vreiz.
d  4 s. Frances, conf. d.
e  5 s. Placid hac e gom. m.
f  6 s. Brunon, confes. d.
g  7 s. Marc, pap, conf.
A  8 stes Berc’hed, Int. d.
b 9 s. Denes, etc. merz.
c 10 Translat. s. Paul, es.
     Patron à Leon, c. d.
d 11 s. Frances Borgia, c.
e 12 s. Ulfrid, escop, c.
f 13 s. Rallan, es. s. Edu. c.
g l4 s. Callist, pap, merz.
A 15 stes Theresa, guer. d.
b 16 s. Conogan, escop, d.
6 17 stes Hedvigea, Intâv.
d 10 s. Luc, evangelis. d.
e 19 s. Per Alcantara, c. d.
f 20 s. Capres, escop, m.
g 21 stes Ursula, etc. g. m.
A 22 stes Mari Salo. greg.
b 23 s. Romin, escop. c.
c 24 s. Magloar, esc. conf.
d 25 s. Gouenou, esc. c. d.
e 28 s. Evar. p. m. s. Al c. d.
f 27 s. Froumant, esc. c.
g 28 s. Simon ha s. Jud, eb.
A 29 stes Ermelenda, guer.
b 30 s. Zenob, mers.
c 31 s. Quintin, iun.
———————————— MIS DU. ————————————
d  1 An oll Sent, bers.
e  2 An Anaon Fidel, d.
f  3 s. Guenel, abat, conf.
g  4 s. Charles, es. conf.
A  5 s. Zacharias tad s. Ian
b  6 s. Seonar c. s. Mel. c.
c  7 s. Florant, esc. conf.
d  8 Eizv. an oll Sent, d.
e 9 Dedy an Ilis a s. Sal. e.
     Rom. d. s. Theodor, m.
f 10 s. Andre Avellin, c.
g 11 s. Martin, es. conf. d.
A 12 s. Martin, pap, merz.
b 13 s. Didaç, confessour.
c 14 s. Ildul, ab. s. Troer.
d 15 s. Malou, es. conf.
e 16 s. Runan, esc. conf.
f 17 s. Gregor, Taum. es. c.
g 18 Dedy an Ilis a s. Per.
     ha s. Paul Ebestel, d.
A 19 stes Elisabeth, int. d.
b 20 s. Felix Vales, c. d.
c 21 Presantat. ar Verc’h.
     Glorius Vari, doubl.
d 22 Santes Aziliç, g. m. d.
e 23 s. Clemant, pap. m.
f 24 s. Hoardan, esc. c. d.
g 25 stes Catell, g. m. d.
A 26 stes Genofa, g. Ded.
     ar Gathed. a Quemp. d.
b 27 s. Tangui, s. Maud, a.
c 28 stes Eoded, guerc’hes.
d 29 s. Saturnin, merz.
e 30 s. Andre, Abostol. d.


———————————— MIS QUERZU. ————————————
f  1 s. Tudual, escop, Pa-
     tron a Dreguer eleac’h
     ma ze bers.
g  2 stes Babiana, merz.
A  3 s. Frances Xavier, c. d.
b  4 s. Per Crisolog, c. d.
c  5. s. Sabbas, abat, c.
d  6 s. Nicolas, esc. c. d.
e  7 s. Ambroas, esc. c. d.
f  8 Comception ar Ver. b.
g  9 stes Leocadian, merz.
A 10 s. Melchiad, pap, m.
b 11 s. Damas , pap, c.
c 12 s. Caourintin, es. conf.
     Patron a Quern : eno
     e bers.
d  3 stes Luss, g. m. d.
14 s. Eguiner, merz.
f 15 Eizv. ar Concept. d.
g 16 s. Euseb, escop, m.
A 17 s. Lazar, escop, m.
b 18 s. Modest, esc. conf.
c 19 s. Nemes, merzer.
d 20 s. Dominica Silos, c.
e 21 s. Thomas, abost. d.
f 32 s. Ischirion, merz.
g 23 s. Servul, confessour.
A 24 stes Tarsila, g. iun.
b 25 Deiz Nedelec.
c 26 s. Stefan, merz. b.
d 27 s. Ian Evangelist, d.
e 20 An innoçantet, doub.
f 29 s. Thomas a Gantor-
     beri, merzer.
g 30 Ar Sul an eiz. Nedel.
A 31 s. Guelvestr, p. c. d.
----
EXPLICATION
Eus an Epactou, pe ar voyen da c’hout pe devez loar a so d’an deiz ma falvezo deoc’h gouzout.

AN Epactou, da laveret eo, an neveziou-loar pere eo en drede renq eus ar galandrier ar goueliou mobil a so amâ diaraoc, ne d’int quen tra nemet an unecvet devez en de veus ar bloas commun eus an heol muguet ar bloas commun eus al loar : rac ar bloas commun eus an heol en deveus tri c’hant pemp ha tri-ugent devez, evel a so lavaret varlerc’h ; hac ar bloas commun eus al loar, n’en deveus nemet tri c’hant pevar hac anter cant devez, ha quementse so caus ma c’herru bep bloas an neveziou loar unec devez quent eguet er bloas diaraoc. Hoguen an epactou a vez avancet nac augmantet oc’h ajouti ato ar memes niver eus a unec var ar c’henta, pe var an epactou eus ar bloas presant ; ha mar deu an augmentation-se da ober an tuont da dregont devez, e renquet lamet emeas an tregont devez-se pere a ra ul loariat, hac niver a vezo manet an tuont d’an tregont devez-se, vezo an epactou. Ret eo remercout couscoude penaos var an epactou a naontec e renquer ajouti daouzec ha non pas ebquen unec, evit goude beza laquet tregont emeas, ma vezo an epactou eus ar bloas varlerc’h unan.

Evit gouzout eta pet devez loar a so d’an deiz ma fell deoc’h gouzout, guelit diouz calandrier ar goueliou mobil a so ama diaraoc, pebez niver a so evit an epactou vis-a-vis d’ar bloas ma emaoc’h ennâ, ajoutit gant an niverse eus an epactou an niver eus ar misiou a so adaleq mis meurz betec ar mis ma emaoc’h ennâ, o conta ive mis meurz hac an hini ma emaoch ennâ gant ar mision all pere a alle beza entrezo ; ajoutit c’hoas gant an daou niverse eus an epactou hac eus ar misiou, an nombr deiziou pere so tremenet eus ar mis ma emaoc’h ennâ betec an deiz ma fell deoc’h gouzout pe zeiz euz al loar a ve neuse, o conta ive ar memes deiz se gant an deiziou oll pere a vezo tremenet eus ar mis-se, an tri nombr-se assambles, da lavaret eo, en nombr eus an epactou, eus ar misiou adalec mis Meurz, hac eus an deiziou tremenet eus ar mis ma falvezo deoc’h gouzout pe zeiz eus al loar a vezo an nombr-se, a lavaran, veza a raï an nombr deiziou eus al loar a falvezo deoc’h da ouzout, ia gant na dremeno quet an nomhr - se an tuont da dregont : rac mar tremen an-tuont da dregont, e ranquer lamet emeas tregont, evel am eus lavaret dija ; hac an niver a vezo restet goude lamet an tregont-se, vezo tost-da-vad an deiz a glasquot al loar.


EXPLICATI0N

Eus an daolennou an daou calandrier a so amâ diaraoc, ha pe seurt gousperou a vez lavaret d’ar sul ma vezer ennâ.

AR guer-mâ, calandrier, a sinifi ur c’haïer pe un daulen eleac’h ma ê merquet an amseriou, ar misiou an deïziou, ar solenniteou hac ar goueliou a so epad a[r] bloas. Amâ diaraoc e velit diou daulen evit ar c’halandrier. An daolen guenta eo calandrier ar goueliou mobil pere a chench a zeiz hac e boent peb bloas ; an eil daolen eo calandrier ar misiou hac ar goueliou stabl, hac o vouelot diouz an diou daolen-mâ pe da boent, pe da vis, ha pe da zeiz eus ar bloaz ec’h erruo an amseriou santel : ar solenniteou hac an oll goueliou-se, quen ar re mobil, quen ar re stabl. Ar goueliou mobil eo ar re pere ne erruont quet beb bloas d’ar memes poent ; hac ar goueliou stabl eo ar re pere a erru ato d’ar memes deiz a d’ar memes mis, pe d’ar memes poent.

En daolen quenta pehini eo calandrier ar gouelion mobil, e velit cals a rencou hac a chifrou en peb pagen, ar chifr quenta eus ar renq a represant ar bloaziou, quen er bagen a so an tu cleiz deoc’h, quen er bagen a so an tu deou. En eil renq eus ar bagen gleiz deoc’h, e velit lizerennou pere a represant ar suliou eus à bep bloas ; hac er bloas m’en em gueffot ennâ, en devezo evit ar sul ato al lizeren pehini so a gostes vis-a-vis d’ar bloas-se : hoguen eleac’h ma zeus diou liseren assembles, evel a so bep pevar bloas, ar guenta eus an diou liseren-se a represant ar sul adalec commançamant ar bloas bete gouel sant Mathias, Abostol, hac en eil en represant adalec ar gouel-mâ bete fin ar bloas, abalamour ma ê biseaust ar bloas-se.

En drede renq eus ar bagen gleiz e velit ar chitrou eus an epactou, evit ma vouelot diouto peur vezo an neveziou-loar, ha pet devez loar a vezo d’an deis ma falvezo deoc’h gout er bloas a so eno araoc vis-a-vis da peb chifr. Er pedervet renq e velit ar chifrou eus ar Septuagesim ; er bempet ar chifroa eus a demerc’her al Ludu, hac er c’huec’hvet ar chifrou eus a Basq, evit ma vouelot dious pep chifr pe da vis ha pe da zeiz eus ar mis ec’h erruo an amseriou santel-mâ er bloas a so vis-a-vis da peb chifr ive.

Er bagen all eus an daolen guentâ-mâ pehini so an tu deou deoc’h, e velit ive chifrou ar bloaziou er guenta renq, chifrou an Assantion pe ar Iaou-Basq en eil renq ; chifrou ar Pantecost en trede renq ; chifrou gouel ar sacramant er pedervet renq ; ha chifrou ar sul quenta an Azvent en diveza renq : evit ma vouelot ive diouz peb-unan eus ar c’hifrou-se pe da vis ha pe da zeiz eus ar mis ec’h erruo peb-hini eus ar solenniteou-mâ er bloas a so enno vis-à-vis.

En eil daolen eo calandrier ar misiou, evit an daouzec mis eus ar bloaz. En peb mis e velit da guenta-tout araoc peb devez unan eus ar seiz lizeren-mâ , A, B , C, D, E , F, G, evit ma vouelot pehini anezo eo lizeren ar Sul ar bloas ma viot ennâ, ha ma tifarantot diouz al liseren-se an deïziou all eus ar sizun er memes bloas. En costez peb unan eus al lizerennou-mâ e velit ur chifr, pehini a represant an deiz eus ar mis : ha goude ar chifr-se e velit al liseren s, pehini a siguifi sant, peautrament ar peder lizeren-mâ, stes , pere a sinifi santes ; ha varlerc’h al lizerennou-mâ e velit hano ar sant pe ar santes eus a behini e reer ar gouel en deiz-se ; aviziou memes e velit hano daou pe dri sant pe santes d’ar memes deiz, rac bemdez ec’h erru gouel cals a sænt.

Ar sænt a so er Brevier Roraaen a so lequeet en heuriou-mâ ive preferablamant d’ar sænt all, dre ma reer an ofiç anezo en pep leac’h casimant. Hoguen ofiç ar sent a so peautramant doubl, peautramant hanter doubl, peautramant simpl. Doubl eo, pa vez doublet pe lavaret di-veic’h het-a-hed an Antifonennou quent ha goude ar Salmou hac ar C’hanticou, hep e vez gret neuse ar gommemoræsonou pe ar memoriou commun a so dirac Complidou ar Sul. Hanter doubl eo an ofiç, pa na vez grêt nemet commanç an Antifonennou araoc pep Salm pe ar Gantic, ha na vezont lavaret entieramant nemet en fin ar Salm : hac e vez grêt neuse ar gommemoræsonou pe ar memoriou commun en fin Gousperou, ha toude memes a reer en ofiç simpl. Er fæçon-mâ a vez grêt ive offiç ar suliou ordinal epad ar bloas, pehini ne de nemet hanter doubl. Hoguen mar guerru d’ar sul ur gouel en devezo un ofiç doubl, elec’h ofiç ar sul vezo gret ofiç ar gouel-se, eus a behini e vezo lavaret ar Gousperou ha non pas Gousperou ar Sul, nemet ma vezo couscoude lavaret ive oræson ar Sul varlerc’h oræson ar gouel-se quen en Oferen, quen er Gousperou, ha ma guerru ar gouel doubl-se dal lun, e vezo lavaret quercouls he C’honsperou d’ar Sul diaraoc eleac’h Gousperou ar Sul, eus a behini e vezo grêt commemoræson hepquen, o lavaret varlerc’h oræson ar gouel, oræson ar sul ive gant he verset.

Evit gouzout eta pe seurt gousperou a leverrot d’ar sul, n’hoc’h-eus nemet caout recours d’an daulen eus a galandrier ar misiou, ha clasq eno an deiz eus ar mis ma viot ennâ, eleac’h ma c’hanavezzot [sic] ive ar sul diouz al lizeren pehini en devezo er bloas-se ; ha mar guelit ec’h erruo d’ar memes deiz gant ar sul pe da lun varlerc’h ur gouel hac a vezo merquet bers pe doubl e vezo lavaret Gousperou ar gouel-se ha non pas re ar sul, nemet na ve ar sul privilegiet bennac, evel ma ze suliou pere a so specifiet tumâ varlerc’h Gousperou Nedelec, eleac’h ma commanç an oræsonou evit ar goueliou. Ar goueliou a vellot lequeet en lizerennou gros en daulen eus a calandrier ar misiou, a so bers ha mirabl casi en peb leac’h ; hoguen ar re so e lizerennou commun ne d’int quet berset, evito da veza doubl. Pa vellot merquet enno ive var ur Gouel al lizeren a, e sinifi eo abostol ar sant ; pa vellot a lizeren m, e sinifi eo merzer ; pa vellot a lizeren c, e sinifi eo confessour ; ha mar guellit p, peautramant es gant ar c-se, e sinifi an dra-se penaos eo ur sant confessour, pap pe escop an hini a so he vouel en deiz-se.

Mar guelit merquet ive varlerc’h hano ur Santes al lizeren g peautramant guer,e sinifi penaos eo guerc’hes, ha mar deo ajoutet al liseren m e sinifi eo guerc’hes ha merzeres; hoguen ma na dema quet al lizeren m, varlerc’h g, ne deo nemet guerc’hes, ha ma na dema quet al lizeren g gant al lizeren m, ne deo nemet merzeres ha non pas guerc’hes. En gousperou ar sænt e vellot expliquet petra sinifi abostol, evangelist, merzer, confessour, guerc’hes pe non guerc’hes.
OFFIÇ AN HANO
HAC AR GURUNEN
EUS AR VERC'HES GLORIUS VARI,
MAM DA ZOUE.


Evit ma sevijo an offiç-mâ da Vatinesou d'ar bobl, hon eus sonjet e ve mat he gommanç evel ma commanç ivez an dud a ilis ho matinesou, da c’housout eo, dre ar Pater, an Ave, ar Credo, an Domine, labia, hac ar Salm Venite, exultemus, pere so lequeet amâ oll en guerziou Brezonec.


Pater, Ave, Credo ha Domine, labia, a ell beza canet var an ton : Evit esperout en Doue.

HOn Tad pîni so en êvou,
Selaouit ouz hor pedennou;
Hoc’h hano ra vezo meulet,
Ha gant an oll santifiet.
Ra zeui deomp ho rouantelez,
Ma ho quelin gant an Elez :
Ra vezo grêt ho volonte
Var an douar evel en eê.
Hirio pa’z omp quen izomec,

PAter noster qui es in cœlis, sanctificetur nomen tuum.

Adveniat regnum tuum.

Fiat voluntas tua sicut in cœlo et in terra.

Panem nostrum quotidianum da nobis hodiè.

Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.

Et ne nos inducas in tentationem. Sed libera nos à malo. Amen.

Roït d’omp hor bara pemdeziec :
Hor pardonnit, pa pardonnomp
Da guement a ra offanç d’omp.
N’hon list quet da goueza nepret
Gant nep tentation e-bet :
Hoguen non dilivrit a zrouc
Hac a bec’het ar muia tout.
Evellen bezet grêt.

AVe, Maria, gratiâ plena, Dominus tecum. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui Jesus.

Sancta Maria, mater Dei ora pro nobis peccatoribus, nunc et in hora mortis nostræ.

Amen.

ME ho salud Guerc’hes Vari,
Gant desir bras d’hoc’h henori ;
C’houi a so leun eus a c^hraçou,
Pa ema guenoc’h an Autrou.
C’houi epquen a so benniguet
Dreist an oll graguez ha merc’hed ;
Hac ouspen eos ho cof eurus
Eo benniguet ar frouez Jesus.
Santes Mari, mam da Zoue,
Pedit dirac he vajeste
Evidomp pec’herien ato,
Bremâ hac en eur ar maro.
Evellen bezet grêt.

CRedo in Deum Patrem omnipotentem, Creatorem cœli et terræ. Et in Jesum-Christum Filium ejus unicum, Dominum nostrum. Qui conceptus est de Spiritu Sancto : natus ex Maria Virgine. Passus sub Pontio-Pilato, crucifixus, mortuus et sepultus. Descendit ad inferos. Tertiâ die re-

ME gred gant ur feis anaoudec
En Doue an tad oll galloudec,
Pîni en deus evit he c’hloar
Crouet an eê hac an douar.
En he Vap unic me a gred,
Jesus-Christ eo Salver ar bed,
Galvet an Autrou souveren,
Hac a so guir Doue ha guir den.
Dre vertu ar Speret Santel,
Hervez coms an el Gabriel,
E oue concevet ha ganet
Gant ur Verc’hes, Mari hanvet.
Dindan Ponç-Pilat e souffras
Tourmanchou cruel gant mez vras

O veza bet crucifiet,
Maro hac ive sebeliet.
D’an ifernou e tisquennas,
Tri dez goude e ressuscitas,
Hâc o veza en eê pignet,
Éo an tu-deou d’he Dat aseet.
Me gred e tistrei ac’hano,
Da varn an oll beo ha maro ;
Rac-se da son an trompillou
E ressuscito ar c’horfou.
Me a cred er Speret-Santel,
Hac an Ilis universel;
Me a gred ar gommunion
Eus an oll gristenien guirion.
Me gred dre ar sacramanc’hou [sic]
Remission ar pec’hejou,
D’ar fin ar vuez eternel
Preparet d’an oll dud santel.
Evellen bezet grêt

surrexit à mortuis. Ascendit ad cœlos, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis. Indè venturus es[t] judicare vivos et mortuos. Credo in Spiritum Sanctum, sanctam Ecclesiam catholicam, sanctorum communionem, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem, vitam æternam.

Amen.

AUtrou, m’ho ped da zigueri
Va musellou d’hoc’h enori,
Hac ec’h annonço va guenou
Dignamant ho meuleudiou.
Besit, va Doue , me ho ped,
Attantif d’am sicour bepred :
Autrou, plijit guenoc’h hasta
Dont em izom, d’am assista.
Enor ha gloar da Zoue an Tad,
Ar memes gloar da Zoue ar Map
Ha d’ar Speret Santel ive,
Tri ferson distinct en un Doue.
Ar c’hloar a so bet viscoaz,
Ra vezo rentet bremâ c’hoaz,
Hac ato ha da virviquen
D’an Dreindet en un Doue epquen.
Va Doue, evelse beset grêt,
Ha ra viot trugarequet:

DOmine, labia mea aperies : et os meum annuntiabit laudem tuam.

Deus, in adjutorium meum intende.

Domine, ad adjuvandum me festina.

Gloria Patri et Filio : et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper : et in sæcula sæculorum.

Amen.

Allelluia.

 

Meuleudi deoc’h, Autrou santel,
a roue a c’hloar eternel. Amen.

Adalec an drede Sul dirac demerc’her al ludu bete Dissul Fasc, e vez lavaret, eleac’h Alleluia, ar c’homsou all-mâ : Laus tibi, Dpmine, rex æternæ gloriæ.

Adalec Pasc bete Dissul an Dreindet, e vez ajoutet ivez un Alleluia, da lavaret eo, meulit Doue, varlerc’h an invitation pehini a velit amâ repetet araoc pep coupl eus ar Venite exultemus ; hac ar memes Alleluia a vez epad an amser-se ajoutet en fin, quement Antiphonen pe Recommandation a velit el levr-mâ, hac en fin ar Versedou hac ar Respontou, pere a gueffot ennâ merquet gant ar seurt liserennou-mâ V/, R/. Ar ræson p’evit hini ec’h ajoutet er guir-se Alleluia var an andrejou-mâ eus an Offiç divin epad an amser pascal, eo abalamour ma z’ê ur guer a rejouissanç pehini a son convenabl d’ar seurt amser-se, pa en em rejouis an Ilis enni eus a resurrection he fried Jesus-Christ. Mæs an amser pehini a gommanç adalec an drede Sul dirac demerc’her al Ludu bete Pasc, a so un amser destinet gant hi d’ar binijen, pe ouz hini ne zere quet an Alleluia, rac m’az eo ur guer a rejouissanç.

INVITATlON, pe EXHORTATION.
Ave, Maria, gratiâ plena : Dominus tecum. Me ho salud, Mari, leun a c’hraç : an Autrou Doue so gueneoc’h

Repetit an Invitation-mâ aben diveich.


Ar Salm 94.

An Ilis e deveus lequeet ar Salm-mâ en commançamant he oll Matinesou, abalamour m’az eo un invitation pe un exhortation devot ha fervant d’an oll da zont da adori Doue ha d’he veuli er guel eus he oll-gallout, pehini en deus disquezet o croui ar bed ha dre an incarnation he Vap-unic, ha da zont da senti ous he inspirationou mad, hep ober ar scouarn vouzar ous he gomsou divin hac ous he vouez, pehini hon avertis en hon interieur da zistreï outhan ha d’en em acquita erfat eus hon dever : var Ton Guers ar Gananeen.

DEut oll entrezoc’h, crouadurien,
Deut ma en em rejouissimp
En Doue, hon Autrou souveren,
Ha gant joa bras ma er meulimp ;
Hastomp ato en em bresanti
Dirac hon Doue, hor Salver,
Da gofes ha da rei meuleudi
D’he drugarez en hor chêver.
Me ho salud, Mari leun a chraç,
An Autrou Doue so gueneoc’h.
Canomp eta gant pep levenez
Ez ê hon Autrou un Doue bras,
Hac ur roue dreist an oll rouanez
Pere so un neant dirac he faç ;
Ha ne deui biquen da zilesel
He bobl en he oll anqueniou,
Pa rên var ar bed universel,
Dreist an huela meneziou.
An Autrou Doue so gueneoc’h.
Ar mor so deza, grêt en deus he,
Hac an douar en deus fontet ;
Deut, ma adorimp he vajeste,
Dirazan en em brosternet :
Guelomp gant regret d’hon offançou,
Dirac nep en deus hor c’hrouet
Pa’z ê hon Doue hac hon Autrou,
Ha ni he bobl hac he zenvet.
Me ho salud, Mari leun [a] c’hraç,
an Autrou Doue so gueneoc’h :
Mar er c’hlevit hirio oc’h ho quervel,

VEnite, exultemus Domino, jubilemus Deo salutari nostro : præoccupemus faciem ejus in confessione, et in psalmis jubilemus ei.

Ave, Maria, gratiâ plena ; Dominus tecum.

Quoniam Deus magnus Dominus, et rex magnus super omnes deos : quoniam non repellet Dominus plebem suam ; quia in manu ejus sunt omnes fines terræ, et altitudines montium ipse conspicit.

Dominus tecum.

Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud : et aridam fundaverunt manus ejus : venite, adoremus et procidamus ante Deum, ploremus coram Domino qui fecit nos, quia ipse est Dominus Deus noster,

nos autem populus ejus et oves pascuæ ejus.

Ave, Maria, gratiâ plena ; Dominus tecum.

Hodiè si vocem ejus audieritis nolite obdurare, corda vestra sicut in exacerbatione secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri, probaverunt et viderunt opera mea.

Dominus tecum. Quadraginta annis proximus fui generationi huic, et dixi : Semper hi errant corde ; ipsi vero non cognoverunt vias meas, quibus juravi in ira mea, si introïbunt in requiem meam.

Ave, Maria, gratiâ plena ; Dominus tecum.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.

Dominus tecum.

Ave, Maria, gratiâ plena ; Dominus tecum.


Na galedit quet ho calon,
Eguis guechall an dut discervel
En amser an dentation,
O tont en deserz da vurmuri,
Eme Zoue, ha d’am approu,
Hac o fallout dezo va zenti,
Elec’h ma velzont va œuvrou.
An Autrou Doue so gueneoc’h.
Gant ar raç-mâ oun bet daou-uguent vloaz,
Hac em eus ouzin lavaret :
Calon an dud vechant-mâ siouaz,
A velan en errol bepret,
Mæs hi n’ho deus quet anavezet
An henchou eus va barados,
Hac em c’holer em eus bet touet
Ne entresent quet em repos.
Me ho salud, Mari leun a c’hraç,
An Autrou Doue so gueneoc’h.
Enor ha gloar d’an Tad eternel,
Ha d’he Vap unic Doue ha den :
Ar memes gloar d’ar Speret-Santel,
Tri ferson en un Doue epquen :
Ar c’hloar a voa er gommançamant,
Ra vezo bremâ c’hoas rentet,
Hac ato hac eternellamant
D’an tri ferson eus an Dreindet.
Evellen beset grêt.
An Autrou Doue so gueneoc’h.
Me ho salud, Mari leun a c’hraç,
an Autrou Doue so gueneoc’h.

Bremâ e leverrot ar pemp Salm pe Gantic pere so amâ va[r]lerc’h, gant ha Antiphonennou pe Recommandationou hervez ar pemp liseren eus an hano MARIA ; hac e leverot ive an Ave, Maria, het-a-het arauc pep Salm ; hoguen da guenta oll e commançot dre an Ave, maris stella, pehini a aller da gana var an ton : Ar Verc’hes sacr, mam da Zoue.

NI ho salud, stereden ar mor,
Mam da Zoue leun a enor,
Guerc’hes bepret, porz an êvou,
Selaouit ous hor pedennou.

AVe, maris stellla,
Dei Mater alma,
Atque semper Virgo,
Felix cœli porta.

Recevit ar salud santel
A roas d’hoch an el Gabriël ;
Roït ur peoc’h ferm d’omp er bed-mâ ,
O cheinj an hano a Heva.

Sumens illud ave
Gabrielis ore,
Funda nos in pace,
Mutans Evæ nomen.

Torrit chaden ar becherien :
D’ar re so dall roït sclerijen ;
Pellaït diouzomp pep maler,
Hac obtenit deomp pep favêr.

Solve vincla reis,
Profer lumen cæcis,
Mala nostra pelle ,
Bona cuncta posce.

Disquesit ez oc’h ur vam vad
En andret an dud emzivad ;
Grit ma hon exauço an hini
Hoc’h eus ganet evidomp-ni.

Monstra te esse Matrem,
Sumat per te preces.
Qui pro nobis natus
Tulit esse tuus.

Guerc’hes pur hep comparæson,
Douç dreist an oll en pep fæçon
Diouz hor pec’hejou dilivret,
Hon rentit douç ha chast bepret.

Virgo singularis,
Inter omnes mitis,
Nos culpis solutos,
Mites fac et castos.

Grit ma conduimp ur vuez pur,
Preparit deomp un hent assur,
Ma vezimp, o velet Jesus,
Bepret er joa gueneoc’h eurus.

Vitam præsta puram,
Iter para tutum,
Ut Videntes Jesum,
Semper collætemur.

Gloar ato d’an Tad eternel,
D’ar Map ha d’ar Speret-Santel ;
Meulet ra vezo da viquen
Tri ferson en un Doue epquen
Evelse beset grêt.

Sit laus Deo Patri,
Summo Christo decus.
Spiritui Sancto ;
Tribus honor unus.
Amen.

Ave, Maria, etc.

Antiphona. Maria Virgo.

M. Me ho salud, Mari, etc.

Recommandation, pe Antiphonen.

Mari Guerc’hes.


CANTIC AR VERC’HES.

O lavaret ar c’hantic-mâ, eme sant Ambroas, e tleomp desirout ar speret hac an intention pe gant hini en recitas ar Verc’hes sacr, ha lacat hor poan d’he recita ive gani ur guir devotion, evit meuli ha trugarecât Doue eus he oll madelez en hon andret. Chetu-en amâ en ur fæçon dishêvel diouz an hini ma ema e Gousperou ar Sul hac ar Verc’hes. Var ton : Guers dom Mikel Noblets, pe Guers an Itron Vari-a-Druez.

MAgnificat : anima mea Dominum.

Et exultavit spiritus meus : in Deo salutari meo.

ME a rent gloar d’an Autrou
Eus a greis va ene ;
Me a rent deza graçou
Eus va oll nerz ive;
Ravisset eo va speret
En Doue va Salver,
Gant ur joa bras o velet
Eo quer mad em c’hêver.

Quia respexit humilitatem ancillæ suæ : eccè enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes.

He servijeres indîn
N’en deus quet disprijet,
O veza sellet ouzin,
Ha me dister meurbet ;
Hivisiquen a-vremâ
Dre bevar c’horn ar bet
E vezin an eurussa
Gant an oll publiet.

Quia fecit mihi magna qui potens est: et sanctum nomen ejus.

Et misericordia ejus a progenie in

Rac nep so oll-galloudus,
Hac he hano santel,
En deut gret traou burzudus
Ha traou bras em favêr;
Hac o squil en abondanç
Gant trugarez he c’hraç

Var nep ho deus he zoujanç
Atao a raç e raç.

progenies : timentibus eum.

An nerz eus he vrêc’h divin
En deveus disquezet,
D’ar re superb ho dessin
En deveus foultreset ;
Gantan eo bet discaret
Ar re vras eus hon [sic] zron,
Ha[c] en ho leac’h bet savet
Ar re humbl a c’halon.

Fecit potentiam in brachio suo : dispersit superbos mente cordis sui.

Deposuit potentes de sede et exaltavit humiles.

Nep ho devoa naoneguez
En deus binvidiqueat ;
An dud a pinvidiguez.
En deveus paourisseat :
Nep en em gueff defotus
En deus a c’hraç carguet,
Nep en em sonj vertuzus
En deus goulo lezet.

Esurientes implevit bonis, et divites dimisit inanes.

Pa e deut dirac he vemor
He drugarez divin ,
En deveus ur redemptor
Digacet deomp er fin,
Hervez ar bromesseou
En devoa grêt ivez
Evit bepret d’hon tadou
Abraham hac he lignez.

Suscepit Israël puerum suum : recordatus misericordiæ suæ.

Sicut locutus est ad patres nostros : Abraham et semini ejus in sæcula.

Pep gloar d’an Tad eternel,
Ha d’ar Map Doue ha den,
Ha couls d’ar Speret-Santel,
Tri ferson, un Doue epquen ;
Evel er gommançamant,
Ra vezo c’hoas rentet
Bremâ hac eternellamant
Gloar ato d’an Dreindet.
Evelse beset grêt.

Gloria Patri, et Filio : et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper : et in sæcula sæculorum.

Amen.

Recommandation, pe Antiph.

Mari, Guerc’hes pur bepret,
En em rejouissit,

Antiphona.

Maria Virgo, semper lætare, quæ me-

ruisti Christum portare, cœli et terræ conditorem ; quia de tuo utero protulisti mundi Salvatorem.

Rac ma hoc’h eus meritet
Beza Mam Jesus Christ ;
En ho creis hoc’h eus douguet
Hac eus ho cof ganet
An hini en deus crouet
Ha redimet ar bet.

Ave, Maria, etc. Ant. Ave, Regina cœlorum.

A. Me ho salud, Mari, etc.,

Recommandation.

M’ho salud, Rouanez an evou.


SALM 119, pe CANTIC

An Ilis hac ive un ene mad a zesir er Salm-mâ beza delivret diouz ar goall deodou pere a vez oc’h he dispen, ha diouz quement a vez o trouhli he feoc’h hac o clasq he distrei diouz Doue : desirit ha goulennit ar memes tra dre intercession ar Verc’hes. Var an ton : Ouzoc’h, ma Doue, me gofessa.

AD Dominum, cùm tribularer, clamavi : et exaudivit me.


Domine, libera animam meam à labiis iniquis : et à lingua dolosa.


Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi : ad linguam dolosam ?


Sagittæ potentis acutæ : cum carbonibus desolatoriis.


Heu mihi ! quia incolatus meus prolongatus est, habi-

ETrese Doue em eus criet,
D’ar poent ma vezen afflijet,
Hac en deus bet neuse souden
Me exaucet ous va feden.
Me ho suppli, o va Doue
Dilivrit ato va ene,
Diouz an teodou malicius,
Ha diouz ar re fin ha tromplus.
Petra bezo-d’he, teodmalin,
Petra zeui-d’he, lavar d’in,
Dious da oll droug preseguerez,
Valinite ha tromplerez ?
Nemet ar birou lem bantet
Gant brêc’h un Doue oll-galloudec,
Hac ar glaou-tân eus he goler,
N’he pezo quen evit saler.
Allas ! me so pell banisset
Da chom gant tud a gar ar bed !
Re hir eo, siouas ! estranjourez

Va ene paour en ho touez ;
Ar peoc’h gant nep ne c’hare quet
A glasquen ato do viret;
Pa gomsen outo gant douçder,
Oant rust hep sujet en c’hêver.
Enor ha gloar da Zoue an Tad,
Ar memes gloar da Zoue ar Map,
Ha d’ar Speret Santel ive,
Tri ferson distinct en un Doue :
Ar c[’]hloar a so bet a viscoaz,
Ra vezo rentet bremâ c’hoaz,
Hac ato ha da virviquen
D’an Dreindet en un Doue epquen.

tavi cum habitantibus Cedar : multùm incola fuit anima mea.

Cum his qui oderunt pacem eram pacificus : cùm loquebar illis, impugnabant me gratis.

Gloria Patri, et Filio, etc.

Sicut erat in principio,etc.

Recommandation pe Antif.
M’ho salud, rouanez an êvou,
Mam roue an elez, hon Autrou,
O Mari ! c’houi eo ar boquet
Hac ar fleur eus ar guerc’hezet
Evel ar ros pe ar fourdilis,
Pere a squill c!huez mad esquis,
Squillit ho peden favorabl
Evidomp-ni dirac ho Map.

R. Me ho salud, Mari,

Recommandation.

A raç rouanez vras.

Antiphona.

Ave, Regina cœlorum, mater regis angelorum. O Maria, flos Virginum, velut rosa vel lilium ! funde preces ad Filium pro salute fidelium.

Ave, Maria, etc.


Antiph. Regali ex progenie.


SALM 118, pe CANTIC.

Er Salm-mâ [e] c’houlennot ouz Doue dre intercession ar Verc’hes ar chraç da gompren ha da observi fidelamant he c’hourc’hemennou en despet da guement disprijanç na controliez ho pezo diouz an dud superb. Voar an ton : Inspirit d’in, ô Speret-Glan.

ROit d’ho servijer paour ma zon,

Ar merc’het a lavaro evellen,

Roït d’ho servijeres ma’z on,

REtribue servo tuo, vivifica me et custodiam sermones tuos.

Revela oculos meos : et considerabo mirabilia de lege tua.

Incola ego sum in terra : non abscondas à me mandata tua.

Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas : in omni tempore.

Increpâsti super-bos : maledicti qui declinant à mandatis tuis.

Aufer à me opprobrium et contemptum : quia testimonia tua exquisivi.

Etenim sederunt principes et adversum me loquebantur : servus autèm tuus exercebatur in justificationibus tuis.


Nam et testimonia tua meditatio mea est : et consilium meum justificationes tuæ.

Gloria Patri. etc.

M’her goulen a greis va c’halo[n],
Ar vuez a c’hraç, ma observin,
Va Doue ho comsou divin.
Divandennit va daoulagat,
Evit ma contemplin erfat
Ar burzudou estranj meurbet,
So en ho lesen comprenet.
E[s]tranjour oun var an douar,
O c’hortos, va Doue, ho cloar,
Rac-se na guzit quet ouzin
Ho c’hourc’hemennou m’ho mirin.
Va ene en eus desiret
Gant ur c’hoant a so bras meurbet
En pep amser heza fidel
D’ho lesennou just ha santel.
Gant ruster hoc’h eus reprenet
An dud superb ha revoltet ;
Milliguet ê, o va» Autrou !
Nep a les ho c’hourc’hemennou.
M’ho ped, ma dilivrit ivez
Diouz an disprijanç hac ar vez,
Pa em eus clasquet observi
Hoc’h ordrenançou gant sourci.
Rac ar re vras p’oant asezet,
Em enep ho deveus comset ;
M’en em exerce couscoude
Da heul ho lesen, va Doue.
Rac va meditationou
A so var c’hourc’hemennou ;
Hac ho lesennou just meurbet
A so guir gusul d’in bepret.
Enor ha gloar; etc. Livirit ar rest eus ar Gloria Patri, evel er c’hantic diaraoc.

Antiphona.

Regali ex progenie Maria exorta re-

Recommandation pe Antif.

A raç rouanez bras meurbet
Guerc’hes Vari ez ouc’h savet ;

Rac-se o veza quer brilant,
A bep costez oc’h excellant.
Ni ho ped gant devotion
Hac a c’henou hac a galon,
Ma plijo gueneoc’h hor souten
Dirac Doue dre ho peden.
I. Me ho salud, Mari, etc.
Recommandation. Pur ouc’h.

fulget, cujus precibus nos adjuvari mente et spiritu devotissimè poscimus.


Ave, Maria, etc.

Ant. Inviolata.


SALM 125, pe CANTIC.

Dre ar Salm-mâ e teue gueichal ar bobl a Israël da huanada gant desir da veza dilivret eus ar gaptivite ma edont en Babilon. Er memes fæçon e teu an dud santel da huanada gant desir da veza dilivret eus ar gaptivite hac eus ar banissamant pe en hini emaïnt var an douar ; hac ar becherien a dle huanada mui c’hoas gant ar memes desir da veza dilivret ive eus ar gaptivite hac eus an esclavaj pe en hini ho dalc’h a[n] drouc speret dre ho goall accustumançou. Voar ton Presantomp oll guitibunan.

O Veza dre c’hraç hon Doue
Dilivret a gaptivite,
Ni vezo evel nep so bet
Goude ho foanniou consolet.
Neuse ne allimp quet derc’hel
En bor c’halon ar joa santel,
Na zeui hon teod hac hor guenou
Da rei da Zoue meuleudiou.
Neuse a lavaro tud ar bet,
Estonet oll oc’h hor guelet,
O peguer bras eo ar favêr
En deus grêt Doue en ho c’hêver !
Ia, traou bras en hon andret,
A respontimp ni, en deus grêt ;
Eleac’h hon oll dristidiguez
E ro deomp laouenidiguez ;

IN convertendo Dominus captivitatem Sion : facti sumus sicut consolati.

Tunc repletum est gaudio os nostrum : et lingua nostra exultatione.

Tunc dicent inter gentes : Magnificavit Dominus facere cum eis.

Magnificavit Dominus facere nobiscum : facti sumus lætantes.

Converte, Domine, captivitatem nostram : sicut torrens in austro.

Qui seminant in lacrymis : in exultatione metent.


Euntes ibant et flebant : mittentes semina sua.

Venientes autem venient, cum exultatione: portantes manipulos suos.


Gloria Patri , et Filio : et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper : et in sæcula sæculorum.


Amen.

Ni ho suppli’ta, va Doue,
D’hon lammel a gaptivite ;
Gortos a reomp ar reverdi
A zour ho c’hraç d’hon arrousi.
Ni en esper, o va Autrou ;
Rac nep so brema en daelou
Oc’h hada, sur a zestumo
Er joa ho eost pa deui ho zro.
An dud santel ha penitant
Vezo en poan er vuez presant.
Gant gêlvan eus ho œuvro mad
E taulont en douar an had.
Hoguen d’an eur eus ho maro
Pa vezint o tistrei d’ho bro ,
E touguint gant rejouissanç
Ho meritou gant abondanç.
Enor ha gloar da Zoue an Tad,
Ar memes gloar da Zoue ar Map,
Ha d’ar Speret Santel ive,
Tri ferson distinct en un Doue.
Ar c’hloar a so bet a viscoaz,
Ra vezo rentet bremâ c’hoaz,
Hac ato ha da virviquen,
D’an Dreindet en un Doue epquen.
Evelse bezet grét.

Ant. Inviolata integra et casta es Maria.

Quæ es effecta fulgida cœli porta.

O Mater alma Chrisii carissima !

Suscipe pia laudum præconia.

Nostra ut pura pectora sint et corpora,

Recommandation pe Antifonen.
Pur ouc’h, Mari, ha c’hast [sic] meurbet,
Ha diouz pep taic’h [sic] divlam chomet ;
C’houi a so rentet an antre
Hac ar porz brillant eus an eê.

O Mam douz ha trugarezus,
Quer caret gant ho map Jesus,
Recevet ar meuleudiou
A offromp deoc’h gant pedennou.

Hac a c’henou hac a palon,
Ho pedomp gant devotion
Ma obtenot ar burete
D’hor c’horf quer couls ha d’hon ene.
Ha dre hoc’h intercession,
M’hor bezo ar remission
Eus hor pec’het digant Doue,
Hac ar vuez eternel goude.
Hon exaucit dre ho douçder,
Mari rouanez deboner,
C’boui pehini a so choumet
Hoc’h-unan mam ha guerc’h bepret.

A. Me bo salud, Mari, etc.
Recommandation pe Antif.
Me ho salud, verelaouen.

Te nunc flagitant devota corda et ora.

Tua per precata dulcisona,

Nobis concedas veniam per sæcula.

O benigna ! o Regina ! o Maria !

Quæ sola inviolata pe[r]mansisti.

Ave, Maria, etc.

Ant. Ave, stella matutina.


PSALM 112, pe CANTIC.

Ar Salm-mâ a represant ar c’hri hac ar glem a ra an Ilis pe un ene mad ouz Doue a enep an arroganç hac ar c’halomniou an dud superb ha pinvidien a[r] bed, pere a gustum disprijout ha goaldreti an dud simpl. Clemit ouz Doue ivez en hoc’h affliction gant ar memes speret, a c’houlen sicour outan dre intercession ar Verc’hes. Var ton : Me am eus choaset ur vestres, un itron hac ur rouanez.

VAr-zu-ac-enoc’h, va Autrou,
Pehini a cbom en evou,
Em eus savet va daoulagad,
Pa’z oun amâ un emzivad.

AD te levavi oculos meos : qui habitas in cœlis.

Var dorn he vestr evel ma vez
Lagad ur servijer ivez,
Ha var an dorn eus he mestres
Lagad ur guir servijeres.

Eccè sicut oculi servorum : in manibus dominorum suorum.

Sicut oculi ancillæ in manibus dominæ suæ : ità oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nostrî.

Miaerere nostrî Domine, miserere nostrî : quiam multùm repleti sumus despectione.

Quià multùm repleta est anima nostra : opprobrium abundantibus et despectio superbis.

Gloria Patri, et Filio, etc.

Er fæçon-mâ hon daoulagad
A so var Doue ur mestr mad ;
Quen a distroï he trugarez
Da sellet ouzomp a druez.
Ho pêt truez, hor mestr divin,
Ho pêt truez ouzomp erfin,
Abalamour ma’z omp carguet
A disprijanç diouz tud ar bed.
Cals ê hon ene afflijet,
O veza quement dispr jet
Gant nep ho deveus arroganç
Ha qant neb so en abondanç.
Enor ha gloar da Zoue an Tad,
Ar memes gloar, etc.

Ar rest eus ar Gloria Patri a queffot diaraoc.

Ant. Ave stella matutina, peccatorum medicina, mundi princeps et regina, Virgo sola digna dici, contra tela inimici clypeum pone salutis, tuæ titulum virtutis.

O Sponsa Dei electa ! esto nobis via recta ad æternal gaudia.

Amen

V/. Post partum, Virgo, inviolala permansisti.

R/. Dei Genitrix, intercede pro nobis.

Recommandation pe Antif.
Me ho salud, verelaouen,
Medecines ar bec’herien,
Frinces ha rouanez ar bed,
Guerc’hes dreist an oll guerc’heset.
Liquit ouz birou treïtour
Eus a Satan hon adversour
Bodrier ar silvidiguez,
An titr eus ho vertuz ivez.
O pried choaset da Zoue !
Bezit un hent eun d’hon ene,
Evir dre ur vuez santel
Ma erruimp er joa eternel.
Goude guenel c’houi so choumet
Ur verc’hes pur hep souill ebet ;
Evidomp-ni, Mam da Zoue,
Pedit dirac he vajeste.
Evelse bezet grêt.

Pedomp Doue

O Va Doue, pehini hoc’h eus deurvezet e vize roet d’ar Verc’hes glorius ho Mam an hano cær a Vari, annoncet gant an El aziaguent ; aecordit, ni ho suppli, ar c’hraç da guement a brononç devotamant an hano douç a Vari ho Mam sacr ha santel, obtenint an effet eus ho penediction hac ar sicour eus he intercession. Ni her goulen ouzoc’h, c’houi pehini a vev hac a ren gant Doue an Tad hac ar Speret Santel ur memes Doue hepquen, epad an oll eternite.

Evelse bezet grêt.

Oremus.

DEus, qui gloriosissimam Virginem matrem tuam, Angelo pronuntiante, Mariam nominari voluisti ; concede, quæsumus, ut qui dulce nomen Mariæ sanctissimæ genitricis tuæ proferunt, benedictionis effectum et suæ intercessionis auxilium obtineanr. Qui vivis et regnas in sæcula sæculorum. Amen.



CANT. VAR AR VENI, SANCTE SPIRITUS.

Evit goulen assistanç ar Speret Saniel arauc pep seurt Exerciçou spirituel, evel ma’z eo an oræson, ar ch’atechism pe ar sermon, ar gonferanç pe an instruction hac al lectur en ul levr mad bennac : Var an ton gallec : Esprit Divin, venez répandre.

SPeret Santel deut en hor c’halon
Ha liquit en hor volontez
Assambles gant ho seiz donæson,
An tân eveus ho carantez.
Digacit, va Doue, ho Speret
Evit hor c’hroui a-nevez,
Ma vezimp dreizan renouelet,
Oc’h ober deomp chenj a vuez.
C’houi, va Doue dre ar sclerijen
Eus ar Speret-Santel ivez,
Da galonou ho servijerien
Hoc’h eus desquet ar virionez.

VEni, Sancte Spiritus, reple tuorum corda fidelium, et tui amoris in eis ignem accende.


Emitte Spiritum tuum, et creabuntur, et renovabis faciem terræ.

Oremus.

DEus, qui corda fidelium Sancti Spiritûs illustratione docuisti, da nobis in eodem Spiritu recta sapere, et de ejus semper consolatione gaudere. Per Dominum nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate ejusdem Spiritûs Sancti, De-us, per omnia sæcula sæculorum. Amen.


Grit ma saourimp ar pes zo guirion
Dre voyen ar memes Speret,
Ha ma teui he gonsolation
Da rei ur guir joa deomp bepret.
Plijet gueneoc’h rei deomp da gompren
Hoc’h instructionou santel.
O rei deomp c’hoas, Autrou souveren,
Ar c’hraç da veza deoc’h fidel,
Ni er goulen, o Tad eternel,
Dre ho Map Jesus hon roue,
Pehini gant ar Speret Santel
A ren guenoc’h en un Doue.
Evelse bezet grêt.

CANTIC VAR PEDENNOU AN ILIS.

Evit trugarecat Doue goude ar memes exerciçou, hac evit goulen ar c’hraç digantâ da denna profit anezo : Var ar memes ton.

V/. Tu autem, Domine, miserere nobis.

R/. Deo gratias.

V/. Confirma hoc, Deus, quod opertus es in nobis.

R/. A templo sancto suo quod est in Jerusalem.

GRaçou deoc’h, va Doue, a rentan
Eus hoc’h oll instructionou,
Ha pardon ouzoc’h a c’houlennan
Eus va oll distractionou.
Allas ! coupabloc’h ven, va Salver,
O c’hout ar mad, ma n’er graen quet;
Rac se roït d’in ar c’hraç d’he ober
Bremâ pa em eus en desquet.
O va Jesus ! confirmit enon
Ar pez ao dreizoc’h operet,

Hac echuit va conversion,
Pa hoc’h eus-hi d’in inspiret.
C[’]houi ra, va Doue , ma teno profit
Ar re ho car, eus a bep tra;
Rac-se d’hor c’halonou accordit
Ar c’hraç d’ho caret ar muia.
Ha grit n’allo quet beza chenjet
Dre nep seurt tentationou
An desiderou hon eus concevet
Dre hoc’h inspirationou.
Ni er goulen, o Tad eternel !
Dre ho Map Jesus hon roue,
Pehini gant ar Speret Santel
A ren guenoc’h en un Doue.
Evellen bezet grêt.

Oremus.

DEus, qui diligentibus te facis cuncta prodesse, da cordibus nostris inviolabilem tuæ caritatis effectum, ut desideria de tua inspiratione concepta, nullâ possint tentatione mutari. Per Christum Domi-num nostrum.

Amen.


CANTIC PEHINI A GOMPREN

Un abreje eus ar feiz catholic hac eus an doctrin christen, hac a ve profitapl bras he gana, pe da viana he lavaret alies ha particulieramant en Oferen-Bred, endra vezer o cana ar Credo, evit crisqui er galon ar feiz, an esptranç, an doujanç hac ar garantez en andret Doue : Var ton, Selaouit piz guitibunan, pe var an ton gallec, Chretiens, si vous êtes prudents.

DOue en deveus hor c’hrouet
Evit he anaout, he garet,
Hac be servija er bet-mâ,
Da veza en eê eurus gantâ.

P’evit tra ezomp crouet gant Doue.

Evit caout an eurusdet-se
A bado un eternite ,
Teir vertuz principalamant
So necesser absolumant.

Petra so necesser principalamant evit caout an eurusdet eternel.

Ar re-mâ int, lequeomp ivez,
Feiz, esperanç ha carantez:

An teir vertus

theologal, pere so hanvet amâ.

Nep piou bennac n’ho exerç quet
N’ouffe biquen beza salvet.

Petra eo ar feiz ?

Dre’r feiz e credomp en Doue
Ha da guement en deus ive
Revelet d’an Ilis santel,
A so hor mam spirituel.

Petra eo an esperanç ?

Gortos a reomp dre’n esperanç
D’hon œuvrou mad ar recomanç,
Ar vuez eternel dre vertu
Ar meritou eus a Jesus.

Petra eo ar garantez ?

Dre ar garantez da guenfa,
E queromp Doue dreist pep tra,
Hac abalamour da Zoue
Hon nessa eveldomp goude.

Ped Doue so, ha petra e Doue ?

Ne deus nemet un Doue epquen
So a viscoas da virviquen :
Ur speret pur, oll-galloudec,
En deus a netra grêt ar bed.

Pelec’h e ma Doue ?

Ne deus netra na oar.

Ne deus netra secret outan,
Tout ec’h ene, partout eman,
Bete’n distera sonjeson
A vel bars en fons hor c’halon.

Petra eo myster en Dreindet ?

Tri ferson a so en un Doue,
Galvet an Dreindet sacr ive,
An Tad, arMap,ar Speret Glan,
Hac a so Doue peb-unan.

Penaus e teu an Tad eternel da anjandri he Vap, ha penaus e teu an Tad hag ar Map da brodui ar Speret Santel a bep eternite ?

Ar c’henta so hanvet an Tad,
Rac ma teu d’anjandri ar Map
Dre voyen an entandamant
Oc’h en em anaout excellant.
Dre hent ar volontez ive
An eil o caret eguile
A brodu ar Speret Santel,
Hac ho zri ez int eiernel.

Ho zri ez int eternel hag egal en peb perfection an eil d’eguile.

N’ho deveus nemet un essanç,
Ur volonte, ur buissanç ;
N’ho deveus nemet ur furnez
Nemet ur memes volontez.

Ar Map evit hon redima,
So bet concevet er bet-mâ
Dre vertu ar Speret Santel,
Hervez ma coms an aviel.

Petra eo myster an incarnation ?

Ganet en ur c’hraou diabri
Gant he vam ar Verc’hes Vari,
Eo bet gouverset voar ar foen
Etre un ejen hag un asen.

Ar c’hinivelez sacr eus hor Salver, pehini so guir Doue ha guir den assambles.

Ouspen ma’z eo’ta guir Doue,
Eo assambles guir den ive ;
An hano en deus recevet
A Jesus-Christ Salver ar bet.

Galvet eo Jesus-Christ.

Cunduet en deus ur vuez
Leun a boan hac a baourentez,
O tisquez deomp eo dre boaniou
E rencomp antren en êvou.
Da ben a dri bloaz ha tregont
Gant ar Iudevien divergont
Ez oue teir heur staguet er groas,
O vervel en tourmanchou bras.

Pe seurt buez en deveus cunduet, ha pe seurt fin en deveus bet er bed-mâ.

He gorf sacr a oue sebeliet,
He ene diouz he gorf separet
So bet disquennet d’al limbou,
Evit dilivra an eneou.

Goude he varo e tisquennas el limbou da zilivra an eneou santel ac’hano.

D’an tri dez goude ma varvas,
Leun a c’hloar a ressuscitas ;
Hac en eê o veza pignet,
An tu deou d’hé Dad aseet.

He resurrection hac he asçansion en eê.

Dont a raï da varn ac’hano
Ar re veo hag ar re varo;
Ha pa sonno an trompillou ,
E savimp oll eus hor beziou.

Penaus e teui en fin ar bed d’hor barn, pa ressuscitomp oll.

Ar re fall da james a iel
Da lesqui er flammou cruel ;
Ar re vad a iel gant Jesus
Da veza da viquen eürus.

Arre vechant a veso barnet gantâ d’ar flammou eternel, hac ar re vad a gaço d’he varados.

Goude’z eus un Ilis santel
A so dre’r bed universel,

Petra eo an Ilis,

ha penaus ne deus nemet un Ilis ?

Hac a so galvet Catholic
Ha Romen hac Apostolic.

Hac emeas anezi ne deus quet a silvidiguez, ha na oufTe quet fazia.

N’eus nemet un Ilis guirion,
A so ar gongregation
Eus an oll gristenien fidel
Dindan Jesus hac he viquel.
Emeas anezi ne deus quet
A voyen da veza salvet ;
Ar Speret Santel he c’hundu
Rac-se ne fazi a nep tu.

En Ilis e ma communion ar sent.

Enni entresomp fidelet
Ez omp en ur c’horf unisset,
Gant ar sent ha gant an elez,
Ha gant an anaon vad ivez.

Petra eo communion ar sent ?

Dre vertu an union-man,
Oump participant peb-unan
En Œuvrou mad ha pedennou,
Pere a offromp d’hon Autrou.

En Ilis en deus leset hor Salver an tensor eus ar sacramanchou.

En Ilis mâ en deus leset
Jesus un tensor caer meurbet
Pini eo ar sacramanchou
A so leun eus he veritou.

Pe da dra e servij ar sacramanchou ?

Dreizo e ve ar c’hraç deomp roet,
Conservet enomp ha cresquet,
Ha dre’r pec’het mar he c’hollomp
Dreizo he recouvr a ellomp.

An ilis a so diviset en teir, ha pere int-hi ?

An Ilis a so diviset
En teir entrezo unisset,
Ha galvet Ilis militant,
Ilis souffrant ha triomfant.

Petra eo an Ilis militant ?

En Ilis militant e ma
An oll gristenien er bed-mâ,
O combati dindan ur penn
Ha dindan ur memes lesen.

Piou eo ar penn eus an Ilis, ha pe-

Daou benn a so, unan visibl,
Hac un all a so invisibl ;

An invisibl eo Map Doue,
Ar pap he viquel eguile.

naus ez eus daou benn ?

Rac-se n’ema quet en hent mad
Ar re so disent ouz ar pab,
Ha n’en heuliont quet en peb guis
Er pez a goncern an Ilis.

Ret eo senti ouz ar pab er pez a aparchant ous an Ilis.

Ilis souffrant ê an anaon
Dalc’het da baea er prison
Eus ar purgator ar boaniou
Restet da dlet d’ho fec’hejou.

Petra eo an Ilis souffrant ?

Suffrajou’n Ilis militant
A ell abreji ho zourmant,
Hac ho dilivra quent a se
Da gaout ar guel eus a Zoue.

Penaus e c’haller soulaji an anaon eus ar purcator ?

D’ar fin an Ilis triomfant
Eo ar re presantamant
O triomphi hac o repos
Er c’hloar eveus ar barados.
Honnes eo ar c’hloar infinit
A esperomp-ni da c’hounit,
O pidi Doue hac o senti
Outan hac ouz he Ilis hep-si.
Ar sent eus an eurusdet-se
A ell he frocuri deomp ive ;
Rac-se’ta e tleomp ho fidi
Evidomp da intercedi.

Petra eo an Ilis triomfant, ha penaus ez esperomp triomfi er c’hloar eus ar barados, o pidi Doue hac oc’h observi fidelamant he c’hourc’hemennou ha re an Ilis, hac o pidi ar sent da intercedi evidomp dirac he vajeste divin ?

Va Doue, houmâ ê va c’hreden
Quent renonç dezi e varfen :
Me a gred c’hoas quement a gred
Hoc’h Ilis gant ur feis barfet.

Fermete en ho c’hreden, ha cridi generalamant quement a gred an Ilis.

Guerc’hes Mañ, obtenit d’in
Ar c’hraç digant ho Map divin,
Da gridi ferm ha da ober
Quement so dlêt ha necesser.
Amen.

Peden d’ar Verc’hes evit ar sujet-mâ.

CANTIC VAR UR REGLAMANT A VUEZ,

Pehini a so convenapl da peb seurt tud, particulieramant d’ar gommun, evit perseveri da veva en doujanç Doue hag en he garantez. Var ton : Mar credit, christen, grid evid mad.

reglamant evit an deiz

EVit beza en graç Doue bepret,
Eo necesser cundui ur vuez reglet ;
Oc’h implija erfat an oll amser ;
Chetu amâ ar fæçon d’he ober.
Boasit bemdez da sevel mintin-mad,
O vont abret da gousquet diouz ho stad :
Mintin c’houlou d’am c’hlasq nep a savo ,
Eme Zoue, a dra sur am c’havo.
Sonjit en Doue quenta ma tihunit,
Hac ho calon dezan neuse offrit ;
Grit sin ar groas gant an dour benniguet,
Ha sivit pront heb diegui ebet.
Quemerit pres ha modest ho tillad ,
O lavaret un oræson bennac,
Evel ma ve gourc’hemennou Doue,
De profundis ac ar Miserere.
Goude dirac imaj ar crucifi
Hac an imaj eus ar Verc’hes Vari,
En em liquit devot voar ho taoulin
Evit ober ar beden diouz vintin.
Adorit Doue ha trugarecaït-he,
Ha goulennit pardon outan ive ;
Offrit deza ho terves het-a-het,
Ha pedit-he d’hoc’h assista bepret.
Ar pemp gouli ha c’hoas ar seiz gleze
A ve mad deoc’h da saludi neuse,
O lavaret seiz gueich ar Gloria
Gant seiz Pater hac Ave, Maria.
Erfin Credo, Confiteor, Angelus,

Ha mar guillit, litaniou Jesus
A liverrot, ha pedit ar Verc’hes
Hac an oll sent d’ho sicour assambles.
Un dra bennac a veditation
A reot ive diouz ho tevotion,
Hac e pocot a galon aviziou
Da dreit Jesus, d’he groas, d’he c’houliou.
Ma n’ho pe spaç da chôm da vedita,
Sonjit lies en deiz da viana
En ur myster a bassion Jesus
Hac er glac’har eus he Vam druezus.
It, mar guillit, bemdez d’an Oferen,
Ma contantot an Autrou souveren,
Ha communiit spirituellamant
O tesirout receo ar sacramant.
It goude-se d’an occupation,
Ma’z ouc’h galvet diouz ho condition ;
Na chomit quet da laeres an amser,
Ha grit pep tra er guel eus hor Salver
Pa gommançot un dra a gonsecanç
E c’houlennot ouz Doue he assistanç ;
Oc’h he ec’hui, graçou dezâ rentit.
Hac ar fautou grêt ennâ regretit.
Sonjit en Doue alies var an deiz,
Oc’h he gridi presant gant ur guir feiz,
Hac avisiou galvit-en d’ho sicour,
Oc’h offr dezâ ho poan ac ho labour.
Ma c’hoarvez d’hoc’h beza controliet,
Beza afilijet, tentet, injuriet,
Ho pet recours dezâ neuse-souden,
Fizit ennâ, pedet-en d’hon [sic] souten.
Mar desirit ober ur profit bras,
Vardro creis deiz, quent ma’z eot d’ho repas,
Exarninit ha c’houi a ve couezet
Hed ar mintin en faut notabl ebet.
Mar beac’h couezet, e c’haulennot [sic] pardon,
Digant Doue eus a greis ho calon,
O proposi da laquat guel evez

Ouz ho tefaut er rest eus an devez.
Ha quelliez ma teuô ho consianç
Da rebeich d’oc’h ho pe grêt nep offanç
Grit prest un act a vir gontrition,
Ha tec’hit pell dious an occasion.
Abars dibri, ar Benedicite
A leverrot, hac Agimus goude ;
Na zibri quet etre ho repasiou,
Ma na vez ret he ober avisiou.
Ho repasiou offrit da Zoue an tad
En union d’ar re en deus grêt he Vap
Quement hi gant moderation,
Hep contanti hoc’h inclination.
Teir guech an deiz, devota ma ellot,
An Angelus d’ar Verc’hes a offrot :
Ho pet dezi ur guir devotion,
Ha pedit-hi en pep occasion.
Da nebeuta diouz nôz ha diouz vintin,
Da sant Joseph pried ar Vam divin,
Ha d’hoc’h Æl-mad, ha d’ho paëron santel,
Ho pezo c’hoas devotion fidel.
Pedit bemdez evit an anaon,
It d’an offern en ho intention ;
Pa leverrot graçou goude ho coan,
Pedit Doue d’ho lamel eus a boan.
Hep faot ebet, quent ma’z eot da repos,
Grit a galon ar beden diouz an nôz ;
Guelit penaus hoc’h eus Doue offancet
Epad an deiz, o caout ur guir regret.
Ar Confiteor, litanio’r Verc’hes,
Ha chapelet eus a bemp dijenes ;
Angele Dei hac un De profundis
A leverrot ha quement so requis.
En em liquit er stat ma tesirac’h,
Beza cafet en nôz-se ma varfac’h,
O supposi, en ho quele pa’z it,
Eo en ho pez memes e c’hourvezit.
Dour benniguet taulit dreist ho quele

Ha sin ar groas gantan grit goude-se,
Ha livirit ar Maria Mater
Na allo netra Satan en ho quever.
Ma na gousquit, sonjit er bassion,
Pe livirit un dra a zevotion,
Pe gontemplit poaniou ar purcator
Ha re’n ifern gant spont na gant horror.
Ma rencac’h chom ato en ho quele,
Sonjit pe seurt enouamant ho pe;
Hoguen penaus en ur guele a dân
Cbom da zevi hep james reposan ?
Evit cousquet etre divrec’h Jesus
Leverrot neuse an In manus,
Pehini oue an diveza peden
A reas Jesus er groas abars tremen.




reglamant a vuez evit ar sizun, ar mis.
Ar bloaz hac an oll amser : var ar memes ton.

GRit bep sizun œuvrou a trugarez,
Mén devezo Doue ouzoc’h truez,
Ha sicourit abalamour deza
En peb izom, mar guillit, ho nessa.
Da zeiz ar varne devo gant Jesus
Ar c’houvi-ma nep so trugarezos :
Deut guenê-me, tud benniguet d’am Zad,
D’ar barados evit hoc’h œuvrou mad.
D’an dud ingrat ec’h adresso neuse
Ur setanç trist ar barner terrubl-se ;
En em gacit diouzin, tud milliguet,
Hac it en tân d’an diaoul preparet.
Da justiç Doue evit satisfia
E tleit bemdes en em vonifia,
Ispicial er guelet, er c’hlevet,
En teod, er gout hac ivez er c’housquet.
Da viana bep sizun e ve mad
E praticac’h ur binijen bennac,

Evel o iun ar sadorn pe’r guener,
Da enori passion hor Salver.
En breuriez ar sacramant e ve
Profitabl d’hoc’h en em lacat ive :
Rentit dezâ bisitou en ilis,
Hac assistit da iaou er sacrifiç.
En breuriez an Itron Varia
Eus a merci, ar c’harme, ar rosera,
En em liquit, ha da sadorn ouspen,
En gloar dezi, clevit en oferen.
Me a ve avis d’hoc’h c’hoas d’en em lacât
Er vreuriez santel eus an Æl-mad,
O rei dezan bep sizun ha bemdez,
Ur merq bennac eveus ho carantez.
Mar d’ê possubl, en hoc’h ilis bepret
Sul ha gouel bers it d’an oferen-bret,
D’ar gousperou ha d’an instruction,
Gant modesti ha gant devotion.
Hac en quen cas ma veac’h en ur goall stad
Grit neuse c’hoas ur gonfession vad,
Hep coll james ar fizianç en Doue,
Na quen nebeut he zoujanç couscoude.
Goude’r servij en em antretenot
En lecturiou ha cantico devot,
Ha canit-hi voar ho labour bemdes
Da veuli Doue, och imita an Elez.
Lies-a-veich, bep mis da viana,
It da gofes ha da gommunia ;
Ispicial pa vez induljançou,
Tostaït devot ous ar sacramanchou.
Mæs ret ê d’hoch choas ur c’honfessour mad,
Ha na zeut quet hep ræson d’he guitaat ;
Discleriit franc dezan ho consianç
Evel da Zoue gant feiz ha gant fizianç.
Grit ur revu bep bloaz, pe bep c’huec’h mis,
Na veac’h manquet o coles en nep guis;
Hac evit-se beza guell preparet,
It, mar guillit, da ober ur retret.

Neuse grit ferm ar resolution
Da drouc’ha crenn bep goall occasion,
Ha da drec’hi ho coall habitudou,
Evit pelloc’h pratica ar vertuziou.
Ha mar d’oc’h mestr pe vestres en ho ti,
Sellit ouspen ar voyen d’he regli,
Ma raï ho tud bemdez ar pedennou,
Nôz ha mintin, ha goude ar prejou.
Ma frecantint ar sacramanchon [sic] dîn,
Ma assistint en oll servij divin,
Er sarmoniou hac er catechismou,
Sul ha goêl-bers hep ober labourou.
Na list nicun anezo da vezvi,
Da zroucpresec, da douet, da vlasfemi,
Da henti’n danç, na d’ober gestou sot,
Rac evit ho da Zoue e respontot.
C’houi, bugale, ha c’houi servijerien,
Douguit resped d’ho tud hivisiquen ;
Sentit outho bepret en peb fæçon
Hervez Doue hac hervez ar ræson.
D’ar fin e reot ar resolution,
Hervez ho stad hac ho condition,
Da ramplissa ho carg hac ho tever
Gant ar sicour eus a c’hraç hor Salver.
Pa chomot clan, dreist peb seurt remejou,
Ho pet recours d’hoc’h oll sacramanchou,
Evit neuse, mar deu Doue d’ho quervel,
Ma viot prest ha contant da vervel.
Er fæçon-mâ mar reglit ho puez,
Doue ouzoc’h a sello a druez,
Hac a roï d’hoc’h ar peoc’h spirituel,
O c’hortos rei ar repos eternel.
Amen.

Quicumque hanc regulam secuti fuerint, pax super illos et misericordia. Ad Galat. I. ----



PEDENNOU DIOUZ AR MINTIN.
————


GOude beza roet ho calon da Zoue pa zihunit, ha grêt sin ar groas gant dour benniguet pa sivit, evel ma viot en em visquet modest, roït un amser ræsonabl da ur beden humbl ha fervant. Ne ouzet quet sonjal hep spont peguen temerer ha peguen dall eo ar gristenien pere, o chom hep pidi Doue diouz ar mintin, en em expos da goueza er maleuriou hac e pec’hejou brassa, pe diouz re ne deus nemet he c’hraç a quement a ell ho freservi : an negliganç-mâ eo ar sourcen maleurus eus ar gorruption hac ar c’holl eus a un infinite a eneou, eme un autour spirituel. Un den pehini n’en em laca quet en poan da renta he hommaj d’he Grouer ha da gaout recours dezan en commançamant en deiz, ha n’en deveus-en quet a leac’h da c’hortos e vezo abandonnet gantâ en he sempladurez ? Pebes maleur brassoc’h eguet hennez ! Grit ato’ta an exerciç-mâ diouz vintin gant un devotion beo hac ardant.

Ar c’henta eus an oll exerciçou spirituel eo ar beden diouz vintin, pehini a dle servijout da breparation general evit tremen erfat an devez. An exerciç-mâ, eme sant Frances da Sales, pehini a dleit da ober abarz sortial eus ho ty, mar guillit, a dle beza grêt gant un devotion fervant, evit dre ar voyen-se ma tennot ar venediction a Zoue var hoc’h oll dervez. Ma n’ho pe quet aviziou a spaç da ober ar pedennou-mâ er guer abars sortial, ec’h allac’h ho ober en ilis. Ha memes a hed an hent, mar ho pe da vont en nep leac’h ; hac evelse n’hoc’h eus excus ebet na illit ober ho pedennou diouz vintin en ur fæçon bennac ; rac Doue a vezo contant pa ho pezo grêt ar pez a ellot. Mæs considerit ato abars commanç ho tevez, penaus ne d’ê roet d’hoc’h nemet evit labourat en ho silvidiguez, penaus e vezo martese an devez diveza eus ho puez, hac e viot surprenet gant ar maro ma na sonjit enni erfad ; ha rac-se sellit ar voyen da ober un dervez mad, o lacat evez na offançot Doue, o sevel alies ho calon varzu-ac-ennan, oc’h offr alies ho labour hac ho poan dezan, oc’h implija erfat hoc’h amser, hac oc’h ober muia hac a hellot a œuvrou-mad epad an deiz.


CANTIC VAR AN ACTOU

Eus ar beden diouz ar mintin, hac a ell servijout ivez evit ar beden diouz an nôs, oc’h ajouti ebarz an examen a gonsianç, pehini a aller da dremen diouz ar mintin. Var ton guers ar Barados, pe guers sant Caourintin.

In nomine Patris, et Filii, et Spiritûs Sancti. Amen.

TAd, Map ha Speret Santel,
Tri ferson en un Doue,
Me a gred enoc’h fidel,
M’hoc’h ador gant feiz gre ;
C’houi eo va c’harantez,
Roït d’in ar perseveranç
D’ho servija bemdez.
[.............anç.] [1]

Actou a adoration, a feiz, a esperanç, a garantez en andret Doue, o c’houlen outan ur berseveranç d’he garet bepret.

C’houi ê hoc’h eus ma c’hrouet,
Conservet ha prenet,
Hac en Ilis recevet,
Pa’z oun bet badezet;
C’houi hoc’h eus d’in preparet
Un tensor a c’hraçou ,
Ha remed ouz peb pec’het
En ho sacramanchou.
Diguenec’h-hu, va Doue,
Eo e teu d’in peb mad,
M’em eus a greis va ene
C’hoant d’ho trugarecat,

Actou evit trugarecat Doue eus he oll mad oberou en hon andret, hac evit offr dezâ an anaoudeguez eus he c’hraçou, ar meritou infinit eus he Vap hor Salver.

 

Mæs pa n’allan he ober
James diouz ho merit,
Me offr d’hoc’h eus va Salver
Ar merit infinit.

Actou evit ansao hon ingrateri en andret Doue, hac evit goulen outan ar c’hraç da anaout ha da zetesti hor p-c’hejou.

E lec’h caout en hoc’h andret
Un aneoudeguez vad
Eus ho craçou recevet,
Oun bet un den ingrad;
Scleraït eta va speret,
Gant queuz ma enevin
An ofançou am eus grêt
D’ho majeste divin.

Examen a gonsianç var an offançou hon eus grêt da Zoue, quen dre gommission, quen dre omission ; hac a eller da dremen diouz ar mintin.

Petra am eus-me, va ene,
Sonjet pe lavaret,
Pe grêt enep va Doue
A dlien da garet ?
Ha petra am eus-me leset
A vad hep he ober,
Hervez m’az oan oblijet
E leac’h hac en amser ?

Actou a gontrition hac a zesir da chenj a vuez, o pidi hor Salver da gaout truez ouzomp en consideration he Vam ar Verc’hes, hac o proposi fermamant da guitaat an occasionou danjerus da bec’hi, o c’houlen carantez Doue hac oc’h en em soumeti d’he volontez divin.

Regret am eus em c’halon
D’ho peza offanset,
Va Doue, hep comparæson
Dîn da veza caret ;
Me fell d’in chenj a voez
Gant ho craç, va Salver ;
Sellit ouzin a druez
Er guel eus Mam guer.
Dindan he frotection
E proposan tec’het
Diouz peb goall occasion
Da goueza er pec’het ;
An tân eus ho carantez
Elumit em c’halon,
Hac hervez ho volontez
Disposit ac’hanon.

Actou evit nevezi

Me renonç d’an ærouant,
D’he bombou, d’he œuvrpu,

D’ar c’hic ha d’ar bed mech[ant] [2]
Evidoc’h, va Autrou ;
Hac a ofTr d’ho cloar divin
Atao quement a rin,
A livirin, a sonjin
Ha quement a souffrin.

ar bromessaou eus ho badiziant, hac evit offr hon oll gomportamant da Zoue ato.

Roït d’in an humilite
Hac ar batiantet,
An douçder ha chastete,
Ha disprijanç ar bed ;
Ha grit ma cresquin bemdez
Er vertuziou christen,
Dreist peb tra er garantez
D’ho caret da viquen.

Actou evit goulen ar vertuziou christen, hac ar c’hraç da grisqui enno, ispicial en carantez Doue.

Me recomtnand d’hoc’h ive
An Ilis hac ar pab,
Hor prelat hac hon roue,
Ma hor gouarnint erfad :
Va zud ha va mignonet,
Va mad-oberourien ,
An anaon vad tremenet
Hac an oll bec’herien.

Actou evit recommandi da Zoue an Ilis catholic, hon tad santel ar pab, hon prelat, hon roue, ha quement ma’z omp oblijet da bidi evit ho, quen beo quen maro.

Autrou Doue, va c’hrouer,
Va redamtor divin,
Grit trugarez em c’henver,
Ha selaouit ouzin ;
Guerc’hes Vari, mam Jesus,
Va Æl-mad, ma faëron,
Ha ma maërones eürus,
Pedit Doue evidon.
Jesus, Mari ha Joseph,
Ha Joachim, hac Anna,
Sant Mikel arc’hel, sant Ian,
Sant Per, santes Barba,
Sant Paoul ha Caourintin,
Oll sænt ha sænteset,
Ma sicourit m’erruin
Gueneoc’h en eurusdet. Amen

Actou evit pidi an Autrou Doue da glevet ouzomp ; hac ar Verc’hes, hon Æl-mad, hor paëron hac hor maërones eürus da intercedi evidomp, hac evit en em recommandi d’ar famill santel ha d’an oll sænt, ispicial d’ar re ma hon eus un devotion particulier dezo.

Varlerc’h an Actou-mâ e ve mad saludi ar pemp gouli eus hor Salver hac ar seiz cleze a gueuz eus ar Verc’hes, o lavaret en enor dezo assamblez seiz Pater, seiz Ave ha seiz Gloria Patri, pere a ell servijout er memes amser evit en em acquita en breuriez an Itron Varia Garmes hac ar Merci, pa en ur vreuriez-all bennac ma veac’h engajet enni, hac a c’houlenne an niver mâ eus ar seiz Pater hac Ave bemdez. Goude-se e leverrot ar Credo en brezonec, ar Confiteor, an Angelus Domini ha Litaniou Jesus, mar ho pe amser ; hac e finissot dre ar bedennic-mâ eus an Ilis.

DOminus nos benedicat, et ab omni malo defendat, et ad vitam perducat æternam.

Et fidelium animæ misericordiam requiescant pace.

Amen.

AN Autrou Doue r’hor bennigo
Ha diouz peb drouc r’bon difenno,
Ha dre voyen ur vuez santel
R’hor c’hasso d’ar vuez eternel.
Ra reposo en peoc’h ive,
Dre an drugarez Zoue,
Eneou ar re ho deus bevet
Gant fidelite en he andret.
Evellen bezet grét.


CANTIC VAR AN ANGELUS DOMINI.

En enor d’ar Verc’hes sacr. Var an ton gallec : Vous brillez seule en ces retraites ; och asten un nebeudic an ton er rouden diveza eus a bep coupl.

Angelus Domini nuntiavit, etc.

DIsquen a reas Arc’hel an Autrou
Bete Mari ur Verc’hes pur meurbet,
Oc’h annonç dezi ar c’helaou
E vize Mam, e vize Mam da Redamtor ar bed.

Eccè ancilla Domini, etc.

Mari a respontas gant douçder,
Da Zoue oun servijeres indin ;

Ra vezo grêt em c’henver
Hervez m’oc’h eus (bis) annoncet bremâ d’in.

Et Verbum caro factum est, etc.

En instant dre ar Speret Santel
E concevas ar Verc’hes benniguet,
Ha grêt bet den ar Verb eternel ;
Etouez an dud (bis) en deveus bet bevet.

Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix, etc.

Santes Mari, guir Vam da Zoue
Intercedit evidomp, ni ho ped,
Ma hon rento dîn eus he vajeste,
Eus ar graçou(bis) en deveus prometet.

Oremus gratiam tuam, etc.

Va Doue, couls ha m’hon eus desquet
Eus ho Map quer an incarnation
Gant an Æl en deus hi annoncet,
Roït d’omp dreizi (bis) ho penediction.

Per passionem ejus, etc.

Grit d’omp ar c’hraç t dre he bassion
Ha dre he groas, da veza cunduet
D’ar gloar eus ar resurrection,
Evit ganta (bis) ma vezimp curunet.

Per eumdem Christum, etc.

Ni er goulen, o Tad eternel !
Dre ar memes Jesus hon Autrou-ni,
Gueneoc’h ha gant ar Speret Santel,
Un Doue epquen (bis) da james enori.
Evellen bezet grét.

abreje eus a lezen doue.

Caret a reot an Autrou ho Toue eus hoc’h oll galon, eus hoc’h oll ene, eus hoc’h oll speret hac eus hoc’h nerz. Hema eo ar brassa hac ar c’henta gourc’hemen ; beza ez eus un all henval ouz ar c’henta-mâ ; chetu en amâ : Caret a reot ho nessa eveldoc’h hoc’h-unan. An oll lezen hac an oll brofedet a so comprenet en daou gourc’hemen-mâ, eme hor Salver ; nep ho mir, a vir an oll gourc’hemennou. ----

CANTIC VAR LITANIOU JESUS,

Pere so mad da lavaret diouz ar mintin ha goude ar Gommunion, hac er fin ar Gousperou da Sul ha da Solenniteou hor Salter. Var an ton : Pedit evidomp deiz ha nôz, ma ho quelimp er barados.

KYrie, eleïson.
   Christe, eleïson.
   Kyrie, eleïson.
   Christe, audi nos.
   Christe, exaudi nos.
   Pater de cœlis Deus, miserere nobis.
   Fili, Redemptor mundi Deus, mis.
   Spiritus Sancte, Deus, miserere.
   Sancta Trinitas, unus Deus, miser.
   Jesu, Fili Dei vivi, miserere nobis.
   Jesu, splendor Patris, miser.
   Jesu, candor lucis æternæ, miserere.
   Jesu, Rex gloriæ, miserere nobis.
   Jesu, sol justitiæ, miserere nobis.
   Jesu, Fili Mariæ virginis, miserere
   Jesu amabilis,
   Jesu admirabilis,
   Jesu, Deus fortis miserere nobis.

AUtrou Doue oll-galloudus,
Ha hep musur trugarezus,
C’houi a vel peguen infirm omp,
Ho ped compassion ouzomp,
Jesus-Christ, Redamtor ar bed,
Distroït ouzomp, ni ho ped,
Selaouit ouz hor pedennou,
Hac exaucit hor goulennou.
Ni ho ped, c’houi, Tad eternel,
C’houi Map, ha c’houi Speret Santel
Tri ferson en un Doue epquen,
Galvet en Dreindet souveren,
Da sellet ouzomp a druez
Pa regret omp hor guall vuez ;
En hoc’h epquen hon esperomp,
Rac-se ho pêt truez ouzomp.
Jesus, Map-unic da Zoue,
Jesus, sclerder an Tad ive,
Jesus, sclerijen eternel,
Jesus, roue a c’hloar immortel,
Jesus, ar guir heaul a justiç,
Jesus, Map d’ar Verc’hes Vari,
Enhoc’h epquen hon esperomp,
Rac-se ho pet truez ouzomp.
Jesus , dîn da veza admiret,
Jesus, hon Doue cre meurbet,
Jesus, hor tad, nep hor prenas,
Jesus, an El a gusul vras,
Jesus, a so quer puissant,
Jesus, a so quer patiant,

En hoc’h epquen hon esperomp,
Rac-se hopet truez ouzomp.
Jesus an obeissanta,
Jesus an douça hac an humbla,
Jesus, mignon ar chastete,
Jesus, carantez hon ene,
Jesus, autor eus ar vuez,
Jesus, Doue a beoc’h ivez,
En hoc’h epquen , etc. .
Jesus, exempl a vertuziou,
Jesus, pried an eneou,
Jesus, hon Doue, tad ar beorien,
Jesus refuj ar bec’herien,
Jesus, tensor ar bobl fidel,
Jesus, ar furnez eternel,
En hoc’h epquen, etc.
Jesus, hor pastor souveren,
Jesus, d’omp-ni guir sclerijen,
Jesus, leun a bep madelez,
Jesus, hon hent hac hor buez,
Jesus, joa’n Ælez benniguet,
Jesus, roue ar batriarc’het,
En hoc’h epquen, etc.
Jesus, hoc’h eus bet inspiret
Ho secrejou d’ar brofedet,
Jesus, guir mestr an ebestel,
Jesus, doctor an aviel,
Pehini a so bet desquet
Gueneoc’h d’an evangelistet,
En hoc’h epquen , etc.
Jesus, nerz an oll verzerien,
Da veza treac’h d’ho bourrevien,
Sclerijen ar gonfessoret
Ha purete ar guerc’heset ;
Jesus, curunen an oll saent,
C’houi eo ar souten er bep hent,
En hoc’h epquen hon esperomp.
Rac-se ho pêt truez ouzomp.

Jesu, Pater futuri saeculi, miserere nobis.
   Jesu, magni consilii Angele, miser.
   Jesu potentissime, miserere.
   Jesu patientissime, miserere.
   Jesu obedientissime, miserere.
   Jesu, mitis et humilis corde, miser.
   Jesu, amator castitatis, miserere.
   Jesu, amator noster, miserere.
   Jesu ,Deus pacis, miserere nobis.
   Jesu, auctor vitæ,
   Jesu , exemplar virtutum, miserere.
   Jesu, zelator animarum, miscrere.
   Jesu, Deus noster, miserere nobis.
   Jesu, refugium nostrum, miserere.
   Jesu, pater pauperum, miserere.
   Jesu, thesaurus fidelium, miserere.
   Jesu, bone pastor, miserere nobis.
   Jesu, lux vere, miserere nobis.
   Jesu , sapientia æterna, miserere.

Jesu, bonitas infinita, miserere nobis.
   Jesu, via et vita nostra, miserere.
   Jesu, gaudium angelorum, miser.
   Jesu, rex patriarcharum, miserere,
   Jesu, inspirator prophetarum, mis.
   Jesu, magister apostolorum, mis.
   Jesu, doctor evangelistarum,
   Jesu, fortitudo martyrum, miser.
   Jesu, lumen confessorum, miserere.
   Jesu, puritas virginum, miserere.
   Jesu, corona sanctorum omnium, mis.
   Propitius esto parce nobis, Jesu.
   Propitius esto exaudi nos, Jesu.
   Ab omni malo, libera nos, Jesu.
   Ab omni peccato, iibera nos, Jesu.
   Ab irâ tuâ, libera.
   Ab insidiis diaboli, libera nos.
   A spiritu fornicationis, libera nos.
   A morte perpetuâ, libera nos.
   

Bezit ouzomp, o va Jesus!
Favorabl ha frugarezus;
O va Jesus, hor pardonit,
O va Jesus, hon exaucit;
Diouz peb droug ha diouz peb pec’het,
Ha diouz ho coler diremet,
Hon dilivrit, o va Jesus !
Pa’z oc’h meurbet trugarezus.
Diouz al laçou diabolic
Ha diouz peb seurt speret lubric,
Diouz ar maro perpetuel,
Diouz peb neglijanç criminel
Da zenti ouz ho lesennou
Hac hoc’h inspirationou ;
Hon dilivrit, o va Jesus !
Pa’z oc’h meurbet trugarezus.
Dre ar myster sacr ma’z oc’h bet
Evidomp en em incarnet,
Dre ho quinivelez santel,
Dre ma’z oc’h bet ivez buguel,
Dre ho puez divin meurbet,
Dre guement trevel oc’h eus bet,
Hon dilivrit, o va Jesus !
Pa’z oc’h meurbet trugarezus.
Dre’n agoni, dre’r bassion,
Dre’r groas ha dre an abandon,
Dre ar languis, dre ar maro,
Dre an oll tourmancbou garo,
Pere hoc’h eus bet gouzanve,
Ha dre ma’z oc’h bet sebeliet,
Hon dilivrit, o va Jesus !
Pa’z oc’h meurbet trugarezus.
Dre ma’z oc’h bet ressuscitet,
Dre ma’z oc’h bet en eê pignet,
Dre ho triomph hac hoc’h oll joa,

En ho rouantelez bremâ,
Dre ho cloar vras celestiel,
En tu deou d’ho Tad eternel,
Hon dilivrit, o va Jesus !
Pa’z oc’h meurbet trugarezus.
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bet,
Ure ho madelez infinit,
O va Jesus, hor pardonit !
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bet,
Dre ho madelez infinit,
O va Jesus, hon exaucit.
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bet,
En hoc’h, Jesus, hon esperomp,
Rac-se ho ped truez ouzomp.
O va Jesus, hor selaouit,
O va Jesus, hon exaucit,
Ra vezo benniguet ato
Evit birviquen hoc’h hano. Am.

A neglectu inspirationum tuarum libera nos Jesu,
   Per mysterium sanctæ incarnationis tuæ, libera nos.
   Per nativitatem tuam, libera nos.
   Per infantiam tuam, libera nos.
   Per divinissimam vitam tuam, libera.
   Per labores tuos, libera nos, Jesu.
   Per agoniam et passionem tuam, lib.
   Per languores tuos, libera nos, Jesu.
   Per mortem et sepulturam tuam, libera nos, Jesu.

Per resurrectionem tuam, libera nos, Jesu.
Per ascensionem tuam, libera nos, Jesu.
Per gaudia tua, libera nos, Jesu.
Per gloriam tuam, libera nos, Jesu.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, parce nobis, Jesu.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos Jesu.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis, Jesu.

Jesu, audi nos. Jesu, exaudi nos.

V/. Sit nomen Domini benedictum.

R/. Ex hoc nunc et usquè in sæculum.

Oræson da Jesus.

AUtrou Jesus Christ, c’houi pehini hoc’h eus lavaret : Goulennit hac e receffot, clasguit

Oremus.

DOmine, Jesu-Christe, qui dixisti : Petite et

accipietis, quaerite et invenietis, pulsate et aperietur vobis ; quæstnnus, da nobis petentibus divinissimi tui amoris affectum, ut te toto corde, ore et opere diligamus, et à tuâ nunquàm laude cessemus. Qui vivis et regnas, etc. hac e queffot ; scoït var an ôr, hac e vezo digoret deoc’h ; roït deomp eta, ni ho supli, pa c’boulennomp ouzoc’h, an affection eus ho carantez divin, evit ma ho carimp erfat hac a galon hac a c’henou, hac a œuvrou, ha na baouessimp jamæs oc’h ho meuli, c’houi pehini a vev hac a ren ur memes Doue gant an Tad hac ar Speret Santel heb fin da jamæs.

Amen.



INSTRUCTION EVIT AL LABOUR
Hac Oræsonouigou evit peb occasion,

AN den a so ganet evit labourat, eme ar Scritur, al lezireguez er c’holl, an didalvoudeguez pe ar feneantis a so adversoures d’an oll vertuziou hac a zesq da un den a bep seurt viçou. Abars ar pec’het e oue lequeet an den quenta er jardin eus ar barados terrest, evit labourat ebars : ha goude ma en devoa pec’het, un darn eus he bunition hac a bunition he lignez, oue beza condaounet da ul labour poanius ha da zibri he vara diouz ar c’huesen eus he visaij. Piou bennac a refus eta labourat, a ia enep an urz hac ap ordrenanç a Zoue, ha ne ra quet ar binijen pehini so necesser d’an oll dud da ober, hac evelse n’ema quet en hent eus he silvidiguez. Pep-hini a renq consideri al labour pehini so stag ouz he condition, evel un dra gourc’hemennet gant Doue dezan en pinijen eus he bec’hejou, hac evit servijout dezâ da veritout ar vuez eternel. Ar consideration-se a dle hoc’h oblija da laquat ho poan d’en em occupi hervez ho stat, ha da labourat ato gant sourci, gant dilijanç, gant joa ha gant ur speret a oboissanç, a binijen bac a oræson, o sevel ho calon alies etrese Doue var ho labour, gant sonje sonou mad hac affectionou santel, evel a so amâ varlerc’h an oræsonouigou devot, etc.


CANTIC VAR DIOU PE DEIR ORÆSON

Devot, da lavaret quent ha goude al labour, hac epad al labour quercouls, evit he santifia hac he offr da Zoue. Var an ton, Bried Isel, Mam ar Sænt.

Oræson abarz al labour.

C’Houi hoc’h eus, va Doue, crouet var an douar
An den da labourat enni evit ho cloar,
Hac hoc’h eus punisset he bec’het, oc’h ordren
Na zebro he vara nemet diouz he c’huesen.
Rac-se d’ho c’hourc’hemenn evit oboissa,
Ha deoc’h eus va fec’het evit satisfia,
Me ia da labourat diouz va c’hondition,
Roït eta d’am labour ho penediction.
E vean e labourren, nemet evidoc’h ve,
Ha ma na labourac’h c’houi hoc’h-unan guenê ;
Me offr deoc’h va labour, reglit-en, va Salver,
Couls ha ma esperanç e viot va saler.
Roït d’in, me ho supli, va Aotrou, ho furnez ;
Guenê ma labouro, ha ma chôme ivez,
Na bermetit nepret e teuen da goll couraij,
O renta servij deoc’h em poan hac em ouvraij.
Na bermetit jamæs e ven ive trec’het
Gant ur c’hoant da c’honit hac e ve direglet,
Nac em be ouz re-all nep seurt ambition,
Nac eus va oberianç nep seurt presomption.
Va Doue, roït an nerz d’am c’horf ha d’am speret,
Evel so requis d’in, d’ho servija bepret,
Ha grit ma labourin, en hevelep fæçon
Ma teui ho carantez da grisqui em c’halon.
En ur c’hounit va boêt, gant ar memes trevel,
Grir d’in gounit ouspen ar vuez eternel,
Evit ma ellit mont, va Doue, da repos,
Goude va oll labour, gueneoc’h d’ho parados. Amen.

Oræson goude al labour.

O Veza labouret evidoc’h, va Doue,
E teuan da reposi bremâ en hoc’h ive ;
Pe me a labouro, pe me a ehano,
Evit plijout d’ec’h-hu e fel d’in ve ato.
Rac desirout a ran na chomin birviquen
Epad va oll buez ur momet epmuiquen
Hep en em occupi evit ho carantez,
Nac hep continui d’ober ho volontez.
Me ho trugareca eus a guement sicour
Hoc’h eus roet d’in bremâ da oberva labour,
Hac a c’houlen pardon mar em eus offanset
Enna ho majeste, o va muia caret.
Quement a ell beza a vad em oll œuvrou
A zeu diguenec’h-hu, m’en ansao, va Autrou ;
Er c’hontrol, quement so a zrouc er pez a ran,
Ne zeu nemet epquen diguenê ma-unant
Ra viot da viquen un Doue en tri ferson
Gant ho crouadurien, meulet en peb fæçon,
Bezet var an douar evel en eê ato,
Peb tra evit ho cloar hac evit hoc’h hano. Amen.

Oræson an Ilis da lavaret
Quent ha goude hon oll œuvrou. Var ar memes ton.

ACtiones nostras, quæsumus, Domine, aspirando præveni, et adjuvando prosequere, ut cuncta nostra oratio et operatio à te semper incipiat, et per te cœpta finiatur. Qui vivis et regnas in sæcula sæculorum.

Amen.

NI ho ped, hon Autrou,
Da zont d’hon inspira,
Arauc hon oll œuvrou,
Ma raïmp erfat peb tra ;
Ha roït deomp ho sicour
Evit ma pourchuimp.
En gloar deoc’h hon labour
Couls ha m’en echuimp.
Grit eta er guis-se,
Ma vezo commancet
Ato dreizoc’h ive
Ha quercouls finisset
Quement œuvr ha peden

A raïmp hed hor oll buez,
C’houi pehini a ren
Hac a vev bep finvez.
Evellen bezet grêt.

 

CANTIC VAR ORAESONOUIGOU

Devot, galvet gant sant Frances de Sales er Vuez devot ive oræsonou jaculator, evit en em accustumi da sevel alies hor c’halon etrese Doue, da viana en occasionou ordinal pere a erru epad an deiz adalec ar mintin bete an nôz, hac a ve mad ho disgui dindan evor, evit lalavaret d’ar poent ma ê merquet a-ziouch peb-hini anezo : beza e c’haller ho chana ive var an ton : un Arc’hel a-berz an Autrou.

VA Doue, me ro deoc’h va c’halon,
Roït d’in ho crac hac ho pardon,
Hirio ha queit ha ma vevin,
Ho servija humbl a fell d’in. Am.

Oræson da lavaret pa zihuner d’ar mintin.

Evel ma savsoc’h eus ho pez,
Va Jesus, grit ma teuin ivez
Da sevel pront eus ar pec’het
Ha pell dioutan da dec’het. Am.

Oraeson pa saver eus ar guele.

Va Doue, me visq va dillad,
Evel Adam hor c’henta tad,
Gant queuz ha regret d’am pec’het
Pini en deus ma zivisquet.
Ma guisquit eus an den nevez,
Me lavar eus ar santelez
A Jesus-Christ ho Map divin,
A dioutan grit rna vevin.
Eleac’h dillad pere a us,
Roït d’in, me ho ped, va Jesus,
Eveus ho cloar ar viscamant,
A bado eternellamant. Amen.

Oræson pa vezer oc’h en em visca.

Evit ho cloar, o va Doue !
Ha silvidiguez va ene,

Oræson abarz peb occasion.

 

Me ia da ober an œuvr-mâ ;
Mæs roït ho craç d’in da guenta.
En hano an Tad, hac ar Map,
Hac ar Speret-Santel. Amen.

Oræson goude peb action.

Va Doue, ra viot meulet
D’am beza en œuvr asistet,
Mar oun displijet deoc’h enni,
Ho suplian d’am pardoni. Am.

Oraeson abarz mont e nep leac’h.

Jesus, cunduit va c’hamejou,
Ma hoc’h heuliin em oll henchou,
Ma diouallit bete’r maro,
Ma’z inn gueneoc’h goude d’am bro.

Oræson goude distrei d’ar guear.

Jesus, ra viot benniguet,
D’am beza dre hoc’h Æl miret,
Quen em sorti, quen em distro,
Hac er plaçou m’oun bet enno.

Oræson abarz en em antreteni gant den.

Va Doue,n’am dilesit quet,
Da lavaret na da glevet
Netra enep ho volontez,
Ha grit ma comsin gant furnez.

Oræson goude an antretien.

Pardonit d’in an oll fautou
Am eus commetet, va Autrou,
En antretien am eus bet,
Mar em eus enni faziet. Amen.

Oræson pa vezer en danjer da bec’hi.

Jesus, deut prest d’am asistâ,
Rac me-unan ne allan netra;
Va Salver quer, va dilivrit;
Guerc’hes Vari,va sicourit. Am.

Oræson pa vezer en ur boan bennac.

Jesus, roït patiantet d’in,
En quement drouc a stourm ouzin,
En union d’hoc’h anqueniou
Ez offran deoc’h va oll boaniou.

Pa veler re all oc’h offansi Doue.

O va Jesus, ni so ingrad
En hoc’h andret, ha c’houi quêr mad
Pa hoc’h eus evidomp gonsavet [sic]

Maro ha passion galet.
Dre veritou ho pemp gouli
Roït deomp ar c’hraç, me ho supli,
D’en em dennâ eus hor pec’het,
Ha pell dioutan da dec’het. Am.

 

Va Doue, ho pêt truez ouzin,
Dre veritou ho Map divin,
Ha roït ar c’hraç d’in da dec’het,
Gant guell evez diouz ar pec’het.

Pa hor bez offancet Doue hon-unan.

Va Doue, disposit ac’hanon,
Deoc’h e resinan va c’halon,
Evit beza contant bepret
A guement a reot em andret.

Evit en em resina da volontez Doue.

Oll sænt hac oll ælez eürus,
Pedit evidon va Jesus,
Ma rin bepret gant carantez
Diouz ho exempl he volontez.

Evit en em recomandi d’ar sænt en peb izom.

Action a ofranç, a adoration, a feiz, a esperanç a garantez hac a gontrition , comprenet oll en ur pos, hac a merit bras ho ober alies, ispicial pa vezer clan.

Va Doue, deoc’h en em offran,
Gant ur feiz cre hoc’h adoran !
Me esper en hoc’h, me ho car,
D’am pec’hejou em eus glac’har.
Amen.

 

Pa na oun quet, o va Salver !
Petra am eus bremâ da ober ?
Var ar guella va inspirit,
Ma rin ar pez a zesirit. Amen.

Pa vezer en douetanç hac en dificulte.

Dilivrit eus ar purcator
An oll anaon, va Redemptor,
Ma’z aïnt d’ho meuli en repos
Ha d’ho quelet er barados. Am.

Oræson pa son cloc'h an anaon.

Ma divisquit, o va Autrou !
Diouz an den coz hac he œuvrou,
Diouzan orgouil, an avariç,

Pa en em divisquer da vont da repos.

 

Diouz al luxur ha peb maliç.
Ma guisquit a humilite,
A vodesti, a chastete,
 fermete, a drugarez,
A zouçder hac a garantez. Am.

Oræson pa zeer er guele.

Va c’horf a ielo da c’hourvez
Unan an deziou-man er bez ;
Grit, va Doue, ma’z aï neuse
Da repos en hoc’h va ene.
Endra vezo va c’horf cousquet,
Ra veillo va c’halon bepret
Varzu ac en hoc’h, va Salver,
Dre garanlez en ho quever. Am.

In manus tuas Domine, commendo spiritum meum.

Redemisti me, Domine, Deus veritatis.

Oræson abars cousguet.

Etre ho taouarn, va Doue,
Me a recommand va ene,
Gueneoc’h oun prenet, va Jesus,
Dre’r pris ho coad precius.

Maria, mater gratiæ, mater misericordiaæ, tu nos ab hoste protege, et horâ mortis suscipe.

Guerc’hes Vari,mam a druez,
Mam a c’hrag hac a drugarez,
Diouz an adversour hor mirit,
Hac er maro hon recevit.

Gloria tibi,Domine, qui natus es de Virgine, cum Patre et Sancto Spiritu in sempiterna sæcula. Amen.

Dec’hu, hon Autrou benniguet,
So gant ur Verc’hes bet ganet,
D’ho Tad ha d’ar Speret-Santel,
Ra vezo ur c’hloar eternel.
Evellen bezet grêt.

Requiem æternam dona eis, Domine ; et lux perpetua luceat eis.

Requieseant in pace. Amen.

Oræson pa zihuner en nôz.

Roït ar reposvan eternel,
Va Doue, d*an anaon hdel,
Ha cacit-hi d’ar sclerijen
Evit ho quelet da viquen.

----
CANTIC VAR REFLEXIONOU

Pe aspirationou devot, evel a zesq deomp sant Frances de Sales en he instruction, evit sevel hor c’halon etrese Doue, o consideri an traou en deveus crouet. Var an ear gallec, Quand le péril est agréable, ou Bénissez le Seigneur suprème.

ME ho cleo ha quell o cana,
Petra canit-hu, laboucet ?
Gant Doue oc’h quer brao furmet,
Me sonj her c’hanit bremâ.

O clevet al laboucet o cana.

C’houi en ho iez a zeu d’he veuli
En peb cartier hac en peb coat ;
Perac na zeu va mouez ingrat
Da imita hoc’h hini ?

Hac o veuli Doue en ho iez.

Couraij, couraij eta, laboucet,
Livirit ato er c’hoajou
Ha partout dre ho musicou :
Doue ra vezo meulet.

Evit ho invita da veuli Doue ato.

Canit-en ive, rossignolet,
Assambles p’autramant d’ho tro,
Ma c’hallo ouzoc’h an eclo
Respont: Ra vezo meulet.

D’ar rossignolet.

Turzunel chast, a glem hirvoudus
Varlerc’h ho par, Meulit Doue:
Mu[i] guet hoc’h-hu e tleffen-me
Glem etrese va Jesus.

D’an durzunelet.

En ûr beuri etresoc’h, dênved,
Meulit Jesus ar pastor mad ;
C’houi a zo douç hac egarat,
Me so rust ha debordet.

O velet an denvet peuri.

Peb tra oll a ra he dieguez,
Pe a zoug ur frôesen bennac,
Ha me so ur vezen ingrat
Carguet a lesireguez.

O velet peb tra oc’h agissa pe o touguen froês.

O velet ar boquejou.

Boquejou caër, c’houi en un devez
A veleur savet ha maro ;
Souden ho coude me varvo,
Ha martese guent ivez.

O velet an dour o redec er prajou, hac o vont varzu ho sourcen.

Gouerennou ha c’houi rivierou,
Meulit an Autrou souveren;
Allas! peb tra oll a dremen
Eguis ho tour dre’r prajou.
An dour a ia varzu ar sourcen
Deus a hini e sortiet ;
Ha me ive ne d’inn-me quet
Varzu va Doue biquen ?

O velet ur feûnteûn.

Mar red ar c’haro d’ar fûntûniou
Gant ar sec’het pa ve presset ;
Davedoc’h, va Doue, me red,
Ma soulajit em poaniou.

O santout an ezen douç en han.

Ezennic leun a frescadurez,
Meulit an Autrou invisibl :
C’houi a so sioul ha pæsibl,
Ha me leun a follentez.

O consideri an tempest er mor.

Mor braz, c’houi pa vezit couroucet,
A zisguez deomp dre ho couagou
E tleomp caout aon rac an Autrou
Pa hor bez-en offancet.

O consideri ar gurun hac al luc’het.

C’houi a zisquez deomp c’hoas he c’hrander,
Curun horrubl, luc’het ha foultr,
Pa ell, mar car, lacat en poultr
Hac en ludu ar pec’her.

Fiziout en Doue, couls hac he zouja.

Fizianç am eus en hoc’h, va Doue,
Bezit favorabl em andret :
Mar em eus cals hoc’h offancet
C’houi eo va zad couscoude.

O velet trist an amser.

Trist amser so gant glao hac avel,
Goloet a goabr an evou,
Tristoc’h e cals an eneou

Goloet a bec’het marvel.

 

Eguis ma vir ar c’hoabr ive
Ne bar an heol en peb cartier,
E vir ar pec’her, va Salver,
Na bar ho craç em ene.

O velet ur c’hoabr.

Pa bar en [sic] heol, e ro d’hor c’horfou
Sclerijen hac ouspen tomder ;
An heol a justiç, hor Salver,
A ro mui d’hon eneou.

O velet an heol o para.

A1 loar en nôz a ra deomp guelet,
O chasseal an devalijen ;
Ar Verc’hes gant he sclerijen
A chasse nôz ar pec’het.

O velet al loar en nôz.

Me a vel ar stereden joaus
A lui dious vintin ha diouz nôz :
P’eur ez inn-me d’ho parados
D’ho quelet-hu, va Jesus ?

O velet ar verelaouen.

Ra zeuio assambles an oll astrou,
Hac eus an oabl an oll steret,
Ha quement tra so dre ar bet
D’ho meuli, o va Autrou !

O consideri ar steret.

Me am be eur joa vras o velet
Var guement tra so er bet-mâ
Scrifet patant er c’homsou-mâ:
Doue ra vezo meulet.

O consideri peb tra oll.

Ia, va Doue, da virviquen
Ra viot meulet, enoret,
Glorifiet hac adoret
Gant an oll grouadurlen.

Desirout e ve Doue glorifiet gant an oll.

Grit deomp, va Doue, ni ho supli,
Ho caret epad hor buez,
Ma’z aïmp goude’r maro ivez
D’ar barados d’ho meuli. Amen.

Goulen he garet er bed-man, evit mont d’he veuli er bed-hont.

----
CANTIC VAR AN ACTOU

Eus ar vertuziou christen ar re principala, pere a ve ur merit bras o c’hana pe o recita bemdez gant devotion var al labour ; evit en em antreteni gant Doue : beza ec’h allet ivez ho lavaret en ilis o c’hortos an Oferen da gommanç, var ear gallec : Renonçant à mes sens, suprême vérité.

Act a Fez.

O Renonç d’am squiant, guirionez souveren,
Me soumet va ræson d’hoc’h autorite epquen,
Hac a gred fermamant, hep jamæs dont da zoueti,
Quement mad a propos hoc’h Ilis d’in da gridi.

Act a Esperanç.

O caout ur guir fizianç var ur feiz gre fontet,
M’esper oll digueneoc’h evit an eûrusdet;
Pa’z oc’h oll-galloudec hac hon tad trugarezus,
Ec’h esperan en hoc’h, va Doue, dre ho Map Jesus.

Act a Garantez.

Va Doue, dreist an oll dîn da veza caret,
A so quer liberal ha quer mad em andret,
M’ho car hac a zesir gallout ho caret quement
Evel m’ho car ivez an Ælez hac an oil sænt.

Act a Adoration.

Prosternet, va Doue, dirazoc’h a speret,
O touja ho crandeur, m’hoc’h ador gant respet :
Deoc’h en em soumetan gant guir humilite,
O c’hout ne d’oun netra en presanç ho majeste.

Action a c’hraç.

Ur sourci bras hoc’h eus, va Doue, ac’hanon :
Me ho trugareca eus a greis va c’halon :
Ra vezo da jamæs gant ar sænt hac an Ælez
Meuleudi deoc’h rentet evit oc’h oll madelez.

Act a Gontrition.

Un horror bras am eus ous va oll bec’hejou,
Dre ma tisplijout deoc’h, va Doue, va Autrou ;
Hac am eus em ene queuz d’ho peza offancet ;

Rac ma’z oc’h mad ha dîn da veza ar muia caret.

Act a ofranç hac a brepos ferm.

Treindet sacr en un Doue, Tad, Map, Speret Santel,
M’en em ofr a galon da veza deoc’h fidel :
Ur propos ferm a ran gant ho sicour da dec’het
Diouz quement tra so d’in da goueza er pec’het.

Act a resination.

Deoc’h en em resinan, va Doue, a galon ;
Hervez ho volontez disposit ac’hanon :
Bepret ec’h adorin em andret ho providanç :
C’houi am c’har, aoualc’h eo evit rei d’in assuranç.

Act a renoncamant.

Evit ma talc’hin mad d’no servij, va Autrou,
Me renonc da Satan, d’he bompou, d’he œuvrou,
Ha d’ar c’hic revoltet, d’ar bed fall ha treitour;
Rac ma’z eo ar re-ma d’am ene tri adversour.

Action a c’houlen.

Hep ho craç, va Doue, n’em eus gallout ebet,
Dre Jesus-Christ ho Map, roït-hi d’in, me ho ped,
Evit m’en em virin diouz peb goall plijadurez,
Ha ma chomin em sa en creis va sempladurez.

Act a invocation.

Jesus, Guerc’hes vari, Joseph, Joakim, Anna,
Sant Mikel, va Æl-mad , sant Ian , santes Barba,
Sant Paoul, sant Caourintin, ha c’houi, va faëron santel,
Ar merc’het a lavaro : ha va maërones santel,
Hac oll sænt all, grit d’in caout ar vuez eternel.
Amen.

Er c’houpl diveza-mâ eleac’h, sant Paoul, sant Caourintin, nep a chom en Treguer a ell lavaret : sant Paoul ha sant Tudual, ha nep a chom en Dol a ell lavaret : sant Paoul ha sant Samson, ha nep a chom en Guenet [a] ell lavaret : sant Paoul ha sant Padern, ha nep a chom en sant Briec : sant Paoul ha sant Briec. ----

CANTIC EVIT EN EM GONFORMI

En pep tra da volontez Doue, propr da gana pa erru un affliction pe un adversite bennac gueneomp. Var an ear Gallec : Je veux ce que Dieu veut.

EN peb tra, va Doue,
Bezet grêt ho volontez,
Non- pas va hini-me :
Bezet grêt ho volontez,
Daoust petra erruo
A rust nac a c’huero,
Mar fell d’ec’h, va Doue,
Me a fell d’iin ive.
Rac ne fell d’ec’h netra
Nemet evit hor profit,
Hac evit ar guella
Eus an oll e tisposit :
Mar bezomp afflijet,
Tentet pe zisprijet,
C’houi bermet quement-se
Evit mad hon ene.
Doue a fell dezan :
Chetu ur guer admirabl !
Rac peb tra so dreizan
Rentet douç hac agreabl ;
Chenj a ra hor poaniou
En plijadureziou,
Hac hon tristidiguez
En laouenidiguez.
Volontez eo Doue
A chasse hon nec’hamant ;
Volontez eo Doue
A ro d’omp confortamant ;
Nep en em gontanto
Eus he urzou ato,
Ne vezo chagrinet
Gant nep sort poan speret.

Hor c’houraji a ra
Pa vezomp persecutet,
N’hor bez aon rac netra,
Quer ferm e vezomp rentet ;
Hi eo en peb combat,
Hi eo en peb seurt stad
Hon nerz nac hor souten,
Hac hor mad souveren.
E so eûrus an den
A ell gant guir lavaret :
Va Doue, c’houi epquen
Eo a fell d’in da garet ;
Nemed hoc’h ne c’hoantan,
Nemed hoc’h ne glascan,
Bezet grêt em andret
Ho volontez bepret.
Laca’ta, va c’halon,
En Doue da esperanç,
Anez en enep fæçon
Ne vezes en assuranç ;
Evit fiziout en dud,
Nemet inquietud,
Nemet aon hac anquen
N’ouffes da gaout biquen.
Ia, va oll fizianç
A so en hoc’h, va Doue ;
Na n’emeus quen doujanç
Nemet rac ho majeste ;
Mar deut-hu d’am sicour,
Ne deus nep adversour
A guement am zrec’he

Nac am digouraje.
En em abandoni
A ran oll d’ho providanç,
Hep dont da ræsoni
Var netra gant imprudanç ;
Jamæs ne vurmurin,
Joaus ec’h andurin
Peb seurt affliction
Gant resination.
En em lacat a ran
Dindan ho protection,
Ho craç a zesiran
En oll resolution ;

N’allan netra hep-si ;
Rac-se me ho supli,
Va Doue, d’am c’hreat,
Hep jamæs va c’huitat.
Volontez va Doue,
C’houi disposit ac’hanon,
Volontez va Doue,
C’houi eo a fell d’am c’halon;
C’houi am rento contant
En peb evenamant,
Hac er brosperite,
Hac en adversite. Amen.


CANTIC VAR UN ORÆSON
D’ar pemp Gouli ha d’ar seiz Cleze.

HAc a ve mad da lavaret bemdez diouz ar mintin, varlerc’h ar seiz Pater hac Ave, en enor d’ar pemp gouli eus hor Salver, ha d’ar seiz cleze a gueuz eus he Vam ar Verc’hes, evit en em recommandi dezi ha d’he Map quer var ben heur eus hor maro.

Chetu amâ ar seiz cleze a gueuz-se pere ho deveus bet treuzet calon ar Verc’hes, o consideri ar bersecutionou en deveus bet souffret ne Map Jesus. Da guenta, pa glevas ar Verc’hes gant an den santel Simeon o presanti he Map en templ, penaus e vise treuset he ene gant calsa nec’hamant var he sujet, abalamour d’ar bersecutionou a zliet da ober dezan. D’an eil, pa rencas tec’het gantâ en Egypt a hed nôz araoc ar roue Herodes pehini er c’hlaquas da lasa. D’an drede, pa ziancas he Map diganti en templ en spaç a zri dez ma oue oc’h he glasq. D’ar pevare, pa rencontras he Map o touguen he groas da venez Calvar. D’ar pempet, pa er guelas crucifiet hac o vervel er groas en creis etre daou laër. D’ar c’huec’hvet, pa oue disquennet eus ar groas dezi var he barlen he gorf sacr en ur stad quer pitoyabl. D[’]ar seizvet, pa oue sebeliet ha lequeet er bez. Var ton, Vexilla Regis, ec’h aller cana an oræson-mâ.

ME ho salud, o pemp gouli !
Gant ur c’hoant bras d’hoc’h enori :
Ra vezo scrifet em c’halon
Jesus hac he oll bassion.
O va Salver, me ho supli,
Dre veritou ho pemp gouli,
Ho pêt truez ouz va ene
Pa’z aï dirac ho majeste.
Abarz mervel, o va Jesus !
Gant ar goat sacr ha precius
Hoc’h eus bet anezo scuillet,
Ma goalc’hit neat diouz peb pec’het.
Grit d’in ar c’hraç hivisiquen

Da ober ur guir binijen,
Ha roït d’in var [va] [3] fassion
Ur guir gueuz ha contrition.
Ha c’houi, Guerc’hes, me ho supli,
Dre ho clac’har o contempli
Ar gouliou eus ho Map quer,
Besit favorabl e[m] [4] c’henver.
Dre veritou ar seiz cleze,
Pere a dreuzas hoc’h ene,
O velet dezan cals a boan,
Asistit var va zremenvan.
Hac evel m’hoc’h eus recevet.
He gorf eus ar groas disquennet,
Recevit neuse va ene
Ha presantit hi da Zoue.


Ar venediction abarz ar repas, hac ar graçou he c’houde, quen en latin, guen en iez bresonec. Var an ton : Prest eo va ene disoucha ha da Zoue en em renta.

Mar ho lavarer assambles, ec’h allo unan eus ar gompaignunez lavaret peb coupl hed-a-hed, hac ar re-all a allo respont varlerc’h peb coupl ive : Evelse bezet grêt, pe autramant, Amen.

JAmæs ne dleit mancout abarz ho repas da bidi Doue da rei he venediction dezâ, o lavaret ar Benedicite, ha da drugacecât he vadelez divin he c’houde, ha lavaret an Agimus. Ar beden a so admirabl evit che-oni ar bouet, pehini a zeu alies hep-zi da veza noasus ha d’ar c’horf ha d’an ene. Mar manquit d’an dever just-mâ, e tisquesit aoualc’h a-hent-se n’hoc’h eus na carantez na anaoudeguez en andret Doue evit he vad-oberou, hac e veritit erfat dre an ingrateri-se n’ho pe eur vad ebed, ha na fournisse quet deoc’h he brovidanç divin peadra d’en em sustanti na d’en em antreteni, en punition eus ho tisanoudeguez hac eus ho neglijanç d’he drugarecât. Livirit eta bepret ar graçou pere so amâ ; ha ma n’ho pe quet ar spaç d’ho lavaret het-a-het, livirit da viana ar c’houpl quenta anezo, pa n’ho pe debret nemet un tam bara.

Ar Benedicite abarz ar repas.

O Va Jesus, hon mestr guirion !
Roït deomp ho penediction (bis).
Ha d’ar repas a guemerimp,
Evit bepret m’ho servijimp (bis).
† En hano an Tad, hac ar Map,
Hac ar Speret-Santet.
Amen.

V/. Benedicite.

R/. Dominus. Nos et ea quæ sumus sumpturi benedicat dextera Christi. † In nomine Patris, et Filii, et Spiritûs-Sancti.

Amen.

Graçou goude ar repas.

V/. RA vezo meulet an Autrou,
Eus he vôet hac he oll vadou ; bis.
Peoc’h ha graç Doue d’ar re veo,
Ha repos mad d’ar re varo. bis.
R/. Evelse bezet grêt.
V/. O va Doue oll-galloudus,
Eternel ha trugarezus, bis
Ni a rent deoc’h eta graçou
Evit hoc’h oll mad oberou. bis.
R/. Evelse bezet grêt.
V/. Ra viot gueneomp oll meulet,
Trugarecat ha benniguet. bis.

V/. Laus Deo, pax vivis, et requies æterna defunctis.

R/. Amen.

V/. Agimus tibi gratias, omnipotens Deus, pro universis beneficiis tuis, qui vivis et regnas in sæcula sæculorum.

R/. Amen.

V/. Benedicamus Domino.

R/.Deo gratias.

V/. Animæ omnium fidelium defunctorum per misericordiam Dei requiescant in pace.

R/. Amen.

V/. Et nos vivamus et requiescamus semper in pace.

R/. Amen.

V/. Beata viscera Mariæ Virginis quæ portaverunt æterni Patris Filium.

R/. Et beata ubera quae lactaverunt Christum Dominum.

Eus a guement graç ha faver
A rit bepret en hor c’henver. bis.
R/. Evelse bezet grêt.
V/. Ni ho ped dre no trugarez,
Da sellet ivez a druez bis.
Ouz an oll anaon fidel,
Ma’z aïnt d’ar repos eternel. bis.
R/. Evelse bezet grêt.
V/. Ha grit ma vevimp en peoc^h,
Gant hon nessa couls ha gueneoc’h, bis.
Evit roa’z aïmp d’ho parados
Er peoc’h eternel d’a [sic] repos. bis.
R/. Evelse bezet grêt.
V/. Eûrus eo an antraillou dîn
Eus ar Verc’hes ar vam divin. bis.
Ho deus douguet ar Map santel
A Zoue an tad eternel. bis.
R/. Eûrus e c’hoas ar poui calon
Ha mil gueich eûrus an zivron bis.
Ha deus roet ul lez an dîna
D’hon Autrou Jesus da zena. bis.


instruction evit an angelus domini.

AN Angelus a eller da lavaret en fin graçou goude coan, en fin ar pedennou diouz ar mintin, hac en fin a repas greisdez. Custum oar d’he lavaret teir gueich en deiz en enor d’an tri myster principal eus hon redemption, pere eo ar c’hinivelez, ar maro hac ar resurrection eus hor Salver, hac a so comprenet ho zin er myster bras eus an incarnation. Un usaij devot eo’ta instiruet gant an Ilis, pehini a laca seni he c’hleier d’an Angelus diouz mintin, da greisdeis ha dious an nôz, evit avertissa he bugale ar gristenien fidel da guenta, da gonsacri d’ar beden ar gommançamant ; ar c’hreis hac an echuamant eus ho devez ; d’an eil, da drugarecât Doue teir gueich en deiz eus ar mad infinit en deus gret deomp o tigaç he Vap unic er beb-mâ, d’en em incarni evit hor prena ; d’an drede, da bidi Doue d’ar poenchou-se ma plijo gantâ operi enomp an effet eus ar myster-mâ oc’h ober deomp erruout er c’hloar eus ar vuez eternel, dre ar meritou eus a bassion hac a varo he Vap en em grêt den evidomtp ; d’ar pevare, da gaout memor eus ar pez e deveus grêt ar Verc’hes Vari er myster bras-mâ ; d’ar pempet, da invoqui ar Verc’hes sacr-se, ma obteno deomp digant he map Jesus-Christ, ar graçou pere eo ar frôez eus he incarnation, hac e fell d’an Ilis en em adressemp dezi evellen da beb poent lies a zanjer, ma emaomp eus hor silvidiguez da bep mare. Rac-se ne dleomp quet mancout da lavaret an Angelus en intantion ma e bet instituet, evel hon eus expliquet bremâ, non pas dre accustumanç heb devotion ebet, evel a ra an darn vuia, mæs gant attantion ha gant respet, o sonjal petra reomp, hac oc’h en em lacat d’an daoulin d’he lavaret, nemet da sul, hac adalec Pasq bete dissul an Dreindet, ma tleer he lavaret a sao, o veza destinet an amser-se da enori ar resurrection eus hor Salver pehini a savas eus ar bez d’ar poent se, pe da hini a custum an Ilis evit ar memes raeson pidi Doue a-sâ. Induljançou bras a so evit lavaret an Angelus, evel m’ho hon eus expliquet en lêvr ar rosera [5].


CANTIC VAR AN ANGELUS DOMINI, etc.
En ur fæçon all [6]. Var ton, ar Verc’hes sacr, mam da Zoue.

UN Arc’hel a bers an Autrou
A zisquennas eus an êvou,
D’annonç da Vari oa choaset
Evit mam da Salver ar bed.
Me ho salud, Mari, etc.
Hac e respontas ar Verc’hes,

V/. Angelus Domini nuntiavit Mariæ.

R/. Et concepit de Spiritu Sancto.

Ave, Maria, etc.

V/. Eccè ancilla Domini.

R/. Fiat mihi secundum verbum tuum.

Ave, Maria, etc.

Da Zoue oun servijeres,
Bezet grêt eta em andret
Hervez m’hoc’h eus d’in annoncet.
Me ho salud, Mari, etc.

V/. Et Verbum caro factum est.

R/. Et habitavit in nobis.

Ave, Maria, etc.

Neuse e concevas ur buguel
Dre vertuz ar Speret Santel :
Hac ar Verb en em incarnet
Etouez en dud en deus bevet.
Me ho salud , Mari, etc.

V/. Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix.

R/. Ut digni efficiamur promissionibus Christi.

Pedit, Mam santel da Zoue,
Evidomp oll he vajeste,
Ma vezimp dîn eus ar graçou
A bromet Jesus hon Autrou.

Oremus.

Gratiam tuam quæsumus, Domine, mentibus nostris infunde, ut qui, Angelo nuntiante, Christi Filii tui incarnationem cognovimus per passionem ejus et crucem ad resurrectionis gloriam perducamur. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen.

V/. Divinum auxilium maneat semper nobiscum,

R/ Amen.

Peden da Zoue.

Va Doue, pa hon eus desquet
Gant an Æl en deus annoncet
An incarnation eûrus
Eus hon Autrou hô map Jesus ;
Drezi plijet gueneoc’h ive
Squilla ho craç en hon ene,
M’hor c’hunduo he bassion
Da c’hloar ar resurrection.
Ni her goulen, Tad eternel,
Dre Jesus-Christ ho Map santel;
Ha ma chomo gueneomp bepret
Hoc’h assistanç en peb andret.
Evelse bezet grêt.

----
AR PEDENNOU DIOUZ AN NOZ.

N dleomp jamæs, eme sant Frances da Sales, lesel an exerciç-mâ diouz an nôz heb he ober, quen nebeut hac an hini diouz ar mintin ; hac e rencomp, ema ar sant-mâ, sonjal penaus, evel ma teuomp dre ar beden dious ar mintin da zigueri hon daoulagat d’ar sclerijen eus an eê, e teuomp ive dre ar beden diouz an nôz da serra hon daoulagat ouz an devalijen eus an ifern. Ar beden-mâ a zle beza great en commun, mar d’ê possubl, assambies gant oll dud an ti, abars en em separi da vont da gousquet, evit tenna mui a se benediction Doue var an oll famil ha var an tieguez. Nep a raï an actou eus ar beden a dle ho frononç gant ur vouez sclear, devot ha poset, evit ma c’hallo an asistantet ho lavaret ivez assambles, da viana en ho c’halon ; rac a galon principalamant eo e renquer pidi Doue, ha non pas hepquen a c’henou ; ar pedennou a c’henou na servijont da netra nemet en quement ha ma hon eus intantion d’ho ober ivez a galon ; ar pen eta eus an ti, pe un all bennac eus ar compaignunez, a gommanço evellen ar pedennou diouz an nôz.

† En hano an Tad, hac ar Map, hac ar Speret Santel. Pe autramant :

† In nomine Patris, et Filii, et Spiritûs Sancti. Amen.

Goulennomp assistanç ar Speret Santel. Var an ear gallec : Si vous êtes prudent.

NI ho supli, Speret Santel,
Entrezomp christenien fidel,
Da zont qant hs tonæsonou
Da ramplissa hor c’halonou.
Elumit en bor volontez.

VEni, Sancte Spiritus, reple tuorum corda fidelium, et tui amoris in eis ignem accende.

V/. Emitte Spirituum [sic] tuum et creabuntur ; R/. Et renovabis faciem terræ.

Oremus.

DEus, qui corda fidelium Sancti Spiritûs illustratione docuisti, da nobis in eodem Spiritu recta sapere, et de ejus semper consolatione gaudere. Per Christum Dominum nostrum.

Amen.

An tân deveus ho carantez
Evit ho caret da viquen,
O senti ouzoc’h epmuiquen.
Va Doue, roït deomp ho Speret,
Da sclerrat hon eneou bepret,
Evit m’hor c’hrouet a nevez,
Oc’h ober deomp cheinj a vuez.
Va Doue, c’houi hoc’h eos desquet
Hoc’h oll guirionezou secret
Da galonou ar re fidel
Dre voyen ho Speret Santel.
Grit d’omp dre ar memes Speret
Desqui ar mad, hac he garet,
Ha gant he gonsolation
Caout joa bepret en hor c’halon.
Quement-mâ dre ar meritou
Eus ho map Jesus hon Autrou,
A c’houlennomp, o va Doue!
Belet grêt eta evelse.

CANTIC VAR AR PEMP POENT
Eus an examen a gonsianç diouz an noz. Var an ear gallec : Prosterné d’esprit et de cœur.

An actou-mâ eus ar beden diouz an nôz a ell servijout ivez evit ar beden diouz ar mintin, o lesel emeas au drede poent eus an examen.

d’ar c’henta poent.

En em lequeomp en presanç Doue, adoromp-hen gant feiz, esperangç ha carantez en he andret , ha trugarecaomp-en eus a guement mad hon eus recevet digan-

VA Doue, me gred fermamant
Penaus emoc’h amâ presant,
E sellit ouzin, em c’hlevit,
Hac em c’halon piz e lennit.
M’hoc’h ador,c’houi Tad eternel,
C’houi Map, ha c’houi Speret Santel,
Tri ferson en un Doue epquen,

Gloar deoc’h a vrema da viquen.
M’hoc’h ador ive va Salver,
Er sacramant eus an Auter ;
Me gred hac a esper enoc’h,
M’ho car hac ho caro pelloc’h.
M’ho trugareca, va Doue,
Hac ho meul a greis va ene,
D’am beza crouet, conservet,
Prenet, en Ilis recevet.
Da veza er sacramanchou
Roet remed ouz va fec’hejou,
Hac a guement graç ha faver,
Hoc’h eus biscoas grêt em c’hever.

tan , particulieramant en deiz hirio.
d’an eil poent.

Roït d’in, va Doue, sclerijen
Hac ar speret a binijen,
Evit anaout gant guir regret
Penaus am eus hoc’h offancet.

Goulennomp ar c’hraç da anaout ha da regreti hor pec’hejou.

d’an drede poent.

Guelomp penaus, o va ene,
Hon eus hirio offancet Doue,
Dre sonj, dre goms, dre action,
P’autramant dre omission.
Ha ni hon eus expres guelet,
Clevet na souflret drouc ebet
Control da Zoue da guenta,
Deomp hon-unan ha d’hon nessa ?
Evit anaout guell hor pec’het,
Consideromp peleac’h omp bet,
Gant piou, p’en occasion,
P’eur ha p’en occupation.

Examinomp amâ hor c’honsianc evit clasq ar pec’hejou pere hon eus grêt epad an deiz, oc’h en em arreti particulieramant var ar re ma’z omp muia sujet dezo, ha var ar mancamanchou d’en em acquita eus hon dever.

d’ar pevare poent.

Me am eus regret em ene
D’ho peza offancet, va Doue,
Rac ma’z oc’h mad ha dîn meurbet
Da veza dreist peb tra caret.
Gant ho craç m’en em diouallo

Greomp hor possubl da gaout ur guir regret da veza offancet Doue, ha goulennomp pardon outan oc’h ober ur

propos ferm d’en em amanti moyenant he c’hraç, hac o nevezi ar bromessaou eus hor badiziant.

En peb leac’h diouz pec’het ato,
Ha diouz peb goall occasion
Da goueza en dentation.
Renonç a ran d’ar c’hic, d’ar bed
Ha d’an drouc speret milliguet,
D’he bompou ha d’he oll œuvrou,
Evit ho servij, va Aotrou.

Act a ofranç eus an devez da Zoue, mar grêt ar beden-mâ diouz ar mintin.

Me ofr d’ho cloar hirio ive,
Dre zorn ho Mam, o va Doue,
Va sonjesonou, va c’homsou,
Va œuvrou ha va souffrançou.

Pedomp Doue d’hon asista gant he c’hraç, ha d’hon laquat dindan he brotection epad an nôz, oc’h hon diouall diouz peb seurt droug ; ha greomp un act a resination da volontez Doue.

d’ar pempet poent.

Va Doue, c’houi eo va souten,
Heb-z hoc’h nep mad n’allan biquen
Me ho supli d’am asista,
Ma talc’hin mad d’am promessa.
Va Doue, bemnoz ha bemdez
Ma mirit en ho carantez,
Diouz pec’het, diouz an erouant
Ha diouz peb seurt goall acc-dant.
Soumeti a ran va c’halon
D’ho volontez en peb fæçon,
Evit beza contant bepret
A guement a roet em andret.
Evelse bezet grêt.

Greomp breman ur gonfession spirituel ouz Doue, ouz ar Verc’hes hac ouz ar sænt : ha pedomp-hi da intercedi evidomp, o lavaret ar Gonfiteor gant ar pedennou all eus an Ilis erfin.


CANTIC VAR AR GONFITEOR,
Misereatur, Indulgentiam, etc. Var ton guers sant Caourintin, pe an Itron Varia a druez.

OUz Doue hac ouz Mari a so guerc’hes bepret,
Ouz sant Mikel an arc’hel, ouz sant Jan benniguet,

Ouz Per ha Paul ebestel, ouz an oll sænt eûrus,
Hag ouzoc’h, va Æl santel (er gonfession e leverrot),
Hac ouzoc’h, va zad santel, e teuan d’en em accus.
Me a ansao em eus pec’het cals enep va Autrou
Dre va goall sonjesonou, goall gomsou,goall œuvrou,
Hac eo em faut va-hunan em eus [e]n [7] offancet ;
Em faut hac em faut brassa, siouaz ! em eus pec’het.
Rac-se me bed ar Verc’hes, sant Mikel an arc’hæl,
Sant Ian-Vadezour, sant Per ha sant Paul, ebestel,
An oll sænr ha va Æl mad {er gonfession livirit)
An oll sænt, ha c’houi, va zad, da bidi evidon,
Ma ellin digant Doue obteni guir pardon. Amen.


Var ar memes ton.

VA Doue oll-galloudec,
Ho pêt ouzomp truez,
Hon dilivrit a bec’het
Hac a bep droug ivez ;
Roït deomp dre ho trugarez
Induljanç, absolven,
Hâc hor c’hunduit d’ar vuez
A bado da viquen.
Plijet gueneoc’h en nôz-man,
Autrou, hor preservi
Diouz peb pec’het ha diouz Satan,
Ha diouz peb seurt anvi ;
Va Doue, ho pêt truez,
Ho pêt truez ouzomp ;
Grit d’hon eneou trugarez,
Enoc’h pa esperomp.
Va Doue, plijet gueneoc’h
Receo va oræson,
Grit ma’z aï betec enoc’h
Ar c’hri eus va c’halon :
Ni ho pet, bisitaït
Hon demeuranç bepret,
Hac anezi pellaït
Laçou an drouc-speret.

MIsereatur nostrî, omnipotens Deus, et dimissis paccatis nostris , perducat nos ad vitam æternam.

Amen.

Indulgentiam, absolutionem et remissionem peccatorum nostrorum, tribuat nobis omnipotens et misericors Dominus.

Amen.

Dignare, Domine, nocte istâ, sine peccato nos custodire.

Miserere nostrî, Domine, miserere nostrî.

Fiat misericordia tua, Domine, super nos.

Quemadmodum speravimus in te.

Domine, exaudi orationem meam.

Et clamor meus ad te veniat.

Oremus.

VIsita, quæsumus, Domine, habitationem istam, et omnes insidias inimici ab eâ longè repelle, Angeli tui sancti habitent in eâ, qui nos in pace custodiant, et benedictio tua sit super nos semper.

Dalc’hit hoc’h Ælez santel
Gueneomp epad an nôz
D’hon diouall, Tad eternel,
En peoc’h hac en repos ;
Hac ho penediction
Bezet gueneomp bepret,
Dre Jesus ho map guirion,
Hon Antrou benniguet,
Sellit a druez ouzomp,
Va Doue, ni ho ped,
Pa en deveus eviaomp
Ho Map, Salver ar bed,
Etre daouarn tud cruel
En em roet libramant,
Da c’housanvi bete mervel
Eus ar groas an tourmant.
Evelen bezet grêt.

Respice, quæsumus, Domine, super hanc familiam tuam pro quâ Dominus noster Jesus-Christus non dubitavit manibus tradi nocentium et crucis subire tormentum. Qui tecum vivit et regnat in sæcula sæculorum. Amen.


Cantic var Litaniou ar Verc’hes,

Pere a ve mad da lavaret diouz an noz hac en fin he Gousperou, var ar memes ton gant Litaniou Jesus, pere so tu-mâ diarauc [8].

KYrie, eleïson.

Christe, eleïson.

Kyrie, eleïson.

Christe, audi nos.

Christe, exaudi nos.

AUtrou Doue, oll-galloudus,
Hac hep mesur trugarezus,
C’houi a vel peguen infirm omp,
Ho pêt compassion ouzomp :
Jesus-Christ, redemptor ar bed,
Distroit ouzomp, ni ho ped,
Selaouit ouz hor pedennou,

Hac exaucit hor goulennou.
Ni ho ped, c’houi Tad etemel,
C’houi Map, ha c’houi, Speret Santel,
Tri ferson en un Doue epquen,
Galvet an Dreindet souveren,
Da sellet ouzomp a druez,
Pa regretomp hor goall vuez,
Enoc’h epguen ec’h esperomp,
Rac-se ho pet truez ouzomp.
Santes Mari, mam da Zoue,
C’houi eo a bedomp-ni goude,
Guerc’hes santel ar guerc’heset,
Pa’zomp deoc’h en em adresset,
Pa’z oc’h da Jesus ar vam dîn,
Hac ar vam eus ar c’hraç divin,
Pedit evidomp deiz ha nôz,
Evit ma’z aïmp d’ar barados.
Mam bur ha neat bep pec’het,
Mam chast ha mam divlam chomet,
Ur vam dîn da veza caret
Ha da veza cals admiret,
C’houi a so guir vam d’hor C’hrouer,
C’houi a so guir vam d’hor Salver,
Pedit, etc.
Guerc’hes prudant ha venerabl,
Guerc’hes a so meurbet meulabl,
Guerc’hesaso quer galloudus,
Quen douç ha quen trugarezus,
Guerc’hes a so fidel bepret,
Mellezour a justiç parfet,
Pedit, etc.
C’houi eo demeuranç ar furnez,
C’houi so quiriec d’hon levenez,
Hac ur vessel spirituel,
Dîn da un enor eternel,

Pater de cælis, Deus, miserere nobis.
   Fili, Redemptor mundi, Deus, mis.
   Spiritus Sancte, Deus, miserere nob.
   Sancta Trinitas, unus Deus, miser.
   Sancta Maria, ora pro nobis.
   Sancta Dei Genitrix, ora pro nobis.
   Sancta Virgo Virginum, ora pro n.
   Mater Christi, ora.
   Mater divinæ gratiæ, ora pro nob.
   Mater purissima,
   Mater castissima,
   Mater inviolata,
   Mater intemerata, ora pro nobis.
   Mater amabilis, ora.
   Mater admirabilis,
   Mater Creatoris,
   Mater Salvatoris,
   Virgo prudentissima, ora pro nob.
   Virgo veneranda,
   Virgo prædicanda, ora pro nobis.
   Virgo potens, ora.
   Virgo clemens, ora.
   Virgo fidelis, ora.
   Speculum justitiæ,
   Sedes sapientiæ, ora pro nobis.

Causa nostræ lætitiæ, ora pro nobis.
   Vas spirituale, ora.
   Vas honorabile, or.
   Vas insigne devotionis, ora pro n.
   Rosa mystica, ora.
   Turris Davidica, or.
   Turris eburnea, or.
   Domus aurea, ora.
   Fœderis arca, ora.
   Janua cœli, ora.
   Stella matutina, or.
   Salus infirmorum,
   Refugium peccatorum, ora pro n.
   Consolatrix afflictorum ora.
   Auxilium Christianorum, ora.
   Regina angelorum, ora pro nobis.
   Regina patriarcharum, ora.
   Regina prophetarum, ora.
   Regina apostolorum, ora.
   Regina martyrum, ora pro nobis.
   Regina confessorum, ora.
   Regina virginum,
   Regina sanctorum omnium, ora.
   Agnus Dei, qui tollis peccata

Ur vessel a zevotion,
Dra da consideration. Pedit, etc.
C’houi a so un tensor precius,
Hac ur rosen mysterius,
Tour David, tour a olifan,
Palæs aour-fin hac exceliant,
Arc’h a alianç benniguet,
Dor an ee so digorbepret. Pedit.
Gouerelaouen so scler meurbet,
D’ar re infirm guir remed,
C’houi eo ar gonsolation
D’ar re so en affliction ;
C’houi eo refuj ar bec’herien,
C’houi ê sicour ar gristenien. Ped.
Rouanez oc’h d’an oll ælez,
Ha d’ar batriarchet ivez,
D’ar brophetet, an ebestel,
Ha d’an oll verzerien santel,
D’ar gonfessoret, guerc’heset,
Ha d’an oll sænt ha sænteset,
Pedit evidomp deiz ha nôz,
Evid ma’z aïmp d’ar barados.
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bed,
Dre ho madelez infinit,
Autrou Jesus, hor pardonit.
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bed,
Dre ho madelez infinit,
Autrou Jesus, hon ezaucit.
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bed,
Enoc’h, Autrou, ec’h esperomp,
Rac-se ho pê[t] truez ouzomp,
Grit ma’z aïmp gueneoch da repos
Er c’hloar eveus ho parados.
O va Jesus-Christ, hor selaouit !

O Jesus-Christ, hon exaucit. Am.
recommandation d’ar verc’hes.

D’Ec’h-hu, Mam santel da Zoue, hon eus recours, hac en em lequeomp dindan ho protection : na zisprijit quet hor pedennou en hon necessite hac en hon izom : quent-se, Guerc’hes glorius ha benniguet, hon dilivrit ato diouz peb seurt danjerou.

V/. Pedit evidomp, Mam santel da Zone. R/. Evit ma vezimp rentet dîn eus a bromessaou J.-C.

mundi, parce nobis, Domine.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, exaudi nos, Domine.

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.

Christe, audi nos.

Christe, exaudi nos.

Pedomp Doue.

VA Doue, hon Autrou, ni ho supli, accordit deomp etrezomp no servijerien ar c’hraç hac ar joa da veza bepret iac’h a gorf hac a ene, ha da veza, dre intercession ar Verc’hes glorius Vari, dilivret diouz an dristidiguez presant ha pourveat eus ar joausdet eternel. Ar pez a c houlennomp dre verit ho Map J.-C. hon Autrou. Evelse beset grêt.


Sub tuum præsidium confugimus, sancta Dei Genitrix ; nostras deprecationes ne despicias in necessitatibus nostris ; sed à periculis cunctis libera nos semper, Virgo gloriosa et benedicta.

V/. Ora pro nobis, sancta Dei Genitrix.

R/. Ut digni efficiamur promissionibus Christi.

Oremus.

COncede nos famulos tuos, qnæsumus, Domine Deus, perpetuâ mentis et corporis sanitate ga-dere , et gloriosâ beatæ Mariæ semper Virginis intercessione à præsenti liberari tristitiâ et æternâ perfrui laetitiâ. Per Christum, etc.

Hervez ar c’hustum meulabl a so en cals a diez honest eleac’h ma zeus un zevotion particulier d’ar Ver’c’hes, e ve mad goude he Litaniou, lavaret ur cha pelet eus he rosera, mar be amser, ha goude ar chapelet-se, lavaret evit an Anaon eus ar purcator un De profundis, pehini a gafer er seiz-salm e fin an heuriou-mâ ; hoguen eleac’h ar Gloria Patri, etc., pe gant hini e finisset eno an De profundis, e vezo lararet amâ Requiem æternam, hac Oremus Fidelium.


Cantic ha Peden evit a Anaon vad.
Var an ear gallec : Réveillez-vous.

DE profundis, clamavi ad te Domine, etc.

Requiem æternam dona eis, Domine : et lux perpetua luceat eis.

Requiescant in pace, Amen.

Domine, exaudi orationem meam.

Et clamor ad te veniat.

Oremus.

FIdelium Deus omnium conditor et redemptor, animabus famulorum famularumque tuarum remissionem cunctorum tribue peccatorum, ut indulgentiam quam semper optaverunt, piis supplicationibus consequantur. Qui vivis et regnas, Deus, in sæcula sæculorum. Amen.

O Va Doue, ouzoc’h e crian
Eus a vouelet an abimou, etc.
Grit ma’z aï an anaon da repos,
Va Doue, d’ar c’hloar eternel,
Ha roït dezo en ho parados
Ar sclerijen perpetuel.
Dilivrit-hi, Autrou souveren,
Evit ma reposint en peoc’h :
Va Doue, selaouit va feden,
Ha grit ma’z aï betec enoc’h.
O Doue ar gristenien fidel,
D’an oll crouer ha redemptor,
Considerit ar poaniou cruel
Eus an anaon purgator.
Pa’z int eneou ho servijerien,
Ha re ho servijereset,
Accordit dezo hiviziquen
Remission a bep pechet.
Evit, dre voyen ar pedennou
A reomp evito gant respet,
Ma obtenint an induljançou
Ho deveus ato desiret.
Ni er goulen ouzoc’h, va Doue,
Pehini a vev hac a ren
Queit ha ma pad an eternite
Eus a viscoas da virviquen. Amen.

Goude al lectur spirituel pehini a ve mad da ober en andret-mâ en ul levr mad bennac, evit servijout da instruction dud an ti, ec’h aller finissa ar P-dennou dre ar recommandatiomou-mâ.
Cantic var certen Recommandationou

Devot a ve mad da oher en fin ar Pedennou diouz an nôz. Var an ear gallec : Venez, venez, Esprit-Saint dans nos cœurs.

JEsus, Mari, Joseph, Joakim, Anna,
Sant Mikel, sapt Ian, santes Barba,
Sant Per, aant Paul, ha c’houi sant Caourintin,
Ma sicourit breman ha var ma fin.
Va sant paëron, va santes maëronez,
Ælez eûrus hac oll sænt assambles,
Grit va illin savetei va ene,
Da vont gueneoc’h da velet va Doue.

EN em recommandomp d’ar famill santel ha d’an oll sænt, ispicial d’hor paëron ha d’hor maërones eûrus, ha d’ar sænt all pe da re e tleomp caout un zevotion particulier, ha d’hon Æl-mad.

O va Æl-mad, pa oc’h d’in deputet,
Ha pa oun deoc’h ive recommandet
Gant va Doue dre he vadelez divin,
Bezit ato gardien fidel d’in.
Roït en peb poent sclerijen d’am speret,
Ha diouz peb drouc va diouallit bepret,
Ma c’hunduit en hent ar baradoz,
Oc’h va goarn en stad vad deiz ha nôz.

Angele Dei, qui custos es meî, me tibi commissum pietate supernâ, hâc nocte illumina, custodi, rege et guberna. Amen.

En union, va Doue, d’ar c’housquet,

Offromp hor c’housqu«t da Zoue, hac

en em lequeomp er memes stad ma carremp beza caffet en heur ar maro.

En deveus grêt hor Salver benniguet,
Queit ha m’e bet o veva er bed-mâ ;
Me ofr ive va c’housquet d’hoc’h bremâ.

Ne unquàm obdormiam in morte.

Ho pet truez ouzin, o va Doue!
Plijet gueneoc’h beilla var va ene;
Me ho supli, n’am list quet da gousquet
Biquen jamæs en maro ar pec’het.
Pa na d’oun sur da veza beo varc’hoaz,
D’hoc’h, va Jesus, en em adressan c’hoaz,
Oc’h en em ofr eus a greis va c’halon,
D’ho volontez da zispos ac’hanon.

In manus tuas, Domine, commendo spiritum meum. Redemisti me, Domine, Deus veritatis.

Me recommand va ene paour bepret
En ho taouarn, Autrou, Salver ar bed,
Pa’z ê guenôc’h oun bet prenet ivez
Dre ho coat sacr, Doue a virionez.

Maria, mater gratiæ, mater misericordiæ, tu nos ab hoste protege, et horâ mortis suscipe.

Santes Mari, so leun a garantez,
O mam a c’hraç, o mam a drugarez !
An adversour chasseit divar hon tro,
Hon recevit en heur eus ho maro.

Gloria tibi, Domine, qui natus es de Virgine, cum Patre et Sancto Spiritu in sempiterna sæcula. Amen.

Gloar d’hoc’h, Autrou, eil ferson a Dreindet,
Pehini so gant ar Verc’hes ganet ;
Bezet d’ho Tad ha d’ar Speret Santel
Ar memes gloar bac ur gloar eternel.

O Jesus-Christ, map unic da Zoue,
O Jesus-Christ, map d’ar Verc’hes ive !
Guerc’hes Vari, d’ar Jesus mam guirion ,
Roït d’omp, m’ar [sic] plij, ho penediction.

Nos cum prole piâ benedicat Virga Maria.

R[a] [9] zisqueno ha ra chomo bepret
Benediction Doue oll-galloudec,
An Tad, ar Map hac ar Speret Santel,
Varnomp, d’hor c’haç d’ar repos eternel.
Evellen bezet grêt

Benedictio Dei omnipotentis, Patris, et Filii, et Spiritûs Sancti descendat super nos, et maneat semper. Amen.


INSTRUCTION EVIT AN OFEREN.

Hor Salver a institlias an Oferen pa instituas ivez ar sacramant adorabl eus he gorf hac he c’hoad precius dindan ar speçou a vara hac a vin, er goan diveza pehini a reas gant he zisquibien nos quent he bassion ; hac e lavaras expressamant dezo ha d’an oll beleien en ho fersonaj celebri alies ar sacrifiç-mâ en memor eus ar sacrific pehini ma’z eo d’he ofr evidomp en he bassion hac he varo. Evelse an Oferen a so galvet ur memor hac ur represantation dîn eus a varo ha passion hor Salver, penini a zeu da ofr ha da nevezi bemdez var an auter dre zaouarn ar belec ar memes sacrifiS a offras ur veich epquen var ar groas evit silvidiguez ar re veo hac ar re varo. Hac en effet, an actionou a ra ar belec en Oferen a represant un action benoac eus a bassion hor Salver, couls ha ma teu he viscamant ha quement a servij dezan ous an auter da represanti un dra bennac ivez eus ar pez a servijas er bassion divin-se, evel ma vellot expliquet amâ var-lerc’h.

Un devotion eta an agreabla d’hor Salver benniguet en Oferen eo sonjal erfat er mysteriou eus he bassion epad ar sacrifiç divin-mâ, pehini eo an action ar santela hac an importanta eus hon reiigion. Mæs evel ma eo sujet speret an den da gals a zistractionou, [h]a ma teu eaz d’en em degouti ha d’en em enoui oc’h en em servijout ato eus ar memes exerciç hac eus a ur memes pratic a zevotion, abalamour da se ouspen ar fæçon devot da glevet an Oferen, pehini a gueffot en levr an Exerciçou eus ar Vuez Christen [10], e iequeer deoc’h en heuriou-mâ teir fæçon all pe dri exerciç, pere so ive profitabl meurbet hac a zisquez penaus e teu peb action ha peb articl eus an Oferen da represanti peb action ha peb articl ivez eus a bassion hor Salver, o fournissa goude-se ur reflexion hac ur bedennic devot conform da beb hini eus an articlou-se.

Ne ouffet quet rei deoc’h re a voyennou evit ober erfat un œuvr pehini so quer profitabl d’ho silvidiguez evel ma’z eo clevet an Oferen gant devotion, hervez an desteni eus ar c’honcil a Drant [11] hac eus a catechismou ar c’honcil-se [12], pehini a lavar penaus ne d’ê quet hepquen ar sacrifiç mâ un tensor a binvidiguez celestiel eus a behini mar greomp un usaij mad, e teuomp d’en em renta dîn eus ar c’hraç hac ar garantez a Zoue ; mæs ouspen ez eus ennâ ur certen vertus particulier dre pehini ec’h ellomp anaout ha recompansi en ur fæçon bennac ar vadelez hac al liberalite infinit en deveus Doue en hon andret. Hac evit guir, eme ar memes autor, mar plije quement da Zoue ar sacrifiçou eus al lesen ancien, peguen dister bennac oant, ma lavar ar Scritur penaus ho receo evel ur c’houez agreabl ha delicius, peguen agreabl e tle beza dezan ar sacrifiç divin-mâ, mar en ofrer eguiz ma ê dleet ? Pebez graçou na dleomp-ni quet da esperout diouz ur sacrifiç eleac’h ma vez immolet hac ofret an hini a ziouc’h pehini e oue clevet aben diveich ur vouez eus an eê o coms er fæçon-mâ : He-mâ eo va Map muia-caret pe en hini em eus lequeet va oll affection. Ret eo’ta, eme ar c’hatekismou-mâ, instruit erfat ar gristenien fidel var ar virionez-mâ ; evit pa vezint assamblet er sacrifiç divin, ma tesquint medita gant attantion ha gant devotion er mystenou sacr-se, pe en re ho deveus an eur da assista.

Ar sacrifiç-mâ, eme an tadou eus ar c’honcil a Drant, a so propitiator en guirionez, o renta Doue favorabl ha trugarezus en hon andret ; hac ec’h obtenomp dreiza he c’hraç hac he assistanç en hon ezom hac en hon necessite, mar en em offromp gant ur galon sincer hac ur feiz vad, gant doujanç ha reveranç, gant ur speret a gontrition hac a binijen. Ha Doue o veza calmet hac apæset ouzomp dre ar sacrifiç-mâ, hac o rei deomp ar c’hraç hac an donæson a binijen, a zeu dreizan da bardoni deomp ar c’hrimou hac ar pec’hejou memes ar re vrassa : pa’z eo ar memes hostif hac an hostif unic, an hini memes en em ofras ur veich var ar groas, eo en em ofr c’hoas dre zaouarn ar veleien var an auter, hepquen diferanç nemet en quenver ar fæçon d’en em ofr ; ha pa se so-quen dre an ofranç-ma pehini a ra hor Salver var auter eus anezâ he-unan hep squilla he c’hoad, eo e recevomp en abondanç ar frouez eus an hini a reas var ar groas o squilla he c’hoad ; ha rac-se, hervez an dradition hac an usaij recevet digant an ebestel, e ve ofret ar sacrifi$-mâ non pas hepquen evit ar pec’hejou hac ar poaniou dleet dezo, nac evit an oli satisfactionou da justiç Doue, hac an necessiteou all eus ar gristenien fidel pere so en buez, mæs ouspen evit ar re so maro en stad a c’hraç, pere ne d’int quet c’hoas purifiet antieramant diouz ho fec’hejou, hac a so en tân ar purcator oc’h en em burifia. Chetu eno santimant hor mam santel an Ilis er c’honcil a Drant, en quêver ar sacrifiç eus an Oferen, hac a zle inspira deoc’h un devotion vras da assista ebars. ----

Cantic evit disquez peguement a istim

A dleer da ober eus an Oferen, ha peguement a horol a dleer da gaout ouz an irreverançou an Ilis ; Var ton : Pell so eveus a amser, pe var ton guers sant Caourintin.

UNan eus a zeveriou
Principal ur christen
Eo d’ar sul ha d’ar goeliou
Clevet an Oferen ;
Ha nep ne d’a quet bemdez,
Pa ell mont, d’he c’hlevet,
Ne ene quet ar frouez
So enni comprenet.
Ar pris eus hon eneou,
Me lavar goad Jesus,
Hac eus he oll meritou
An tensor precius,
A so dreizi presantet
Da bep christen guirion,
Hac ar myster nevezet
Eus hon redamtion.
Sur ne d’oc’h quet sourcius
Eus ho silvidiguez ,
Hac anaoudec ous Jesus
Evit he drugarez,
Ma n’hen disquezit dezan
O vont d’an Oferen,
Evit caout sonj anezan
Evel ma c’hourc’hemen.
Pa’z ac’h d’ar plaçou santel
Partout da bardona,
Pa iunach bete mervel
Divar dour ha bara,
Quement œuvr vad na profit
A ouffac’h da ober,

Ne dalfent quet ar merit
A ofranç hor Salver.
Pa ve lequeat meritou
An oll sænt assambles,
Hac ivez oll dourmanchou
Ar verzerien memes,
Gant pep seurt austerite
Ha pep seurt pinijen,
Ne blijent quet da Zoue
Queit hac un Oferen.
Ne deus netra quer capabl
Da galmi he goler,
Na d’he renta favorabl
Ha douç en hor c’hêver
Evel ofr ar sacrifiç
Devot d’he vajeste:
An tadou eus an Ilis
Eo a gonis evelse.
Bep heur, siouas ! e pec[’]homp,
Hac un infinite
A boaniou a veritomp,
O tastum dle var dle ;
Penaus eta d’he justiç
Satisfia jamæs,
Nemet ofr ar sacrifiç
A raemp dezâ alies ?
Mæs evit an anaon
Eus an ilis souffrant
E teuer, eme sant Jerom,
Da vouga ho zourmant,
Ha dre voyen peb-unan

Eus an Oferennou
E tilivrer, emezan,
Nombr bras a eneou.
Pa’z eomp gant devotion
Eme sant Augustin,
Ha gant guit intantion
D’ar sacrifiç divin,
E vez hon oll gammejou
Gant hon æl mad contet
Ha gant Doue hon Autrou
Erfat recompanset.
Bras eo’ta hon dallentez
Lesel ur seurt moyen
D’avanç hon silvidiguez
Entrezomp pec’herien,
O vancout are neglijanç
Da vont d’an Oferen,
Ha da chom gant reveranç
Enni a-ben-da-ben.
Un dra deplorabl certen,
Hac un dra so esquis,
Eo guelet meur a gristen
Direspet en ilis,
O tiscoursi, o c’hoarsin,
O trei ho fen ato,
Hac en ur bostur indin
Evel tud divalo.
N’ho deus mui devotion,
Mu’guet chaç en ilis,
Na n’ho deus attantion
Na perz er sacrifiç.
Piou a velle, va Salver,
Hep caout compassion,
Quen disprijet ar myster
Eus hon redamtion ?
Petra ve quen an dra se
Nemet eleac’h calmi
Ar goler eus un Doue,

Dont c’hoas d’he alumi ?
Hac eleac’h diminui
D’hor c’hrimou ar boan dlet,
Dont, sioas ! mui-ouz-mui
D’he augmanti bepret.
Ar pez a laca Doue
Ar muia en coler,
Ha da ziscarga ive
Varnomp he voaligner,
Eo sur ar sacrilejou
Hac an irreveranç
A gometer en templou
Bep tro en be bresan.
Gant quement afdiction
A souffras hor Salver,
Nemet un occasion
N’en lequeas en coler,
Pa chasseas quement hini
A roe ur goal exempl,
Hac a zeue da brofani
Gant ho zrafic an templ.
Guelet a rit, va Jesus,
Quement immodesti
Ha quement pec’het mezuz
A ra cals en ho ti ;
Ne rit na man na seblant,
Mæs en heur ar maro
E santint un nec’hamant
Hac ur remors garo.
Ne gredont quet an dud se
Penaus e vec’h presant,
Ho barner hac ho roue
Cuzet er sacrainant,
Assistet gant an Ælez,
Pere so estonet
O velet he madelez
Quer bras en hon andret.

Dreist peb tra en Oferen
Dirazoc’h, va Jesus,
En em guef bras ar vanden
A sperejou eûrus,
Pere a vez prosternet,
En dro d’ar celebrant,
Oc’h adori gant respet
Ho majeste presant.
Hemâ so ur sacrifiç
Quen dîn ha quen huel,
Na oar tadou an Ilis
Pe fæçon he henvel ;
Urmyster eo quer terrubl,
Emezo, ma c’houlen
Ec’h assistemp gant trubuil
Ha spont en Oferen.
Rac-se hon avertisser
Er c’honcil sacr a Drant
Da ceiebri ur myster
A so quen excellant

Gant peb veneration,
A gorf hac a speret,
Ha gant peb devotion,
Purete ha respet.
Rac mar d’ê expressamant
Er Scritur lavaret:
Nep a ra neglijamant
Œuvr Doue, so milliguet ;
Ha mar d’eo an Oferen
Œuvr Doue ar santela,
Eo sclêr penaus e c’houlen
An dilijanç vrassa.
Evit se hon eus sonjet
Rei deoc’h amâ ive
Guir voyenou d’he c’hlevet
En profit hoc’h ene,
O tisqui deoc’h ar fæçon
Enni da vedita
Poenchou hon redamtion
Evit ho imita. Amen.


Cantic pehini a zesq petra

So represantet eus a bassion hor Salver dre ornamanchou ar Belec, pa vez oc’h oferenna. Var an ear gallec : Jésus aimable, qui rend sur la croix, pe var ton ar bassion nevez.

AN Oferen hep mar a represant
Ar sacrifiç a boan hac a dourmant
En deus ofret Map Doue er groas d’he Dad,
Evidomp-ni, o squilla he oll c’hoad ;
Hac evelse ur voyen ar guella
D’he c’hlevet mad eo dont d’he applica
Var beb articl a bassion Jesus,
O vedita he boaniou truezus.
Rac ar belec ne zalc’h ouz an auter
Nemet ar plaç epquen eus hor Salver,
Pehini eo ar belec souveren,

Hac en em ofr dreizan en Oferen.
Rac-se ivez he oll ornamanchou
Ha c’hoas so-quen he oll actionou
Er sacrifiç a so quasi henvel
Ouz re Jesus en he boaniou cruel.
Ar gurun-spern a so represantet
Dre’r gurunen so var ben ar belec,
Ha dre’n amit ar gouel a oue lequeat
Da Jesus-Christ var-dro he zaoulagat.
Dre’r gamps lien eo sclaer sinifiet
Ar saë ven-se a oue dezan guisquet
Gant Herodes an den-se quer mechant,
Evit tremen Jesus da innoçant.
Dre ar gouris var dro ar gamps scoulmet,
E tleer enrent ar c’horden rust meurbet
Ma oue ganto garotet er jardin,
Eguis ul laër, hon Redamtor divin.
Ar manipul ouz ur vreac’h d’ar belec ,
A signifi penaus he oue ereet
Daouarn Jesus an eil ous eguile,
Evit miret outan he liberte.
Ar stol a zeu da rei deoc’h da c’housout
E oue tolet dezan dreist he c’houzouc
Ur gorden hir evit ganti he ren,
Pa oue dezan roet he groas da zouguen.
Dre ar gazul ê c’hoas hevelebet
Ar ventel bourpr voar he ziouscoaz tolet,
Evel ur roue a farç oc’h he dreti
Ganr peb injur ha peb ingrateri.
Ar groas a so var ar gasul merquet
A ro d’anaout ar groas a oue douguet
Gant Jesus-Christ var he guein d’ar menez,
Evit outi finissa he vuez.
Dre ar c’halir eo splam represantet
Ec’h acceptas er Jardin Olivet
Ar c’halir criz eveus be bassion
Evidomp oll gant resination.
Dre’r c’horporal ha couls dre an doubier,

So astennet dindan var an Auter,
Al lieni a so deomp discleriet,
Ma oue ganto corf Jesus sebeliet.
Desquit bremâ penaus a represant
En Oferen gestou ar celebrant
Quement articl a so er bassion,
Ma he c’hleffot gant guir devotion.


Cantic var ar Santimanchou

A dleer da gaout o vont d’an Oferen, oc’h antren en ilis, hac o c’hortos an Oferen, var an ton diaraoc pe var ton Tad Honore.

O vont d’an Oferen.

PA ziblaçot etrese an ilis
Da bresanti da Zoue ar sacrifiç,
Supposi eo d’ar C’halvar e c’heuliit
Hon Redamtor, ha dezan livirit :
Me ia gueneoc’h, va Jesus, d’ar menez,
Roït d’in un darn eveus ar garantez
Pe gant hini e soufrsoc’h libramant
Evidon-me quellies a dourmant.
Grit d’in ouzoc’h caout ar gompassion
A guemeras ar merc’het a Sion,
Pa ho quelsont ur potanç var ho c’houq
Hac ur gorden tolet dreist ho couzouq.
Roït din ivez ar resination
Eus ho Mam sacr a-hed ho passion,
Evit ober bepret ho volontez,
Petra-bennac a souffrin em buez.

Oc’h antren en Ilis.

Pa antreot en Ilis, quemerit
Dour benniguet, hac ous ho tal frotit,
Grit sin ar groas, ha goulennit pardon
Eus ho pec’het ous Doue a galon.
En em liquit neuse var ho taoulin,
Ha diouallit diouz peb postur indîn ;

Supposit oc’h er C’halvar erruet
Da gontempli Jesus crucifiet.
Gouesit ive penaus e sinifi
Cambr an ilis pe ar sacristeri,
Ar sal ma oue sacramant an auter
Instituet enni gant hor Salver.
Eguis ma reas he breparation
Er sal gaer-se da vont d’ha bassion,
E ra ive ar belec’h he hini
Er souboul-ma da vont da ceiebri.

O c’hortos an Oferen.

Endra vezo ar belec o visca
Hac o prepar mont da oferenna,
Grit hoc’h-unan ho preparation
Er fæçon-mâ gant guir devotion.
Tad eternel, hoc’h eus quement caret
Hon eneou, ma hoc’h eus deomp roet
Ho Map unic evit hon redima,
Petra roimp-ni evitâ deoc’h bremâ ?
Netra n’hon eus da rei d’ho majeste
Quer precius hac ar Map unic-se,
Na ne deus deoc’h quen agreabl netra,
Rac-se n’offromp deoc’h er sacrifif-mâ.
O peguement ef-en bet desiret
Gant an dud just gueichall da zont er bed
Bete ma teuas var dro fin an amser,
O quemeret ar furm a servijer.
Pe gant quement a zesir ef-en bet
Gant an tadou el lymbou gortoset ?
Bete ma teuas d’ho dilaç ac’hano,
Goude beza gouzanvet ar maro.
An ouvraij-se eus hor silvidiguez,
Ar merq bras-se eveus ho carantez
Eo a fell d’in, evit ho prassa enor,
En Oferen da zigaç eo memor.
Me ho supli da c’houarn va c’halon,
Ha da rei d’in ur guir devotion,

Evit gallout en profit va cne
Dre an œuvr-ma plijout d’ho majeste. Amen.




AR GUENTA FÆÇON PE EXERCIÇ
da glevet an oderen devotamant.

Cantic var an intantionou principal pe gant re e tleer assista en Oferen. Var an ton : Ni ho supli, Speret Santel.

ME offr da Zoue oll-galloudec
An Oferen gant ar belec,
O caout ur guir intantion
D’he c’hlevet gant devotion.
Evit adori da guenta,
Dre ar voyen excellanta,
An tri ferson eus an Dreindet,
Gant un humilite parfet.
D’an eil, evit renta graçou
Da Jesus-Christ eus he vadou,
Hac evit caout memor bepret
Eus ne bassion benniguet.
Evit obteni d’an trede
Brema digant he vajeste
Hon izomou spirituel
Hac hon izomou tamporel.
D’ar pevare, ma hor goalc’ho
Dre ar merit eus he varo
Diouz peb pec’het ha diouz peb viç,

Gant he c’boad sacr er sacrifiç.
D’ar fin, evit an anaon
M’ho dilivro eus ho frison;
Ouspen evit quement hini
Ma’z oun oblijet da bidi.
Me ho supli, va Redamtor,
Evit ho cloar hac hoc’h henor,
Grit ma clevin, diouz ma ê dlet,
An Oferen-mâ hed-a-hed.
M’er goulen ouzoc’h, vaJesüs,
Dre verit ar goad precius
A offrot d’ho Tad eternel
Bremâ er sacrifiç santel.
Guerc’hes Vari, mam hor Salver,
Va Æl-mad, va faëron quer,
Oll sænt hac oll ælez ive,
Obtenit d’in ar faver-se.
Amen.

  1. Elfenn eus ar roll niverennet

CANTIC VAR AN ARTICLOU

Eus an Oferen, appliguet var an articlou a bassion hor Salver, gant ur reflexion hac ur beden conform da bep articl. Var ton Vexilla Regis, pe var an ear gallec : Je me prosterne, mon Seigneur.

an articl quenta.

Pa gommanç ar belec an Oferen, o lavaret, In nomine Patris, etc. Introïbo ad altare Dei, etc., livirit ho Confiteor devot, evit receo an absolven general pehini a ro ar celebrant en commançamant an Oferen d’ar re a lavar neuse ho C’honfiteor gant ur guir gueuz d’ho fec’hejou.

PA vez ar belec inclinet
Ouz an douar, o lavaret
Ar Gonfiteor, sonjit neuse
En oræson a Vap Doue.
Goude m’en devoa quemeret
He dri zisquib muia caret,
Ec’h antreas ganlto er jardin ;
Hac hor pec’hejou var he guein.
Neuse gant horreur o velet

He boaniou ha crimou ar bed.
En devoe quement a c’hlac’har
Ma couezas semplet d’an douar.
Eno considerit ho Tad,
O c’houesi an dour hac ar goad,
Ha goulennit outan pardon,
O lavaret en ho caton.

an actou principala.

O En so bras en hor c’hêver !
Ho carantez-hu, va Salver !
Pa oc’h evidomp en em roet
Da soufr tourmanchou quer calet.
Ha c’boaz eleac’h anaoudeguez
Evit quement a garantez,
Me n’em eus bet en hoc’h andret
Nemet ingrateri bepret.

Act a anaoudeguez-vad, pe a reconnessanç.

Queuz am eus bremâ em ene

Act a gontrition.

 

D’ho peza offancet, va Doue,
O protesti gant ho craçou
Na zistroin mui d’am pec’hejou

Act a feiz.

Me am eus enoc’h ur feiz gre,
Rac ar virionez oc’h ive :
Me gred ez oc’h Doue ha den,
Va Salver, va mestr souveren.

Act a esperanç.

Enoc’h epquen ec’h esperan,
Evel ma’z ê c’houi hoc^h-unan
Eo va esperanç, va Doue,
Ha silvidiguez va ene.

Act a garantez.

Ha ec’his ma’z ê c’houi epquen
Eo ivez va mad souveren,
A greis va c’halon ho caran,
Dreist quement mad so er bed-man.

Act a c’houlen.

Grit d’in, va Jesus, ho caret
Quer ferm ha quer fidel bepret,
Na deuin ur momet em buez
Da goll ouzoc’h ar garantez. Am.

An actou-mâ diaraoc eus a anaoudeguez vad, a gontrition, a feiz, a esperanç, a garantez hac a c’houlen, pere eo ar re nopla hac ar re agreapla da Zoue, a aller da oher varlerc’h quement articl a so amâ, mar be amser.

an eil articl.
Pa boq ar Belec d’an Auter, hac en antre eus an Oferen, galvet an Introït.

AR helec o veza pignet
D’an auter, ha dezi poquet
En anrre eus an Oferen,
Neuse meditit evellen.
Hor Salver en em bresantas
Evel un oan douç da Judas,

O rei he visaij benniguet
D’an treitour fall-se da boquet.
Dre ar poq-se var zigarez
Disquez ur merq a garantez
En livras d’he adversourien,
Varnan er jardin oc’h antren.

reflexion ha peden.

Na bermetit quet, va Jesus,
E ven jamæs quer maleürus
D’ho quitât na d’ho trahissa
Evit nefra eus ar bed mâ.
C’houi so bet deut d’en em lesel
Gant hoc’h adversourien gruel,

Na visen-me quet va-unan
Ur preiz etre griffou Satan.
Rac-se, va Salver, me ho ped,
Na bermetit e teue nepred
An diaoul criz da c’harroti
Va ene paour oc’h he zenti.
Amen.

an trede articl.
D’ar Kyrie, eleïson, etc.

Kyrie, eleïson a sinifi,
Autrou, ho pêt truez ouzomp-ni,
A-deir gueichou eo repetet
Evit ma viot instruet
Penaus Per goude prometi
Quen assur da berseveri
Er fidelile d’he Vestr mad,
En renonças teir gueich timad.
Na biscoas na anavezas
Anezâ he-unan he faut bras,
Quen ha oue ma tolas Jesus
Varnezan ur sell truezus.
Ac’han e c’henevomp certen
Ar sempladurez eus an den ;

Buan e couez, sevel n’ell quet,
Nemet dre’r c’hraç ve sicouret.
Hon izom bras da implori
Graç Doue stard hac hep cessi,
Eo a so deomp represantet
Dre Kyrie, eleïson repetet.
Unan eus an traou diessa
Hac eus an ouvrajou brassa,
Eo ressuscita un ene
A vez maro dirac Doue.
Rac-se gant an Ælez eürus
Eo ur joa bras, eme Jesus,
Guelet ur pec’her epmuiquen
O chenj dre ur guir binijen.

Ar joa-se a so discleriet
Dre ar c’hantic a oue canet
Ec’harz Bethleem gant an Ælez
Oc’h anonç he c’hinivelez.

Gloria in excelsis ê
Recitet varlec’h Kyrie,
A signifi Meuleudiou
Ha gloar da Zoue en evou.

reflexion ha peden.

Allas ! na me paour-quez mechant,
Quer frajil ha quer inconstant,
Pe gueich oun-me deut gant sant Per,
D’ho nac’h, o pec’hi, va Salver ?
Ha c’hoas ma teun d’he imita,
O vouela d’am pec’het gantâ,
Ho pe-hu consolation,
Ha me am be remission.
Hoguen sioas ! casi jamæs,

Ha me o pec’hi quellies,
Ne scuillan ur berat daëlou
Da regreti va fec’hejou.
Me ho ped, va Autrou divin,
Da sellet a druez ouzin,
Ma ellin gouela gant regret
D’ho peza, sioas ! offancet.
Ma rejouissin hoc’h ælez
Dre va chenjamant a vuez,
Ha ma canin ganto ive,
Gloar deoc’h en evou, va Doue.
Amen.

ar pevare articl.

D’ar c’hollectou, da lavaret eo, d’an Oræsonou quenta, ha d’an Abostol pe d’an Epitren.

COnsiderit d’ar c’hollectou
Penaus oue Jesus hon Autrou
En ti Kaïfas interrojet
Dirac ar c’honseil assamblet.

Eno e oue javedateet,
Cranchet en he faç ha goapeet,
Outrajet, tennet bleo ha benn
Gant cals a vileni ouzpen.

reflexion ha peden.

Criminal ma’z oun d’in-me ve.

E ranquet ober evelse,
Me dleffe beza goaldretet,

Ha dindan treid an oll foulet.
O va Jesus, c’houi a so douç,
Pa na ziscarcac’h ho courrouç
Var nep a zeu d’hoc’h outraji
Gant quement a ingrateri.
Red eo lavaret, va Salver,
Hoc’h eus va c’haret dreist voder,
P’hoc’h eus evidon anduret

Beza quer mesus tourmantet.
Ha c’hoaz eleac’h anaoudeguez
Evit quement a garantez,
Me n’em eus bet en hoc’h andret,
Nemet ingrateri bepret.
Queuz am eus bremâ em ene
D’ho peza offancet, va Doue, etc.
Lennit ar rest en articl guenta diaraoc [13].

ar pempet articl.
D’an Aviel bete' Dominus vobiscum.

D’An Aviel pa dremeno
Ar belec eus an abostol,
O vont an eil-tu d’eguile,
E tleit entent dre guement-se
Penaus Jesus a dremenas
Da Bilat a di Caïphas,
Pe da hini oue faussamant

Accuset gant an dud vechant.
Hemâ hon eus cafet, emezo,
O pervertissa tud hor bro,
Caus d’ar bobl da veza mutin,
O rei dezo ur goal doctrin.

reflexion ha peden.

Pebes blasphem, ô va Salver,
Ho tremen evit un trompler !
C’houi so disquennet eus an eê
Da zisqui deomp henchou Doue.
En quement action a reac’h,

En quement coms a lavarac’h,
Ne velet nemet santelez,
Ne glevet nemet guirionez.
Hac ec’h andurit couscoude
Ho calomnia er guis-se?
Hac e souffrit, Barner ar bed,

Gant an dud fal beza blamet ?
Grit mi vesin bepret fidel
Da senti ouz hoc’h Aviel,
O receo en ur galon vad
Eus ho comsou divin an had.

Ma tennin epad va buez
Cals a brofit hac a frouez
Eus va oll souffrançou er bet
Dre voyen ar batiantet.
Amen.

a c’huec’hvet articl.

D’an Ofertor, pa c’horro ar Belec ar Bladen etre he zaouam, oc’h offr an Hostif, ha goude-se ar Ch’alir.

COnsiderit d’an Ofertor,
E oue cacet hon Redamtor
Gant Pilat da di Herodes,
Eleac’h ma souffras cals a vez.

O veza eno baffouet,
Gant ur saë venn e oue guisquet,
Evid ober goab anezâ ,
Evel ma vize ar sota.

reflexion ha peden.

O Va Salver ! ar c’haëra den
So bet nac a vezo biquen,
C’houi eo guir esperanç ar bed,
Ha couscoude oc’h rebutet.
C’houi eo oll desir an Ælez,
Enoc’h ema plijadurez ;
Ho Tad eternel, va Jesus,
Hac ez oc’h tretet quer mezus ?
Evidomp oc’h en em offret,

Dre ma hoc’h eus-en teurveset,
Hac e teuer gant ur seurt outranç
D’ober ac’hanoc’h disprisanç ?
Chetu me amâ, va Doue,
Tout en em offran deoc’h ive,
P’oc’h evidon en em offret,
M’ho supli n’am rebutit quet
Amen.

ar seizvet articl.
Da Voualc’h an daouarn ha d’an Orate, Fratres.

AR belec oc’h ar bobl a dro,
Hac e coms evellèn outo:
Orate, Fratres, emezâ,
Goalc’het he visiat gantâ.
Neuse, considerit erfat
Penaus e tisquezas Pilat
Jesus d’ar bopl, o coms outo
Er fæçon-mâ : Eccè Homo.
Sellit, chetu an den amâ,
Truez a dleit da gaout outâ ;
Evidon-me n’her c’hafan quet
Coupabl a grim na faut ebet.
Rac-se pa ema an amser

Da zilivra ur prisonnier,
Daoust deoc’h pe Varrabas vezo,
P’autramant Jesus ho pezo.
Neuze an oll a gommanças
Da grial : Roït d’omp Barrabas,
Ha cacit hennes a-lesse,
Crucifiit-he, crucifiit-he.
Pilat a voualc’has dirazo
He zaouarn, o respont dezo :
Divlam oun dious goad ar just-mâ,
Deoc’h vezo respont anezâ.

reflexion ha peden.

O ! hou-mâ eo an dismeganç,
Dont da ober ar breferanç
Eus a Varrabas ar muntrer
Da Jesus-Christ hon Redamter !
Peguen alies em eus-me
Preferet d’ec’h-bu ,va Doue,
Va plijadurez va-unan,

Pe un interestic bian ?
Me a c’houlen ouzoc’h pardon,
Hac o ped a greis va c’halon
Na bermetot quet, va Jesus.
E ven pelloc’h quer maleürus.
Amen.

an eisvet articl.
D’ar Prefaç, Per omnia sæcula, etc.

D’Ar Prefaç grit reflexion
Peguer mantret oa he galon,
O velet an arrajamant
Eus ar Iudevien disquiant.

Rac seui-vui ma clasque Pilat
En he liberte he laquat,
Seul-vui ec’h arrajent outâ.
O c’houlen he grucifia.

reflexion ha peden.

Ez eo deoc’h sansibl ha poanius
An ingrateri, va Jesus,
Eveus ho pobl muia caret
P’evit hini oc’h deut er bet !
Ha n’de quet d’ec’h-hu, va Jesus,
Eo e can an Ælez, Sanctus ?
Hac ez oc’h dispriset quement ,
C’houi pehini eo sant ar sænt ?
Ha n’doa quet d’ec’h-hu e crije
Ar bobl ne doa quet pell a se,
Hosanna, da lavaret eo,
Gloar ha meuleudi r’ho pezo.
Ha bremâ ne glevit quen son
Nemet ho condaonation ;
Ne glevit eleac’h Hosanna,
Nemet prest ho crucifia.

Pebez chenjamant e hou-man
A veleur d’ec’h-hu quer buan !
Divar ho coust ni zesq certen
N’hon eus d’en em fiziout var den
Biquen ne lacan va fizianç
En dud so leun a inconstanç ;
Enoc’h vezo e liquin-me
Va oll esperanç, va Doue.
Peguer bras ê, ô vâ Salver,
Ho carantez-hu em c’hever
Pa hoc’h eus evidon anduret
Beza er guis-se rebutet.
Ha c’hoas eleac’h anaoudeguez
Evit quement a garantez
Me n’em eus bet en hoc’h andret.

Nemet ingrateri bepret.
Queuz am eus bremâ em ene,

D’ho peza offancet, va Doue.

Lennit ar rest [e]n [14] articl quenta diaraoc [15].
an navet articl.
D’ar C’hanon pehini a gommanç adalec Sanctus.

D’Ar C’hanon eus an Oferen .
Sonjit penaus ar vourrevien
A exerças ur gruaute
An estranja var Map Doue.
Eus he zillad en diviscsont,
Hac he c’broc’hen a zispensont,
He guic o lamet a besiou,
A bep tu da heul a fouetou.
Pa oant squiz oc’h be scourjeza,
En lequesont da azeza,
Ur goz vaniel bourpr var he guein,
Hac he benn griet gant an drein.

Curunet ganto erguis-se,
Enn adorsont evel ur roue,
O plega ho daoulin dirazâ,
Evit ober goab anezâ.
Neuse ous he faç truezus
E tolent ho c’hranch donjerus,
Hac e quemerent ur ganen
Evit squei gantâ var ar pen.
O ! an horrupla cruaute,
Treti evellen Map Doue !
Memes d’an aneval brutal
E ve cris ober quement all
Goude beza quer goal-dretet,
Erfin e rancas quemeret
Ur groas da zouguen d’ar C’halvar,
A voa ur menez didreuz quear.

reflexion ha peden.

Hounez eo an extremite,
Ma’z oc’h hu casset, va Doue,
Dre ho carantez em andret.
Ha, sioaz d’in ! dre va fec’het!
Eus o coler, o va Autrou,

Em boa meritet ar fouetou,
Hac ez oc’h em lec’h scourjezet,
Ha c’houi pur ha neat a bec’het.
D’in-me oa dleet evit biquen
Ar groas en ifern da zouguen,

Ha c’houi d’he douguen en em ro,
Ha da soufr outi ar maro.
C’houi hoc’h eus certen gouzanvet
Ar boan hon eus-ni meritet
C’houi hoc’h eus douguet, va Doue,
Hoc’h-unan hon infirmite.

En so admirabl em c’hever
Ho carantez-hu, va Salver,
Pa hoc’h eus evidon anduret
Beza erguis-se tourmantet.
Ha c’hoaz eleac’h anaoudeguez,
Evit quement a garantez, etc.

Lennit ar rest en articl guenta diaraoc [16].
an decvet articl.
D’ar Gonsecration ha d’ar Gorreou.

PA vez an hostif con-sacret,
Ha d’he adori gorroet,
Neuse gant guir attantion,
Deut da ober reflexion
Penaus, o veza erruet
Var guern ar menez destinet,

E oue Jesus gant tachou bras
Daouarn ha treit staguet er groas.
Goude ma voa crucifiet,
Ar groas d’an-neac’hi a oue savet,
Ha plantet eno a sa-son
En he vrassa confusion.

reflexion ha peden.

Me hoc’h ador, Salver ar bet,
So diouz an douar gorroet
Evit ma tennot davedoc’h
Quement a so crouet gueneoc’h.
Me a vel ouz ar groaz calet
Ho t[ivr]êc’h [17] gueneoc’h astennet,
Evel pa deuac’h d’hor c’houfia
Da vont d’ho caout d’hor briata.

C’houi pere a so afflijet,
Ha c’houi pere a so sammet,
Deut oll devedon, eme c’boui,
Evit ma teui d’ho soulaji.
Mar deuan re c’horrec davedoc’h,
Va Jesus, ma sennit guaneoc’h
Dre liamou ho carantez
En andret ar bec’herien guez.

Ra vezo va brassa joa tout
Clasq Jesus C’hrist hac he anaout,
Anaout Jesus crucifiet,
Hep caout plijadur all ebet.
Na blije da Zoue e teuen
D’en em c’hlorifia biquen
Nemet er groas hac er poaniou
A Jesus-Christ hor guir Autrou.
Tad eternel, chetu presant
Nep a ra ho contantamant,
Ho Map quer eo, sellit outâ,
Ma roit din ar pardon dreizâ.
Evit effaci va pec’het,
Ez oe en em humiliet,
O renta deoc’h obeissanç,
Bete mervel ouz ur potanç.
Hon alvocad galloudus eo,

Deomp-ni favorabl ho rento,
Rac he-una[n] [18] en deus douguet
Var he gorf er groas hor pec’het.
Me a zeu gant ar publiquen
Bremâ da squei var va feultrin,
Gant regret bras d’am pec’hejou
A so bet caus d’he dourmanchou.
Plijet gueneoc’h, o va Doue,
Dreizan pardoni d’am ene,
He c’hoad a gri en ho presanç
Ar pardon eleac’h ar venjanç.
Grit ma vezo he bassion
Eus va dle ar remission,
Ha ma vezo he c’houliou
D’an ene paour guir remejou. Amen.

an unnecvet articl.
D’an oraison Dominical, ar Pater noster.

SEiz goulen a so er Bater
Hac a represant ar seiz guer
Prononcet gant Jesus er groas,
Pere ho deus ur vertus vras.

1. Ouz he Dad e comsas quenta,
Oc’h he bidi er fæçon-mâ :
Va Zat, pardonit-hi, m’ho ped,
Rac petra reont ne ouzont quet.

2. Pa c’houlen al laer-deou outâ
M’en divise sonj anezâ ;
Hirio, emeza, em barados
E viot guenen o repos.
3. D’he Vam goude pa he guelas,
Gant sant Ian e quichen he groas,
Chetu, emean, ho map a-se,
Ha c’oui, chetu ho mam ive.
4. D’he Dad c’hoaz en em adressas,
O lavaret gant ur c’hri bras :
Perac, va Doue, va Doue,
Hoc’h eus hu va dileset me ?
5. Ar pempet coms oue hou-mâ :
Me am eus sec’het, emeza.

6. Ha chetu amâ ar c’huec’hvet :
Oll emezan, eo consommet.
7. Erfin d’ar seisvet, abouez penn
E coms ouz he Dad evellen;
Me recommand, va Zad an eê,
Etre ho taoua[r]n va ene.
Chetu ar c’homsou diveza,
Hac ivez ar re santela,
A oue prononcet var ar groaz
Gant [J]esus, dirac ma varvas.
Hac en enor dar seiz guer-se
Prononcet bet gant Map Doue,
Gant ar belec e leverrot
Ar Bater, humbla ma ellot.

an daouzecvet articl.
Pa vez rannet an hostif, ha d’an Agnus Dei.

PA vez an hostif rannet,
Hac un tam er c’halir lequet,
E tisquezeur dre guement se

Ar maro criz a Vap Doue.
Rac dreizi e oue separet
Diouz he gorf santel he speret
Hac a zisquennas el lymbou
Evit dilaç an eneou.

reflexion ha peden.

En so estrainj, ô va Doue,
E veac’h maro evidon-me !
C’houi pehini a ro ar vuez,
Mervel evit ur pec’her

quez
O ! perac ne d’oun-me maro
D’ar c’hic ha d’ar bed var un dro ?

Evit beva d’hoc’h hepmuiquen
Hac ho caret da virviquen.
Me ho supli, Salver ar bed,
Dre ar maro hoc’h eus gouzanvet,
D’am dilivra diouz peb danjer
Da goueza er maro eternel.
Oan Doue crucifiet,
A effaç pec’hejou ar bet,
Ho pêt truez ouzomp-ni oll

O viret ne d’aïmp quet da goll.
O ! peguement hoc’h eus hu great
Evidon me pec’her ingrat !
Peguement hoc’h eus-hu souffret
Dre ho carantez em andret !
Ha c’hoaz eleac’h anaoudeguez
Evit quement a garantez, etc. Lennit ar rest en articl quenta [19].

an drizecvet articl.
D’an Domine, non sum dignus, pe d’ar Gommunion.

PA gommuni ar celebrant,
Meditit an enterramant
A gorf hor Salver benniguet
Eus ar groas pa oue disquennet.
Ar bez so discleriet patant
Dr’er [sic] peultrin eus ar celebrant,
Eleac’h ma loj corf Map Doue,

Couls ha ma lojas er bez-se.
Lojit-en ive en ho calon
Dre yoyen ar gommunion :
Ha ma n’hè grit realamant,
Grit-hi spirituelamant.
Ar gommunion spirituel
A gonsist en actou santel,
A feiz, esperanç, carantez
Hac a gontrition ivez.

reflexion ha peden.
Evit communia spirituelamant.

GAnt respet bras, ô va Salver,
Hoc’h adoran var an auter ;

Eleac’h ma credan fermamant
Ema oc’h cuset er sacramant.

O feunteun eus a drugarez !
O sourcen a bep madelez !
M’em eus enoc’h ur guir fizianç
C’houi epquen eo va esperanç.
Me oar erfat ne d’oun quet dîn
E teuac’h da disquen em peultrin,
Mæs dre bo comps, ô va Doue,
C’houi rento salo va ene.
Me ho car a greis va c’halon,
P’hoc’h eus ma c’haret er fæçon
M’az oc’h d’in oll en em roet
Er s[a]cramant-se [20] da voed,
Estranj eo bet va dallentez,
Offansi un seurt madelez ;
Guell ve guenê mil gueich mervel,
Quent ma raën mui pec’het marvel.
Ia va Jesus, m’en a lavar,
Dreist quement tra so me ho car,
Hac em eus c’hoant bremâ ivez

D’ho receo gant guir garantez.
Hoguen, ma n’ho recevan quet
Realamant hac en effet,
Dre va desir, certenamant
Er gran spirifuelamant.
C’houi en ul lencer gaër meurbet,
Va Jesus, a oue sebeliet
Ha lequeet en ur bez nevez,
Ambomet eus ar guella c’huez.
Roit d’in, va Salver benniguet,
Ur galon nevez, me ho ped,
Purifiet diouz ar viçou,
Hac ambomet a vertuziou.
Ma vezo ur galon dereat
D’ho sebelia en ur bez neat,
M’en em blijot enni ato,
Oc’h he miret bete’r maro.
Grit ma vezin enoc’h chenjet,
Ma vezimp ur memes speret,
Ha na bermetit quet pelloc’h
E tispartien diouzoc’h. Amen.

ar pevarzecvet articl.
D’ar post-communion bete Ite, Missa est.

GOude m’en deveus belec
En Oferen communiet,
Pa zistro ouz ar bobl en dro
Da bidi an Autrou ganto :

Sonjit neuse penaus Jesus
A ressuscitas glorius,
Ha da gals en em disquezas
O tigaç dezo ur joa bras.

reflexion ha peden.

Perac, va Jesus,va Doue,
Gueneoc’h na ressuscitan-me
Eveus a varo ar pec’het,
Evit beva er c’hras bepret ?
Quement-se digueneoc’h breman
Dre ho maro a requetan,
Ma cunduin ur vuez nevez
O veva en ho carantez.
Rac evit hon tenna a bec’het,
Hoc’h eus ar maro gouzanvet,

Hac oc’h ressuscitet goude,
Ma ressuscitimp-ni ive.
O peguement hoc’h eus-hu great
Evidon-me pec’her ingrat,
Ha peguement hoc’h eus souffret
Dre ho carantez em andret !
Ha c’hoaz eleac’h anaoudeguez
Evit quement a garantez, etc.
Evel en articl guenta [21].

ar pemzecvet articl.
D’an Ite, Missa est, d'ar Venediction ha d’an Aviel diveza.

D’Ar fin eveus an oferen
E coms ar bellec evellen :
Ite, Missa est, echu e tout
An oferen, iit en ho rout.
Goude adarre pa zistro,
Ar venediction a ro,
O vont neuse da finissa
Dre an Aviel diveza.
Quement se a sinifi scleer

Penaus echu gant hor Salver
An œuvr eus hon redamtion,
Ec’h eur[e]u he asçansion.
Pa ro ar belec ar c’honje
D’ar bobl, o lavaret Ite,
Sonjit penaus e lavaras
Jesus, en eê quent ma pignas :

It dre ar bed universel,
Emeza d’he oll ebestel,
Evit ma instruot an oll,
Oc’h ho distrei na d’aïnt da goll.
Neuse o pignat en he dron
E roas he venediction

D’he zisquibien muia-caret
A voa gantâ en em gafet.
Pa oa Jesus en eê pignet,
He zisquibien [a] [22] ieas dre’r bed.
Evit prezec an Aviel,
Recevet ar Speret Santel.

reflexion ha peden.

O va Jesus, carguet a c’hloar,
Ha me stago ouz an douar
Va c’halon, oc’h anaout erfat
Ez oc’h pignet en eê, va Zad ?
Grit ma ho c’heuliin a speret,
Tennit va c’halon eus ar bed,
Na guemerin joa en netra
Eus a guement so er bed-mâ.
O va Jesus, a chom en eê
Var an tron eus ho majeste
Hac a so couscoude presanr
Var an auter er sacramant.
Pa’z oc’h dre zaouarn ar beleg
D’ho tad en em sacrifiet,
Meulet ra viot da jamæs,

Ha trugarequeat assambles
Me hoc’h ador, indign ma’z oun,
Hac ho car a greis va c’haloun ;
Mæs, va Jesus, n’ho quitaïn quet,
Na vezin gueneoc’h benniguet.
Bezit evidomp alvocad
Azezed en tu deou d’ho Tad,
Evidomp pedit-en bepret,
Evel m’noc’h eus deomp prometet.
Disquezit dean ho couliou,
Ho coad hac hoc’h oll meritou :
Pa ho guelo, ne allot quet
Hon refusi a c’hraç ebet.
Amen.

Action a Graç goude an Oferen.

M’Ho trugareca, va Jesus,
Eus a ur c’hraç quer precius,

Da vezâ grêt d’in asista
En hoc’h Oferenen de-mâ.
Me a c’houlen ouzoc’h pardon

Eus e guement disfraction
Am eus bet enni em speret,
Ha n’am be quet buan chasseet.
Grit dre ho sacrifiç divin
Diouz peb pec’het ma divoallin,
Dreist peb tra diouz pec’het marvel,

Ha ma rin un dervez santel.
Guerc’hes Vari, o va itron,
Va æl-gardien, va faëron,
Oll sænt hac oll ælez eürus,
Meulit evidon va Jesus. Amen.

Remerguit penaus, ma n’ho pe quet a spaç da gonsideri quement articl a so amâ diaroc epad an Oferen, e ve a oualc’h consideri un darn epquen anezo, ha lezet an demorant evit ur veich-all. Ar memes tra a dleit da remercout evit an eil fæçon da glevet an oferen, pehini ha velit amâ varlerc’h, oc’h en em gontanti da gonsideri erfat ivez un darn eus ar poenchou a so represantet ebars : rac ne de quet necesser ho consideri oll : quent-se guell eo en em arreti da vedita erfat un arlicl epquen, eguet na ve tremen re vuan dreizo tout hep an devotion a ve requis. Hoguen evit an articl eus ar gommunion spirituel ne ranquer jamæs he dremen ; rac en peb oferen e tleer communia spirituelamant ato, ma n’her greer realamant.



UN EXERCIÇ ALL PE UN EIL FÆÇON
da glevet an oferen devotamant.

Cantic ac Oræson devot evit anaout ar garantez eus hor Salver en hon andret er sacrifiç divin-mâ, hac evit en em excita da ur guir devotion ebarz, oc’h he ofr da Zoue gant an intantion a so requis, Var ar ton dreist-ordinal eus ar Stabat Mater.


PEguer bras ê, o va Salver

Ho trugarez en hor c’hêver,

O veza instituet
Ar sacrifiç benniguet.
Ur veich oc’h bet sacrifiet,
Pa oac’n ive crucifiet,
Evit dre un seurt moyen,
Hor prena-ni pec’herien.
Mæs ne doac’h quet c’hoaz bet contant
Gant ur sacrifiç quer sanglant,
Na institusoc’h ouzpen
Sacrifiç an Oferen.
Bemdez eta, ô va Salver,
En em offrit var an auter,
Eguis an oan egarad,
Evidomp-ni oll d’ho Tad.
Evit calmi en hor c’hêver
Eveus he justiç ar goler,
Hac a goueze var bor pen
Paneved hoc’h Oferen.
Admirabl eo ho madelez,
Ho touçder hac ho carantez,
En hon andret, va Doue,
Oc’h en em offr evelse.
Ha ni, siouaz ! peguen ingrad
Omp-ni ouz hoc’h, ha c’houi quer mad !
Pa deuomp quement heb cessi,
Va Doue, d’hoc’h offansi.
Rac-se bremâ m’em eus regret

Eus va fec’hejou tremenet,
Balamour d’ec’h-hu epquen,
O madelez souveren !
C’hoant am eus d’en em amanti
Gant ho craç, ha d’ho contanti,
O satisfia bemdez
D’ho justiç hed va buez.
Ma recevit en ho craç vad
Dre ho poaniou hac hoc’h oll goad :
Pardonit d’in va maliç
Dre verit ho sacrifiç.
Perac n’am eus-me em c’halon
Un hevelep devotion
Eguis a ve necesser
Da gaout en quer bras myster ?
Eus ho maro ha passion
Eo ur representation,
O tigaç en hor speret
Quement hoc’h eus anduret.
Ur memor eo eus ho furnez,
Eus ho callout ha madelez :
Ennâ hoc’h eus comprenet
Hoc’h oll mysteriou secret.
Amâ dirac ho majeste
Ec’h asist un infinite
Eus a sperejou eürus,

Oc’h ho meuli, va Jesus.
Desir am eus gant ho ive
D’hoc’h enori, o va Doue,
O clevet en ho presanç
An Oferen gant reveranç.
Rac-se me ofr ur sacrifiç
Gant hor mam santel an Ilis
Ha gueneoc’h, va Redamtor,
Evit ho brassa enor.
Me rentin d’ho Tad eternel,
D’ec’h-hu ha d’ar Speret a Santel,
Tri ferson en un Doue,
Ur c’hloar ar vrassa ive.
Evit anaout en peb fæçon
Varnomp ho tomination,
Hac ez oump antierament
Diouzoc’h-hu dependant.
Evit caout sonj eus ho maro,
Hac eus an tourmanchou garo
A soufrsoc’h evidomp oll,
Da viret na daëmp da goll.
M’en ofr ivez evit renta
Dre ar voven excellanta
Graçou deoc’h, o va Autrou,
Eus hoc’h oll mad-oberou ;
Evit caout ar remission,
Ha rei deoc’h satisfaction,
Eus a guement seurt pec’het

Hon eus, siouaz ! cometet
Evit ma obtenimp er fin
Digant ho madelez divin,
Ar graçou spirituel
Hac ar g[ra]çou [23] tamporel.
M’en ofr deoc’h c’boaz da enori
Ho mam sacr ar Verc’hes Vari,
Hoc’h oll ælez benniquet,
Hoc’h oll sænt ha sænteset.
Evit ma teuint evidomp-ni
Dirazoc’h da intercedi,
Evel m’hon eus-ni memor
Da renta dezo enor.
M’en ofr evit an anaon
D’ho dilivra eus ho frison,
M’az aïnt en ho parados
D’ho meuli ha da repos.
M’en ofr evit quement hini
M’az oun oblijet d’ho pidi,
Ouen evit ar re veo,
Quen evit ar re varo.
Plijet gueneoc’h, o va Salver
Rei d’in ar c’hraç hac ac faver
D’assista er sacrifiç
Quen dîn ha ma’z eo requis.

Dreizoc’h, Guerc’hes, her goulennan,
Digant ho Map divin breman,
Ma vezin participant
En Oferen devotamant.
Va Æl-mad a so em c’hêver,
Va faëron, va maërones

guer,
Oll sænt hac ælez eürus,
Ma recommandit da Jesus.
Er sacrifiç, o va ene,
Chomomp attantif gant Doue,
Lesomp sourciou ar bet,
Ma vezimp ennan parfet.
Amen.


CANTIC HAC ORÆSONOU DEVOT

Var bep articl eus a bassion hor Salver, appliquet var bep articl ivez eus an Oferen, evit assista enni gant ur profit bras. Var ton ar Cananeen, O fils de David débonnaire.

Pa’z a ar belec e-trese an auter, e represant Jesus oc’h antren er jardin Olivet.

O Va Jesus ! a oue afflijet
Gant un dristidiguez mortel
Oc’h antren er jardin Olivet,
Er guel eus ho poaniou cruel ;
En union d’ho tristidiguez,
Ec’h offran deoc’h va oll boaniou
Ma servijint d’am silvidiguez,
Dre verit hoc’h oll anqueniou.

Pa gommanç ar belec an oferen, d’ar Gonfiteor e represant Jesus o c’houesi ar goad en he oræson.

O va Jesus ! en em brosternet
Ouz an douar dirac ho Tad,
Oc’h he bidi gant cals a respet
Ha gant ur c’houesen vras a c’hoad,
Grit ma rin ato va fedennou
Gant ferveur hac attantion,
Hac eleac’h goad ma scuillin daëlou
D’am pec’het gant contrition.

Livirit amâ ive ho Confiteor devotamant gant ar belec evit receo an absolven general digantâ eus ho pec’hejou.

Pa bign ar belec ouz an auter da boquat dezi, Jesus a so

O va Jesus ! hoc’h eus gouzanvet
Ar poq treitour eus a Iudas,
Bete soquen m’hoc’h eus en galvet

Ho mignon gant un douçder vras :
Na bermetit quet ho trahissen
Gant pog ur goal gommunion,
Nac ouz va nessa e tisquezen
Nep droug [h]a nep disunion. Am.

trahisset gant Iuda dre ur poq

O va Jesus! a oue garrotet,
Ha treinet gant ar re vechant,
Torrit ar chaden eus va fec’het
Am dalc’h sujet d’an ærouant;
Ha gant liamou ho carantez
Erenit quer stard va c’halon,
N’am bezo jamæs ar volontez
D’hoc’h offansi en nep fæçon. A.

Pa za ar belec etrese al levr da gorn an auter, Jesus a so garrotet ha treinet da di Anna.

O va Jesus ! hoc’h eus gant douçder
Un seurt javedad anduret,
Hac a so bet evit un trompler
Abalamour d’in quemeret;
Grit ma souffrin gant patiantet,
Abalamour d’ec’h-hu ivez,
Quement a vezo gret em andret,
A zroug hac a gontroliez. Am.

D’an Introït pa ra ar belec sin ar groas var al levr, Jesus a receo ur javedad dirac ar pontif.

O va Jesus ! en court Caïfas
Gant hoc’h Abostol renoncet,
Dre’n occasion m’en em gafas
Da doma etouez soudardet,
Ma mirit diouz goal gompagnunez
Na ve dre aon pe gomplesanç
E couezen en nep sempladurez
Hep caout egard ouz ho presanç. Amen.

Pa zistro ar belec da greis an auter, o lavaret Kyrie, eleïson, Jesus a so cacet da di Caïfas, eleac’h ma oue renoncet gant Per, he abostol.

O va Jesus! hoc’h eus a druez
Ouz Per hoc’h abostol sellet,
Hac e lequeat epad he vuez
Da vouela dourec d’he bec’het,
Roït d’in an daëlou a binijen
Hac ur guir resolutiom

Pa zistro ar belec ouz an assistantet, o lavaret Dominus vobiscum, Jesus a zistro ouz Per evit ober dezâ anaout ha regreti he bec’het.

 

Da zerc’hel mat deoc’h hiviziquen
Ma rin ur guir gonfession. Am.

Pa’z a ar belec da lavaret an oræsonou hac an abostol, Jesus a so cacet da di Bilat.

O va Jesus ! a oe faussamant
Dirac Ponç-Pilat accuset,
Hep e resoc’h na man na seblant
Evit beza calomniet,
Grit d’in, hep en em formalisa,
Soufr beza hep ræson blamet,
Ha perseveri d’ho servija
Hep digourajamant ebet. Am.

Pa’z a ar belec eus an abostol d’an aviel, Jesus a so cacet eus a di Bilat da di Herodes, pehini er goapeas ac a lequeas guisca dezo ur saë lian, oc’h he zisprijout evel un innoçant.

C’houi, va Jesus, en ti Herodes,
So bet bafoet ha disprijet
Gantâ couls ha gant tud he bales,
En ur fæjon exquis meurbet ;
Bete ma viscoas deoc’h, va Salver,
Ur saë innoçant ha mezus,
Deffot ha na respontac’h ur guer
Ouz he c’houlennou curius.
Roït d’in ar gourej da soufr ive
Beza goapeet gant an dud fall,
Ha da zisprijout ar vanite
Quen en dillad quen en traou all;
N’am dilesit quet da lavaret
Na da ober netra biquen
Evit beza ganto istimet ;
Mæs evit plijout deoc’h epquen.

Pa zistro ar belec eus an aviel da greis an auter, Jesus zistro eus a di Herodes da di Bilat.

O va Jesus ! a oe digacet
Digant Herodes da Bilat,
Pere a oue goude mignonet
Divar ho coust, Oan egarad ;
Grid ne rin forz evit tud vechant
D’en em ober a enep d’in,
Hac eus a bep seurt goall dretamant
Diouz oc’h exempl ma profitin.

Pa zeu ar belec da zisôlôi ar c’halir goude an aviel, Jesus a so divis-

O va Jesus ! hoc’h eus acceptet
Ar vez hac ar gonfusion
Da veza bet en noaz divisquet
Gant cals a outraj evidon ;

Roït d’in ar c’hras d’en em divisca
Diouz ar pec’bet hac ar viçou
Ha na d’inn quet da gomparissa
Dirazoc’h noaz a vertuziou. Am.

quet en noaz evit beza fouetet.

O va Jesus ! a oue tourmamet
Quer criz er flagelation,
Grit ma souffrin gant patiantet
Ar fouet eus ho correction,
Ha na zeuin dre nep pec’net marvel,
Ispicial a impurete,
D’hoc’h afflija biquen, va Salver,
M’ho servijin ganr purete. Am.

D’an offertor, pa offr ar belec da Zoue an hostif var ar bladen hac ar guin er c’halir, Jesus o veza staguet ouz ar pillier a so fouetet.

O va Jesus ! a so bet toullet
Ho pen dre va superbite,
Gant ur gurunen a spern calet,
Da rei d’in an humilite :
Grit ma teuin d’en em humilia
En peb fæçon var an douar,
Ma teuot en eê d’am glorifia
Gant ur gurunen a c’hloar. Am.

Pa c’holo ar belec ar c’balir abars dont da voualc’hi he visiat, pen Jesus a oue goloet gant ur gurunen a spern calet.

O va Jesus ! a oue poursuivet
Gant ar Iudevien d’ar maro,
Ha c’houi divlamn ha just discleriet
Gant Pilat memes dirazo,
Na bermetit quet e poursuiven
Enep hoc’h inspiration,
Da dransgressi nepret ho lesen
O c’heul va inclination. Amen.

Pa voualc’h ar belec he visiat, Pilat a voualc’h he zaouarn diouz Jesus, oc’h he anaout evit un den just ha santel dirac ar Iudevien.

O va Jesus ! a oue disqueset
D’ar Iudevien casi en noaz,
Ho corf gant ar fouetou dispennet,
Ur goz vantel dreist ho tiouscoaz
En ho torn deou lequêt ur gorsen
Ha stag ouz ho pen adorabl
Un tourquet spern eguis curunen,
Beuzet ho pisaj en ho coad.

Pa zisfro ar belec ouz an assistantet, o lavaret : Orate, fratres, Pilat a zisquez Jesus d’ar Iudevien, o lavaret: Ecce Homo.

Neuse ar Iudevien a zeu da breferi Barrabas da Jesus.

Ha c’houi en ur stad quen truezus
N’ho deoue truez ebet ouzoc’h,
Quent-se ar laer seditius
Barrabas a brefersont deoc’h ;
Me so bet, siouaz ! quen dinatur
Ha quen barbar en no quêver,
O preferi deoc’h va flijadur
Ha va inrerest, va Salver.
Rac-se me c’houlen pardon ousoc’h
Eus an hevelep disprijanç :
Na bermetii quet e teuen pelloc’h
D’ober deoc’h ur seurt preferanç :
Ha grit ma chomin deoc’h quer fidel
Na vezo netra eus ar bed
Capabl d’ober d’in ho tilesel
Evit plijout da den ebet. Am.

D’ar Prefaç, Per omnia sæcula sæculorum, Jesus a so condaounet d’ar maro.

O va Jesus ! a so bet barnet
Ouz ur groas iffam da vervel,
Grit ma vezin ive preparet
D’ar maro pa zeuot d’am guervel,
Ha grit d’in douja ho jujamant,
Non pas jujamant faus an den,
Ha na varnin quet injustamant
Va nessa ive birviquen. Amen.

D’ar Memento, goude Sanctus, pa bed ar belec evit ar re veo, Jesus a zoug he groaz.

O va Jesus ! hoc’h eus bet douguet
Ur groas poner evidon-me,
Grit ma touguin a calon barfet,
Va c’hroas evidoc’h-hu ive,
Oc’h en em vortifia bemdez
Hac o renonç d’in va-unan,
Hac oc’h andurin gant carantez
Peb seurt trevel ha peb seurt poan.

Greomp hor Memento ive gant ar belec evit ar re veo

M’ho ped, va Jesus, da gaout memor
Eus vâ [sic] oll mad oberourien,
Evit bo cloar, o va Redamptor

Conservit ho servijerien;
Me recommand d’hoc’h va mignonet,
Va cherent ha quement hini
M’ouzoc’h erfat ez on oblijet
Evito, va Doue, d’ho pidi. Am.


O va Salver ! hoc’h eus en tri fleg
A c’houel ar Veronic eürus
Ho portret adorahl imprimet,
Pa sec’has ho faç truezus ;
En teir puissanç eus va ene
Ho passion imprimet doun,
M’em hezo sonj ac’hanoc’h ive,
Ha ma ho quirin em c’halon. A.
O va Jesus ! a so bet t[a]chet [24]
Ouz ur groas iffam evidon,
Hac hoc’h eus bet dreizan effacet
Hor scrit a gondaonation
Toullit va c’halon dre an doujanç
Rac ho jujamanchou divin,
Evit bepret en obeissanç
D’ho courc’hemenou ma vevin.
Amen.

Pa vez astennet gant ar belec he zaouarn a ziouc’h an hostif hac ar c’balir ebars ho c’honsacri, an Veronic a zeuas da asten he gouel evit sec’hi he visaj da Jesus.

Pa vez ar belec oc’h ober sin ar groas a-ziouc’h an hostif hac ar c’halir abars ho c’honsacri, Jesus a so staguet ouz ar groas gant tacbou.

M’hoc’h ador hac ho car, va Salver,
So bet gant ar c’hruella gloas,
Var boes an tachou ho corf poner
Savet a ispill ouz ar groas,
Diouz traou ar bet sivit va c’halon
Tennit-hi varzu-ac enoc’h,
N’en em stago quet en nep fæçon
Ouz netra bet nemet ouzoc’h. A.

Pa vez savet a huel an hostif consacret gant ar belec, Jesus crucifiet a so savet a-ispill ouz ar groas.

Evel ma red ho coad precius
Ouz ho couliou digoret,
Eus anezo ive, va Jesus,
Ar funteun eus ho craç a red :
Var va ene’ta grit ma redo
D’he goalc’hi diouz va fec’hejo,

Pa vez savet ar c’halir ive goude ma vez consacret, goad Jesus a red eus he c’houliou digoret ouz ar groas.

 

Ha ma quifin ar remed eno
Ouz ar goall dentationo. Amen.

D’ar Memento goude ar gorreou, pa bed ar belec evit ar re varo, Jesus a bed ous ar groas evit an natur humen ha memes evit he vourrevien.

O va Jesus ! a bedas ho Tad,
Pa edoc’h ouz ar groas staguet,
Da rei pardon d’an dud ingrad,
Memes d’ho pourrevien galet ;
Roit d’in ar vertu eus an douçder,
Da bardoni a galon vad,
Ha diouz hoc’h exempl, o va Salver,
Eleac’h an droug da renta ar mad.

Greomp hor Memento ive gant ar belec evit recommandi da Zoue ar re varo pere so er purcator.

Er Memento-mâ, o va Jesus !
Ho supplian da gaout memor
Eus an oll anaon hirvoudus
A so en tân ar purcator ;
Dre ho maro hac ho passion
Dilivrit-hi eus o zourmant
Ar re m’em eus obligation
Dezo particulieramant. Araen.

Pa lavar ar belec, Nobis quoque peccatoribus, al laër deou en em gonvertis ouz Jesus.

O va Jesus ! c’houi a brometas
Ho parados d’al laër-deou ,
En heur ar maro pa regretas
Gant ur guir gueuz he oll grimou ;
Roït d’in ar c’huez-se var ma maro
Ma clevin gueneoc’h couls hac en
Ar c’bomsou-mâ : c’houi vezo hirio
Eürus em barados guenen.
Amen.

Pa lavar ar belec ar Bater, a so seiz goulen enni, e re-presant ar seiz guer a brononças Jesus ous ar groas.

Etre ar seiz guer, o va Jesus !
Hoc’h eus ous ar groas prononcet
Da sant Ian ho Mam garantezus
C’houi hoc’h eus bet recommandet,
Hac hoc’h ene d’ho Tad eternel,
P’edoc’h var ar poent d’he renta ;
Va ene deoc’h, pa zeuin da vervel,
A recomandan dreist peb tra. A.

O Guerc’hes sacr mam drugarezus,
Paz oun en personnaj sant Ian
Recomandet deoc’h gant va Jesus
Ho quemeran evit va mam :
Ha rac-se evel eus ho crouadur
Ho pêt ac’hanon ar sourci
En quement poan ha displijadur
A ouffe ma inquieti. Amen.

Evit en em recomandi d’ar Verc’hes sacr ive.

O va Jesus ! hoc’h eus anduret
Er groas evidon ar maro,
Grit ma teuin da vervel a speret
Da draou ar bed-mâ var un dro,
Evit, pa deui va c’horf da vervel,
Ma’z aï va ene da repos,
O receo ar vuez eternel
Digueneoc’h en ho parados. Am.

Pa rann ar belec an hostii a ziouc’h ar c’halir, o tispartiaan eil pez diouz eguile, ene Jesus a zisparti diouz he gorf o vervel er groas.

O va Jesusl c’houi a zisquennas
Da zilaç an eneou santel
Eus al lymbou, hac a chadennas
Satan hon adversour cruel ;
Grit m’en trec’hin ha ma tisquenno
Eus ho coad sacr ar vertus vras
Er purcator evit ma tenno
An anaon eus an tân grisias.

Pa lez ar belec un tamic eus an hostif da zisquenn er c’halir, ene Jesus a zisquenn ebars el lymbou goude he varo.

O Jesus hoc’h eus dre ho maro
Darn eus ho pourrevien touchet
Da regreti gant ur c’hueuz garo
D’ho peza ouz ar groas staguet ;
Dre ar merit eus ho passion,
Grit ma vezin convertisset
Gant ur guir gueuz ha contrition
D’ho peza, siouaz ! offancet. Am.

Pa lavar ar belec Agnus Dei, darn a oue convertisset eus ar vourrevien dre ar maro a Jesus.

communion spirituel.

O Va Jesus ! en ur bez nevez
C’houi pîni a oue sebeliet,
Grit ma teuin d’ho sebelia ivez

Pa gommuni ar belec, o lavaret, Domine, non sum

dignus, etc. Va Autrou, n’edoun quet dîn ec’h antreac’h em estomac, Jesus a so sebeliet en ur bez nevez.

En ur galon purifiet:
N’edoun quet dîn e teuac’h em ene,
Clan eo ha louz gant ar pec’het ;
Mæs livirit ur guær, va Doue,
Hac e vezo salo rentet.
En creis va c’halon em eus regret
D’ho peza offancet, va Jesus,
Hac e proposan d’en em viret
Gant ho craç diouz pec’het grevus ;
Enoc’h e credan hac e esperan,
M’en em resin d’ho volontez
C’houi hoc’h-unan eo a zesiran,
C’houi epquen eo va c’harantez.
Deut em ene’ta, deut, va Jesus,
Dre ho craç spirituelamant,
O c’hortos ma vezin quen eürus
D’ho receo ive realamant ;
Ha grit ma vezin chenjet enoc’h
M’hor bezo ur memes speret,
Ha na vezin biquen diouzoc’h
Dre nepseurt pec’het separet. A.

Pa zeu ar belec da voalc’hi he visiat a-ziouc’h ar c’halir ha d’ho sec’hi gant ar purificator, corf Jesus a voue goalc’het, ongantet ha lienet.

Goude mervel ho corf, va Jesus,
A oue goalc’het hac ongantet
Gant Joseph ha gant Nicomedus,
En ul lincer ve[n] lienet ;
Em c’halon grit ma hoc’h ongantin
Dre’r pratic eus ar vertuziou ?
Ha dre ar fervor m’h[o] [25] contantin
Em oll œuvrou hac oll boaniou. Amen.

Pa zeu ar belec da gaout al levr goude ar communion, Jesus a so ressuscitet a varo da veo.

Va Salver eus ar bez sortiet
Ha ressuscitet glorius,
Eus a bep viç ar bed milliguet
Grit ma quitaïn victorius ;
Hac dre ho cras ma ressuscitin
O cunduin ur vuez nevez.
Hac en ho cloar ma apparissin

Unan an deziou-mâ ivez. Am.

 

Va Jesus, hoc’h eus rejouisset
Hô Mam quer hac hoc’h ebestel,
Pa’z oc’h bet dezo apparisset
Gant ur gloar vras hac imortel;
Pa n’allan er vuez-mâ ho quelet,
Roït d’in an eur, me ho supli,
Gant ho sænt hsec ho Mam benniguet ,
Er vuez all d’ho contempli. Am.

Pa zistro ar belec ouz an assistantet, o lavaret Dominus vobiscum, Jesus a so apparisset d’he zisquibien o lavaret dezo ive : ar peoc’h ra vezo gueneoc’h.

O va Jesus, ho poe’r vadelez
Da chom da rei instruction
D’ho tisquibien epad daouguent dez
Goude ho ressurection ,
Plijet gueneoc’h ato va c’helen,
Ma rin bepret ho volontez,
Hep terri jamæs nep gourc’hemen
Eus ho lesen a garantez. Amen.

Pa zeu ar belec d’ar c’hollectou d’an oræsonou diveza, Jesus a chom gant he zisquibien e spaç a zaouguent dez, goude ma voa ressuscitet, evit ho instrui.

O va Jesus, a so bet pignet
Gant gloar na triomph bras en eê
Dirac ho tisquibien benniguet,
Grit m’az aïmp-ni d’ho c’heul ive ,
Ha ma raïmp hon oll antretien
Gueneoc’h ha gant ho sænt eno,
O tisprisout [a]n [26] traou terrien ,
Pa na de hou-mâ ê hor bro. Am.

Pa zistro ar belec da lavaret Ite, Missa est, Jesus, goude beza lavaret d’he zis-quibien, iit da brezec an Aviel dre’r bed, a bignas en ho fresanç en eê.

Va Jesus, hoc’h eus bet digacet
Ar Speret-Glan d’ho tisquibien,
Pa edont assambles unisset
O perseveri d’he c’houlen ;
Grit ma teui gant he seiz doneson
D’ober em ene he zemeuranç,
Evit ma roi d’in en oræson
Hac er mad ar berseveranç. Amen.

Pa ro ar belec ar venediction en fin an oferen, Jesus a zigaç ar Speret Santel d’he zisquibien.

----

Action a chraç evit trugarecat Jesus goude an Oferen, oc’h en suplia d’hon renta fidel en he servij epad an deiz.

M’Ho trugareca, o va Salver !
M’ho meul, va Autrou souveren ,
Da vezâ grêt d’in quer bras faver
Da assisla en oferen :
Ma n’am eus quet assistet enni
Gant an devotion requis,
Ho pedan ive d’am pardoni
Dre’r vertuz eus ho sacrifiç.
Me bed ho mam ar Verc’hes Vari,
An æles hac ar sænt eürus,
Da renta deoc’h gloar ha meuleudi
Evidon ato, va Jesus :
Meulet ra viot da virviquen
Eus ar faveriou admirabl
A zigacit d’ho servijerien
Dre ho sacrifiç adorabl.
N’em eus quet ho quiteet, va Salver,
Hep caout ho penediction,
Digant ar belec ouz an Auter,
Ma rin erfat peb action ;
Rac-se bremâ me ia gant fizianç

Elec’h ma fell d’ho polontez,
Evit labourat gant dilijanç
Da gontanti ho carantez.
Epad an deiz em bezo memor
Eus ar c’hraç am eus recevet
Da veza hirio, va Redamtor,
En hoc’h oferen assistet ;
Diouall a rin diouz an danjerou
Ha diouz peb seurt occasion
Da goll ar froez eus ho mysteriou
Hac eus ho penediction.
Hoguen me ho supli, va Jesus,
Dre veritou ho passion,
Grit d’in rebarb ato courajus
Ouz pep seurt goall tentation,
M’ho servijin gant fidelite
Hirio hac epid va buez,
Ha ma c’hilin ur eternite
Ho meuli gant ho sænt ivez.
Amen.

----
un drede fæçon pe exerciç
Pehini so berroc’h da glevet devotamant an Oferen.

Cantic evit ofr da Zoue ar sacrifiç divin eus an Oferen, hervez intention an Ilis. Var an ton : Presantomp oll guitibunan

Offromp da Zoue ar sacrifiç,
Netra na deus a guer bras pris
Evel Jesus crucifiet
En oferen represantet.
A greis va c’hlon ec’h offran
Da Zoue an oferen-man,
Evit adori an Dreindet
Hac he drugarecat parfet.
Da drugarecat an Autrou
Eveus he oll mad-oberou,
Hac evit caout memor ato
Eus he boaniou hac he varo.
Evit obteni he c’hraçou,
Hac effaci va fec’hejou,
Ouspen evit an anaon
D’ho dilivra eus ho frison.
Offr a ran c’hoaz ar sacrifiç
Evit ezomou an Ilis ;
D’ar fin evit quement hini

Ma’z oun oblijet da bidi.
Guerc’hes Vari, o va itron,
Va Æl gardien, va faëron,
Va maërones ha sænt eürus,
Ma recommandit d’am Jesus.
Bremâ-souden, o va Salver,
En em gueffot var an auter,
Grit ma vezo’ta preparet
Va c’halon d’ho tiguemeret.
Er sacrifiç, o va ene,
Chomomp attantif gant Doue,
Lesomp sourciou ar bed-mâ
Evit epquen entent outâ..
Amen.

Evel ma’z eo an oferen ur memor hac ur represantation eus a vuez hac a varo Jesus-Christ, ne ouffac’h quet evel am eus roet dija da entent diaroc, exerci guel devotion enni eguet sonjal devotamant petra en deveus grêt hac anduret evidoc’h adalec ar gommança- mant bete ar fin eus he vuez. Quement-se eo en deveus recommandet deomp he-unan, quellies gueich ma offrimp ar sacrifiç divin-mâ pe ma assistimp enna, mar er graïmp en coun hac en memor anezan. Evit ar fin-se’ta e leguear deoc’h amâ c’hoaz en ur c’hantic un explication all berroc’h eus a guement articl so en oferen, eleac’h ma vellot penaus eo represantet er sacrifiç-mâ non pas epquen an histor eus a bassion hor Salver, mæs ive an nistor eus he vues en abreje, ha petra dleit da sesirout ha da c’houlen digant Doue var peb-hini eus an articlou a so expliquet deoc’h amâ en ur fæçon profitabl, dious an hini tost-da-vad a ro sant Frances de Sal en he Introduction d’ar Vues devot, da glevet an oferen.

Goude ma ho pezo’ta offret da Zoue ar sacrifiç divin-mâ dre ar c’hantic diaraoc, ha lavaret gant gueus d’ho pechejou ar Gonfiteor assambles gant nep a respont ous an oferen, evit receo an absolven general, pehini a ro neuse ar belec da guement a ves presant, mar besont disposet mad, e commançot da vedita en articlou pere ro er c’hantic-mâ varlerc’h, o lavaret ur Pater hac un Ave, Maria, mar quirit, var peb-hini anezo evit goulen ar c’hraç pehini so merquet deoc’h da c’houlen dindan peb articl.


Cantic var un explication devot

Eus an Oferen, conformamant da vues ha da varo hor Salver. Var an ear gallec : En vain résistez-vous, pe, O renonç d’am squiant, etc.

AN oferen santel a so un abreje
A vuez Jesus-Christ, map unic da Zoue :
Selaouit anezi ar guir explication,
Ma assistot enni gant mui a zevotion.

Livirit ur Bater evit peb-hini eus ar goulennou so amâ.

Dre an Introït, pe ar commançamant
Eveus an oferen, ententit sclæramant

Da guement a zesir ho devoa’n tadou santel
Eus an donediguez a Vap an Tad eternel.

Goulennit ur desir bras d’he zoniguez a c’hloar ive.

Kyrie, eleïson quellies repetet
A ro deoc’h da entent mouez ar batriarchet
Ha mouez ar brophetet, o c’houlen a bell amser
An donediguez-se a Jesus-Christ hor Salver.

Goulennit he zonediguez a chraç en hoc’h ene.

Gloria in excelsis' a ro deoc’h da gompren
Ar c’hinivelez sacr a Jesus Doue ha Den ;
Hac an Oræsonou a vez goude lavaret
A sinifi e oe d’he Dad en templ presantet.

Livirit ive gant ar belec ar Gloria in excelsis, pehini a gueffot en latin hac en brezonnec varlerc’h ar c’hantic mâ, da veuli Doue ; ha goulennit ma receo ho calon oc’h he fresanti dezâ.

An Abostol ive a zigaç en memor
Ar bredication a sant Ian-Vadezour,
O prepari an hent araoc he Vestr benniguet,
Ma vise gant ar bobl guell a se diguemeret.

Goulennit ma en em breparot d’he ziguemeret ive.

Varlerc’h an Abostol e len ar Graduel,
Hac a disquez e teuas cals a dud infidel
Touchet dre ar c’homsou a sant ian ar precursor,
D’en em gonvertissa ouz Jesus hon Redamtor.

Goulennit m’en em gonvertissot dre ur guir binijen.

Ret e c’houffac’h erfat penaus an Aviel,
O veza lavaret en tu-deou d’an auter,
A so ur merc anat eus ar bredication
A eureu Jesus-Cbrist quent eguet he bassion.

Goulennit ar c’hraç da brofita eus a gomsou Doue.

Dreizi eus an tu-cleiz eo ez omp tremenet
D’an tu-deou, me lavar, d’ar c’hraç eus ar pec’het ;
Tremenet omp dreizi eveus an traou tamporel
Hac eveus an traou vean d’ar pez a so eternel

Goulennit sevel ho calon diouz an douar etrese an eê.

Pa’z ear d’an Aviel, sivit en ho sa,

Evit disquez ez oc’h prest da obeissa
Da lesen Jesus-Christ en Aviel discleriet,
Ha da drec’hi ar c’hic, ar bed hac an drouc-speret.

Goulennit ar c’hraç da drec’hi an tri adversour-mâ.

Oc’h ober sin ar groas, liquit ho meud a-blat
Var ho tal, ho quenou ha var hoc’h estomac,
Da zisquez n’hoc’h eus quet a vez o veza c’hristen,
Nac evit heul Jesus o veva diouz he lesen.

Goulennit beza fidel da heul Jesus ha d’he servija.

Ar Gredo a zisquez e troas ous hor Salver
Nombr bras a zisquibien ouspen an ebestel
Hac en heulie ar bobl o velet he viraclou,
Hac oc’h ajouti feiz d’he bredicationou.

Goulennit ur feiz gre hac ur feiz beo en lesen hac en intantion-se livirit en andret-mâ ho Credo brezonnec, pehini so en commançamant al levr-mâ [27].

D’an Offertor, sonjit penaus en em offras
Hor Salver evidoc’h da vervel en ur groas,
Sacrifiç an oferen a offrot dezâ ive,
Oc’h he drucarecât eveus ar faveur vras-se.

Goulennit ur resination antier da volentez Doue.

Ar Secretou goude iselic lavaret,
A ro deoc’h da anaout ar c’hollectou secret
A reas ar Iudevien assambles quen-entrezo,
Evit gout p’e fæçon lacât Jesus d’ar maro.

Goulennit na gonsantot jamæs d’ar pechet marvel.

Hoguen ar Prefaç cre, pehini a finis
Dre ar c’homsou joaius Hosanna in excelsis,
A represant a reas he antre aieurbet solem Jesus dissul Bleuio er guear a Jerusalem.

Goulennit ma antreo dre ur gommunion vad en ho calon.

Epad ar Secretou pere a so goude,
E tleit consideri passion Map Doue :
Gorreou an hostif bac ar c’halir consacret
En represant er groas pa oue d’an nec’h gorroet.

Goulennit an devotion da bassion hor Salver, ha livrit an Ave verum hac an Ave, vere sanguis, pere a so amâ varlerc’h [28], evit he adori.

Dre ar Pater noster ê deoc’h sinifiet
Oræson Jesus-Christ pa oe crucifiet :
Ar maro anezan considerit attantif,
Pa vellot separi etre daou bez an hostif.

Goulennit mervel ive d’ho couall inclinationou.

Pa gleffot lavaret teir gueic’h Agnus Dei,
Meditit ar gouelvan eveus an teir Mari,
O velet maro mic Jesus ho muia caret,
Hac he gorf precius eveus ar groas disquennet.

Goulennit ar c’hraç da vouela gant regret d’ho pec’hejou.

Dre ar Gommunion eo an anterramant
Eus a gorf hor Salver sinifiet patant,
Ha dre ar Postcommun canot gant rejouissanç
He ressurrection pîni ê hon esperanç.

Goulennit ressuscita gantâ spirituelamant, ha grit ive amâ ur gommunion spirituel pehini a guiffot en ur fæçon eas amâ varlerc’h an adoration d’ar gorreou [29].

Pa lavar ar belec en ur distrei ouzoc’h,
Dominus vobiscum : Doue ra vô gueneoc’h,
Sonjit e roas Jesus, goude ma ressuscitas,
Ar peoc’h d’he zisquibien, dezo p’en em disquezas.

Goulennit ar peoc’h hac ar repos a gonsianç.

An Ite Missa est, oc’h avertis ive
Eus an ascançion [sic] a Jesus-Christ en eê ;
Ha Benediction ar celebrant a zisquez
E reas ar Speret-Glan gueichal he zonediguez.

Goulennit benediction ha donæsonou ar Speret Santel.

Ar bredication eveus an ebestel,
O veza rentet leun eus ar Speret Santel,
O sarmon d’ar bed oll evit ho c’honvertissa,
So deoc’h represantet dre’n Aviel divezâ.

Goulennit m’en em gonvertisso ar bec’herien ous Doue.

Evit goulen ar c’hraç conform da bep unan
Eus an articlou discleriet deoc’h aman.

GLoria in excelsis Deo, et in terrâ pax hominibus bonæ voluntatis.

Laudamus te.

Benedicimus te.

Adoramus te.

Glorificamus te.

Gratias agimus tibi propler magnam gloriam tuam.

Domine Deus, rex cœlestis, Deus pater ommpotens.

Domine, Fili unigenite, Jesu Christe.

Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris.

Qui tollis peccata mundi, miserere nobis.

Qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram.

Qui sedes ad dex-

GLoar deoc’h, va Doue, hon Autrou,
En huela eus an êvou,
Ha var an douar ur peoc’h guirion
D’an dud a so a volontez vad :
Ni ho meul gant benediction
Hac a zeu d’ho trugarecât.
Gant reveranç ni hoc’h ador,
Ni ho glorifi gant enor,
Ni a rent deoc’h graçou eternel,
Rac ma’z ê bras ho cloar meurbet,
Autrou Doue, roue celestiel,
Doue an Tad oll-galloudec.
Autrou map unic da Zoue,
O Jesus-Christ, Doue ive,
Oan Doue, map an Tad eternel,
A effaç pec’hejou ar bed,
Ho pêt truez ouz ho pobl fidel,
Hac hor pardonit, ni ho ped.
C’houi pehini dre ho poaniou
A effaç hon oll pec’hejou, bis.
Plijet gueneoc’h receo hon requet
Ha caout truez ouzomp erfad,
C’houi pehini a so asezet
An tu deou da Zoue ho Tad.
C’houi hoc’h-unan a so santel,

Ha dreist an oll meurbet huel ;
C’houi hoc’h unan ê hor guir Autrou,
Assambles gant ar Speret-Glan,
En gloar Doue ho Tad en evou
Bezit meulet gant peb unan.
Evelse bezet grêt.

teram Patris, miserere nobis.

Quoniam tu solus Sanctus, tu solus Dominus, tu solus, Altissimus, Jesu-Christe, cum Sancto Spiritu in gloria Dei Patris. Amen.

Eleac’h Credo pehini a vez canet en oferen, ec’h ellot recita d’ar memes poent ar c’hantic pehini a gomprcn un abreje eus ar feiz catholic, hac a gueffot en commançamant al levr-mâ [30] , varlerc’h Offiç an Hano a Vari, peautramant ar Gredo simpl pehini sa araoc ar memes Offiç [31].


CANTIC EVIT AR GORREOU.

Var an Ave, verum, hac an Ave, vere Sanguis. Var an ear gallec, Hé ! qu’est-ce que j’entends ? Amis, je vous réveille.

M’Hoc’h ador, guir gorf sacr,
Gant ar Verc’hes bet ganet,
C’houi hoc’h eus ur maro hacr
Evit an den gouzanvet ;
Pa edoc’h ouz ar groas,
Euz ho costez toullet
Dour ha coad a redas
D’hor goalc’hi diouz pec’het ;
Bezit deomp viatic
Pa finissimp hor buez ;
Jesus douç, map Mari, bis.
Sellit ouzomp a druez.

AVe, verum corpus natum de Mariâ Virgine. Verè passum, immolatum in cruce pro homine, cujus latus perforatum undâ fluxit cum sanguine. Esto nobis prægustatum mortis in examine. O dulcis ! o pie ! o Jesu ! Fili Mariæ, miserere nobis ! Amen.

M’Hoc’h ador gant respet,
O goad sacr ha precius,
A so bet sortiet
Gant dour a gostez Jesus.
C’houi bezit cusul d’in,

AVe, vere sanguis Domini nostri Jesu-Christi, qui de latere ejus cum aquâ fluxisti,

tu mihi sis consilium, protectio atque defectio corporis et animæ in præsenti vitâ et in futuro sæculo.

Amen.

Ha guir protection,
Evit ma resistin
Ouz peb tentation ;
D’am c’horf ha d’am ene
Bezit er vuez presant,
Hac ive he goude, bis.
Un difenner puissant. Amen.


CANTIC VAR UN ADORATION

Hac ur bedennic devot da Jesus, pa vez gorroet pe savet an hostif hac ar chalir en oferen d’ar gonsecration, ha pa ve roet ar venediction gant ar Sacramant. Var an ear gallec : Venez, venez, Esprit Saint, dans nos cœurs.

ME hoc’h ador, va Doue, va Salver,
Er sacramant divin eus an auter,
Eleac’h m’ema gant ho tivinite
Ho corf santel, ho coad hac hoc’h ene.
O Jesus-Christ, c’houi hoc’h eus lavaret,
Diouzan douar pa visac’h exaltet,
Penaus an oll a densac’h davedoc’h,
Gant graçou cre oc’h ho sacha gueneoc’h.
Rac-se p’oc’h bet diouz an douar savet,
Ouz ur croas prenn goude ma oac’h staguet,
Hor c’halonou ni ho ped da c’horren
Var-zu an eê diouz an traou terrien.
Tennit gueneoc’h bepret hor volontez
Gant ar chaden eveus ho carantez,
Na vezimp mui diouzoc’h separet,
Ha na vanquimp birviquen d’ho caret.
Hor goalc’hit neat diouz hon oll bec’hejou
Gant ar goad sacr eveus ho couliou ;
O va Jesus, dre verit ho maro
Bezit ouzomp trugarerus ato. Amen.

----
CANTIC VAR AR GOMMUNION

Spirituel, pa gommuni ar belec ivez en oferen. Var en ear gallec : Chrétien, si vous êtes prudent.

ME a gred enoc’h, va Doue,
Me hoc’h ador gant ur feiz gre ;
Enoc’h epquen ec’h esperan,
C’houi dreist peb tra oll a garan.
Desir am be, 8alver ar bed,
D’ho receo brema en efet,
Evit imprima em c’halon
Ho maro hac ho passion.
Mæs, va Jesus, ne d’oun quet dîn
E teuac’h da antren em peultrin ;
Livirit ur guer couscoude,
Hac e reot salo va ene.

Queuz am eus d’ho peza offancet,
Va Doue, dîn da veza caret ;
Me a bropos ferm da dec’het
Gant ho sicour diouz peb pec’het
Deut, va Jesus, deut, va Doue,
Gant ho craç divin em ene.
D’he maga spirituelamant
Dre’r vertu eus ho sacramant.
Meulet ra viot, va Salver,
Er sacramant eus an auter
Gant an oll æles benniguet
Hac an oll sænt ha sænteset. Amen.

Avis evit ar gommumon spirituel.

Ar re-se a gommuni spirituelamant, eme catekismou a c’honcil a Drant, pere o caout ur feiz beo hac ardant en carantez Doue, a zeu dre ho desir hac ho c’hoant da zibri ar bara celestiel-se a so proposet deomp er sacramant adorabl eus an auter ; da lararet eo deus un desir carantezus d’en em unissa gant Jesus-Christ ha d’en em vagan anezan er gommunion, pe deus a hini e recevont ar c’hraç evit ha na recevont ar sacramant ; ha ma na dennont, eme ar c’hatekismou santel-mâ, eus ar gommunion spirituel-se an oll frouez a eller da dennâ eus ar gommu- nion reel ha sacramantel, e tennont anezi couscoude certenamant ur profit bras meurbet evit ho silidiguez. El levr ar Gombat spirituel [32] e queffot ive un avis profitabl epit ar gommunion spirituel hac ar fæçon d’he ober alies.


CANTlC VAR UN ACTION A C’HRAÇ

Da drugarecaat Doue goude an Oferen. Var an ear gallec. Esprit divin, venez repandre.

GRaçgou deoc’h, va Doue, a rentan
Evit ar sacñfiç divin
M’hoc’h eus grêt d’in assista ennan,
Daoust peguement m’az oun indîn.
Ho trugar[e]cat a ran ivez
Da veza squillet evidon
Ho coad, pa immolsoc’h ho puez
En sacrifiç ho passion.
Dre’r maro criz, hoc’h eus bet souffret,
Grit ma rin eus ar graçou-se
Un usaj mad, pa’z int deoc’h coustet
Quer ker, va Jesus, va Doue.
Pardonnit d’in an distraction
Am be arretet em speret,
Ha roït d’in ur guir devotion

Da zont en oferen bepret.
Dre verit ho coad sacr, va Salver,
Hoc’h eus bet squillet ouz ar groas,
Hac hoc’h eus offret var an auter,
Ma mirit hirio diouz peb noas.
Evit senti ouz ho volontez,
Grit ma vevin en ho toujanç,
Ha m’ho servijin gant carantez
Epad an deiz bep neglijanç.
Meulet ra viot, o va Jesus,
Eus ho madelez admirabl,
Gant hoc’h oll sænt hac ælez eürus
En ho sacramant adorabl. Amen.

----
CANTIC VAR AN ŒUVROU A DRUGAREZ,

Pe deus ar re [e] tleomp exerci muia hac a allimp epad an deiz goude beza bet deomp ar c’hraç da assista en oferen, evit ma vezimp anaoudec en andret hor Salver en personaj vemprou hon hentez. Var ton Guers an Itron Vari-a-Druez, pe Guers Dom Mikel Noblets.

EVit beza guir gristen
Ha plijout da Zoue,
E tleit exerci laouen
En profit hoc’h ene,
An œuvrou a drugarez
En andret ho nessa,
O soufr he gontroliez
Hac oc’h he assista.
Daou seurt a so d’hoc’h merquet
Eus an oll œuvrou-se ;
Chetu-hi amâ discleriet ;
Seiz int euz a bep re :
Ar re guenta so galvet
Œuvrou spirituel,
Hac an eil re so hanvet
An œuvrou corporel.
An Œuvrou spirituel.
1. Ar re inorant desquit
En ho silvidiguez.
2. Nep a fazi corrijit
Gant ur guir garantez.
3. Da nep en deveus izom
Roït cusul vad bepret,
4. Ha roït consolation
Da nep so afflijet.
5.Souffrit patiantamant

A bep seurt injuriou.
6. Pardonit antieramant
A bep seurt offançou.
7. Offrit evit ar re veo
Da Zoue ho peden,
Hac evit a re varo
Hac hoc’h adversourien.
An Œuvrou corporel.
1. Roït da zibri d’o nessa,
Ma n’en deus quet a voet,
2. Ha roït ive da eva
Da nep en deus sec’het.
3. Da nep so noaz e groc’hen
Roït dillad d’he c’holo.
4. Guelit ar brisonerien
O rei soulaj dezo.
5. D’ar re glan rentit bisit
Dreist peb tra d’ar beaurien.
6. Ar bel[e]rinet [33] lojit
Hac an estranjourien.
7. Sebeliit ar re varo,
Ma viot erguis-se
Disposet pa deui ho tro
Da vont dirac Doue.

Peden.

VA Doue, me ho supli
Grit d’in ar c’hraç bremâ,
Da heul ha da exerci
An œuvrou santel-mâ

Evit ma viot ive
Trugarezus ouzin,
O soulaji va ene,
Eus ar bed-ma pa’z in. Amen.


CANTIC VAR AN EIZ EURÜSDET

Eus an Aviel, evit ma lacaïmp hor poan da bratica bemdez en ur fæçon bennac ar guentel a ro deomp hor Salver enno. Var an ton ordinal ac ancien.

CLevit eiz quelennadurez
A zisclerias var ur menez
Jesus hor mæstr celestiel,
D’an ebestel, d’an ebestel.
1. Eürus ar re baour a galon ;
Receo a raïnt an donæson
Eus a rouantelez an eê
Digant Doue, digant Doue.
2. Eürus ar re so douç ha mad,
O pardoni a galon vad ;
Jouissa a raïnt eus an douar
Pell diouz glac’har, pell diouz glac’har.
3. Eürus ar re squill daëlou
Gant ur guir gueus d’ho fec’hejou ;
Un deiz e vezint consolet
Hep mar ebet, hep mar ebet.
4. Eürus ar re ho deveus naon

Da servija Doue a galon,
Rac ma vezint rassasiet
Erjoaüsdet, er joaüsdet.
5. Eürus ar re so truezus
Oc’h assista memprou Jesus :
Jesus ivez en devezo
Truez outo, truez outo.
6. Eürus ar re ho deus bepret
Ur galon neat a bep pec’het ;
Ar guell ho devezo en eê
Eus a Zoue, eus a Zoue.
7. Eürus ar re so pacific,
Rac tretet vezint manific,
Pa vezint galvet gant Doue
He vugale, he vugale.
8. Eürus ar re a soufr joayus,
O renta servij da Jesus;
Mont a raïnt d’he rouantelez

Gant an Ælez, gant an Ælez.
Va Salver, gant humilite
Ni a supli ho majeste,

Grit ma c’heulimp un seurt quentel
Bete mervel, bete mervel.
Amen.


CANTIC VAR PECHEJOU,

Particulieramant var ar re gabital, galvet communamant ar seiz pec’het marvel, ha var ar vertuziou control dezo evit ma tiouallimp ouz ar re guenta-se, ha ma pratiquimp ar re ziveza-ma epad an deiz. Var an ton, Contemplit an hent bras.

GOude beza guelet
Ar mad so necesser
Evit beza salvet.
Da bep den da ober,
Dre gonsecanç an droug
So ret deomp da lesel,
A rest bremâ da c’hout
M’en detestimp fidel.
An droug ma tleomp tec’het
Gant horrol dioutâ,
Eo certen ar pec’het,
Pîni ne de quet tra
Nemet quement a vez
Grêt, lavaret, sonjet
Enep ar volontez
A Zoue, pe leset.
Daou seurt pec’het a so,
Original unan,
Hac a zeu var un dro
Gant an den er bed-man
Actuel eguile,
Hac a guemeromp-ni
Oc’h heul hon liberte ;
Pa ouzomp ræsoni.

Ar pec’het actuel,
So a zaou seurt ive ;
Unan a so veniel
Ha marvel eguile :
Ne ra quet ar c’henta
Coll Doue nac he c’hraç,
Hoguen couscoude e ra
Ouz hon ene gaou bras.
Dont a ra d’hor ienaat
En carantez Doue,
Ha d’hon diegussaat
En he servij ive;
Ar poaniou tamporel
A veritomp dreizan ,
Ha d’ar pec’het marvel
Omp disposet gantan.
Mæs ar pec’het marvel
A ra coll graç Doue
Hac ar gloar eternel,
O laza hon ene ;
Hac ous[pe]n [34] hon rent dîn
D’ar poaniou infernal
A dle padout hep fin
En ur prison teval
Seiz, so ispicial

A bec’bejou marvel;
Ar seiz viç capital
Eo e tleer ho guervel,
Rac ma’z int ar sourcen
Eus an oll bec’hejou,
Peautramant ar pen
Eus a bep seurt viçou.
Evel superbite,
Avariçdet, avi,
Coler, lubricite,
Gourmandis, diegui :
Chetu an hent ledan,
A lavar hor Salver,
A gundu gant satan
D’a[r] [35] maro eternel.
An nor hac an hent enq
A gundu d’ar vuez
Eleac’h ma ema’r sænt,
So seiz vertuz ivez :
Chastete, tamperanç,
Douçder, humilite,
Carantez, dilijanç
Ha liberalite.
Orgouil a vez chasset
Gant guir humilite ;
Hac ar avariçdet
Gant liberalite ;
Hac oll lubricite,
Autramant al luxur,
A vez gant chastete
Banisset a dra sur
An avi a drec’hot
Dre voyen carantez ;
Dre zouçder e cassot
Peb seurt buaneguez ;
Goude an damperanç
A vir ouz gloutoni,
Ha dre an dilijanç

E lamer diegui.
Cassaomp ar viçou-se
Mui eguet ærevent ;
Casseet int gant Doue,
Casseet int gant ar sænt :
Caromp ar vertuziou
A so control dezo :
Anes, gloar an êvou
Birviquen n’hor bezo.
N’en em abusit quet,
Eme ar Scritur sacr :
Ne d’aï d’ar joaüsdet,
Muguet un idolatr,
Na lubric, nac aoultrier,
Nac avaricius,
Na voler, na mevier,
Na teod malicius. a
Ma n’en em amantit
Diouz peb pec’het marvel,
Ha ma n’en em rentit
Henvel ouz ur buguel,
M’en assur deoc’h certen,
Eme Salver ar bet,
N’en antreot birviquen
En bro an eürusdet.
Besomp hivisiquen
Douç hac humbl a galon,
Na zisoblijont den
Expres en nep fæçon,
Ha bezomp liberal
En andret ar beorien,
Ma vezimp er bed all
Eürus dre ho moyen.
Caromp mad hon hentez,
Hep caout avi ontâ ;
Quent-se gant carantez

Procuromp-en dezan :
Bevomp en chastete,
Oc’h en em zerc’hel pur
A gorf hâc a ene
Diouz peb pec’het impur.
Tec’homp diouz gourmandis,
Magueres ar viçou,
Bezomp sobr en peb guiz,
Ha iunomp aviziou :
Servijomp hor Salver,
O veza sourcius

Da ober hon dever
Hep beza diegus.
Va Salver benniguet,
Hep d’hoc’h n’ellomp netra ;
Dre ho craç, ni ho ped,
Ato d’hon assista,
Ma trec’himp ar viçou,
Ha ma c’hallimp goude,
Oc’h heul ar vertuziou,
Mont d’ho quelet en eê,.
Amen.



EXERCIÇOU DEVOT

Evit ar sacramanchou, dre voyen pere ec’h acquisitomp graç Doue, pehini so necesser deomp evit ober ar mad ha lesel an droug hon eus guelet a-ziaraoc.

Cantic var Sacramanchou an ilis
Pet so anezo, ha pe da dra e servijont deomp.
Var an ton : Christen, mar desirit ober.

N’Hon eus hon-unan ar challout
Na d’en em viret ouz an drouc,
Na da ober ar mad ive,
Hep ar sicour a c’hraç Doue.
Ar c’hraç a vez acquisitet,
O tostât eguis ma eo dlêt
Ouz sacramanchou an Ilis :
Rac-se ho disquit so requis
Brema’ta clevit an bano

Eus a bep-unan anezo,
Ha goude-se an effejou
A broduont en eneou.
Seiz int, so galvet badiziant,
Confirmation, sacramant
Eus an auter, ha pinijen,
Urz, priedelez ha nouen.
Ar vadiziant a rent an den
Buguel da Zoue ha christen
Oc’h he voalc’hi diouz ar pec’het

A deu gantâ pa vez ganet.
Rei a ra’r gonfirmation
Nerz deomp ouz an dentation
Ha da chom ferm en ho lesen
An despet d’hon adversourien.
Pinijen a lam ar pe-c’het
Goude’r vadiziant commetet,
Ouzpen ma’z eo ur remed cre
D’hon ampeich na bec’hemp arre.
Er sacramant eus an auter
Ema Jesus-Christ tout-antier,
Evit mezur hon eneou,
Ma crisqui enno he c’haçou.
Dre’n nouen e vez effacet,
Ar restadou eus hor pec’het,
Hac hon rent cre da soufr hor poan
Ha da resista ouz Satan.
Ha mar be profit hon ene,
E ro d’ho c’horf iec’het ive ;
Rac-se p’en em gueffomp goall glan,

E rencomp caout recours dezan.
Dre’n urz e vez grêt beleien
Da lavaret an oferen
Ha da sicour an dud fidel
Da vont d’ar vuez eternel.
Lacat a ra ar briedelez
Mal gant femel da gaout lignez,
Da rei dezo instruction
Ha da veva en union.
Chetu ase ar moyenou,
Mar roer deomp dreizo ar graçou
Hac a so bet instituet
Gant Jesus-Christ Salver ar bet.
Dre voyen ar sacramanchou
Ar frouez hac ar meritou
Eus he bassion benniguet
A vez d’hon ene appliquet.
Meulet ra viot, va Jesus,
Pa’z oc’h bet quen trugarezus
Da rei deomp quer bras moyenou
Da sauvetei hon eneou.
Allas, va Salver benniguet,
Ma n’ho pise instituet
Ho secramanchou preciua,
Ni a vise bet maleürus !

Grit deomp ar c’hraç da profita
£us ar sacramanchou dîn mâ,

Ma veritimp dre ho moyen
Beza eürus da virviquen. Amen.


Cantic var an Exerciç [eus] [36] ar Gonfession,

Pe ar guir voyen d’en em dispos da ober ur gonfession vad ha d’en em reconcilia gant Doue dre ur guir binijen. Var an ton : Clevit evit mad, pobl christen.

[C]levit [37] entresoc’h, pec’herien,
Ha desquit oll ar guir voyen
D’en em lacat en graç Doue,
Ha da sauvetei hoc’h ene.
Evit en em lacat en stad
Da ober ur binijen vad,
Hac ur gonfession sincer,
Ar pemp tra-mâ so necesser.
Da genta oll gant dilijanç
Examina ho consianç,
Evit anaout an offançou
Hoc’h eus grêt enep hoc’h Autrou.
D’an eil er galon caout regret
Da veza Doue offancet ;
D’an trede, en em broposi
Na zistrot mui d’he offansi.
D’ar pevare entieramant
Confes ho pec’het humblamant
Hep nac’h netra gant nep seurt mez,
Hac o lesel peb digarez.
Goude-se ober, d’ar pempet
Quement a vezo odrenet
Gant ho confessour : er guis-se
En em lequeot en graç Doue
Mæs evit anaout ho pec’het
Ha caout anez[o] [38] guir regret,

Pemp tra so requis evit ober ur gonfession vad hac ur guir binijen.

 

En em adressit da Jesus,
D’he Vam, d’hoc’h æl, d’ar sænt eürus.
Evit quement-se ho peden
A reot, mar quirit, evellen ;
Mæs grit-hi gant attantion
Ha gant ur guir devotion.

Peden evit goulen ar c’hraç da anaout ha da regreti ar pec’hejou quent ar gonfession.

O va Jesus, me ho supli,
Roït d’in ar c’hraç da detesti
Ha da anaout an offançou
Am eus grêt deoc’h, ô va Autrou !
Allas, Guerc’hes, ne d’ounquet dîn
E cleffe ho Map quer ouzin,
Grit ma raï d’in anaout erfat
Va fec’hejou, hac ho c’hassaat.
O va Æl mad, va faëron quer,
Hac oll sænt, pedit va Salver
Ma roï d’am c’halon guir regret,
Ha guir sclerijen d’am Speret.
Amen.
En intention-mâ ive
Teir gueich ar Pater hac Ave
A so mad deoc’h da lavaret
D’an tri ferson eus an Dreindet.

Penaus e pec’her en teir fæçon enep an tri ferson ivez eus an Dreindet.

Rac enep Doue en tri ferson
E pec’hit ive en teir fæçon :
Dre infirmite, dre inoranç
Ha dre valiç pe arroganç.
Ar c’halloudeguez infinit
A Zoue an tad a offncit,
O pec’hi dre infirmite,
Deffot ha na resistit cre.
Offansi a rit ar furnez
Eus a Zoue ar Map ivez,
Dre ar pec’het a inoranç,
Faut deoc’h na heuliit ar brudanç.

Erfin dre valiç pa bec’it,
Dreist pep tra en em attaquit
Ouz ar vadelez eternel
A Zoue ar Speret Santel.

 

Neuse’ta piza ma ellot,
Hep faot en em examinot.
Var an dec gourc’hemen Doue,
Ha var rte an Ilis goude.
En em examinit ivez
Var an œuvrou a drugarez,
Var ar seiz pec’het capital
Hac ar pemp squiant natural.
Ar pemp squiant natural eo
Ar c’houez, ar vlaz, ar guel, ar c’hleo,
An touich pe an attouchamant :
Chetu eno pemp santimant.
Er fæçon-mâ et tleit guelet
Penaus hoc’h eus Doue offancet
Dre sonj, dre [go]ms [39], dre action
Hac ouspen dre omission.
Dre omission e pec’hit,
Ho teveriou pa neglijit,
Pa list ar mad hep he ober,
Hac en dleet deoc’h ha necesser.
Evit anaout guel ho pec’het,
Considerit pe leac’h oc’h bet,
Gant piou, p’en occupation,
Pe heur ha p’en occasion.

Ar voyen da examina erfat hor c’honsianç quent mont da gofes.

Goude m’hoc’h eus anavezet,
Guella ma illit ho pec’het,
Concevit en creis ho calon
Ur guir gueuz ha contrition.
Regretit hoc’h ingrateri
En andret Jesus map Mari,
Eo beten hoc’h andret quer mad,
O squilla evidoc’h he c’hoad.

Ar voyen d’en em excita d’ar c’hueuz ha d’ar gontrition eus ar pec’hejou quent ar gonfession.

 

Mar santi[t] c’hoaz criz ho calon,
Grit stard ouz Doue oræson,
Ma plijo gantâ e boucât
Dre verit passion he Vap.
Considerit eo ar pec’het
Ar brassa droug a so er bet,
Hac e ve guell en veo devi
Eguet na ve jamæs pec’hi.
Daou seurt a so unan marvel,
Hac un all pec’het veniel ;
Ar veniel a ra gaou bras,
Mæs ar pec’het marvel a laz.
Peguement bennac ma seblant,
Goude pec’hi marvelamant,
E veac’h leun a vuez ato,
Ez oc’h en hoc’h ene maro
Chasseal a rit eus oc’h ene
Dre ar pec’het marvel ho Toue ;
Jesus-Christ a zisenorit,
Hac a-nevez her crucifiit.
Mar mirvit en pec’het marvel,
Es eot sur d’an tân eternel
Da zevi hep soulajamant,
Ha d’arraji gant pep tourmant.
Rac-se deiz ar varn diveza
Jesus ho chasseo dioutâ
D’an ifern gant an dud collet
Hac an diaoulou milliguet.

Un act a gontrition goude beza consideret ar ræsonou diaraoc.

Va Doue, me a ene erfat
Ez oun bet ouzoc’h un ingrat,
Hac em eus cals hoc’h offancet,
Daoust peguer mad oc’h em andret.
Me am eus regret em c’halon
O c’hout peguer maleürus oun
D’ho peza, siouas , outrajet,
Va Doue, dîn da veza caret

Protesti a ran da dec’het,
Gant ho sicour, diouz ar pec’het
Ha diouz an occasionou
A so quiriec d’am dizurzou.

 

O veza en em examinet,
Hac ho pec’hejou regretet,
It gant ur guir devotion
Da ober ho confession.
Oc’h he commanç, grit sin ar groas
Gant feiz ha gant ur respet bras;
Goulennit gant humilite
Ar venediction ive.
Goude-se, hep hoc’h avertissa
Livirit bete mea culpa
Ar Confiteor a barfetet ,
En latin pe en brezonnec.
Lavaret gueneoc’h da guenta
P’eur ouac’h o cofes diveza;
Discleriit neuse gant fizianç
D’ho confessour ho consianç.
Livirit franc ar virionez,
Hep nac’h outâ netra gant mez :
N’ho pet quet aon d’en em accus,
Ha na zeut quet’d’en em excus.
Renoncit cren d’an drouc-speret
A laca he boan da viret
Na rac’h ur guir gonfession
Gant aon n’ho pe remission.
Confessaït ho pec’het epquen,
Hep lavaret drouc eus a zen :
N’en em daleit quet da gonta
Ar pez ne servij da netra.
Discleriit ar circonstançou
A chenj ar speç eus ho crimou
Hac ar re a zeu d’ho c’hrisqui
Ha memes d’ho diminui.

Penaus e tleer en em gomporti er gonfession ha goude ar gonfession.

Ouspen e renquit lavaref
Pet gueich boc’h eus grêt peb pec’het ;
An niver just ma na ouzoc’h
Livirit mui pe vianoc’h.
O veza gant contrition.
Grêt gueneoc’h ho confession,
Echuit ho Confiteor,
Ha selaouit ho confessor.
Evez bras e dleit da lacat
Da glevet quement ali mad
A roi deoc’h a-bers hor Salver :
Recevit-hi oll gant douçder.
Ha mar quef e ve a-propos
En profit hoc’h ene gortos
Hep rei deoc’h c’hoas an absolven,
Consantit gantâ hep anquen.
Rac ma na veac’h quet disposet
Da veza neuse absolvet,
Er c’hontrol beo d’hoc’h absolvi,
Na raë nemet ho condaouni.
Rac-se mar bez deoc’h ordrenet
Dont ur veich-all, na vanquit quet
Oc’h ober gant fidelite
Quement so dleet varben neuse.
Mar hoc’h eus nicun offanset
En he enor, pe desoblijet,
Grit dezan satisfaction.
Ha goulennit outâ pardon.
Mar hoc’h eus un dra quemeret
Pe viret hep ræson ebet,
E reot ho possubl d’he renta
D’he berc’hen, ar c’henta guella.
Mar d’oc’h dre valeur angajet
En occasion d’ar pec’het,
A-gren e renquit he zerri,
Hac en em bellât diouti.
D’ar fin, mar d’oc’h accustumet
Da gommeti nep seurt pec’het,

N’en em espernit en nep rra
Evit dont a’en em gourrija.
Goude receo an absolven,
Na vanquir quet d’ho pinijen,
Ha da implija ar remejou
Necesser ouz ho pec’hejou.
Chetu eno ar guir fæçon
D’ober ur guir gonfession :
Erguis-se en em lequeot en stad
D’ober ur gommunion vad. Amen.


CANTIC VAR GOURC’HEMENNOU DOUE

Ha re an Ilis, expliguet en ur fæçon ma vezo eas en em examina diouto da vont da gofes, hac a ve mad da lavaret ive bep mintin. Var ton an Tad Honore.

1. UN Doue epquen gant feiz adori,
Devotamant gant fizianç her pedi.
Hac her c’hari a galon dreist pep tra,
Na ne vanqui jamæs d’he servija.
2. En vean, en gaou, en droug nac hep justiç
Ne doui quet he hano en nep guis :
Hep blasphemou, gant respet he meuli,
Dai vœuou dezan hep dalea renti.
3. Tremen a ri ar sul hac ar gouel
En oræson hac en œuvrou santel,
Ha dindan boan da veza milliguet,
D’an deiziou-se nep labour ne ri quet.
4. Da dad, da vam, belec, mestr pe briet,
A enori, hep mancout d’ho c’haret,
Ha da renta dezo obeissanç,
Fidelite, respet hac assistanç.
5. Da vugale ha da servijerien
A instrui evel guir gristenien ;
Correction, justiç hac exempl mad
A roï dezo gant peoc’h, hep ho c’hassât.

5. Injur, venjanç, coler na cassoni
Ouz da nessa biquen na exerci ;
Mæs dont a ri a galon d’he garet
Hep disprijanç hac hep evi ebet.
6. Dre gourmandis, luxur na diegui
Diouall na deuez birviquen da bec’hi;
Nac ec’h ahdret, nac en andret re-all
Jamæs ne ri nep attouchamant fall.
7. Nep sort domaj da hentez ne ri quet,
Ha ne guemer he dra hep guir ebet :
Mar ec’h eus-hen dre zle pe dromplerez,
Bremâ-souden hen renti mar guellez.
8. A-enep den nep seurt fals testeni,
Gaou eleac’h guir biquen ne liviri :
Ne ri nepret jujamant temerer,
Na drouc-presec, na clevet he ober.
9. Œuvrou ar c’hic diouall na zeziri,
Nac en sonj vil memes n’en em bliji.
10. Madou re-all a-enep ar ræson
Ne soueti dagaout en nep fæçon.

1. CLevet a ri devot a-ben-da-ben
Sul ha gouel bers ato an oferen,
2. Oc’h assista en instructionou,
Hac o tec’her diouz ar goall c’hoariou.
3. Hac e tostaï gant guir devotion
En amser Basq ouz ar gommunion.
4. Iun a renqui bep bloaz ar vigilou,
Ar c’horaïs hac an daouzec diziou.
5. Na da sadorn, na da vener nepret
Ne zebri quic nemet deiz Nedelec.
6. An oll deogou; an oll prividiou,
Ha quement mad a dlez d’an ilisou
A baï ato hep faut gant lealdet,
Peautramant e vezi sur daounet.

Peden evit goulen ar c’hraç da observi erfat gourc’hemennou Doue ha re an Ilis.

TAd eternel, Doue oll-galloudec,
Ni ho supli, pa’z omp quen izomec,
Grit ma cresco en hon ene bemdez
An esperanç, ar feiz , ar garantez.
Roït deomp ar c’hraç, va Doue, da garet
Ar pez hoc’h eus deomp-oll gourc’hemennet,
Ma veritimp obteni ar repos
A brometit deomp en ho parados.
Ni her goulen dre verit ho Map quer,
Hon guir Autrou, Jesus-Christ, hor Salver,
A ren gueneoc’h en un Doue hepmuiquen
Gant ar Speret Santel da virviquen. Amen.

OMnipotens sempiterne Deus, da nobis fidei, spei et cariratis augmentum, ut mereamur assequi quod promittis. Per Dominun nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritûs Sancti, Deus, per omnia sæcula sæculorum. Amen.

CANTIC VAR UN ORÆSON,

Da veza recitet goude beza en em examinet mad da vont da gofes evit distrei ouz Doue, o c’houlen pardon ouiâ, herves an exempl eus ar map-prodig en Aviel, pehini so represantet amâ. Var an ton : Breiz-Izel, mam ar sænt.

EVit digant Doue
Obteni trugarez,
Ha pardon d’hon ene
Eus hor fallagriez,
Distrômp buan outâ
Gant resolution
Da ober dirazâ
Ur guir confession.

Leveromp a galon,
O tad carantezus !
Me so bet dall, poeltron,
Ingrat ha maleürus,
Da veza offancet
Quemenr ho madelez,
Pa dlien ho caret
Mui eguet va buez.

Me so bet ur prodig,
Pell diouzoc’h tec’het
D’ar vro diabolig,
Siouaz ! eus ar pec’het,
Eleac’h m’em eus bevet
Gant pep brutalite,
Ha m’em eus dispignet
Oll madou va ene.
O veza fouillezet
Va oll vad erguis-se,
Oun bet eta couezet
En peb necessite ;
Ne doun jamæs contant,
Geinet oa va speret,
Pa oan d’an ærouant
Esclav en em rentet.
O veza en em lequeat,
Siouaz, en he servij,
En deus ac’hanon great
Ato ur goall implij,
Rac da viret ar moc’h
En deus bet ma c’hasset,
Hac e carfen pelloc’h
Dibri eus ho boet.
Ar moc’h-se ne d’oant quen
Nemet an desirou
Hac ar c’hoant disordren
D’am plijadurezou,
O clasq satisfia
D’am inclination,
Hep ec’h allan beza
Contant en nep fæçon.
Hoguen pa’z on erfin
Deut enon va-unan,
O c’hout peguen indin
Oan tretet gant Satan,
Oun deut da lavaret :

Allas, pe en goall stad
Oun me en em rentet
O pellat diouz va zad !
A lod a vev contant
En servij va Doue,
Ha me nemet tourmant
N’em eus var va ene !
Ret vezo d’in sevel
Pelloc’h eus ar goal stad
A bec’hejou marvel,
Ha mont da gaout va zad.
Distrei a ran ouzoc’h
Bremâ’ta, va Jesus,
Gant fizianç vras enoc’h,
Pa’z oc’h quen truezus;
A galon prosternet
Dirac ho majeste.
Me ansao va fec’het
Gant guir humilite.
Anaout a ran erfad
Ez on en em rentet
Dirac ho taoulagad
Criminel bras meurbet,
Ha n’em eus meritet
Nemet ho cassoni,
Pa’z on bet effrontet
Hoc’h enep da bec’hi
Rac-se, va Zad divin,
P’am eus ho tileset,
Brema ne d’oun mui dîn
Da veza ho map galvet ;
Ma zretit hepmuiquen
Evel an distera
Eus ar servijerien
A zebr eus no para.
Va Doue, perac na de
Gant glac’har ha regret
Ranet va c’halon-me

D’ho peza outrajet ;
Penaus em eus-me bet
Ur seurt ingrateri,
Ha choui hoc’h ma c’haret
Hac hoc’h ma c’honservi ?
Maes p’hoc’h eus, va Jesus,
Ar maro gouzanvet,
Hac ho coad precius
Evidomp oll squillet,
Pardonit, me ho ped,
Pardonit d’am ene
A so bet deoc’h coustet
Quer ker, ô va Doue.
Pelloc’h em eus esper
Gant ho craç da viret
Ho lesen, va Salver,
Hep ho quitaat nepret,
O tiouall gant sourci
Diouz an occasion
A rea d’in consanti
Gant an dentation.
Roït d’in an abit ven
A voa collet guene,

Guisquit a-ben da-ben
Eus ho craç va ene ;
Liquit d’in ar bisou
Eus ho quir garantez,
Ma contractimp hon daou
Ur guir briedelez.
Roït dïn c’hoaz ar botou
Pe an nerz da guerzet
En ho courc’hemennou
Pell diouz hent ar pec’het,
Ha maguit va ene
Gant ho corf precius,
Evit ma vezin cre
D’hoc’h heulia, va Jesus.
Erguis-se, va Salver,
Goude ma oan maro
Dre ar pec’het marvel,
C’houi am ressuscito :
Goude ma oan collet,
Diouzoc’h o pellaat,
Ho pezo ma c’hafet
Gant joa en ho craç vad.
Amen.


CANTIC VAR UN ACT A GONTRITION

PEhini so profitabl ha devot, couls hac an hini so varlerc’h, evit goulen pardon ouz Doue pa vezer var ar poent da vont da cofes, hervez an exempl eus ar pec’her penitant ar publiquen, pehini oc’h en em zerc’hel aziabell en lost an templ, hep credout avanç ebarz, ne grede quet soquen sevel he zaoulagat etrese an eê, ha ne rea nemet squei var he beultrin, en ur lavaret ar c’homsou-mâ (va Doue, ho pêt truez ouzin, pec’her paour ma’z oun) ; hac a zistroas d’ar guear gant ar pardon eus he bec’hejou, o veza en em humi liet quement en presanç Doue gant ar regret d’he veza offancet.

Remercout a reomp pevar zra er publiquen-mâ pere a zisquez deomp ar fæçon d’en em reconcilia ouz Doue dre ur guir binijen. Da guenta, en em anaie meurbet indîn d’en em bresanti dirac Doue ha da antren en he di, ar pez a ra dezan en em derc’hel en antre eus an templ en ur bostur humbl ha modest, hep credout sevel he zaoulagat diouz an douar da sellet etrese an eê. D’an eil en devoa ur regret bras d’he bec’hejou en guelet he galon, oc’h anaout erfat ne verite nemet punition, ar pez a rea dezan squei var he beultrin. D’an drede, ec’h ansave sinceramant ne doa nemet ur pec’her miserabl, hac en devoa couscoude fizianç en drugarez a Zoue, pa en em adresse dezan. D’ar pevare, pede Doue gant ur feiz hac ur guir humilite da gaout truez outâ. Mar antreomp en dispositionou-mâ pa’z eomp d’an Ilis ha da gofes, ec’h ellomp en em assuri e tistroïmp ive d’ar guear gant ar pardon hac an absolven eus hor pec’hejou. En intantion-se grit an act a gontrition-mâ, pehini a ellet da gana var an ear gallec: Venez, venez, Esprit Saint , dans nos cœurs, pe var ton an Tad Honore.

O Va Salver, hoc’h eus, dre ma c’haret,
Poaniou cruel evidon anduret,
Elec’h bepret dont d’ho caret ive,
Em eus pec’het, siouas, hed va buez !
Ne dlefen quet sevel va daoulagad
Varzu an eê, pa[’]z oun bet quer ingrad,
Ha pa’z oun bet, va Jesus , quer mechant
D’hoc’h offansi, siouas, marvelamant !
O va Doue, ho pet truez ouzin,
Me a ene oun ur pec’her indîn,
Ne veritan nemet punition,
Hoguen c’houi so leun a compassion.
Calmit eta ho coler em andret,
Rac gant ar c’heuz ê va c’halon mantret,

Mar d’oun diouzoc’h dre va fec’het pelleet,
Grit ma vezin dre va ïegret tosteet.
N’am c’hollit quet, pa’z oc’h trugarezus,
Ha pa’z oun deoc’h coustet ker, va Jesus ;
Gant ho sicour e proposan tec’het
Diouz peb danjer da zistrei d’am pec’het.
Accordit d’in e satisfaction
Hed va buez ur guir gontrition :
Roït d’in ar c hraç d’ober ho volontez
Bete’r maro gant ur guir garantez.
Guerc’hes Vari, va Æl-mad, va faëron;,
Obtenit d’in digant Doue ar pardon,
Hac ar c’hraç gre d’he garet quer fidel,
Na rin jamæs nep seurt pec’het marvel.
O va ene, quitaomp ar vanite,
Poent eo entent ouz an eternite :
Na sonjomp mui nemet ober erfad
Evit plijout da Zoue hor guir tad. Amen.


CANTIC ALL EVIT EN EM EXCITA

D’ar regret da veza offancet Doue, ha d’he garet pelloc’h. Var ton Biron, pe var an ear gallec, J’ai péché contre Dieu.

SIouas d’in ! va Doue,
En peb oad, en peb amser
Oc’h offancet guene,
Ha c’houi quer mad em c’hêver ;
Mæs perac hoc’h offansi
Eleac’h dont d’ho caret ?
Pa sonjan em ingrat[er]i
Eo va c’halon rannet.
Evit ur blijadur
Dister hac abominabl,
Allas ! dre un injur
A so meurbet deteslabl,

Em eus plantet ar gontel
Bete calon va dad,
Ha dre ur maro cruel
Lazet va Autrou mad.
Ah ! den barbar ma’z on,
Penaus em eus-me gallet
Caout biscoaz ar galon
Da ober un seurt torfet
En hoc’h andret, va Jesus,
A ro d’in ar vuez,
Ha c’houi quen trugarezus
Em andret-me ivez ?
Guelomp, va daoulagad,

Gant ur guir displijadur,
Pa’z oun bet quen ingrad,
Quer criz ha quen dinatur,
Da grucifia a-nevez
Va Salver benniguet,
Evit quement madelez
En deveus em andret.
O ! perac na doun-me
Prest dre ho carantez,
Va Autrou, va Doue,
Da ober ho volontez ?
Evit ho crouadurien
Oun carguet a domder,
Hac oun leun a ienien
Evidoc’h, va Chrouer.
Ho caret eo ar mad
Hac ar guir binvidiguez ;
Ar rest ne de hanad
Nemet poan ha paourentez :
Maleürus ê hor buez

Hep carantez Doue,
Leun eo a distridiguez,
Un ifern memes ê.
Nep ho car, va Jesus,
En em guef en assuranç :
Bepret e vez joayus
Ha leun eus a esperanç :
Quement seurt poan a andur
A blij d’he garantez,
Hac an despet d’an natur,
E sent ouzoc’h bemdez.
Va Salver, me ho ped,
Dre an intercession
Eus ho mam benniguet,
Ha dre hoc’h oll bassion,
Grit d’in ar c’hras d’ho caret
Erguis-se quer fidel,
Ma teuin ato da viret
Ho lesennou santel. Amen.


CANTIC VAR UN ORÆSON DEVOT,

Evit trugarecaat Doue goude ar gonfession, hac evit goulen ar c[’]hraç da berseveri en stad vad. Var an ear gallec : Ruisseau qui cours après toi-même.

GRaçou deoc’h, va Jesus, a rentan
Eus ho madelez em andret,
D’am beza gant patiantet
Gortoet da gofes bete vreman,
Ha da vezan grêt d’in receo an absolven
Er sacramant a binijen. bis.
Na bermetit quet, o va Salver,

E ven jamæs quer maleürus
Da goueza en pec’het grevus,
Na mui quen ingrad en ho quêver ;
Mæs va rentit pelloc’h ferm ha perseverant
D’ho servija fidelamant. bis.
Grêt em eus ar resolution

Da viret ho courc’hemennou,
Da drec’hi va fassionou,
Ha da guitat an occasion
Moyenant ar sicour eus ho craç, va Doue,
M’her goulen digueneoc’h ive. bis.
Meulet ra viot evit bi-

quen,
O va Redamtor benniguet,
Da veza bet instituet
Ar sacramant eus a binjen ;
Me bed ho Mam, ar Sænt bac an Ælez eürus
D’bo trugarecât, va Jesus. bis. Amen. ,



EXERCIÇOU EVlT AR GOMMUNI0N,
Pe ar voyen d’ober ur gommunion vad.
cantic var a[n] [40] traou principal,

Pere a renquer da gridi evit ar sacramant adorabl eus an auter. Var an ear : Mar guirit ober oræson.

CRedi a renquit fermamant
Penaus ema er sacramant
Guir gorf Jesus hac he ene,
He c’hoad hac be zivinite.
Diaguent mâ vez consacret
Er sacrifiç, pa vez offret,
An hostif ne de sur quen tra
Nemet a viniz great bara.
Mæs evel ma vez prononcet
Ar c’homsou sacr instituet,
Ar bara a chenj neuse souden
En corf Jesus, Doue ba Den.
Dre’l liou, dre’r vlas e seblanto

E ve bara an hostif ato ;
Mæs ne chom mui eno netra
Nemet ar speçQu a vara.
Corf Jesus ne vez quet rannet
Na quen nebeut vez brusunet,
Evit ar belec da ranna
An hostif pe d’he brusuna.
Hoguen peb tam, peb brusunen,
Tout antier ato her c’hompren :
He gorf so gant ar c’hoad divin
En peb speç a vara hac a vîn.
Ha mar en receo ar belec

Dindan an daou speç pa celebr,
Nep en receo dindan unan
A receo quement eveldan.
He c’hoad so en he gorf bepret;
Ha mar seblante ne ve quet
Quement-se so evit disquez
Her squillas en fin he vuez.
Chetu petra so necesser
Eus ar sacramant an auter
Da gridi ferm heb mar ebet
Evit gallout beza salvet.
Ha mar beac’h en pec’het marvel,
Na d’it jamæs d’an daul santel,
Hep mont da gaout an absolven
Er sacramant a binijen
Rac mar d’it d’ar gommunion

Gant ur goall disposition,
E tebrot ho parnediguez
O trahissa Jesus ivez.
Me gred an traou-mâ, va Salver,
Evit sacramant an auter,
A oue gueneoc’h instituet
Nôz quent ma oac’h crucifier.
Na bermetit quet, va Jesus,
E ven jamæs quer maleürus
Ous ar myster-se da dostaat,
Evel Iudas, en ur goall stad.
Quent se grit ma tostaïn ato,
Evel pa vez en heur ar maro,
Ouzoc’h dre ar gommunion
Gant ur guir devotion. Amen.


ALIOU VAR AR BREPARATION
da gommunia.

OLl buez ur c’hristen ne dlefFs beza nemet ur breparation continuel d’ar gommunion, rac an action ar santela hac eus ar vrassa consecanç a ouffemp da ober er bed-mâ evit bor silvidiguez, eo comniunia erfat ; eleac’h er c’hontrol ma’z eo ar goall gommunion un action an outrajussa da Zoue hac an daonapla d’hon ene. Evelse ive e lavare hor Salver da Iudas pehini oue ar c’henta oc’h ober ur goall gommunion, penaus e vise guell dezâ na vise deut biscoaz var an douar. Ar goall gommunion, hervez doctrin saint Paoul, eo ar ziel eus an daonation eternel ; rac-se ur c’hristen mad a dle en em brepari da guement coumunion a ra, eguis pa ve en heur ar maro.

Beza ez eus diou preparafion, requis evit ober ur gommunion vad : ar guenta eo beza ezant a bec’bet marvel ; ba rac-se, mar en em santer coupabl a nicun, e ranquer cofes a ziaraoc er fæçon-mâ hon eus discleriet brema souden. An eil breparafion a gonsist o caout hor c’honsianç neat, non pas epquen diouz pec’het marvel, mæs c’hoaz diouz an attaich ouz peb seurt pec’het veniel, hac o remplissa hor c’halon euz a zesirou santel hac a santimanchou-mad en andret Doue dre actou a feiz, a esperanç, a garantez, a humilite, hac actou-all, hac o vont da gommunia evit plijout epquen da Zoue, hac evit ober he volontez en action santel-se, oc’h en em unissa gant ar memes dessin en devoe hor Salver pa instituas ar myster adorabl-mâ. Ar sacramanchou a zeu da rei deomp ar c’hraç diouz ma en em disposomp d’ho receo : hac evel ma’z eo ranfermet er sacramant august-mâ an hini a ro ar c’hraç memes, me lavar, Jesus-Christ he-unan, ne ouffemp jamses digaç re a breparation evit he receo gant profit.

Chetu amâ’ta v[a]rlerc’h [41], en lies fæçon an actou hac an elevationou fervant a galon, pere a ell sicour nep piou-bennac en em servijo anezo, da gaout an devotion actuel-se dirac ar gommunion ; n’en deveus nemet choas ar re a cafo guella d’he c’hout ha d’he zisposition interieur. Mæs evit profita eus anezo, e renocer ho lenn gant attantion, ha ne de quet necesser ho fronons a c’henou ; aoualc’h ê, mar carer, ho lavaret en gouelet ar galon, eguis pa vez un den oc’h ober meditation. ----

CANTIC VAR AN ACTOU,
Pere so mad da ober abarz communia. Var an ear gallec : Que veux-je en récompense ?
Actou a feiz.

CRidi a ran fermamant
Emoc’h-hu er sacramant,
Va Doue, va Autrou,
Ha ne chom mui ar sustanç,
Maes epquen an apparanç
A vara en hostivou.
C’houi hoc’h-unan, va Jesus,
Ho gorf [sic], ho coad precius
Hac ivez hoc’h ene
So er sacramant cuset
Dindan speçou quen displet
Gant ho tivinite.
Ia, m’ho cred, va Salver,
Ensacramant an auter,
P’hoc’h eus han lavaret,
Hac ive pa’z ê deomp-ni
Gant hoc’h Ilis da gridi
Eus ho perz proposet.

Action a c’hrac.

O ! pebes anaoudeguez
A ouffemp ni da zisquez
Dec’h-hu er myster-se ;
O veza chomet enna
Guenomp ebars er bed-mâ
Da vezur hon ene !
Ra viot ato meulet,
Ma Redamtor benniguet,
Evit ho trugarez
En andret ar bec’herien,
Pa fel d’hoc’h chom d’ho souten

En ho sempladorez.

Actou a gontrition hac a admiration.

Pa sonjan en ho faveuriou
Hac em ingrateriou,
O va muia caret !
Oun leun a gonfusion
Gant queuz a contrition
D’ho peza offanset.
O ! peguer carantezus
Ha peguer mad, va Jesus,
Oc’h-hu em andret-me !
Ha me peguen outrajus
Ha peguer malicius
Ouzoc’h-hu, va Doue!

Act a humilite.

r guel eus va fec’hejou
A dleffe, ô va Autrou,
Ma fellat diouzoc’h ;
Mæs pa’z ê ho madelez
Trec’h d’am oll fallagriez,
Ec’h esperan enoc’h.

Actou a esperanç hac a c’houlen.

Pa fel d’hoc’h dont davidon
Ha memes disquen enon,
Hac ez aën davidoc’h,
E teuen gant cals a zoujaç
A c’hoaz gant mui a fizianç
Da zinessât ouzoc’h.
Esperanç am eus ivez,
E roiô d’in ho trugarez

Ar graçou necesser
Evit gallout dignamant
Ho receo er sacramant :
M’her goulen, va Salver.

Actou a intantion vad.

N’em eus quen intantion
O vont d’ar gommunion,
Nemet d’hoc’h enori,
Ha da renta d’hoc’h graçou
Eus hoc’h oll donæsonou,
Ma rot d’in mui ous vui.
Ha ma c’heffaçot ive
Va oll infidelite
Ha va oll bec’hejou,
Hac evit, oc’h ho receo,
Caout memor eus ho maro
Hac eus ho tourmanchou.

Actou a garantez.

O va Jesus adorabl,
Em andret quer favorabl,
Anaout a ran erfad
N’em eus biscoaz ho caret
Gant ur garantez parfet,
Hac oun bet un ingrad.
Mæs brema e tastuman
Hac enem represantan
Ho craçou em speret :
Hac oc’h ho c’honsideri,
E teu d’en em digueri
Va c’halon d’ho caret.
Ia, gant sincerite
Hac ur guir humilite
M’en lavar, va Doue :
En quement ha ma allan,
Eus va oll nerz ho caran
Hac a greis va ene.

Peden d’ar Verc’hes.

Guerc’hes glorius Vari,
Me ho ped hac ho supli,
Pa fell deoc’h, va Itron,
E ve ho Map benniguet
Gueneomp erfad recevet,
Disposit va c’halon.

Da sant Ian-Vadezour.

Autrou sant lan pre-cursor
Da Jesus hon Redamtor,
Ma sicourit ive ;
P’hoc’h eus an hent preparet
Ma vise diguemeret,
Preparit va ene.

Da sant Joseph, etc., d’hon Æl-mad ha d’an Ælez all.

Joseph, Joachim hac Anna,
Ælez a so oc’h assista
Dirac ar sacramant,
Ha c’houi, va Æl-gardien,
Grit d’in hor mestr souveren
Receo devotamant.

Act. a offranç da Jesus.

Chetu va c’halon aman,
D’hoc’h va Jesus, he offran
Ma he furifiot:
Lamit an droug anezi,
Ha neuse liquit en hi
Quement a so deffot.

Actou a zesir hac a gonfi.

Pa c’hoantaït dont em peultrin,
Ha me, siouaz! quen indin,

Ha leun a baourentez ;
Hen desiran, va Doue,
Eveus a greis va ene
Gant ur c’hoant bras ive.
Deut eta, va c’harantez,
Va oll vad, va guir buez,

Va roue ha va zad,
Grit em c’halon ho palæs ;
Ha na zeut biquen jamæs,
Va Jesus, d’am c’huitaat,
Amen.


CANTIC VAR AN ACTOU,
En ur fæçon-all devot abars ar gommunion.
Var an ear gallec : Dieu au saint Sacrement repose.

Act a feiz.

ER sacramant ema va Doue,
Da veza magadur d’am ene :
Hennez eo va estonamant !
Ia, Jesus a so en hosti,
Den ha Doue guir, Vap da Vari ;
He gridi a ran fermamant.

Act a adoration.

Me hoc’h ador eta, va Salver,
Er sacramant eveus an auter,
O chom eno gueneomp bepret ;
Meulet ra viot, o va Jesus,
Pehini so quen trugarezus
Er myster-ma en hon andret.

Act a admiration.

Beza custod ha ciboar un Doue
Piou her c’hredse biquen couscoude !
O tra estrainj hac admirabl !
Mæs un dra eo hac a so guirion,
E teu brema da zisquen enon
Ur vajeste quen adorabl.

Act a humilite.

Penaus, o majeste souveren !
E fel dec’h-hu dont en ul laguen,
Ha loja en un tam douar ?
Allas! me ned’oun nemet pec’het,
Ur preon dister, ur c’hic corrompet
Hac ur c’haïn a so leun a flear.

Act a esperanç.

Couscoude me am eus esperanç

Da receo brema en abondanç
Ho coad sacr evidon squillet,
Ha da gaout un deiz ar rejouissanç
En ho parados eus ho presanç,
Oc’h ho receo evel m’ê dleet.

 

Me ia d’ho receo’ta, va Salver,
Pa gourc’hemennit d’in he ober
En memor eus ho passion ,
Evit silvidiguez va ene,
Ma vezin chenjet enoc’h ive
Dre voyen ar gommunion.

Actou a intantion vad.

Mont a fell d’in da sacramanti,
Va Jesus, evit ho contanti,
O renta gant humilite
Ur c’hloar hac un enor a brassa,
Dre ur voyen an excellanta
So possubl d’in d’ho majeste.

Evid renta da Zoue an enor ar brassa.

Evit eus hoc’h oll madoberou
Ma ho trugarecaïn, va Autrou,
Dre ho sacramant gracius ;
Ha ma vezo va ene goalc’het
Diouz al lousdoni eus va fec’het
Dre voyen ho coad precius.

Evit trugarecat Doue hac evit effaci hor pec’hejou.

Hac evit obteni ho craçou,
Da resista ouz an oll viçou
Hac ouz peb seurt tentation,
Ha da drec’hi gant ur feiz parfet
Ar c’hic, ar bed hac an drouc-speret,
Ha pep goall inclination.

Evit obteni graçou Doue enep an oll viçou.

D’ar fin e ran va c’hommunion
Evit dilivranç d’an anaon
So arretet er purcator,
Hac ouzpen evit quement hini
Ma’z oun oblijetoc’h da bidi,
Diouz ma fel deoc’h, va Redamtor.

Evit an anaon vad hac evit quement ma hon eus obligation da bidi evit ho.

Ur regret bras am eus em c’halon
D’ho peza offancet en nep fæçon,
Va Doue dîn da veza caret ;

Act a gontrition.

 

Pardon va, Jesus, me ho supli,
Pa na fell d’in mui hoc’h offansi,
Bezit favorabl em andret.

Act a garantez.

Me garre ve va c’halon teuzet
Gant ar garantez en hoc’h andret,
P’en em roït d’in er sacramant ;
Ouzoc’h epquen en em unissin,
Hac evidoc’h en em abstenin
Diouz peb seurt goal attachamant.

Peden d’ar Verc’hes ha d’an oll Sænt.

Guerc’hes Vari, va Æl protectour,
Oll sænt hac ælez, deut d’am sicour
D’he receo gant devotion ;
Disposit va ene pec’heres ,
A so quel leun a sempladurez
En deffot ar gommunion.

Act a zesir ardant.

Deut, va Jesus, va mad souveren,
Deut eta prest enon d’am souten,
D’am soulaji em paourentez ;
Un desir bras am eus, va Doue,
D’ho receo en gouelet va ene,
Ma cresguin en ho carantez. Am.


CANTIC VAR AN ACTOU,

En ur fæçon communoc’h, abars ar gommunion. Var an ton ordinal, pe var an ton gallec : J’assujétis mon jugement.

Actou a feiz.

ME a gred ferm hep douetanç ebet
Ez an da receo en effet
Corf, goad hac ene va Salver,
Er sacramant eus an auter.
Me gred e recevin ive
Assambles he zivinite
Evel ur boet spirituel
Evit ar vuez eternel.

Me a gred ar virionez-ma,
Rac ma’z eo desquet deomp gantâ
Dre’r voyen eus an ebestel
Hac an Ilis hor mam santtl.

 

Rac-se, va Salver benniguet
Dindan ar speçou-se cuset,
Me hoc’h ador hac hoc’h ene
Evit va c’haouer, va Doue.

Act a adoration.

C’hoant am eus da sacramaanti
Evit ma teuin d’ho contanti
O renta gant humilite
Ar c’hloar so dleet d’ho majeste.

Actou a intention vad.

Ma ho trugarecain, va Autrou,
Eveus hoc’h oll mad-oberou,
Ha m’em bezo memor bepre[t]
Eus ho p[a]ssion [42] griz meurbet.

1.Evit enori Doue.

2. Evit he drugarecat.

Me ia d’ho receo, va Jesus
Evit dre ho coad precius,
Ma vezo va ene goalc’het
Diouz neb lousdoni a bec’het.

3. Evit effaci hor pec’hejou.

Evit obteni ho craçou
Da vez[a] [43] trec’h d’am oll viçou,
Ha da feaza gant feiz barfet
Ar c’hic, ar bed, an drouc speret ;
Evit ma vezin patiant
En peb seurt inconvenïant ;
Ma sentin ouz ho volontez
Bete’r maro gant garantez [sic].

4 Evit obteni ar graçou, ispicial ar c’hraç da veza patiant ha da garet Doue o senti outâ betec ar maro.

C’hoaz e ran va c’hommunion
En delivranç d’anaon ;
Ouzpen evit quement hini
Ma’z oun oblijet da bidi.

5. Evit an anaon vad hac evit quement ma dleomp pidi evito. </poem>

Hoguen allas ! piou ez oun-me
Da dostaat ouzoc’h va Doue ?
Ar sænt memes gant reveranç
[A] [44] gren bepret en ho presanç.
Petra rin-me’ta, siouaz d’in,

Act a humilite hac a zoujanç.

 

Pa’z oun d’ho receo quen indin!
Allas ! ne veritan netra
Nemet an tourmanchou brassa.

Act a obeissanç hac a esperanç.

Mæs pa fell deoc’h, Salver ar bed,
Ez an d’ho receo gant respet ;
Enoc’h ema va oll fizianç,
Me a esper hoc’h assistanç.

Act a gontrition.

En creis va c’halon me am eus
Ur glac’har, un hirvout, ur c’heuz
D’ho peza, siouaz ! offancet
Va Doue, quer mad em andret.

Act evit pardoni d’ar re-all.

Dre ho madelez, va Autrou,
Pardonnit d’in va offfançou :
Pardoni a ran en effet
Ar re ho deus ma offancet.

Act a bropos ferm.

Desir am eus en guirionez
Da lacât urz vad em buez ;
Hac e proposan da dec’het
Pell gant ho craç diouz ar pec’het.

Act a garantez en andret Jesus.

Brema e teuan da gassaat oll
Quement so caus d’in d’en em goll :
Pell diouzin-me, traou terrien,
Jesus a garan, netra quen.

Act a zesir da sacramanti.

O pebes sec’het am eus-me
D’ho caout-hu, feunteun a vue !
N’en deus ar c’haro c’hoant quer bras
Da redec d’ar feuteuniou glas.

Peden d’an Tad eternel.

O Tad eternel, va c’hrouer,
Digacit prest d’in ho Map quer,
Evit ma plijin deoc’h dreizan,
O veza unisset gantan.

Peden d’ar Verc’hes.

Goerc’hes Vari, mam da Jesus,
Roït d’in ho map trusarezus ;
Ma sicourit, mam a druez,
Da vont d’ar guir dour a vuez.

O va Æl mad, me ho supli,
P’hoc’h eus ac’hanon ar sourci,
Cacit diouzin an ærouant,
Na zroublo quet va santimant.

Peden d’an Æl-mad.

O sant (N.) va faëron quer,
Ar merc’het a lavaro evellen.
Santes (N.) va maërones quer,
Pedit evidon va Salver,
Ma illin d’am silvidiguez
Dibri ar froezen a vuez.

Peden d’hor paëron pe d’hor maërones eûrus, oc’h he henvel en plaç an (N) mâ.

Me ho ped sænt ha sænteset,
Ha c’boui oll, Ælez benniguet,
Offrit da Zoue ho santelez
Da fournissa d’am paourentez.
Amen.

Peden d’an oll sænt ha d’an oll Ælez.


CANTIC EVIT ELUMI EN HOR C’HALON

Un desir bras d’en em unissa gant hor Salver dre ar gommunion, ha quercouls evit communia spirituellamant. Var an ear gallec : Des enfarinés, ou Pense, mortel, à t’y résoudre.

DEut, va Doue, leun a vadelez,
Deut ha na tardit quet re hir
Da satisfia d’am desir
Dre an douçder eus ho carantez.
Dec’h hu epquen, va Jesus, oun,
Bezit ar mestr eus va c’haloun.
An eûrusdet eveus ho presanç
A ra va laouenidiguez ;
N’em eus nemet tristidiguez,
Pa souffran pell-amser hoc’h absanç. Dec’h-bu, etc.
Petrabennac a ouffen da ober
Evit clasq aesa va speret,
Diez en em gafo bepret,
Ma na vezit guenen, va Salver. Dec’h-hu, etc.
Ar bed gant guement a bresanto
A vad, a blijadur, a c’hloar,
Allas ! va Jesus, c’houi er goar,

James heb d’hoch-hu n’em c’hontanto. Dec’h-hu, etc.
Ia nôz, deiz hep-d’occ’h, va Doue,
N’em eus nemet poan ha chagrin ;
Quement so tout a zisplij d’in,
Ma oa repos enoc’h va ene. Dec’hu, etc.
Ar vuez oc’h hac an hent guirion.
A gundu d’ar guir eûrusdet,
Rac se’ta hep d’hoc’h p’en andret
E caffen ma consolation ? Dec’hu-hu [sic],etc.
Na dardit quet eta davantaij
Da zont dre ar gommunion
Da rejouissa va c’halon,
Ha distroit prest ouzin ho pisaij. Dec’h-hu, etc.
Hastit, va Jesus, va barados,
Hastit affô dont em ene ;
Deut, ma ho carin mui a-se,
Deut, ha n’am lesit mui d’ho cortos.
Dec’h-hu epquen, va Jesus, oun,
Bezit ar mestr eus va c’haloun. Amen.


CANTIC EVIT EN EM EXCITA DA GARET

Jesus en poent ar gommunion ha da bep poent. Var an ear gallec : O Dieu, que douce est la pensée.

JEsus, he-mâ eo ar guer charmant !
Ha draou so enna comprenet !
Leun eo eus ar gontantamant
A so quz tud ar bed cuzet.
Jesus eo va laouenidiguez
Ha na zesiran nemerta ;
Va c’halon en peb tristidiguez,
A guel he flijadur ennna.
Penaus, va Jesus, e ve

possibl
E ve nep calon ouzoc’h ien ?
Ah ! mar deus nicun quen insansibl ?
Va hini-me ne vêt biquen.
Pa vez ur c’halon deoc’h, va Jesus,
Hi a so a zouçder carguet !
Hac hen so hini quer maleürus
A ell beva hep ho caret ?
Perac n’am eus-me an avantaij

Da derc’hel-mat hо carantez !
Allas ! va c’halon so quer volaij,
Ma ho car a-boan un dervez.
Va Jesus, na bermetit pelloc'h
Е venn ingrad en hoc’h andret ;
Grit ma vezin d'ho craç fideloc’h ,
Na vanquin jamæs d’o caret.
Caromp Jesus ; en hor c’har ivez
Quement, ma’z ê deomp en em roet
Er sacramant en fin e vuez
Evit servijout deomp da voet.
Rac-se, va Jesus, ho recevin
Er sacramant eus an auter,
Evit dre’r voyen-se ma cresquin

Er garantez en ho quenver.
М’hо саr‚ va Jesus, hac ho caro;
Ha dre ho carantez bepret
Е fell d’in souffr betec ar maro
Веza evidoc’h goall dretet.
Deut, va Jesus , deut em c’halon,
Evit m’ho carin mui-ouz-vui,
На na zilessot quet ac’hanon
Da zont biquen d’hoc’h оffansi.
Guerc’hes Vari, va Æl gardien,
Oll-Sænt hac oll-Ælez eûrus,
Grit ma recevin hep ienien
Нас ер neglijanç va Jesus.
Amen.


AVIS GOUDE AR GOMMUNION.

EBars ar vuez spirituel oll rnte deus netra martese a guer hras gonsecanç evel ma’z ê gousout implija erfat an amser incontinant varlerc’h ar gommunion, evit tenna anezi ar frouez hac a[r] profit p’evit hini eo bet instituet gant hor Salver ; o caout ur sourci bras d’en em entreteni neuse ganta, ha da zerc’hell compagnunez deza en hon interieur : rac d’he lesel he-unan goude ma hon eus hen recevet en bon estomac, hep chom un nebeut d’en em antreteni ganta, hon-nez so un incivilite hat un indifferanç pehini so estranjoc’h mil gueich ha mil-all, eguet na ve lesel ur roue he-unan en ur c’hampr hep rei compagnunez dezâ, goude ma en deffe great deomp an henor da entren en hon ti evit renta bisit deomp. Ha na d’ê quet ar mancamant-se eo a so caus ma’z eus quen nebeut a dud a guement a denn eus ho c’hommunionou ar profit ha allent denna ?

Chetu p’evit tra e ranquer caout un dilijanç vras, da regli ba da implija erfat an amser precius eus ar visit-se a ra deomp roue an oll rouanez, hep caour damant ebet da chom hirra ma ellomp d’en em antreteni ganta goude he veza recevet. Rac un ene a ell neuse non pas epquen querzet, mæs redec ha nijal memes etrese ar berfection, hac en em garga eus a un infinite a binvidiguez spiriruel, pa ema lojet enni ar pinvidic bras Crouer ar bed, pehini ne c’houlen quen nemet he c’harga eus a c’hraçou hac a bresantou divin, eguis ma lavar ar Scritur : Dilata os tuum, et implebo illud [45]; Digorit franc, emezan, guenou ho calon, oc’h he dispos d’in dre an devotion hac an affectionou fervant em andret, ha me he c’hargo deoc’h a zon[j]æsonou hac a c’hraçou, hac eus va c’harantez divin.

Rac-se’ta na vancomp jamæs goude ar gommunion d’en em antreteni ur maread gand hor Salver en hon interieur, dre voyen an actou devot per[e] [46] a raïmp gant brassa ferveur a vezo possubl deomp. Chetu ama ivez en lies fæçon an actou goude ar gommunion : choasit anezo ar re a blijo gueneoc’h, rac ne de quet necesser ho grac’h oll, mar quirit, da ur memes communion, quen nebeut hac en actou diaraoc ; mæs ober a ellot ur re breman hac ur re all ur veich-all ; ha grit-hi atao gant un attantion vras. ----

CANTIC VAR A[N] [47] ACTOU

Pere a ve profitabl da ober goude ar gommumion. Var en ear gallec : Colin, d’où vient tout ce grand bruit ?


ME gred ferm, o va Doue,
Ema enon ho majeste ;
Ia, va Salver, c’houi hoc’h-unan,
Ho corf, ho coad hac hoc’h ene
A so lojet em c’halon brema[n] [48]
C’houi, va Jesus, Den ha Doue. b.

Act a feiz.

C’houi pehini so bet douguet
En corf ar Verc’hes benniguet
Hac a so bet maro en ur groas ;
C’houi pehini da ben tti dez
Hoc’h-unan caër a ressuscitas
Hac a bignas en eê ivez. bis.

Var mysteriou hor Salver.

Ia m’her c’hred evit certen;
Va Doue, crisquit va c’hreden,
Ma cresco ive va c’harantez,
Hac en hoc’h endret ma ellin
Caout muioc’h-vui an anaoudeguez
Eus ar faver hoc’h eus grêt d’in. b.

Act a anaoudeguez-vad.

Penaus biquen ec’h ouffen-me
Trugarecaat ho majeste
Eus ho madelez vras em andret,
Pa zeut eleac’h ma funissa
Evel ma em eus hen meritet,
Dre ho pisit d’am cherissa. bis.

Evit trugarecaat Doue.

Ne deus tousek nac amprevan
Quer vil a ma’z oun va-unan ;
Rac ar re-se n’ellont quet pec’hi,
Ha me siouaz ! a so carguet
A bec’hejou hac a lousdoni,
Ha c’hoaz ez oc’h enon lojet. bis.

Act a humilite.

O Guerc’hes sacr mam va Jesus
Oll sænt hac oll ælez eûrus,

Peden d’ar Ver c’hes ha d’ar sænt.

 

Trugarecaït hen, me ho supli ;
Hac epad un eternite
Rentit dezan glor ha meuleudi,
Pa n’ema quet em gallout-me. bis.

Actou a garantez.

Abarz tostaat ouz an auter
D’no tiguemeret, va Salver,
Em eus lavaret deoc’h ho caren ;
Brema m’en lavar adarre,
O va Jesus, va mad souveren,
Ho caran mui eguet neuse. bis.

Act a gontrition.

Perac n’allan-me ho caret
Evel ma r’ar Seraphinet,
Hac evel ma r’ar Verc’hes Vari ?
Ha na d’ê va c’halon rannet ?
Gant queuz da guement ingrateri
Am boe biscoas en hoc’h andret ? bis.

Actou a bropos ferm.

Ar garantez am eus ouzoc’h
Hac a fell d’in da gaout pelloc’h,
Sicourit gant ho craç, va Doue,
A vezo quer ferm, quer constant,
Na offansi mui ho majeste,
Da viana marvelamant. bis.

Act a c’houlen.

Rac-se, va Jesus, a vreman
Hac evit mad e renonçan
D’ar pez so control d’ho volontez,
O c’houlen digueneoc’h mervel
Quen ma tisplij d’ho madelez
O coumeti pec’het marvel. bis.

Evit creaat hon resolution vad.

Penaus e teun-me, ma Doue,
D’hoc’h offansi-hu adarre,
Goude quen alies a bardon,
Goude quement a drugarez
A rit em andret en peb fæçon ?
Quent, va Jesus, coll va buez. bis.

Act a renonçamant da guement so caus da bec’hi.

Rac-se me renonç d’ar pec’het,
Pe da hini oun bet sujet,
Ha da guemenr frecantation
A so bet caus d’in da bec’hi ;

Ha mar guerru nep occasion,
Me a bellaï prest diouti. bis.

 

O va Redamtor, me ho ped,
Na zeut d’am dilesel nepret ;
Chomit em ene hivisiquen,
Hac em buez hac em maro,
Ha goude mervel, evit biquen,
Deoc’h, va Jesus, tout me n’em ro. bis.

Oræson d’hor Salver.


CANTIC VAR AN ACTOU

Goude ar gommunion en ur fæçon-all. Var an ear Gallec Accourez, esprits purs, et rrendez vos louanges.

ME a gred fermamant ema presant enon me
Ho corf sacr, va Jesus, gant ho coad hac hoc’h ene ;
Rac-se me hoc’h ador gant respet, va Salver,
Oc’h anaout ez oc’h sur va Doue, va c’hrouer.
Allas, va Redamtor, biscoaz n’em eus meritet
E visen guenec’h-hu er fæçon-ma bisitet ?
Penaus hoc’h eus-hu bet quement a drugarez
Da zont en ur preon vil, leun a vreinadurez ?
Ne d’oun nemet pec’het, ordur hag impurete,
Ne d’oun nemet un neant en presanç ho majeste ;
Penaus ec’h ouffen-me anaout eta nepret
Ar vadelez estranj hoc’h eus-hu em andret ?
couscoude m’en em ofr gant guir humilite
D’ho servija, va mestr, ato gant fidelite ;
Me ro deoc’h va c’halon quer couls ha va speret ;
Evit sonjal enoc’h hac evit ho car a greis va ene.
Ia, va Zad divin, m’ho car a greis va ene,
Ha moyennant ho craç, ho carin pelloc’h ive ;
Me choase quent mervel evit ma tilesen
Ho carantez santel o terri ho lesen.
C’houi eo va oll desir, c’houi eo va oll esperanç :
D’ho c’heul ha d’ho caret roït dïn ar berseveranç ;

Na bermetit biquen, va Salver truezus,
Et teuen da gommeti nep seurt pec’het grevus,
Evit na vezin mui diouzoc’h dispartiet,
Grit ma faezin ar c’hig, ar bed hac an drouc-speret ;
Abalamour d’ec’h-hu me renonç a-vrema
D’ar plijadurou fall a gafer er bed-ma.
Va Jesus, ancouaït va fec’hejou tremenet,
Ha roït d’in anezo en c’halon ur guir regret ;
Grit ma resistin ferm ouz an dentation,
Ha ma tiouallin guell ous an occasion.
Rac-se plijet gueneoc’h sellet ouzin a druez,
O rei d’in assistanç ha nerz em sempladurez,
Ma ellint gant couraij trec’hi an oll viçou,
Dre voyen ar pratic eus an oll vertuziou.
Etre ho taouarn sacr en em lacan, va Jesus,
Pa’z on prenet gueneoc’h dre hoc’h oll goad precius ;
Cunduit va gammejou bete va zremenvan,
Ha deut en articl-se d’am difenn ouz Satan.
Hoguen grit a-vrema d’in va-unan ma varvin,
Evit dec’h-hu epquen hivisiquen ma vevin ;
Chomit guenen, Autrou, ha n’am dilesit quet,
Quen a vezin gueneoc’h eûrus en eê rentet.
O va Redamtor quer, p’eur en ho rouantelez,
E canin me dec’h-hu meuleudi gant hoc’h Ælez,
Evit an drugarez hac evit ar faver
Hoc’h eus er sacramant exercet e[m] [49] c’hever ?
Guerc’hes, mam an hini am eus brema recevet,
Sant Joseph, va Æl-Mad, ha ma faëron benniguet,
Ha c’houi oll Sænt eürus, hac oll Ælez santel,
Rentit da Jesus-Christ un enor eternel.
Ra vezo gant an oll en sacramant an auter
Meulet, trugarequeet hac adoret, va Salver,
Assemble[s] [50] gant an Tad ha gant ar Speret-Glan,
Tri ferson en un Doue, ha Doue peb unan.
Amen.

----
CANTIC EVIT ELUMI CARANTEZ

Jesus en hor c’halon mui-ouz-vui goude ar gommunion santel. Var ton guers ar Gananeen.

O Va Jesus, ra viot meulet
Epad an oll eternite,
Da veza deut hirio d’am guelet
Gant quement a humilite ;
Ra viot enoret, va Jesus,
Er sacramant eus an auter
Da veza bet quen trugarezus
Em andret, ha me quen dister.
Me garre ven capabl da zisquez,
O va Jesus ! en hoc’h andret
Eus va c’halon an anaoudeguez
Dre ur garantez vras meurbet :
Guerc’hes Vari, hac oll Sænt eûrus,
Ha c’houi oll Ælez benniguet,
Ma secourit da garet Jesus
Ha d’he veul[i] [51] diouz ma ê dleet.
Evit Jesus ar bed a lesan,
Rac ne d’eo nemet un drompler ;
Da Jesus eo en em adressan,
Jesus a ra va oll douçder :
Jesus a so scrifet em ene ;

Gravet ê Jesus em c’halon ;
Jesus a so brema guenê-me,
Ha ne quitat quet ac’hanon.
Hep va Jesus netra ne garan,
Jesus eo va mad souveren ;
Jesus epquen eo a zesiran
Da chom bepret enon da ren :
Jesus [so va] [52] c’honsolation,
Jesus eo va rejouissanç,
Jesus eo en peb affliction
Va refuj ha va oll fizianç
Jesus epquen eo va c’harantez,
Jesus eo pried va ene ;
Va Jesus hervez he volontez
A zisposo ac’hanon-me ;
Da Jesus oun ha dezan vezin,
Ne zispartiin quet diouz Jesus ;
Jesus atô queit ha ma vevin,
Vezo ma zensor precius.
O va Jesus leun a drugarez,
Ouzoc’h em izom e clemmin ;
Va Jesus em oll sempladurez,

C’houi d’am sicour a c’houlennin ;
C’houi eo va nerz em infirmite ;
Нас eus va olladversourien
Е trec’hin an importunite,
О va Jesus, dre ho moyen.
О va Jesus, me [a] [53] gred enoc’h ;
Me esper enoc’h, va Jezus ;

Me ho car hac ho caro pelloc’h,
Gant hoc’h asistanç vertuzus ;
Ra vezo consumet va c’halon
Dre garanrez en hoc’h andret ,
Na zeuin, va Jesus, en nep fæçon
Da zisplijout deoc’h mui nepret. Amen.


CANTIC EVIT EN EM ANTRETENI

Gant hor Salver goude ar gommunion, hac evit discouez hon anaoudeguez vad en he andret da veza en em leset gueneomp er sacramant adorabl eus an Ацter. Var ton Guers ar Samaritanen.

GOude beza communiet,
Me am bez contantamant
Oc’h en em veler unisset
Gant Jesus er sacramant,
Me hen ador har her c’hontempl
Me ofr va c’halon dezan,
Evit ober eguis un templ
Нас ur palæs anezan.
Chalmet gant an donediguez
Eus va Redamtor divin,
Е teu peb laouenidiguez
D’am lamet a bep chagrin;
Нас е lavaran, va Doue,
Va c’hrouer ha va buez,
Me so deoc’h a greis va ene,

Ha c’houi so d’in-me ivez.
Meulet ra viot, va Salver
Da veza instituet
Ar sacramant eus an auter,
Evit chom gueneomp Ьеpret,
Hac evit mezur hon ene
Gant ho corf ha gant ho coad ;
Ra viot un eternite
Meulet ha trugarequeat.
Me ho supli, roït ho craçou
D’ar re n’oc’h enevont quet,
D’hoc’h anaout en taber[na]clou,

Evit ma teuint d’ho caret ;
Eguis un ermit en ur c’hoat,
Ouc’h eno en em guzet :
Hac eguis un oan egarad,
Ouc’h gueneomp en em leset.
O va Jesus ! en guirionez
C’houi a so ur pastor mad,
Ur pastor leun a garantez
Ouz ho tenved quen ingrad ;
Ni so bugale dinatur,
C’houi un tad leun a druez,
Hac a laca ho plijadur
Da veza en hon touez.
Evellen e teu d’hor guervell,
Er sacramant-se cuzet
C’houi pere aso en trevell
Ha dindan ho peac’h squizet,
Deut oll, deut oll davedon-me :
Deut oll d’ar gommunion
Ha me roï soulaj d’hoc’h ene
Ha guir gonsolation.
Guir eo pa’z an devotamant
D’ho caout er gommunion‚
Em bez cals a soulajamant
En peb seurt affliction,
Neuse vez æset va speret
Hic e teu ho carantez
D’am lacat ive d’ho caret

Ha da heul ho polontez.
Rас se m’en em rejouisso,
Р’em eus quement a sujet,
О caout an enor d’o receo
Va Redamtor benniguet,
Memes diabarz va feultrin,
Ha non pas epquen em zi,
Evit ma beza quen indin,
Е rac’h din ur seurt confi.
Na bermetit quet‚ va Jesus,
Pa’z in ouzoc’h da dostaat,
E ven jamæs quer maleürus
D’ho receo en ur goall stad ;
Rac nep en deus an assuranç
D’ho receo indignamant,
А receo memes he setanç,
Нас а zebr he jujamant.
Р’en em bresantin d’ho panquet,
Evel ma’z on quer fragil,
Grit ma cacin diouz va speret
Peb sonjeson inutil ;
Rac d’ar poent ma ho recevomp
Eo ret e vemp egaret,
Ma na d’eo enoc’h e sonjomp
Ha ma na zeuomp d’ho caret.

O va Salver! ni so eûrus
Ho caout-bu d’hon alvocad !
Hac ho couliou predus
A brocur bepret hor mad :
Emaoc’h bepret var an auter
Offret gant ar veleien,
O calmi ho Tad eternel
En andret ar bec’herien.
O Guerc’hes glorius Vari,
Templ an Dreindet adorabl,
Ho[r] [54] sicourit da enori
Un myster quen admirabl,

Trugar[e]caït [55] ho map Jesus
Da veza ennin choumet
Gant ur desir carantezus
D’en em rei deomp da vouet.
Obtenit deomp, Itron santel,
Ar c’hraç da dostat outa
Gant un devotion fidel,
Endra vezimp er bed-ma,
Evit, oc’h zisquemeret
Alies ha dignamant,
Ma’z aïmp d’an evou d’he velet
Gueneoc’h eternellamant.
Amen.


CANTIC VAR AN ACTOU

En ur fæçon communoc’h goude ar gommunion. Var an ton ordinal, pe var an ear gallec : Je me prosterne, mon Seigneur.

Act a feiz.

ME a gred ferm, va mestr divin,
Ema disquennet em peultrin
Brema [gant ho] [56] tivinite,
Ho corf, ho coad hac hoc’h ene.

Act a adoration.

Rac-se dirazoc’h prosternet
Em interior gant respet,
Me hoc’h ador, o va Salver !
Eguis va Doue ha va C’hrouer.

Act a humilite.

Allas ! biscoaz ne veritis
Em c’honsiderasac’h en nepguis ;
Penaus hoc’h eus-hu’ta prijet
Va bisita, roue ar bed !

Action a c’hraç.

Penaus [biquen] [57] e allen-me
Trugarecât ho majeste ?
Ne d’oun nemet sempladurez,

Nemet pec’het ha paourentez.

 

Peguer bras ê, o va Salver,
Ho carantez-hu em chêver,
Pa fell deoc’h loja em c’haloun,
Ha me peguer miserabl oun ?

Act a admiration.

Perac n’allan-me caout ivez
Ouzoc’h-hu quer bras carantez ?
Me ho car muia ma c’hallan,
Dreist quement tra so er bed man.

Act a garantez.

Hoguen pa ne allan nepret
Diouz ma ve requis ho caret,
Deoc’h ho carantez hoc’h-unan
Ganthini ho Mam a offran.

Act a offranç.

Deoc’h evit un eternite
Me ro va c’halon, va Doue :
Compsit, gourc’hemennit enni,
Ha grit a guerrot anezhi.

Act a soumission.

Siouas ! penaus em eus-me bet
Un seurt madelez offancet ?
Ur regret bras am eus, va Zad,
Ma’z oun bet ouzoc’h quen ingrad.

Act a gontrition.

Esperanç am eus couscoude
Da gaout va pardon, va Doue,
Dre ar maro ha passion
Hoc’h eus anduret evidon.

Act a esperanç.

Pelloc’h e fell d’in, va Salver,
En em acquita em dever,
Ha miret ho courc’hemennou
Gant ar sicour eus ho craçou.

Act a bropos mad.

Renonç a ran d’ar c’hig, d’ar bed
Ha d’an ærouant milliguet,
D’he bompou ha d’he oll œuvrou
Ma talc’hin mad d’hoc’h, va Autrou.

Act a renonçamant da dri adversour hon ene.

Evit n’hoc’h offansi nepret,
Ha ma teuin ato d’ho caret :
Me ho supli d’am assista,
Rac hep ho craç n’allan netra.

Act evit goulen ar sicour eus ar c’hraç.

Evit goulen an teir vertuz principal.

Grit ma cresco enon bemdez
Feiz, esperanç ha carantez,
Ha roït d’in an oll vertuziou,
Ma vezin trec’h d’an oll viçou.

Evit goulen ar seiz vertuz control d’ar seiz viç capital.

Ma teuin dre an humilite
Da drec’hi ar superbite,
An avariç dre’l larjentez,
Al luxur dre ar burentez.
Dre ar garantez an avi,
Dre an douçder ar facheri,
Ar gourmandis dre’n demperanç,
An diegui dre’n dilijanç.

Evit goulen beza diangaich diouz ar bed.

Na bermetit em be nepret
Nep seurt attaich evit ar bed‚
Grit ma vezo hiviziquen
Va oll desir d’ho c’heul epquen.

Act a resination.

О va Jesus, en peb fæçon
E resinan deoc’h va c’halon,
Evit beza contant bepret
A guement a reot em andret.

Evit goulen ar batiantet hac ar berseveranç.

Roït d’in ur batiantet vras
Evit douguen d’ho c’heul va c’hroas,
Нас ar c’hraç, va Autrou divin,
Da berseveri bete’r fin.

Offranç ha peden da Zoue an Tad.

M’en em offr deoc’h, Tad eternel,
Assambles gant ho Map santel,
Roït d’in ho penediction `
En he consideration.

Pedern d’ar Verc’hes.

Guerc’hes Vari, Mam druezus,
P’ema gueneen ho map Jesus,
Trugarecaït hen, me ho ped,
Suppliit hen n’am dileso quet.

Da sant Joseph, d’an el mad, d’ar paëron ha d’an oll sænt.

C’houi sant Joseph he dad maguer,
Va el-mad, va faëron quer,
Oll sænt hac oll elez eürus,

Va recommandit d’am Jesus.
Meulit evidon da viquen
Jesus hon Autrou souveren ;
Мeulet ra viot, va Salver,
Er sacramant eus an Auter. Amen.

 


AN DEVOTION
d’ar Verc’hes Vari, Mam da Zoue.

Cantic evit discouez penaus ar guir devotion d’ar Verc’hes a so unan eus ar moyennou assur da veza salvet. Var ton guers ar Samaritanen, pe, goude beza communiet.

AR voyen d’en em assuri
Eveus hor silvidiguez,
Eo beza d’ar Verc’hes Vari
Devot epad hor buez :
Certen eo hervez ar scritur,
Diouz ma entent an tadou
An experianç hen assur,
Ar ræson ivez her prou.
Etre cals а desteniou
A velomp er scritur sacr,
E roan deoc’h unan pe ziou,
Considerit-hi erfat ;
D’ar Verc’hes ez int appliquet
Gantan Ilis er goueliou
A vez dezi solenniset
Evel pa vent he c’homsou.

 

Nep, emezi, am c’hafo-me,
A gafo sur ar vuez,
Ha digant an Autrou Doue
A denno silvidiguez ;
Hа piou-bennac am enoro
Gant devotion fidel,
Hep douetanç en em assuro

Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem à Domino. Prov. 855 [58].

Qui elucidant me, vitam æternam habebunt.

Eccli. 24. v/. 31.

Inventâ Mariâ, invenitur omne bonum. S. Bemard, Idiot. [59].

O beatissima virgo Maria ! omnis ad te conversus et à te respectus, impossibile est ut pereat. S. Anselm. apud Bonav. in spec. Virg. ch. 5.

Eus ar vuez eternel.
Rac-se p’hor bez cafet Mari,
Evel a lavar un tad ,
Hon eus cafet moyen dreisi
Da obteni peb seurt mad:
Impossibl eo e vez collet,
Eme daou sant bras, hini
A guement so outhi troet
Ha consideret gant hi.
Dre an experianç memes
E veleur pell amser so.
Ar re so devot d’ar Verc’hes
Sicouret gant hi ato :
Ar bec’herien ar re vrassa
Dezi en em adresset,
Ho deus oll gallet beza
Dre he moyen pardonet,
En peb lec’h eo bet invoquet
Hac en peb izom ivez,
Ha bepret e deus disquezet
Mercou eus he c’harantez.
Ha peguement eo ar c’hredit
E deveus dirac Doue,
Ispicial evit profit
Hac evit mad an ene.
Mar c’hoantait e teue a ræson
Da brou deoc’h ar virionez
Comprenit hepquen a fæçon
He gallout, he madelez,
Rac p’en devez un den gallout
Ha bolontez-vad ouspen,
E vez sujet da esperout
Diganta cals a souten.

Nec facultas illi deesse potest, nec voluntas ; nisi fortè aut non creditur Dei Filius honorare

D’ar Verc’hes ne ell quet mancout,
Eme unan an tadou,
Na bolontez-vad, na gallout
Da obteni deomp graçou ;

Rac gant he Map eo enoret ;
Chenjet eo e garantez
He entraillou, p’ho deus douguet
Carantez Doue ivez.
A ur perz ar Verc’hes Vari
A so leun a vadelez,
Hac he deus c’hoant da brocuri
D’an oll ho silvidiguez ;
Hor mam gommun eo (gant enor
Galvet mam a drugarez)
P’en deus roet deomp ur Redamtor
Pehini ê hor buez.
Hi eo an intercessoures
Evidomp dirac Doue :
Hi ê hon guir alvocades,
Hac hor c’har muioc’h a-se :
Dreist peb tra mar he servijomp
Gant ur guir devotion,
Certen en deveus evidomp
Tenerroc’h affection.

Matrem, aut dubitare quis potest omninò in affectum caritatis transîsse Mariæ viscera, in quibus ipsa quæ ex Deo est caritas, novem mensibus corporaliter requievit. S. Bern. Serm. I. de Assumpt.

Chetu aman an desteni
A ro deomp a guement-se ;
Evidon-me sur, emezi,
Nep am c’har, m’ho c’bar ive :
Mæs piou a ouffe lavaret
Peguement a garantez
En deveus hi en ho andret,
Na peguer bras madelez ?
Eus a ur perz all ec’h illit
Cridi ez ê bras meurbet
Hac he gallout hac he c’hredit,
P’ê gant Doue quer caret ;
Hi pehini so bet choaset
Dreist an oll grouadurien,
Gant an eil ferson ar Dreindet,
En hi d’en em ober den.

Ego diligentes me diligo. Prov. 8.

 

Ar c’henta person an Dreindet
He c’har eguis he verc’h quer,
Hас eguis e vam benniguet
He c’har an eil hor Salver ;
An drede ar Speret-Santel
He c’har c’hoas a dra certen,
Dre ma zeo he bried fidel,
Evei m’a oar peb christen.

Datа est illi Маriæ omnis potestas in сœlо еt in terrâ. P. Damianus. Ser. I. de Nativ.

O veza’ta consideret
Gant an Dreindet evelse,
Peb gallout en deus recevet
Hac en douar hac en eê ;
Ha mar deus da intercedi
Evit he servijerien,
E teu dezo da obteni
Ar c’hraç a gar da c’houlen.
Piou a vezo quen disoursi
Eveus he silvidiguez,
Na vezo’ta devot dezi
Endra chomo en buez ?
P’az eo ur voyen quer nerzus,
Evel m’hon eus disquezet,
Evit en em renta eûrus
Gant ar sænt ha sænteset.
Ha ma lavarer eo ur sin
E vezo un den salvet,
Pa vez devot d’ar Vam divin,
Ec’h aller couls lavaret,
Ma na vez quet devot dezi,
Eo sin e vezo collet ;
Pa’z ê guir penaus eo dreizi
Ec’h antreer en eürusdet.
Dre valer hac e neglijen
Va devotionou-all,
Biquen-horu-ma ne zilesen,
Pa ven memes un den fall ;
P’e stad bennac en em guefin,
Em bezo da Vam Doue

Recours ato ma obtenin
Dreizi pardon d’am ene.
Rac ne deffe quet ar galon
Da zont d’en em resolvi
D’am dilesel en abandon,
Endra zeuin d’he invoqui :

 

O hano santela Vari !
Dindan pini ne dle den
Dont jamæs da zisesperi,
Mar car ober pinijen.
Rac se, Mari, mam a druez,
Refuj an oll bec’herien,
Chom a rin epad va buez
Etouez ho servijerien ;
Hac evit ma vezin salvet
O caout deoc’h devotion :
Me ho supli d’am c’hemeret
Dindan ho protection. Amen.

Maria, ô nomen sub quo nemini desperandum ! S. Aug. [60]


CANTIC VAR AR RÆSON

Da veza devot d’ar Verc’hes. Var an ear gallec : Dieu tout-puissant, Dieu de bontè : Oc’h he chenj un nebeudic, pe var an ton : Sellit an dra-ma, pec’herien, ma reot brema guir binijen.

BEzit devot da Vam Doue,
Hac e sauveteot hoc’h ene :
Ret eo erfat e ve guirion
Ha sincer ho tevotion,
Hoguen evit ma ve sincer,
Clevit petra so necesser.
Da guenta oll ispicial
Eo requise ve cordial,
Me lavar un devotion
A ve eus a greis ho calon,
Ha non pas epquen a c’henou,

Pe divar bec ho musellou.
Ar praticou exterieur
A so excellant, mar bezeur
En desir da blijout dezi,
O tiouall na zeuet d’he blessi,
Oc’h ober traou disagreabl
Dirac he bisaij venerabl.
D’an eil, eo ret e vec’h fidel
En ho tevotion santel,
Hep jamæs he abandoni,

{| style="width: 100%; background-color: #FFFFFF;"

Mæs o tont da berseveri
En despet da bep chenjamant
Ha da bep inconveniant.
Beza ez eus meur a fæçon
Da bratica an devotion
En andret ar Verc’hes Vari,
Pe o iun, pe oc’h he fidi
Pe oc’h ober alusennou
Pe vortificationou.
Chetu ama praticou eas
Ha couscoude profitabl bras,
Ar guenta principalamant
Eo en em rei antieramant
Da servij ar Vam divin-se
Evel dezi guir bugale.
Evit, oc’h ho consideri
Evel un dra apparchant outi,
Ma teui d’ho quemeret ive
Er gonsideration-se
Dindan he guir brotection
Gant teneroc’h affection.
Goude beza dezi offret
Hac ho calon hac ho speret,
Evit derc’hel memor a-se,
E ve mad ouspen quement-se
Douguen ur merq exterieur
Eus hoc’h ofranç interieur.
Darn a guemer ur scapuler ;
En em lacat a a ra darn all
En breuriez ar rosera ;

Me guef hen-nez an assura,
O tont bemdez da lavaret
Devotamant ar chapelet.
Me [v]e [61] avis deoc’h da blaci
Un imaij [d]ezi [62] en ho ti,
Oc’h he lacat en un andret
Ma rit muia ho tarempret
Evit enon he saludi
Hac en distro hac ur sorti.
Ouspen devota ma ellot,
He goueliou-bers a celebrit,
O tont d’en em lacat en stad
Da veza dirazi deut-mad
Dre voyen ar covision
Hac ivez ar gommunion.
D’ar sul quenta eus a bep mis,
Mar d’[e] [63] fontet en hoc’h ilis
Ar rosera, ec’h assistot,
Er procession, pa ellot ;
Ha mar beac’h en pec’het marvel,
E covesaot couls ha d’he gouel.!
Mad ve deoc’h ivez exerci
Bep sadorn en andret Mari
Un dra eus ho tevotion,
Oc’h ober dezi oræson,
O iun, o rei an alusen,
Pe o clevet an oferen.
Disquez a reot dezi bemdez
Ur merq bennac a garantez,

Нас hе salutot a galon,
О c’houlen he frotection
Ma plijo ganti en deiz se
Miret na offanset Doue.
Pa gleffot cloc’h an Апgelus,
Na vezit jamæs diegus
Da lavaret teir gueich Ave ;
Ha pa n’er с’hlеffaс’h quet ive‚
Е tleit en em accustumi
Teir gueich en deiz d’he saludi.
Saludit-hi c’hoas davantaij
Pa son an heur en horolaij,
О pidi neuse ar Verc’hes
Da veza hoc’h Alvocades
Dirac Doue m’ho sicouro,
Pa viot en heur ar maro.
Erfin pa vezo deut an noz,

Goude ho coan abars repos
Livirit he litaniou,
Ma chasseo pell an diaoulou,
Ha ma roï deoc’h digant he Map
Ar c’hraç da gaout ur maro mad.
Oc’h exerci a vir galon
Erguis-ma ho tevotion
En andret ar Verc’hes Vari,
Gant he teuot [e] [64] da berseveri,
Ho pezo leac’h da esperout
An effejou eus he gallout.
(*) Dreizi e viot assuret
Da erruout en eûrusdet,
Hervez ar santimant commun
P’eus a hini ne zouet nicun,
Penaus biquen da goll ne d’aï
Nep a so devot da Vari.

(*) Cliens Mariæ nullus æternùm peribit.


CANTIC VAR AR RESOLUTION

Da veza devot d’ar Ver’hes oc’h he servija hac oc’h he c’haret bete’r maro : ha var ar Memorare, pehini a vez canet en couenchou al leaneset en enor dezi peb sadorn. Var ton guers ar Gananeen, pe var un ton nevez.

GRêt am eus ar resolution
Da veza devot d’ar Verc’hes ;
Hou-ma vezo va devotion ;
Ha dezi ne vanquin jamæs ;

Ar Memorare pehini so en fin ar c’hantic-ma a so un oræson miraculus.

evel ma lenner en buez ar belec venerabl an tad Bernard a Baris [65], pehini he recommande d’ar bec’herien evit goulen ho c’honversion dre intercession ar Verc’hes, hac en deveus rapportet couls hac an escop santel an Autrou de Bellai [66], penaus sant Frances de Sales lavare bemdez gant un devotion vras ar memes oræson-ma hac he recommande ive d’ar re-all, chetu-hi ama’ta en latin hac en brezonnec.

O peguen douç eo ar sonjeson
E deveus un ene bemdez,
Pehini so tomet e c’halon
Ouz Mam Doue dre garantez !
Varlerc’h Jesus e caran Mari
Hac e rin va flijadurez
O servija hac oc’h enori
Ur Verc’hes epad va buez ;
Eûrus eo nep a so e speret
O sonjal ato er Verc’hes :
Eûrus nep en deus-hi quemeret
Evit he vam hac he vestres.
Erguis-se’ta me vezo eürus,
Rac da j[a]mæs [67], ô va Itron,
E talc’hot goude ho map Jesus,
Ar plaç huela em c’halon ;
C’houi vezo enni ar rouanez,
Hac ho map Jesus ar roue ;
En souveren, c’houi souverenes,
A zispozo ac’hanon-me.
Pa v’e[n] [68] enep an ifern savet,
Ne gollin quet an esperanç
Am eus da veza dreizoc’h salvet
Moyenant ar berseveranç :
Rac-se’ta, Guerc’hes, me ho supli
Procurit ma perseverin
En servij Doue hac hoc’h hini,
Hac ho caret ma varvin.

Memorare, o piissima Virgo Maria ! non esse auditum à sæculo quemquam ad tua currentem præsidia, tua implorantem auxilia, tua petentem suffra-

O Guerc’hes Vari leun a druez,
Ho pezet memor, me ho ped,
Penaus biscoaz den en he vuez
N’en deveus guelet na clevet
Ho pise leset en abandon
Nicun a guement a deuje
D’en em adressi deoc’h a galon,
Daoust peguer bras pec’her vise.

Nan, ne deut jamæs da zilesel
Nep en em laca gant fizianç
Dindan ho protection santel,
Hac a c’houlen hoc’h assistanç
Er memes fizianç e teuan ivez,
O Guerc’hes, mam a[r] guerc’heset,
D’en em adressi d’ho madelez
Ha da gaout recours d’hoc’h bepret.
Oc’h huanada en ho pres«anç,
Evel ur pec’her bras ma’z oun,
(Evel pec’heres bras ma’z oun,)
En em bresantan gant reveranç
Da c’houlen dreizoc’h ar pardon :
Pa’z oc’h ar vam eus ar [go]ms [69] divin
Na zisprijit quet va c’homsou ;
Mæs o clevet favorabl ouzin,
Ma exaucit em izomou. Evellen bezet grêt.

gia, esse derelictum. Ego tali animatus confidentiâ, ad te Virgo, virginum Mater, curro ; ad te venio, coram te gemens peccator assisto. Noli, Mater Verbi, verba mea despicere ; sed audi propitia et exaudi.

Amen.


CANTIC VAR UN HOMAIJ

Pe offranç evït en em lacat dindan brotection ar Verc’hes sacr. Var an ton, Me ho salud, Merc[’]h a[n] [70] Tad eternel.

MAr desirit en em offr d’ar Verc’hes
D’he servija ouz he choas da vestres,
E reot dezi en presang he imaij
An offranç-ma, so galvet un homaij.
Pa gommancot en em rei’ta dezi,
Ar pez so mad d’he gouel da nevezi,
E leverrot dirazi humblamant
Ar c’homsou-ma evel pa ve presant.
GUerc’hes Vari, merc’h an Tad eternel,
Mam Jesus-Christ pried a Speret Santel,
Pa’z ê c’houi eo refuij ar bec’herien,
Me ho supli, clevit ous va feden,

Indin bras oun da zont en ho presanç,
Evit ober deoc’h, Guerc’hes, va offranç ;
Mæs ho touçder eo a zeu d’am sacha
Hac an desir am eus d’ho servija.
Varlerc’h Doue ha va Autrou Jesus,
Me offr d’ec’h-hu, Itron garantezus,
Ar pez ma’z oun, va c’horf ha va ene,
Ha mouvamant an eil hac eguile.
M’ho choas hirio evit va alvocades
Evit va raam, va itron, va mestres,
Ha quement tra so em possession
A roan deoc’h tout hep resvation.
Eus a vrema bete fin va bues,
Etre ho tivrec’h, Guerc’hes, mam a druez,
En em strincan eus a greis va c’halon ;
Plijet gueneoc’h caout merci ac’hanon.
Grit ma illin, Guerc’hes, me ho supli,
Diouz bolontez ho Map en em regli :
Mirit na raen, na gomsen, na sonjen
Jamæs netra enep he c’hourc’hemen.
Ur propos ferm a ran, Guerc’hes Vari,
Bemde c’houlou hep faut d’hoc’h enori,
D’hoc’h imita em oll actionou,
Ha da gaout deoc’h recours em izomou.
Me brocuro ma viot c’hoas caret
Gant ar re-all couls a guenen bepret ;
Ha nep em eus dezâ da gommandi,
Me empecho ne zeuint d’hoc’h offansi.
Nepret, Guerc’hes, nepret n’ho tilesin,
Bete’r maro d’ec’h-hu mad e telc’hin ;
Gant fizianç vras en ho protection
Em bezo deoc’h ato devotion.
Santes Mari, mam santel da Zoue,
Recommandit dirazan va ene,
Oc’h ma receo a vrema da viquen
Etouez an nombr eus ho servijerien.
Ma frezervit diouz goall occasion,
Grit ma faezin peb seurt tentation,

Ha me rin mez da Satan maleürus,
Hoc’h eus he benn flastret quer glorius.
Obtenit d’in abondanç a c’hraçou,
Evit gallout trec’hi an oll viçou ;
Accordit d’in ho penediction,
Ma rin ganti erfat peb action.
O va itron, me ho pe[d] [71] dreist peb tra,
Pa em guelot em amser diveza,
Ma sicourit en heur eus va maro,
Ma’z in gueneoc’h da veuli Doue ato. Amen.



INSTRUCTION EVIT AR ROSERA.

PRofitapla fæçon a ouffac’h da choas evit en em recommandi d’ar Verc’hes ha d’he map Jesus assambles, eo en em acquita erfad eus a vreuriez ar rosera pehini so ur beden mental ba vocal, instituet gant sant Dominic en enor da Jesus-Christ ha d’he Vam santel, o recita pemzec digenes, da lavaret eo, pemzec gueich dec Ave, Maria, gant ur Pater araoc peb digenes, hac o vedita ar pemzec myster principal eus a vuez, hac a varo, hac a resurrection hor Salver hac he vam ar Verc’hes Vari.

Ar rosera-ma eus a bemzec digenez a so partajet en tri chapelet, ha peb hini anezo a gompren pemp digenes ha pemp myster, evel ma’z eo expliquet ama varlerc’h.

Ar c’henta so galvet ar chapelet a joa, abalamour d’ar joa a zigaças Map Doue er bed dre voyen he incarnation, pe veus a hini e vediteur ar mysteriou var bep digenes anezan. Lavaret vez ar chapelet a joa-ma evit goulen ar c’hraç d’ar bec’herien d’en em gonvertissa, abalamour ma vez ive ur joa bras en eê gant Doue hac he ælez o velet ur pec’her pe ur bec’heres epquen oc’h en em gonvertissa hac oc’h ober pinijen. An eil a so galvet ar chapelet a gueuz pe a souffranç, abalamouhr da gueuz ar Verc’hes var ar souffrançou [a] [72] bassion he Map, pere a gonsiderer var bep digenes anezan. He lavaret a reer evit obteni ur maro mad d’ar re so ivez en ho fassion prest da vont eus a vuez ar bed-ma. Erfin an trede so galvet ar chapelet a c’hloar, abalamour d’ar mysteriou a c’hloar eus a resurrection hor Salver hac ar Verc’hes, pere a vez consideret var bep digenes anezan : hac hen lavarer evit dilivranç an anaon eus ar purcator da vont da jouissa eus a c’hloar ar barados ive.

Daou seurt rosera so : ar c’henta eo an ordinal o recita pe[b] [73] sizun an tri chapelet anezan, hac o vont da gofes ha da gommunia, mar galler, bep sul quenta eus ar mis ha da goueliou eus ar vysteriou ar rosera hac oc’h assista er procession d’ar memes deiziou. An eil a so galvet ar rosera perpetuel, abalamour ma’z eus ur re-bennac perpetuelament ato da bep heur o lavaret ar rosera en enor d’ar Verc’hes, evit he enori var an douar da bep poent hep paoues, evel ma’z eo enoret en eê da bep poent ive gant an ælez bac ar sænt eûrus.

Chetu ama penaus en em lequer en breuriez ar rosera perpetuel. N’oc’h eus nemet lacaat hoc’h hano er plaç guen a velit ama varlerc’h ar guer-ma (me) ; hac er plaçou guen-all pere a velit goude, e lequeot an deiz hac an heur eus ar mis a guerrot da choas, hep en em oblija couscoude na dre vœu na dre bromessa ebet er fæçon-ma.

Me____________ a bropos gant graç Doue va Salver da lavaret, en he vrassa gloar hac en enor d’ar Verc’hes Vari he vam sacr, ur rosera antier bep bloaz d’an ________ devez eus a vis________ vardro________ heur diouz ar mintin (pe diouz an nôz) en quement ha ma illin.

Oræson abarz ar Rosera perpetuel.

GUerc’hes Vari, mam da Zoue, leun a c’hraç hac a drugarez, alvocades ar [b]ec’herien [74]ha consolation ar re affliget, exaucit ar pedennou a offr deoc’h ar vreudeur hac ar c’hoareset eus ar rosera evidon, hac acceptit ar rosera-ma ivez, a fell d’in da lavaret evit obteni ur guir chenjament a vuez d’ar bec’herien, ur maro mad d’ar re a so en ho fassion, hac un delivranç pront d’an anaon eus ar purcator.

Amen. Evelse beset græt.


CANTIC EVIT RECOMMANDI

Breuriez ar rosera, elec’h ma tesquer ar fæçon d’en em acquitta en hi erfat, evit enori ar Verc’hes santel hac he Map. Var ton Guers Santes Barba.

PEc’herien ha pec’hereset,
Mar fell deoc’h sur beza salvet,
En em adressit a galon
D’ar Verc’hes Vari hon itron,
Ur voyen an excellanta
D’he fidi, eo ar rosera,
Pehini so ur vreuriez,
Leun a c’hraç hac a santelez.
Hou-mâ so un devotion
A denn mil benediction
Var nep en em acquit enni
Dre voyen ar Verc’hes Vari.
Gant an ilis eo approuvet,
Ur veich bep bloaz solenniset
D’ar c’henta sul a vis Here,
Oc’h he recommandi dre-se.
Ar pez ne deveus accordet
Da zevotion all ebet,

Nemet epquen d’ar rosera
Evit disquez eo ar gaera.
Rac-se ho deveus ar babet
Ouz ar vreuriez-ma staguet
Abondanç a [b]rivilejou [75],
Ha nombr bras a induljançou.
Cals anezo a c’hounesot
Quellies gueich ma leverrot
En stad a c’hraç ur rosera
Pe a[n] drederen anezâ.
Rac-se mar quirit ho profit,
Er vreuriez en em liquit,
Hac en em acquitit enni
Evit hep pres ha nep sourci.
Lavaret a rer assambles
En meur a di un digenes,
Pe ur chapelet daou-anter
Bemnoz abars ma reposer.
Ur c’hustum a so quer meulabl
Ha da Zoue quen agreabl,

A ra ma couez cals a c’hraçou
Var an evelep famillou.
Un hanter-chapelet bemdez
A ra en spaç a c’huec’h devez
Ur rosera ; hac e cbom quit
Ar sul da un all, mar quirit.
Ur cbapelet bep sadornvez,
Hac ur chapetet bep sulvez,
Gant ur digenez bep pemp dez,
A ra ur rosera ivez.
Choasït ar fæçon a guerrot,
Gant peb-hini ec’h acquitot,
Hac e tennot, hep mar ebet,
Graç vad ar Verches ben-

niguet.
Rac-se bep sizun d’ar Verc’hes
Offrit teir gueich pemp digenes,
Pere a ra tri chapelet
Hac a so evellen galvet :
Ar c’henta a joa, an eil a gueuz,
An drede a c’hloar, evel m’en deus
Sant Dominic instituet
En enor da Rouanez ar bed.
En digenes ez eus ive
Ur Bater araoc dec Ave,
Hac o commanç ar chapelet,
E vez ar Credo lavaret
Brema ez ann da ziscleria
Oll mysteriou ar rosera,
Evit enno ma veditot,
Ho chapelet pa recitot.


CANTIC VAR MYSTERIOU AR ROSERA,

Pre eo profitabl bras da vedita, endra vezer oc’h he lavaret, peguement bennac couscoude na dê quet necesser absolumant gouzout ar mysteriou-ma evit en em acquita ar vreuries.

Mysteriou ar Chapelet a joa.
Var an ton : Selaouit oll guitibunan.

AR rosera ve commancet
Dre’r chapelet a joa hanvet ;

Bep digenes e lavarimp,
Var ur myster he veditimp.

1. Sonjomp d’ar c’henta digenes
Er joa e devoe ar Verc’hes,
Pa oe gant an æl saludet
Da veza mam Salver ar bet.
2. Sonjomp d’an eil devotamant
En he joa ha contantamant
Pa saludas Elisabeth
A zougue sant Ian venniguet.
3. Sonjomp d’an drede digenes
En contantamant ar Verc’hes

Pa c’hanas he Map quer meurbet
En ur c’hraou etouez al loenet.
4. D’ar pevare, pa en rentas
En templ santel d’ar belec bras,
Evit ma vije presantet
Da Zoue he dad, crouer ar bed.
5. D’ar pempet, meditomp ar joa
E devoe an Itron Varia
P’her c’hafas en templ aseset
O tisput ouz an doctoret.

Mysteriou ar Chapelet a gueuz.
Var ton : Vexilla Regis prodeunt.

SOnjal a raïmp o lavaret
Ar chapelet a gueuz galvet,
En queuz ar Verc’hes truezus,
Hac en poaniou he Map Jesus.
1. Guelomp d’ar c’henta digenes
Jesus er jardin Olives,
Beuset en ur c’houesen a c’hoad,
Prosternet o pidi he Dad.
2. Sonjomp dan eil e oe freuset

He gorf santel gant toliou foet ;
Adal ar pen betec an troad
Ne doa nemet gouli ha goad.
3. Sonjomp d’an drede e oe toullet
He ben gant spern hir ha calet
Antreet enna bete’n empenn,
Ha grêt eguis ur gurunen.
4. Consideromp d’ar pevare.
Peguement a boan en devoe

O to[u]guen ur groas var adre
Var ar gouliou eus he guein.
5. Sonjomp d’ar pempet er maro

Hac an oll tourmanchou garo
A souffras tachet ouz ar groas
Dirac he Vam quer glac’haret.

Mysteriou ar Chapelet a c’hloar.
Var ton : O Filii et Filiæ.

EVit echui ar rosera,
Canomp d’an Itron Varia
Ar mysteriou a c’hloar brema. Meulomp Doue.
Meulomp Jesus, meulomp Mari dre’r rosera.
1. Sonjomp da guenta er c’hloar vras
A Jesus pa ressuscitas
E tri dez goude ma varvas. Meulomp etc.
2. D’an eil pa bignas en êvou
Jesus Map Doue hon Autrou,
Leun a c’hloar hac a driomphou. Meulomp etc.
3. D’an drede, var an ebestel
Couls a var ar Verc’hes fidel
Pa deuas ar Speret Santel. Meulomp etc.
4. D’ar pevare, en eê pa oe
Diguemeret corf hac ene
Ar Verc’hes sacr mam da Zoue. Meulomp etc.
5. D'ar pempet, pa oe curunet
Er barados gant an Dreindet
An Rouanez eus an oll bed. Meulomp etc.
Meulomp Jesus, meulomp Mari dre’r rosera.
Amen.

----
AN DEVOTION
d’an æl-gardien.

Cantic var ar fæçon da enori hon Æl-mad ha da vezan devot dezan, epit he angaji da gaout mui a sourci ac’hanomp. Var an ton : Br[eiz][76]-Izel mam ar Sænt.

DOue’n deus ordrenet d’he Ælez hon diouall,
Evit en hon henchou hor miret ouz peb goall ;
Oll int servijerien, o veza digacet
Evit sicour an den da vont d’an eürusdet.
Hon Ælez-gardien, evit obeissa
Da Zoue, gant joa bras a zeu d’hon assista ;
Ha mar hor bez dezo un guir devotion,
Her graïnt certenamant gant mui a affection.
Ouspen an historiou, ar scritur so carguet
Eus ar faveuriou bras ho deus gret da naouspet,
Rac ma’z oant sourcius d’ho enori ato,
Ha da c’houlen sicour en ho izom outo.
Rac-se, m’en assur deoc’h, mar pratiquit erfad
An devotion-ma en andret hoc’h Æl mad,
Ne gollot quet ho poan : gant laouenediguez
E quemerro sourci eus ho silvidiguez.
Selaouit ar fæçon da renta ho tever,
Ha da veza devot dezan en peb amser;
Sonjit enna alies evit he respeti,
Evit he imita hac evit he bidi.
Bep mintin ho pêt sonj, pa zeut da zihuna,
En deus bet ar sourci hed an nôz d’ho peilla,
Evit ho preservi diouz peb goall accidanr,
Ha diouz an attacou a-berz an erouant.
Pa viot o sevel hac oc’h en em visca,
Sonjit e sell ouzoc’h : bezit modest eta.
Pa reot oræson, pedit-en ma offro
Da Zoue ho peden, ha gueneoc'h ma pedo.

Abars mont en nep leac’h, pa sortiit-eus ho ti
Pedit-en ac’hanoc’h da gaout cals a sourci,
Ha goulennit outan gant guir humilite
Cusul ha sclerijen en peb difficulte.
Goulennit he sicour, mar ho pe nep affer
Ouz nicun hac e ve diez da ambreguer,
Evit m’en em lacaï gant Æl-mad an den—se
Da zouçat he humor, m’en em c’hreot guell a se.
Pa son an horolaij, ar Verc’hes saludit,
Hac evellen d’hoc’h Æl en em recommandit :
Æl Doue, ho pet sourci ac’hanon-me brema
Hac en heur ar maro, pa’z inn eus ar bed ma.

Peautramant
en latin
Angele sancte Dei, sit tibi cura meî
Nunc et in horâ mortis meæ. Amen.

Da nôz na vanquit quet oc’h he drugarecât
Da veza rentet deoc’h en deiz-se servij mad :
Pedit-en d’ho tiouall ivez epad an nôz
Diouz pec’het [h]]a peb goall abarz mont da repos.
D’ar fin liquit evez na rac’h en he bresanç
Nep seurt dishonestis ha nep seurt disolanç :
Tec’hit dious ar pec’het, ha n’em bellaït ouspen
Diouz goall compagnunez evel dious ar vocen.
Rac mar hen disprisac’h gant he aliou-mad,
Un test ve en hoc’h enep, eleac’h un alvocad,
Hac e ve mall ganta ec’h errue ho maro ,
Evit beza delivr da vont divar ho tro.
Rac-se grit ar voyen d’he lacat d’ho caret,
Evit ho chom gueneoc’h na enouo nepret,
Hac epad ho puez hac en heur ar maro ,
Ec’h ellit a dra sur cridi ho sicouro. .
Choasit certen amser evit deza disqouez
Mui a zevotion ha mui a garantez :
Bep meurz enorit-en, pe dre an alusen,
Pe dre ar chapelet, pe dre an oferen.
D’an deiz ma oac’h ganet, pa oe roet d’hoc’h neuse,
Ha d’he c’houel celebret an eil dez a Here,
Grit dezan ul lit bras, enor a meuleudi,
O cofes ho pec’het hac o sacramanti.

Mad ve deoc’h lavaret nao Fater hac Ave
En enor an nao c’heur a Ælez en deiz-se ;
Hor Salver en deus bet revelet he-unan (in vitâ ipsius)
Da santes Mectilda [77] an devotion-man.
D’an deiz ma oe ganet, en gloar d’Æl-Gardièn,
E custume bep bloaz distribui d’ar beorien
Quellies a bistol hac a vloaz en devoa
Charles-Emmanuel, un Duc vras a Savoa [78].
He imita ellit ive diouz ho moyen ,
O tistribui bep bloaz en deiz-se d’ar beorien
Quellies tam bara, pe liard, pe vennec,
Evel a vloaz a so abarz oc’h bet ganet.
Peautramant quellies a veich o repeti
Oræson an Æl-mad, an Angele Dei ;
Pe o poquen d’an douar quellies gant regret
Da veza bet disent hac ien en he andret.
Evit m’en em rentot dîn eus he garantez,
Ha ma hoc’h assisto gant mui a volontez,
Bezit henvel outan dre’n imitation
Eus he oll vertuziou ha dre’n devotion.
Ne baoues o sonjal en Doue gant respet,
Continuellamant ema oc’h he garet;
Ha c’houi, sonjit enna lies a veich ive,
O lavaret deza : Me ho car, ma Doue.
Hoc’h Æl-mad en deveus un obeissanç vras
Da volontez Doue pa blij ganta he gaç ;
Rac-se’ta bezit pront ouz Doue da senti,
Hac ouz nep en deveus varnoc’h da gommandi.
Dre an humilite ar c’hraç en deveus miret
Ha gloar ar barados en deveus meritet ;
Eleac’h ma’z ê Satan dre ar superbite
Condaounet d’an ifern hed an eternite.
Mar beac’h ive superb, faeus hac arrogant,
Ez eac’h certen da goll couls hac an erouant ;
Ret eo’ta e veac’h humbl, mar fell deoc’h da viquen
Beza eiirus en eê gant hoc’h Æl-Gardien.
Bezit douz ha pæsibl en quêver ho nessa,

O soufr he zeffotou hac oc’h he assista ;
Hoc’h Æl asouffr ho re, hac hoc’h assist bepret ;
Peguen ingrad bennac e veac’h en he andret.
Evel d’han bezit chast en hoc’h actionou ,
Hac en hoc’h oll gomsou hac oll sonjesonou,
Un horrol bras en deus ouz al lubricite,
Rac ma’z eo an Ælez memes ar burete.
Evit derc’hel memor eus an devotion,
Ar fizians, an enor, an imitation,
En quêver hoc’h Æl mad, deza ec’h adressot
Bemdez ar beden-ma liessa ma ellot.

ANgele Dei, qui custos es meî, me tibi commissum pietate supernâ hodiè illumina, custodi rege et guberna Amen.

ÆL Doue, pa’z oc’h d’in
Gardien deputet
Dre he vadelez divin,
Diouz peb droug d’am miret,
Scleraït va speret,
Diouallit va c’halon,
Ma gouarnit bepret
Gant sourci ac’hanon.
Evellen bezet grêt.

Oræson evit an deiz ma oemp ganet, hac evit peb meurz a hed ar bloaz, da drugarecât Doue da veza digacet deomp hon Æl-mad, ha da drugarecât ivez hon Æl-mad eus he oll madelez en hon andret, och he bidi d’he c’hontinui bepret, hac o protesti beza fideloc’h da senti outa hivisiquen. Var ton guers Theophilus.

GRaçou deoc’h, va Doue , da veza digacet
Eus ho palæs ur prins da chom guenê bepret,
Da veza d’in cusul, difenner, alvocat,
D’am pellat diouz an droug ha d’am douguen d’ar mad.
Me ho trugareca ive, c’houi, va Æ1 quer,
Eus an oll madelez hoc’h eus bet em c’hêver;
Mez am eus o sonjal em dizanaoudeguez
En hoc’h andret, siouaz, hac em lesireguez.

Hoguen me a brotest e vezin fideloc’h
Da heul hoch aliou gant graç Doue pelloc’h ;
Rac-se, me ho supli, perseverit ato
Da rei d’in assistanç, dreist peb tra er maro.
Meuli a ran Done da veza roet c’hraç
Deoc’h ha d’an Ælez all d’he velet faç-ouz-faç ;
Pedit hi d’he veuli gueneoc’h evidon-me,
Ha da brocuri d’in mont d’he velet ive. Amen.

Ar fæçon da recita chapelet an Æl-mad, eus a pehini e comser er chantic diaraoc, eo lavaret ar Gredo var ar groas ha teir Pater en enor d’an Dreindet gant teir Ave, Maria, en enor d’ar Verc’hes, var an teir greunen a so goude ar groas ; ha pelloc’h lavaret ar Gloria Patri var bep greunen vrasa so araoc peb dijenes evit trugarecat Doue eus ar graçou en deveus great d’hon Æl-mad ha deomp hon-unan dre he voyen ; ha var peb hini eus an dec greunen vian lavaret an Angele Dei, peautramant ar c’homsou-ma en brezonec pe en latin, pere a so er c’hantic diaraoc.

Æl Doue, ho pêt sourci ac’hanon-me brema.
Hac en heur ar maro pa’z inn eus ar bed-ma.
Evellen bezet grêt.




AN DEVOTION D’AR SÆNT.


cantic evit recommandi

An Devotion en andret ar Sænt, ispicial sant Joseph, ar Sant pe ar Santes ma touguer he hano, hac en andret ar Patron eus ar Barres hac eus an Escopti. Var ton an Tad Honore.

REt ê pidi ar sænt ba sænteset,
Rac ma’z int cals da Zoue mignonet,

Ha rac ma ell ho intercession
Procuri deomp he venediction.

P’ho deus quement c’hallout en êvou,
Recommandomp dezo hon eneou,
M’hor sicourint da vont d’an eürusdet
Ho deus brema eno acquisitet.
Varlerc’h Mari ar verc’hes, mam Jesus,
Hac hon Æl mad hac hor paëron eürus,
Dreist ar sænt all e tleomp gant peb sourci
Da sant Joseph en em recommandi.
Pa’z oa Joseph da Jesus tad maguer,
Ha pried dîn d’ar Verc’hes he vam guer ;
Ret ê en defe ur c’hredit bras ive
Da obteni graçou digant Doue.
Pa c’houlenne ar santes Theresa
Nicun sicour en he izom brassa,
Da sant Joseph en adresse bepret,
ha dre he voyen ec’h obtene he requet.
Rac-se hon bezet recours dezan nôz deiz,
Oc’h esperout dreizan peb graç gant feiz ;
Ne vezo quet collet deomp he bidi,

P’en deus gallout ha c’hoant d’hor soulaji.
Goude-se c’hoas d’ar sant pe d’ar santes
Pehini so galvet en hor parres,
E tleomp bemdez en em recommandi ,
Couls ha d’ar sant patron an escopti.
Hor sant patron a so roet gant Doue
Da servijout deomp en teir galite,
Evit exempl, ha tad hac alvocad,.
Ma procuro en peb fæçon hor mad.
Evel ezempl eo ret ho imita
Er vertuziou a dleomp da bratica ;
O veza chast, douç, humbl ha patiant,
Diouz ma’z oa-en bet er vuez presant.
Evel un tad quer mad en hon andret,
E tleomp ive gant fizianç he garet,
Hac ezposi dezan hon defotou,
M’hon assisto en hon oll izomou.
Dirac Doue pa’z ê hon alvocad,
Hon dever eo he suplia er vad

Da c’houlen deomp diganta he c’hraçou
Hac ar pardon eus an oll offançou.
Pelloc’h eta gant guir devotion

En em lequeomp dindan protection
Ar sænt eürus hac an ælez santel,
Ma’z aïmp ganto d’ar vuez eternel.


CANTIC VAR UN ORÆSON DEVOT,

D’an oll sænt, pehini a ve mad da lavaret alies, ispicial da vouel an oll sænt evit ho enori assambles, particulieramant ar re ma hon eus un devotion particulier dezo ; hac evit ho fidi oll da obteni deomp ar graçou pe veus a re hon eus izom, hac un finvez eürus. Var an ear gallec : Que veux-je en récompense ?

ME ho salud gant respet
Oll sænt hac oll sæteset,
Ha c’houi Ælez eürus,
A so breman o repos
Er c’hloar eus ar barados,
Assambles gant Jesus.
C’houi so brema o velet
An tri ferson an Dreindet
En un Doue hepmuiquen,
Ha gant ar Verc’hes Vari
Ne cessot oc’h he veuli
En eê da virviquen.
Dreist ar re-all, ô Guerc’hes,
Va itron ha va mestres,
C’houi eo a saludan ;
Pa’z oc’h hon alvocades
Ha mam da Zoue memes,
Enoc’h en em fizian.
Ha c’houi, va Æl-Gardien,

A so bepret em c’hichen,
Me ho salud goude ;
Digacet oc’h d’am sicour
Ouz Satan hon adversour
Gant providanç Doue.
O sant Joseph, tad maguer
Da Jesus-Christ hor Salver
Ha pried da Vari,
Gant fizianç en ho merit
Quercouls hac en ho credit,
E teuan d’hoc’h enori.
Ouzpen a greis va c’halon
Hoc’h enoran, va faëron
Ha va maërones quer ;
Ha pa zougan hoc’h hano,
M’esper e viot ato
Favorabl em c’hêver.
D’ar fin gant humilite
C’houi a saludan ive,
Patron an escopti,

Ha c’houi patron ar barres,
Ha quement sant ha santes
M’oun custum d’ho pidi
Gueneoc’h e rentan graçou
D’hor C’hrouer hac hon Autrou,
Rac m’en deus ho [ch]oaset [79]
Da enori da viquen
He vajeste souveren
Ebars [e] [80] joaüsdet.
Epad an eternite
Meulet ra vezo Doue
Eus an oll faveuriou
En deveus deoc’h accordet,
Hac eus an oll eurusdet
A ro deoc’h en êvou.
Brema’ta me ho supli,
Oc’h en em recommandi
Bepret d’ho madelez,
Bezit d’in alvocadet
En eê dirac an Dreindet,
Oll sænt hac oll elez.
Dirac Jesus va Doue
C’houi hoc’h eus autorite
Hac a vezo clevet ;
Ar c’hraç hac an donæson
A c’houlennot evidon,
A vezo accordet.
Obteni d’in da guenta,
Beza pardonet ganta
Eus va oll bec’hejou,
Hac ar c^hraç d’hoc’h imita
En dra vezin er bed-ma,

En hoc’h oll vertusiou.
D’an eil, beza patiant
En peb inconveniant,
Ma c’hillin anduri
A bep seurt affliction
Gant guir resination,
Hep jamæs murmuri.
D’an drede, dont d’he garet
Gant ur garantez barfet,
Ma vezo facil d’in
Trec’hit ar bed milliguet,
Ar c’hic hac an drouc-speret,
Ha ma perseverin.
Pa finissin va buez,
Grit ma sello a drues
Ouzin em zremenvan,
Ha ma rentin va ene
Etre daouarn va Doue
Gant peoc’h ha reposvan.
Pa vezin ispicial
Presantet d’an tribunal
A justiç va barner,
Pedit-en, me ho supli,
Dre verit he bemp gouli,
M’e[m] [81] barno gant douçder.
Ma hellin beza ivez
Recevet en ho touez
En gloar ar barados,
Evit eno da jamæs
Meuli gueneoc’h assambles
Va Doue gant repos.
Amen.

----
AN DEVOTION
EVIT AN ANAON-VAD
ha reflexion var ar finvezou diveza.

Cantic var ar c’hlemmou eus an amaon er purcator, o c’houlen sicour ouzomp hac o tiscleria deomp pe en fæçon e c’hellomp ho sicour. Var an ton : Ha den a vezo quer calet ?

C’Houi, tud devot, ho pêt memor
Eus an anaon er purcator :
Clevit ar c’hri hac ar c’hlemmou
A reont a greis ar flammou,
Eleac’h ma emaïnt o c’houlen
Sicour digueneoc’h evellen.
O ! ma ouffac’h petra souffromp
Ho pe cals a druez ouzomp :
Andurin a reomp un tourmant
A dremen hoc’h entendamant :
Siouas ! hon dilesel a rit ;
En han Doue, hor sicourit.
Tourmanchou an oll verzerien
Ha re an oll torfetourien
So evel plijadureziou
En comparæson d’hor poaniou.
O veza en tân o tevi,
E languissomp gant an enoui
Ha gant un desir ar brassa
Eus hon Doue da jouissa.
C’houi mignonet ha c’houi querent,
Bugale a garemp quement,
Allas ! ho pêt ouzomp truez,
Ha selaouit ouz hor mouez.
C’houi so en laouenidiguez,
Ha ni so en tristidiguez ;

Siouas ! hon dilesel a rit ; en han Doue, hor sicourit.

C’houi guemer hoc’h esamanchou,
Endra ma omp-ni en tourmanchou.
Penaus ez oc’h-hu quen ingrad
Da lesel ho mam hac ho tad
Queit amser en tân da jeina,
Hep lacat ho poan d’ho zenna,
Ho preudeur omp, ho c’hoareset,
Ho querent hac ho mignonet :
Oll ez omp memprou d’hor Salver,
Grit trugarezus en hor quenver.
Roït evidomp alusennou ,
Iunit ha grit forz pedennou,
Tostaït ouz ar gommunion.
Goude ur guir gonfession.
Livirit goude ho repas,
Ha pa son ar c’hleïer ar glas,
Ha pa dremenit an Ilis,
Ur Pater pe De profundis.
Ne deus moyen quen puissant
D’hon dilivra en un instant,
Evel ma’z eo an oferen,
Offrit-hi d’hor mestr souveren.
Siouas ! hon dilesel a rit;
En han Doue, hor sicourit.

Siouas ! hon dilesel a rit ; en han Doue, hor sicourit.

Peden evit an Anaon-vad da hep poent.

Pie Jesu, Domine, dona eis requiem sempiternam.

Amen.

Plijet gueneoc’h, Autrou Jesus,
Pa’z oc’h meurbet trugarezus,
Dilivra dre ho passion
An anaon-vad eus ho frison ;
Roït dezo en ho parados
Un eternite a repos.
Evellen bezet gret.

----
CANTIC VAR AR PROS

Dies iræ, dies illa, pehini a vez canet en Ilis da Ofiç an anaon, hac a so ivez excellant evit en em recommandi d’an drugarez a Zoue var benn an deiz terrubl eus ar varn. Mad ve deoc’h he lavaret alies , ispicial pa’z it da gofes ha pa assistit en oferen an anaon. Var ton : Pec’her vil pell bras obstinet.

D’An deis bras, d’an deiz a goler
Pa’z aïmp oll dirac hor barner,
E vezo devet ar bed-ma,
Test ê David gant Sibilla.

DIes iræ, dies ilia solvet sæclum in favillâ, teste David cum Sybillâ.

Pebes spont a vezo neuse,
Pa deuiô ar barner terrubl-se,
Da examina gant rigueur
Quement en deus grêt ar pec’heur.

Quantus tremor est futurus, quando judex est venturus, cuncta strictè discussurus.

Un drompill a vezo clevet
Partout dre bevar c’horn ar bed,
Evit dastum en general
An oll dirac an tribunal.

Tuba mirum spargens sonum per sepulcra regionum, coget omnes antè thronum.

Ar maro a vezo spontet
Couls hac an natur, o velet
Ar bed oll o ressuscita
Da gaout ho setanç diveza.

Mors stupebit et natura, cùm resurget creatura judicanti responsura.

Eul levr a vezo digoret
Eleac’h ma vezo comprenet
Quement a fournisso matier
Evit barn ar bed, d’ar barner.

Liber scriptus proferetur, in quo totum continetur, undè mundus judicetur.

Evel ma vezo asezet,
E vellot oll an traou cuzet ;
Ne vano drouc an distera
Na vezo venjet aneza.

Judex ergò cùm sedebit, quidquid latet apparebit, nil inultum remanebit.

Allas ! petra livirin-me ?
Piou d’am sicour a bedin-me ?
A-boan e cafo assuranç,

Quid sum miser tunc dicturus, quem patronum rogatu-

rus, cùm vix justus sit securus ?

Ar justa den en he bresanç.

Rex tremendæ majestatis, qui salvandos salvas gratis, salva me, fons pietatis.

O roue leun a vajeste,
M’ho ped, sauveteit va ene,
Pa’z oc’h ar feunteun a druez
A offr d’an oll silvidiguez.

Recordare, Jesu pie, quod sum causa tuæ viæ, ne me perdas illâ die.

Ho pet memor, ô va Jesus,
Ez on bet caus d’ar veich poanius
Hoc’h eus bet gret evidon-me,
Ha n’am c’hollit quet en deiz-se.

Quærens me sedisti lassus, redemisti crucem passus ; tantus labor non sit cassus.

Asezet oc’h bet gant squisder
Oc’h va c’hlasq me, ô va Salver !
En ur groas och eus va frenet ;
Ur seurt poan na vêt quet collet.

Juste judex ultionis, donum fac remissionis, antè diem rationis.

O barner just, list ar vanjanç
Ha pardonit d’in va offanç
Abarz an deiz melconius
Da renta ar gont rigolius.

Ingemisco tanquàm reus, culpâ rubet vultus meus, supplicanti parce, Deus.

Coupabl oun, m’er goer, va Doue ;
Hoguen queuz am eus em ene,
O ruzia gant queuz d’am pe-c’het:
Pardonit-en d’in, me ho ped.

Qui Mariam absolvisti, et latronem exaudisti, mihi quoque spem dedisti.

Madelen hoc’h eus absolvet,
Al laer deou hoc’h eus exaucet,
Rac se’ta me am eus esper
Em [82] c’hleffot ive, va Salver

Preces meæ non sunt dignæ, sed tu bonus fac benignè, ne perenni cremer igne.

Indin oun e c’hleffac’h ouzin,
Mæs dre ho madelez divin
Mirit ne d’inn, me ho supli,
D’an tân eternel da lesqui

Inter oves locum præsta, et ab hœdis me sequestra, statuens in parte dextrâ.

Ma dispartiit diouz ar bouc’het,
An tu cleiz deoc’h neuse rentet,
Oc’h ma placi en tu deou,
Etouez ho tenvet, va Autrou.

Confutatis male-

Ha pa ho pezo condaounet
D’ar flammou an dud milliguet,

Ma galvit d’ho rouantelez,
Gant ar re benniguet ivez.

dictis, flammis acribus abdictis, voca me cum benedictis.

Dirazoc’h en em brosternet,
Va c’halon casi brusunet,
Deoc’h, o va Jesus, a vreman
Va finvez a recommandan.

Oro supplex et acclinis, cor contritum quasi cinis, gere curam mei finis.

O dervez trist ha deplorabl !
Eleac’h ma tle an den coupabl
Ressuscita eus he ludu,
Da veza barnet gueneoc’h-hu.

Lacrymosa dies illa, quâ resurget ex favillâ,

Pardonit en’ta, va Doue,
Hor pardonit var ben neuse,
Evit ma c’hallimp gant fizianç
Comparissa en ho presanç.

Judicandus homo reus : huic ergò parce, Deus,

O Jesus leun a drugarez,
Ouz an anaon ho pêt truez ;
Roït dezo en ho parados,
Un efernite a repos. Amen.

Pie Jesu, Domine, dona eis requiem.

Amen.



CANTIC VAR UN ORÆSON

D’ar Verc’hes glorius Vari evit an anaon eus ar burcator, hac a vez mad lavaret en Oferen an anaon ive. Var ton guers an Itron Vari-a-Druez.

O Mari ! mam da Jesus,
Ho pêt compassion
Ouz an tourmanchou grevus
A souffr an anaon,
Er purcator languisset,
En creis an tân grizies
Ez int estranj punisset ;
Grit ma teuint prest ermes.

O Maria languentibus in purgatorio, Qui purgantur ardore nimio, et torquentur gravi supplicio, Subveniat tua compassio.

O Mari ! feunteun gomun
Hor goalc’h diouz ar pec’het,
Hac hep disprisout nicun,

O Maria ! fons es patens, qui culpas abluis , Omnes sa-

nas, ei nullum respuis, Manum tuam extende mortuis, Qui sub pœnis languent continuis.

A ro d’an oll iec’het,
Astennit ho torn santel
Da rei soulajmant
D’ar re so continuel
O foan hac o zourmant.

O Maria ! ad te, pia, suspirant mortui, Cupientes de pœnis erui, Et adesse tuo conspectui, Et gaudiis æternis perfrui.

O Mari trugarezus !
Digueneoc’h e c’hortos
An anaon hirvoudus
M’ho zennot da repos,
C’hoant bras ho deus ac’hanoc’h
Da gaout timad ar guel,
Ha da jouissa pelloc’h
Eus ar joa eternel.

O Maria ! clavis David, quæ cœlum aperis, Nunc beata succurre miseris, Qui tormentis torquentur asperis, duc eos de domo carceris.

O Mari, alc’houez David !
A zigor an êvou,
Brema davedoc’h galvit
Ar gueiz ma an eneou,
Pere a so tourmantet
Dreist peb comparæson;
Grit ma vezint dilivret
Buhan eus ho frison.

O Maria ! lex justorum, norma credentium, Vera salus in te sperantium, Pro defunctis sit tibi studium Assiduè orare Filium.

O Mari ! c’houi eo lesen
An dud just ha santel,
C’houi eo ivez ar reglen
D’ar gristenien fidel ;
C’houi eo guir silvidiguez
Ar re a fizi enoc’h,
Rentit laouenidiguez
D’an anaon pelloc’h.
O Mari, mam benniguet !
Implijit ho studi
Evit ar re decedet,
Hep paoues da bidi
Ha da offr ho meritou
Dirac Jesus ho Map,
Ma quitaï eus ho dleou
An oll anaon-vad.

O Mari, mam a druez !
Rentit, ni bo supli,
D’ar re varo ar vuez,
Ma c’hallint ho meuli,
Hac o veza pardonet,
Ma’z aïnt dre ho moyen
Da repos ha da velet
Doue da virviquen. Amen.

O Maria ! benedicta, per tua merita, Te rogamus, mortuos suscita, Et dimittens eorum debita, Ad requiem sis eis semita.

Amen.


CANTIC VAR AR FINVEZOU DIVEZA

Eus an den, evit distaga hor chalon diouz ar bed-ma. Va’r ton ; Biron, Biron.

SOnjit, den abuset,
Sonjit en eternite,
C’houi pini so sujet
D’ar pec’het, d’ar vanite ;
Sonjit e rencot mervel
Ha quitaït ar bed-ma,
Pa zeuiô Doue d’ho quervel
Abarz nemeur ama.
Neuse gant cals a spont
En rencot apparissa
Da renta piz ho cont
D’ar barner rigourussa ;
Ur setanç a receffot
A vuez pe a varo,
Hac ar stad m’en em gueffot
Da jamæs a bado.
Nemet ur veich epquen
Ar barados ne goller ;
Eus an ifern biquen
En em denna ne aller ;
Hoguen barados collet,
Chetu tout eat da goll,
Ha barados gouneset,
Chetu gounezet oll.
Roet en deveus Doue

Ar choas d’hoc’h en assuranç
En eil pe’n eguile
Da ober ho temeuranç ;
En ifern p’e harados
E rencot chom ato
Da zevi pe da repos,
Goude souffr ar maro.
En traou-se ma sonjac’h,
E tillesac’h ar viçou,
Hac en em avissac’h
Da bratica’r vertuziou :
Eveziant vec’h da dec’het
Diouz peb occasion,
Da goueza en ho pec’het
Hac en dentation.
Couscoude oc’h quen dall,
Quen intourd, quen obstinet,
Na deus nemet traou-all
Oc’h occupi ho speret,
Eleac’h sonjal en affer
Eus ho silvidiguez,
Ha c’houi en quer bras danjer

Da vont da goll ivez.
Sauvet[e]it hoc’h ene,
Ha d’an ifern renoncit ;
Choasif abret an eê :
Liquit ho poan d’he c’honit
Dre’n œuvrou a drugarez,
Dre ar batiantet
Ha dre ur guir garantez
En andret Doue bepret.
Gonfessaït a galon
Ho pec’hejou tremenet,
Ha goulennit pardon
Anezo gant guir regret ;
Grit ar resolution
Gant couraij da drec’hi
Ar goall inclinaiion
So enoc’h da bec’hi.
Reglit guell ho puez,
Hep conta pell da veva,
Tremenit peb devez,
Evel pa ve ho tiveza ;
Distroït hoc’h affection
Diouz an traou tamporel,
Oc’h ober reflexion
Var an traou eternel.
Ar bed a dremeno,
C’houi a dremeno ive ;
An ifern a chomo
Epad an eternite :
An tourraant a so enna
Jamæs ne finisso,
Mæs plijadur ar bed-ma
Souden a baouezo.
Siouaz ! peguer bras eo
Follentez ar c’hrouadur
A c’hoas devi en veo
Evit dister blijadur,
Devi eternellamant

Assambles gant Satan,
Hep biquen soulajamant,
En ur guele a dân.
Peguer fur eo an den
A renonç d’an æsamant
Eus ar vuez monden,
O choas art diæsamant
Evit beza da jamæs
Gant Doue o repos,
Ha gant ar sænt assamblez
En joa ar barados.
Ar seurt-se n[’]o [d]eus [83] quet
A velconi[ ]o [84] vervel;
Dre ur fizianç vras meurbet
Da gaout ar vuez eterel
Hac en laouenidiguez
E vez neuse chenjet
Quement seurt tristidiguez
Ho deveus diouz ar bed.
Choas a ran, va Salver,
Em buez ar binijen,
Soufiir a rin gant dousder
Peb seurt poan hivisiquen ;
Mæs roït d’in an assistanç
Eus ho Speret Santel
Da drec’ni va inconstanç,
Ma vezin deoc’h fidel.
Renonç a ran d’ar c’hic,
D’ar bed ba d’an drouc-speret,
D’ar pec’hejou lubric
Ha d’an oll avarisdet,
Ma hellin en ho presanç,
Va Jesus, er maro
Apparissa gant fizianç
Ha mont gueneoc’h d’am bro.
Amen.

----
CANTIC VAR SANTIMANCHOU

Santez Theresa en quêver ar buez bresant hac an hini da zont, evit elumi en hor c’halon un desir bras da vont da velet Doue, diouz an exempl eus ar santes-ma. Var ton Guers ar Gananeen.

P’Eur, va Doue, vezo dilivret
Va ene diouz ar chadenou
Pere, siouaz, he dalc’h afflijet
Er c’horf-ma gant cals a boaniou ?
P’eur e teuin-me’ta da zilesel
Ur vuez leun a bep anquen
Evit mont d’ar vuez eternel
D’ho quelet-hu da virviquen ?
O buez hir, o buez poanius
Am eus et bed-ma da dremen !
Bannissamant meurbet anquenius,
P’eur e velin-me da dermen ?
P’eur e quelin-me o finissa ?
O beac’h enouus eus va buez !
Allas ne ran nemet languissa
En ur stad quen dîn a druez
Leun [eo] [85] ar bed a valinite,

Carguet eo [a] [86] fallagriez;
Ne deus enna nemet vanite,
Nemet poan ha trisridiguez; , .
Siouas, un danjer perpetuel
So enna da goll an ene,
Hac en ur bresel continuel
E ma un den ebarz ive.
O prison trist eus va c’horf-douar,
A zalc’h va ene chadenet,
Eleac’h ma edoun ato en glac’har,
Ato en aon, ato jeinet ;
P’eur e vezi-de’ta discaret,
Pe zigoret dre ar maro,
Evit ma ellin mont da garet
Ha da velet va Doue d’am bro ?
O va Jesus, leun a vadelez,
Plijet gueneoc’h clevet ouzin,
Oc’h ma zenna d’ho rouantelez,

Evit gueneoc’h’hu ma vezin ;
C’houi epquen eo a ell contanti
An oll desir eus va c’halon;
Ar bed ma nemet va zourmanti
Ne ra pelloc’h en peb fæçon.
N’em eus enna quen contantamant,
N’em eus quen satisfaction
Nemet o souffr peb diæsamant,
Peb poan ha peb affliction.
Evit plijout dec’h-hu, va Salver,
Ha disqouez deoc’h va c’harantez;
Pe vervel, pe fouffr da bep amser,
N’em eus ama quen volontez.
An horolaij o son pa glevan,
Ez oun consolet bras meurbet.
O sonjal eo ar vuez trist-man
Eus a guement-se diverret,
Hac e tinessa a[r] moment eürus
Ma esperan receo ar

c’hraç
Digant va Doue drugarezus
Da vont d’he velet faç-ouz-faç.
O barados ! demeuranç eürus
D’an ælez ha d’an dud fidel,
Gant hon Redamtor carantezus
Hac ar Verc’hes he Vam santel !
O pebes joa, pebes levenez
Eo epad an eternite
Beza en un seurt compagnunez !
N’em eus quen hast nemet da se.
Gant ar c’hoant, va Doue, d’ho quelet
En hoc’h eürusdet eternel ;
Ha gant an desir ma vec’h meulet,
E varvan en deffot mervel ;
Ma c’hassit gueneoc’h hivisiquen,
Evit ma c’hellin ho caret,
Hep aon ebet da veza biquen,
Va Doue, diouzoc’h separet.
Amen.

----
INSTRUCTION
var ar mysteriou

Hac an amseriou santel pere a vez solenniset en Ilis epad ar bloaz, evit disqui d’ar bobl ho zremen gant an intantion, an devotion hac ar profit a c’houlen hor mam santel an Ilis digant he bugale ar gristenien catholic.

Instruction general
Evit peb Sul ha peb Gouel berset epad ar bloas.

PEguement bennac na deus deiz ebet na dleffe ur c’hristen he dremen santelamant, oc’h en em absteni diouz ar pec’het hac oc’h ober œuvrou mad, ez ê couscoude oblijet da santifia gant un devotion particulier certen deiziou, pere en deus Doue reservet evita he-unan, pe e deveus an Ilis gourc’hemennet deomp da solennisa. An deiziou-ma eo ar suliou hac ar goueliou bers.

Ar sul pehini so galvet en latin deiz an Autrou, eo an devez en pehini e commanças Doue da groui ar bed, hac e ressuscitas hon Autrou Jesus-Christ. Cridi a reer ive penaus oe da sul e tisquennas ar Speret Santel var an ebestel d’ar Pantecost. An deiz-ma so solenniset gant ar gristenien en plaç ar sabat, da lavaret eo, ar sadorn, pehini a vese solenniset gant an Israelitet el lesen ancien, abalamour ma oa d’an deiz-se en devoa Doue reposet ha paoueset o groui ar bed universel, oc’h ober pehini en devoa impliet c’huec’h devez, peguement-bennac ma c’halfe he ober oll en ur momet.

Ar sul a so galvet ive un devez a repos, rac ma tleomp neuse paouez ha reposi diouz an occupationou tamporel, evit vaqui d’an occupationou spirituel, pere a apparchant ouz servij Doue. En commançamant ar gristenien her galver c’hoaz deiz ar bara, dre sujet ma en em assamble an disquibien hac ar grisrentien fidel en ur memes leac’h da derri ar bara, da lavaret ê, da gommunia bep sul ; quement-se eo a so represantet brema dre ar bara benniguet pehini a vez distribuet en ilis bep sul, hac a dleer da guemeret gant devotion evit communia spirituelamant, oc’h he zibri gant desir da receo corf Jesus-Christ.

Oblijet omp eta da santifia ar sul en anaoudegues da guenta en andret Doue an Tad, d’hor beza crouet ; d’an eil, en andret Doue an Map, d’hor beza prenet ; ha d’an drede, en andret ar Speret Santel, d’hor beza santifiet gant he c’hraç.

An Ilis e deveus cafet a propos oblija he bugale da santifia er memes fæçon certen deiziou-all er bloaz, pe deus a re darn a so evit enori ar mysteriou eus hon redamtion, ha darn all evit enori ar memor eus ar Verc’hes Vari hac eus ar sænt, hac an deiziou-se a so hanvet goueliou.

Santifia ar sul hac ar gouel ê ho zremen hac ho implija santelamant. Ar santification-se a gonsist en daou dra : da guenta, oc’h en em absteni diouz peb œuvr servil, [h]a [87] diouz peb labour ha peb occupation tamporel, a guement na vez quet necesser evit servij Doue hac evit mezur ar c’horf hac antreteni ar vuez. Ret eo ervat caout memor penaus eus an oll œuvrou servil ar servila hac ar voassa eo ar pec’het, pehini hon rent servijerien hac esclavet d’an ærouant ; ha peguen difennet bennac eo al labourat d’an deiziou santel-ma, ez ê c’hoes criminaloc’h, evel ma remerq sant Augustin, ho zremen en dançou, en divertissamanchou hac er c’hoariou libertin, eguet na ve ho implija el labour.

An eil tra eo en em santifia hon-unan hac en em burifia diouz hor pec’hejou, o tistrei ouz Doue dre ur guir binijen hac ur guir confession, mar en em guelomp en goall stad, oc’h en em occupi en pez a apparchant ouz servij Doue, hac en œuvrou a religion hac a zevotion.

Etre an œuvrou-se e deveus an Ilis choaset unan en particulier, pe da hini fal[v]e[s]et [88] dezi hon oblija dindan boan a bec’hi marvelamant, nemet un excus legitim hor be ; da c’housout eo, assista devotamant er sacrifiç divin eus an oferen. Hou-ma eo ar guenta hac an excellanta eus an oll œuvrou a reiigion. An Ilis oc’h ober deomp ar gourc’hemen-ma, ne deveus quet pretantet hon exanti eus an obligation pehini hon eus d’en em applica en deiziou santel ma d’an œuvrou all a religion hac a zevotion : un action santel epquen ne de quet aoualc’h evit santifia het-a-het an deiz, ha ne hell quet rei al liberte da dremen ar rest eus an devez en afferou tamporel nac en divertissamancbou, pa ne vent quet memes criminal na disagreabl da Zoue.

Ar gourc’hemen-ma da glevet an oferen d’an hevelep deiziou, a so bet great en un amser ma voa accompagnunequeet ar sacrifiç divin-se gant cals a bedennou, a instructionou, a lecturiou hac a oeuvrou-mad pere a zalc’he ar gristenien fidel en ilis un darn vras eus an deiz, hac evelse hen tremenet casi het-a-het oc’h assista en oferen, pehini a gomprene neuse cals a actionou santel hac a ceremoniou na gompren quet brema. Hoguen an intantion hac an urz eus an ilis eo hrema c’hoas ma vezo assidu he bugale da assista en oferen-bred, er pron hac en instructionou a vez great en ho farres d’an deiziou santel se : hac e c’houlen outo ive ma vezint sourcius da assista er gousperou bac er rest eus ar servij divin. En em abusi eo’ta dont d’en em gontanti da sul ha da vouel da assista en un oferen varblean epquen, ha fallout compren en assistanç-se an oll santincation eus ar sul hac ar gouel pehini so gourc’bemennet deomp. Obeissa a reer evit guir d’al liseren eus a courc’nemen an Ilis oc’h assista epquen en oferen da sul ha da vouel ; mæs en em gontanti da assista en un oferen varblean hepquen, hep ajoufi gant quement-se œuvr all ebet a religion hac a zevotion, evel a c’hoarvez gant cals a gristenien, an dra-se so control d’ar speret ha d’an intention eus an Ilis er gourc’hemen-se memes, ha disobeissa da gourc’hemennou all pere e deveus great, ouspen ma chomer er fæçon-se hep satisfia d’ar gourc’hemen a ra Doue da santifia ar sul het-a-het epad an deiz.

Rac-se’ta ho pezo sourci d’en em absteni da sul ha da vouel diouz peb pec’het, diouz peb labour hac occupation diffennet,ha diouz quement so control d’ar santification eus an deiziou santel-ma. Lacat a reot ho poan d’en em santifia hoc’h-unan oc’h en em burifia diouz ho pec’hejou dre ar gontrition, hac o tostaat ouz ar gonfession, mar en em santit en stad a bec’het marvel. En em renta a reot fidel hac assidu da assista gant attantion ha gant devotion en oferen-bret, er prôn, en instructionou, er sarmon hac er rest eus ar servij divin, pehini a vez celebret quent ha goude creisdeiz en hoc’h ilisou. Hac oc’h implija an darn-vuia eus an deiz en ezerciçou public-se pere a vez great en ilis, hac er praticou all a zevotion hac a garantez, ec’h ellot quemeret ivez un nebeudic amser bennac da recrei ho speret, da zisquiza ho corf diouz al labour hac ar fatig eus ar sizun, dre ur repos inoçant pe dre ur recreation hac a ve honest, hep rei goall exempl ebet da zen.

Ar sul o veza consacret particulieramant evit enori ar ressurection eus hor Salver, a ro leac’h da sant Ambroas da lavaret penaus e tleomp consideri peb stil a hed ar bloaz evel ar Sul-Phasq, hac a ra ive d’an Ilis lavaret an Angelus a-sao eus adelec ar sadorn da greisdeiz betec ar sul da nôz, en memor eus ar resurrection glorius-se, pe dre hini a savas hon Autrou eus ar bez da sul. Ha rac-se e lequeot ho poan da antren en speret an Ilis en deiz-se, hac o caout memor eus ar myster bras-se, pehini eo an errez eus hon esperanç da ressuscita ivs svit ar c’hloar unan an deiziou-ma ; e quemerrot ur gouraij nevez da souffr ha da vervel gant Jesus-Christ d’ho coall inclinationou ha d’an attaich ouz quement-se var an douar, evit beva ivez ha ren gantan eternellamant goude-se en he barados.

Er goueliou-ma celebr an Ilis ur myster-bennac enno e lequeot ho poan d’en em instrui varnezo diouz an instructionou a gueffot evito ama varlerc’h, ha da excita en hoc’h ene ar santimanchou a feiz a fizianç, a garantez hac a anaoudeguez-vad a c’houlen ar myster-se digueneoc’h. Hac ar goueliou pere a gonsacr an Ilis d’ar memor eus ar sænt, ec’h adorot Doue pehini so admirabl en he sænt, hen trugarequeot eus ar gracou bras en deveus bet great dezo, ho fedot da intercedi evidoc’h dirac Doue ; hac o consideri ho gloar, e quemerrot couraij hac ar resolution da imita en ho buez gant ar c’hraç a Zoue, ar pez a ellot hervez stad hac ho condition.


Instruction evit an Dour benniguet
Hac evit Procession Tro’r-Veret.

AN usaij eus an dour benniguet a so instituet gant an Ilis abaoue an ancienandet quenta. Intantion an Ilis oc’h institui an dour benniguet eo digaç deomp da vemor eus hor badiziant hac eus a voad Jesus-Christ pe gant hini omp goalc’het diouz hor pec’hejou ; ha rac-se quellies gueich ma quemeromp dour benniguet, e tleomp caout sonj penaus en de-veus Jesus-Christ hor goalc’het gant he voad, hac he drugarequaat eus ar c’hraç-se ; ha goude-se caout memor eus ar saë-venn pe ar burete eus hon ene pehini hon eus bet recevet en dour eus hor badiziant, o caout regret d’he beza souillet dre hor pec’hejou.

An dour benniguet, mar en implijomp gant devotion, en deveus ar vertuz da chasseal an drouc speret divar hon tro, da burifia an ear, da bellaat ar gurun hac an tempest, da effaci hor pec’hejou veniel, ha da denna varnomp ar venediction hac ar sicour a Zoue : chetu eno petra c’houlen an Ilis dre an oræsonou a lavar ar belec o venniguen an dour. Ar ræson p’evit hini e lequeer ive holen benniguet e mesq an dour-ma ; eo abalamour ma’z eo an holen ur zin hac ur represantation eus ar brudanç hac eus ar furnez, evel a lavar hor Salver, ha ma’z eo an dour ur sin hac ur represantation ive eus ar sclerder, eus ar simplicite hac eus ar burete. An Ilis eta a vesq an holen gant an dour o c’houlen ouz Doue evit ar re pere a guemer eus an dour-se, ma teuio ar Speret Santel da netaat ho eneou ha da brodui enno ar simplicite hac ar burete eus ar goulm, hac ar brudanç pe ar furnez eus ar serpant.

An dour benniguet a vez great bep sul , evit ma c’hallo ar gristenien fidel cass ganto anezan d’ho ziez, pa en em assamblont en ilis d’an deix-se. Neuse ivez ez a ar celebrant en dro diabarz an Ilis da deurel eus an dour benniguet-se dreist an dud quent an oferen-bred, evit ho furifia hac evit obteni dezo digant Doue ar c’hraç da assista devotamant er sacrifiç, hep beza troublet gant an ærevent pere a chasser divar ho zro gant an dour benniguet-se. Er memes amser e vez canet an Asperges gant ar Miserere meî, evit goulen ouz Doue misericord, hac evit he bidi da squilla var an eneou an dour eus he c’hraç, d’ho goalc’hi ha d’ho netaat diouz ho fec’hejou. Chetu eno pebez avantaij ho deveus ar re pere so sourcius d’en em gaout en ilis durant an Asperges ; ha chetu ive petra a goll ar re pere a chom da gauseal ha da varvaillat en dro d’an ilis d’ar memes poent, eleac’h en em gaout en ilis araoc an Asperges.

Lequeet a vez an dour benniguet-ma en antre eus an ilis er pincinou, evit rei da entent d’an dud pe gant purete a gonscianç e tleont antren ebarz evit beza dîn d’en em bresanti dirac Doue en he di ha da goms outan en ho fedennou. Abalamour da-se e tleont quemeret eus an dour benniguet-se da frota ouz ho zal en ur ober sin ar groas gant un act a gontrition, evit ma vezo agreabl ho fedennou da Zoue, o veza purifiet diouz ho fec’hejou dre ar voyen-se.

Chetu ama’ta pe da boent e tleomp implija deveus an dour benniguet : 1. diouz ar mintin pa savomp ; 2. diouz an nôz pa’z eomp da gousquet, o teurel anezan ive var hor guele, evit chasseal an ærevent, na zeuint quet da rei goall euvrou deomp en hor c’housq ; 3. pa antreomp en ilis ha memes en hon demeuranç, ha pa sortiomp emeas ; 4. pa gommançomp da bidi Doue evit chasseal an distractionou ; 5. pa vezomp tentet hac en danjer da bec’hi ; 6. pa vez curun ha luc’het, pe ur pirill all bennac ; 7. pa vez den clan pe varo, e tleer ive teurel dour benniguet dreistan, hac ouspen eleac’h ma vez enterret ar c’horfou pe daolet ho relegou, evit obteni digant Doue dre vertuz ar pedennou e deveus great an ilis var an dour benniguet-se, ma plijo gantâ purifia quent a-se an eneou a so en poaniou ar purcator, hac ho dilivra prontamant da vont da jouissa eus he c’hloar. Mæs ne dleer quet teurel a vozadou an dour benniguet var ar beziou nac e-quichen ar pincinou, evel ma ra cals pere a zisec’h erguis-se timat quement pincin a gueffot, evel- pa na falfe dezo lesel banne dour benniguet gant ar re-all var ho lerc[’]h. Quement a dal ur berad taolet diouz pen ar biz gant devotion, evel pa daolet ur scudellat ; rac ne de quet diouz ar gantite eus an dour-se eo e tepand soulajamant an anaon, diouz an devotion pe gant hini e taoler eo. ----

PEDEN AN ILIS DA VEZA LAVARET

Pa ganer an Asperges, queit ha ma vez ar celebrant o teurel an dour benniguet dreist an dud en ilis abars an Oferen-bret.

Antiphona.

ASperges me, Domine, hyssopo, et mundabor : lavabis me, et super nivem dealbabor.

Psalmus.

Miserere meî, Deus, secundùm magnam misericordiam tuam.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto : sicut erat in principio, et nunc et semper, et in sæcula sæculorum,

Amen.

Asperges me, Domine, etc.

AUtrou, va Salver, me ho ped d’am arousi gant an hisop (me lavar gant ar vertuz eus ho coad precius), evit ma vezin purifiet diouz va fec’hejou : plijet gueneoc’h ma goalc’hi gant an dour eus ho craç, hac e vezin rentet guennoc’h eguet an erc’h.

Va Doue, ho pêt truez ouzin hervez ho trugarez ar vrassa (pa’z oun ive unan eus ar hraasa pec’herien).

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel. Ra vezo ar c’hloar-se ar memes brema ha bepret, hac hep fin da james, evel ma’z oa a viscoaz.

Evelse bezet grêt.

Repeti a reot an Asperges bete Miserere meî : va Doue, ho pêt truez ouzin; ha mar ho pe amser, ec’h allac’h lavaret het-a-het ar Miserere meî ive, pehini a gueffot er seiz Salm en fin al levr-ma. Hoguen ne vez quet lavaret ar Gloria Patri dissul ar Bassion . na dissul Bleuniou. Adalec dissul Basq bete dissuï ar Pantecost, eleac’h ar beden diaraoc, e vezo lavaret hou-ma so ama varlerc’h.

VIdi aquam egredientem de templo à latere dextro, alleluia : et omnes

GUelet em eus un dour pehini a sortie eus an templ, diouz an tu-deou.

Doue ra vezo meulet.

Ha quement ma’z ê erruet an dour-e ganto, a so bet sauveteet, hac e lavarint : Meulet ra vezo Doue.

Meulit an Autrou Doue, abalamour ma’z ê mad, ha ma’z eo eternel he drugarez.

Gloar d’an Tad, etc. evel diaroc.

Repeti. Guelet em eus un dour.

Plijet gueneoc’h, va Doue, disquez ho truqarez en hon andret ; ha rei deomp ar sicour eus ho craç evit ober hor silvidiguez.

ad quos pervenit aqua ista, salvi facti sunt, et dicent : Alleluia, alleluia.

Ps. Confitemini Domino, quoniam bonus : quoniam in sæculum misericordia eius.

Gloria Patri,, et Filio, etc.

Vidi aquam, etc.

V/. Ostende nobis, Domine, mïsericordiam tuam,

R/. Et salutare tuum da nobis.

Pedomp.

AUtrou santel, tad oll galloudus, Doue eternel, plijet gueneoc’h hon exauci, ha digaç hoc’h Æl santel eus an eê da ziouall, da souten, da broteji, da visita ha da zifen an oll habitantet eus an demeuranç-ma. Quement-se a c’houlennomp ouzoc’h dre hon Autrou Jesus-Christ. Evellen bezet grêt,

Oremus.

EXaudi nos, Domine sancte, Pater omnipotens, æterne Deus ; et mittere digneris sanctum Angelum tuum de cœlis, qui custodiat, foveat, protegat, visitat atque defendat omnes habitantes in hoc habitaculo. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

Er Procession tro’r veret e vez cantet an Hym pehini so propr d’ar sul pe d’ar gouel ma vezer enna, hac a gueffot ama varlerch Gousperou etouez an Hymnou propr evit ar suliou hac evit ar goueliou.



EVIT PROCESSION TRO’R-VERET.

GOude an Asperges e vez grêt tro’r-veret o vont en procession en dro d’an ilis diaveas pe diabarz, en coromançamant an oferen-bred, ha quer couls en fin ar gousperou, non pas epquen da sul, mæs ive da vouel bers. Hor Mam santel an Ilis eo e deveus instituet ar processionou-ma, evel ma int bet inspiret gant Doue memes el lesen ancien, en pehini e velomp cals a exemplou anezo. An Ilis eta e deveus heuliet al lesen ancien er poent-ma o commanç ober processionou quer quent ha m’he permetas ganti ar persecution pehini en devoa diouz an dirantet er gommançamant ar gristenez.

Ar fin hac an intantionou en general p’evit re eo bet instituet ar processionou-ma quen da vont en tro’r-veret, quen da vont eleac’h all pelloc’h , eo da guenta evit renta un enor dreist-ordinal da Zoue, hac ive d’ar Verc’hes ha d’ar sænt, evel eo procession dissul Bleuniou, eleac’h ma teu an Ilis da nevezi an enor a oe rentet d’hor Salver pa reas he antre solennel gueichal er guear a Jerusalem ; evel ivez er procession ar sacramant eleac’h ma reer ur speç a driomph d’hor Salver ebarz ar myster-ma ; hac evel er processionou a vez great particulieramant en enor d’ar Verc’hes pe d’ar sænt, eleac’h ma vez douguet gant pomp ha gant resped imaij ar Verc’hes pe relegou ur sant bennac aviziou ; d’an eil, evit trugarecat Doue eus he c’hraçou special hac evit obteni diganta a nevez graçou all particuHer; d’an drede, evit enori ar sorti a Vap Doue digant he Dad eternel, pa zeuas d’en em ober den, hac evit enori ar beachou en deveus grêt evidomp er bed-ma ; d’ar pevare, evit ober pinijen eus hor pec’hejou, hac apæsi coler Doue pehini a veritomp dreizo, evel ma’z eo an intantion eus a processionou ar jubile hac eus ar re sant Marc hac ar rogationou ; d’ar pempet, evit imita an devotion eus ar gristenien ancien pere a iea da visita beziou ar verzerien ; evelse ive e ra alies ar processionou ur station en un ilis pe en ur chapel devot bennac d’ar Verc’hes pe da darn eus e sænt, eleac’h ma vezont pedet hac enoret particulieramant ; d’ar c’huec’hvet, evit antreteni an union gristen ha catholic eus an eil parres gant eben, hac eus an eil pobl gant eguile, o vont erguis-se an eil re da ilis ho hentez en procession ; evelse ivez e vez lequeet an eil c’hroaz hac an eil baniel da boquet d’eben pa en em rancontr an eil procession gant eben eus an ilisou-se, evit rei mercou a garantez hac a union an eil re d’ho hentez anezo ; d’ar seizvet erfin, evit pellaa[t] goaligner Doue, ha tenna he venedictionou var ar madou eus an douar da sustanti ar bobl en he servij.

Chetu eno petra dle ober deomp caout ur respet bras evit tro’r-veret bac evit ar processionou-all, ha beza dilijant ha sourcius da assista enno devotamant. Hoguen pa zeer en procession daoust pe tro’r veret p’eleac’h-all, e tleer querzet enni gant urz, ha gant modesti ; hac evit querzet gant urz, e tleer chom varlerc’h ar veleien, ar vouazet da guenta hac ar mer-c’het goude-se. Un disurz hac ur gonfusion eo mont eraoc ar veleien hac en ho c’hêver, ha mont ar vouazet hac ar merc’het assambles pelmel. Peb re a dle cbom en ho renq evel un arme santel renquet en ur vatail da vreselecaat ouz an adversourien eus hor silvidiguez ; Castrorum acies ordinata [89]. Evit querzet gant modesti er procession, e tleomp sellet a isel ha non pas en-dro deomp, chom er silanç hep en em antreteni gant den, hac occupi hor speret hac hor c’halon gant Doue ; o lavaret hon devotion pe o sonjal en un dra bennac a vad.

Ar procession ne de quet ur bromenaden eleac’h ma ve permetet causeal ha caquetal an eil-se gant ho hentez ; un assamble a religion, a zevotion hac a bedennou eo. En disposition-ma’ta eo e tleomp assista enni adalec ar pen quenta betec ar pen diveza, hep mont d’en em divertissa d’ar poent ma tleffet beza en instruction hac er station ebarz en Ilis. Anes, eleac’h enori Doue hac ar sænt, nemet ho disenori na raïmp ha lacat Doue da facha ouzomp eleac’h he galmi, ha tenna he venjanç varnomp eleac’h he drugarez. Hoguen mar assistomp er processionou gant an dispositionou hon eus lavaret, hor bezo leac’h da esperout ar memes issu-mad evel a erruas goude ar proccession a eureu ar pab sant Gregor en Rom en amser ur c’hlenvet contagius pe gant hini e varve an dud a steiou. Rac er fin ar procession-se, durant pehini e tougas ar pab santel-ma imaij ar Verc’hes, e oe guelet an Æl exterminateur o fourra he gleze en be c’houin, evit rei da entent penaus oa paoueset ar venjanç ha calmet ar goler a Zoue dre an devotion ho devoa bet ar bobl er processiun.


INSTRUCTION EVIT AN AZVENT.

AR guer-ma Azvent a sinifi donediguez, hac a so un amser instituet gant an Ilis evit hon avertissa d’en em brepari varben an donediguez a c’hraç eus hor Salver en hon eneou da Nedelec, ha quer couls varben he zonedignez a c’hloar unan an deiziou ma pa deuio d’hor barn, hervez an aviel eus ar sul quenta an Azvent. Dre ar peder sizun eus an Azvent eo represantet deomp ar pevar mil vloaz a ioa adalec ma oe crouet ar bed bete ma teuas hor Salver var an douar.

An Ilis eta pehini a implij an amser santel-ma da oher deomp en em dispos d’ar gouel bras a Nedelec, a laca dirac hon daoulagad : da guenta, ar bromessaou en deveus bet grêt Doue epad ar pevar mil bloaz-se da zigaç ar Messias he Vap er bed-ma evit sauvetei an dud ; d’an eil, an huanadou hac an desirou eus ar batriarchet hac eus an dud santel epad an amser-se o c’hortos he zonediguez er bed ; d’an trede, ar bredicationou eus ar brofedet pere ho deveus oll annoncet ar memes donediguez ; ha d’ar pevare, quement-so desquet deomp en aviel eus a gomsou hac a actionou ar Verc’hes bete ma c’hanas hor Salver. Gant quement-se c’hoas ec’h ajout an Ilis an avertissamancnou hac an exortationou a reas sant Ian, precursor Jesus-Christ, d’ar bobl evit ho dispos d’he receo ha d’he anaout evit ar Messias ; hac erfin e teu da unissa assembles an donedignez diveza a Jesus-Christ gant ar guenta, evit, dre an doujanç hac ar spont rac he zonediguez diveza da zeiz ar varn, pehini a vezo un donediguez a rigol hac a justiç, ma teuio ar bec’herien da zihuna eus ho fec’hejou, ha d’en em lacat en stad da brofita eus he zonediguez quenta da Nedelec, pehini so un donediguez a c’hraç hac a drugarez.

Ac’han ec’h aller anaout sclear an intantion hac an desir bras e deveus hon mam santel an Ilis epad an Azvent, e ve Jesus-Christ furmet a-nevez enomp da Nedelec dre ar grescanç eus he c’hraçou ha dre an augmentation eus ar feiz, an esperanç hac ar garantez, hac eus ar vertuziou-all, evit dre ar voyen-se ober he zonediguez spiri[t]uel en hon eneou. Evit quement se’ta e tleomp da guenta anaout an necessite hon eus ma teue Jesus-Christ d’hor sauvetei gant he c’hraç, pa hon eus quement a inclination da bec’hi ha pa’z omp quer bras dleourien da justiç Doue dre guen alies a grim hon eus commetet ; d’an eil, e tleomp, evel ar batriarchet, ar brofedet hac an dud just eus an amser ancien, caout un desir bras ha pidi Doue stard ma teui hor Salver da ober he zonediguez a c’hraç en hon eneou ; d’an trede, he adori a galon alies en corf he vam ar Verc’hes epad an Azvent, hac enori assambles ar vam divin-se pehini en deveus bet an heur d’he gonceo, d’he zouguen en spaç a nao mis, ha d’he chenel er c’hraou a Vethleem hep ofifans ebet d’he guerc’hdet ; d’ar pevare, en em brepari d’he ziguemeret dre ar binijen hac ar regret d’hor pec’hejou, evel a so represantet deomp dre al liou violet pehini eo an habit a binijen a zoug an Ilis en he guiscamanchou epad an Azvent, ha dre ar bredication hac an exempl a binijen eus a sant Ian Vadezour en desert, eleac’h ma cri ouzomp dirac Nedelec prepari an hent d’an Autrou da zont davedomp. Dre ar gommunion vad pehini eo ar pempet tra [a] dleomp da ober, vezo e teuio davedomp en guiriouez en he bersonaij propr. Am ser so bet oa oblijet ar gristenien da gommunia da Nedelec couls ha da Basq, hac evelse an Azvent, pehini a iunent ive neuse, a gonsiderent evel ar c’horaïs bian.

Quement-ma oll a zisquez peguer santel eo an amser eus an Azvent, ha peguer sourcius e tleomp beza d’he dremen erfat, pa zepand diouz quement-se ar profit a dleomp da denna eus a c’hinivelez hor Salver. Petra so bet caus n’ho deveus quet profitet ar Iudevien a zonediguez Map Doue var an douar, nemet n’edoant quet preparet mad d’he ziguemeret ? Evelse ive oe guell ganta beza ganet en ur c’hraou emesq al loenet-mud eguet en ho ziez hac en ho mesq, pa na d’oant quet disposet mad d’he receo. Ha rac-se, ma na liquit ho poan d’en em dispos hoc’h-unan epad an Azvent er fæçon-ma hon eus lavaret ama, hoc’h eus leac’h da gaout aon n’ho pezo quet a berz er graçou bras a dle hor Salver da digaç deomp dre voyen he c’hinivelez. Renoncit eta d’ho coall accustumançou, ha pellaït diouz an occasionou a so caus deoc’h da bec’hi. Grit un dro-hennac a binijen hac a vortification var ho corf ; roït liberalamant an alusen, ha liquit mui a amser da bidi Doue, ispicial diouz vintin ha diouz nôz, hep mancout da lavaret an Angelus teir gueich en deiz en enor d’ar myster eus a incarnation hac a c’hinivelez hor Salver, hac o lavaret memes ho chapelet bemdez, evit obteni dre intercession ar Verc’hes Vari ar c’hraç da receo erfad he Map quer. Amen.


INSTRUCTION EVIT AR C’HOTUEROU

Pe ar Pevare-Amser eus an Azvent ha quer-couls evit ar Pevar-Amseriou-all hac an oll Daouzec-Deiziou eus ar bloaz.

EVel ma’z oa en amser ar brofedet ur iun solennel etouez ar Iudevien da bevar-foent eus ar bloaz, he deveus an Ilis-cafet a-propos santifia ive ar pevar-foent pe ar pevar amser eus a bep bloaz galvet an daouzec-deiziou, dre ur iun eus a dri dervez evit teir intaniion : da guenta, evit disquez deomp penaus e tleomp implija peb amser ha peb poent eus hor buez da ober pinijen, e tleomp conservi bepret ar speret a binijen, ha quemeret eus a amser e amser an exerciçou hac an œuvrou a binijen ; d’an eil, evit hor lacât oll da guemeret interest en urzou a vez roet en fin ar iun eus ar pevar amser-se, hervez ar c’hustum ancien, d’ar re pere a ve destinet da veza beleien ha da servija an Ilis ; d’an drede, evit hon oblija dre an abstinanç hac ar iun-ma da ober da Zoue evel ur sacrifiç eus ar froez hac ar madou e deveus produet deomp an douar dre he venediction, evit he drugarecaat anezo, hac evit tenna he venediction var ar re a c’hor-toomp diganta en amser da zont.

Chetu an intantionou a dleomp da gaout o iun an daousec-deiziou pe ar pevar-amseriou eus ar bloaz, oc’h accompagnunecat hor iun gant hor pedennou hac hon alusennou evit ma vezo agreaploc’h da Zoue. Mæs evel ma rencomp beza en stad a c’hraç evit ma ve merit hon œuvrou-mad dirac Doue, e tleomp lacat hor poan da ober ur gonfession-vad dirac ar pevar-amseriou ma, pe da viana da ober un act a vir gontrition, ma n’hon eus quet ar gommodite da gofes. O iun eta an tri deiz-ma eus a binijen, ar merc’her, ar guener hac ar sadorn, e c’houlennimp pardon ouz Doue eus hor pec’hejou, hac er pedimp evit ar re pere a receo an ursiou d’ar memes amser, ma plijo ganta rei dezo ar c’hraç da veza beleien-vad, evit sicour ar bobl d’en em sauvetei : ne deus quet brassoc’h necessite ebars en Ilis, a guement hon oblije mui da bidi Doue evithi, eguet m’az eo evit ma plijo ganta rei beleien vad d’an eneou evit ho c’hundui en hent eus ho silvidiguez ; hac an neglijanç da quement-se a ve caus ma permete Doue ho deffe ar bobl beleien a vouall exempl, evel a erru alies, siouaz ! ----

INSTRUCTION HA CANTIC

Var an histoar a c’hinivelez Jesus-Christ, hervez an aviel evit Nedelec, hac ivit servijout da veditation er pelguent. Var ton, Theophilus.

SElaouit un noel pe un nevezinti,
A ro ur sujet bras deomp d’en em gonsoli,
Ar c’hinivelez eo eus hon Redamtor quer
A so deut er bed-ma evit clasq ar pec’her.
En amser ma oa prest da zont var an douar,
Ez oe un ordrenanç douguet a berz Cesar,
Ma afe peb-unan d’he guer ha d’he gartier,
Da lacat he hano eno var he c’hayer.
Evit oboissa d’an edit publiet,
E partias Joseph ha Mrin he bried
D’ar kear eus Vethleem evit rei ho hano,
Rac ma’z oa pen ho raç sortiet ac’hano.
Chetu un exempl caër eus an humilite
Hac an obeissanç e devoa Mam Doue
Oc’h ober un veaij a voa leun a fatic,
Ha beza tost ar poent da c’henel he Mabic.
Gant Joseph en Bethleem pa oa en em rentet,
He amser da c’henel a oe accomplisset :
Ne gavent quet a blaçen un hostaleri,
Hac e oe ret dezo mont en ur marchosi.
Antreet er c’havarn-se, ec’h entendsont erfad
Oa hen nez an andret hac ar palæs deread
Choaset gant Map Doue, roue ar rouanez,
Evit disquen enna en he tonediguez.
O veza deut an heur d’ar Verc’hes benniguet
Da zigaç a[r] frouez eus he c’horf pur er bed,
He pedas Doue stard, prosternet d’an daoulin ,
Gant desir da velet he c’hrouadur divin.
Chetu hi e[n] [90] instant, en fin he oræson
O c’henel he Map-quer dinoas en peb fæçon
Var treizionigou paour, hep offanç d’he guerc’hdet,
Er guelas dirazi eus he c’horf sortiet.

O peguement a joa e devoe ar Verc’hes,
Gant Joseph he pried hac an Ælez memes !
Peguement a respet ha pebez reveranç
A rentsont-hi dezi, soublet en he bresanç !
O pe gant carantez en em lequeas Mari,
Goude poquet d’he dreit, gouestad d’he vailluri
Oc’h he serra neuse cloz ouz poull he c’halon,
Hac o rei al leaz pur deza eus he divron.
Ur maread goude, abars diffin an nôz,
Eno er manjouer he lequeas da repos,
O veza gourveset var un nebeudic fouen,
Encreis etre daou loen, un ejen, un asen.
A-dost eno ez oa er mesiou pastoret
O veilla hed an noz da ziouall ho milet,
Hac en em bresantas dezo en instant-se
Gant ur sclerder divin un Æl a-berz Doue.
O veza ho c’halon sesiet gant spont bras,
Dezo neuse souden an Æl a lavaras :
Na vezit quer spontet, rac brema me a ia
D’annonç deoc’h ha d’ar bobl ur sujet bras a joa.
Hirio en kear David ez eus deoc’h oll ganet
Ur Salver, hac a so an Autrou Christ galvet ;
Ar sin-ma deoc’h e roan : caout a reot mailluret
Gant treiziou ar buguel en ur c’hraou gourveset.
Neuse incontinant assambles gant an Æl
En em gafas eno un arme celestiel
O cana da Zoue meuleudiou a c’hloar,
Hac oc’h anonç d’an dud ar peoc’h var an douar.
Evel ma voa en eê retournet an Æle,
E coms ar bastoret an eil re ouz ho eguile :
Tremenomp da Vethleem evit eno guelet
Ar nevezinti-ma pini so c’hoarveset.
Dont a resont en hast, hac e quefsont Mari,
Joseph hac ar buguel cousquet er marchosi ;
Neuse pa er guelsont, e comprensont erfad
Ar pez a voa dezo lavaret eus ar Map.
Me ho les da sonjal pe gant humilite,
Ec’h adorsont eno ar buguel divin-se,

O presanti dezâ lod eus ho faourentez,
Hac en oc’h ho receo gant laouenidiguez.
Goude beza rentet ho deveriou dezâ,
E quemersont conje gant respet digantâ,
O tistrei en ho rout en ur veuli Doue
Eus ar c’hraç bet dezo digant he vajeste.
Ha quement ma contas dezo ar bastoret,
O clevet quement-se a oe cals estonet :
Mæs eus an traou-ma oll en gouelet he c’halon
E talc’he memor mad ar Verc’hes hon Itron.
Consideromp ive entresomp christenien
E rencomp exerci hor buez er binijen,
Pa en deus hor Salver evel ma teu er bet,
A guer bras pinijen an exempl disqueset.
N’en deus quet choaset palæsiou rouanez,
Nac ive gueleou bouc varnezo da c’hourvez,
Quent-se ur plaç calet hac ur c’hraouic dister
Gant an anevaled dindan ar gouall amser.
Evelse a rent mezus oll furnez tud ar bed
Pere gant fals madou a so quen abuset,
Pa’z eo ar baourentez hac an affliction,
Ha disprijanç ar bed eo ar madou guirion.
Rac-se mar desiromp e ve deomp appliquet
Eus he c’hinivelez ar c’hraç hac an effet,
Eo ret e tisprijemp an oll superbite
Eus ar bed milliguet gant he brosperite.
M’hoc’h ador, va Jesus, dirasoc’h prosternet
Er c’hraouic a Vethleem evel ar bastoret ;
Choui eo guir Map Doue hac en em c’hrêt guir den
Evit hor sauvetei ; hac her c’hredan certen.
P’az oc’h deut er bed-ma, va Salver, evidon,
M’ho supli dre ho craç da c’henel em c’halon,
O rei d’in em ene ur guir gueuz ha regret
D’ho pesa, siouas d’in ! quellies offancet.
Hac evit d’ho justiç pelloc’h satisfia,
Grit d’in diouz hoc’h exempl en em vortifia ;

Grit ma quirin pelloc’h ar guir humilite,
Ar souffranç, an dousder hac ar simplicite.
Amen.

avis profitabl.

Evit enori ar c’hinivelez eus hor Salver, ouspen cofes ha communia ervad, e tleomp assista gant un devotion vras en servij divin epad goueliou Nedelec, ispicial nôz ar pelguent, o tiouall diouz ar pec’hejou hac an disolançou a ra cals a dud en nozvez santel-se, ar pez a denn coler Doue var ho c’hein.

Ar ræson p’evit hini e lavar ar veleien teir oferen da Nedelec, eo evit represanti an teir guinivelez a Jesus-Christ, da c’housout eo : da guenta, he c’hinivelez eternel, o veza anjandret a bep eternite gant he Dad ; hac eguis ma’z eo quen teval ar guenta guinivelez-ma evidomp, na velomp berat ha na gomprenomp netra enhi, ez eo represantet deomp dre oferen an hanter-nôz, pehini so ive ur poent teval ; d’an eil, he chinivelez tamporel eus a gof he vam ar Verc’hes Vari, pehini so represantet dre an eil oferen, a vez canet da c’houlou-deiz, abalamour ma commanças neuse an deiz a c’hraç da c’houlaoui er bed-ma ive ; d’an drede, he c’hinivelez spirituel en hon eneou, dre behini en em ro sclear da anaout d’he servijerien fidel pere a vev en he c’hraç hac en he garantez : hac evit quement-se eo represantet ar c’hinivelez diveza-ma dre an drede oferen a vez canet da ziveza en deiz caer. Na vanquit quet da glevet devotamant an teir oferen-ma, mar guillit, en enor d’an teir guinivelez-se eus hor Salver, evit ma plijo ganta guenel en hoc’h ene ive dre he c’hraç.



INSTRUCTION EVIT AR CIRCONCISION,

AN deiz quenta eus ar bloaz e teu an Ilis da solennisa gouel ar Circoncision, da lavaret eo, an deiz ma oe circonciset pe drouc’het un tamic eus a guic hor Salver, ha roet an hano a Jesus dezan da ben eiz dez goude ma oa ganet. Rac al lesen ancien a oblije da lacaat circoncisa erguis-se ar vugaligou mal da ben ho eiz de ; hac ar ceremoni-se a ioa ur merc eus ar pec’het original, hac a servije da remed outan neuse, evel ar vadiziant brema.

Peguement-bennac na d’oa quet oblijet hor Salver d’ar circoncision poanius ha mezus-se, pa n’en devoa pec’het ebet da effaci, ha pa oa deut he-unan da effaci hor pec’hejou, o veza map propr da Zoue, hac o veza bet concevet dre vertuz ar Speret-Santel gant ur verc’hes ar burra ; couscoude eo bet en em soumetet d’al lesen-se couls hac ar vugaligou-all, evit rei deomp un exempl a humilite ar brassa, o fallout dezan tremen ivez evit ur pec’her, hac evit disquez deomp he garantez infinit en hon andret, o comanç quen a-bret-se da squilla he c’hoad evidomp, o c’hortos he squilla oll betec ar berad diveza en he bassion hac en he varo evit ar remission eus hor pec’hejou.

Roet oe dezan neuse ive an hano a Jesus, hervez ma en devoa ordrenet an Tad eternel dre c’henou an Æl Gabriel, pa saludas ar Verc’hes d’an annonciation. Rac evel ma commance dija an ofiç a Salver o squilla un darn eus he c’hoad en he circoncision evidomp, eo ræsonabl, e recefse ive an titr hac an hano enorabl a Salver ; rac Jesus a signifi Salver, abalamour ma e bet deut var an douar evit hor sauvetei.

Ar ræson p’evit hini e ro deomp an Ilis ar gouel-ma eus ar Circoncision an deiz quenta eus ar bloaz, eo evit hon inspira da ober tri zra diouz an exempl eus hor Salver en commançamant ar bloaz ive : da guenta, ma en em offrimp entieramant da Zoue evit he zerou-mad, evel ma en em offr ar mabic Jesus en deiz-ma evidomp ; d’an eil, ma trouc’himp ive non pas un tamic eus hor c’hic, mæs ar pec’hejou hac ar viçou pere accustumet, o quitat an occasionou pere so caus deomp da goueza er goall accustumançou-se ; d’an drede, ma raïmp ur propos ferm da observi pelloc’h gourc’hemennou Boue ha re an Ilis, pa en deus hor Salver observet ar gourc’hemen eus ar circoncision da pe hini n’edoa quet sujet.

Chetu eno ar profit a dleomp da denna eus ar gouel bras-ma. Chetu eno an derou-mad a dleomp da c’houlen en deiz santel-ma ouz ar mabic Jesus, ouz he vam ar Verc’hes Vari, ouz he dad maguer sant Joseph, ouz hon Æl-Gardien hac ouz ar Sænt eus a here e tougomp an hano, oc’h ober un beden bennac dezo hirio en intantion-se, ispicial o lavaret devotamant litaniou Jesus en enor d’an hano a Jesus, pehini a oe roet dezan da Guenver en deiz a hirio, hac a dleomp da invoqui ha da brononç pelloc’h gant respet ha non pas dre accustumanç hep respet ebet. Hi-rio e tleomp c’hoas nevezi ar vœuou hac ar bromesseou eus hor badiziant pe veus a hini ar circoncision n’edoa nemet un imaij. Leveromp eta a galon ar c’homsou-ma, pere a fell da sant Ian-Chrisostom a lavarremp alies. Hom. 21 ad Pop.

Renonç a ran d’ar c’hic, d’ar bed
Ha d’an ærouant milliguet,
D’he oll bompou, d’he oll œuvrou,
Evit heul lesen va Autrou. Amen.

Dic continuè : Abrenuntio tibi, Satana, et adhæreo tibi, Christe.


INSTRUCT. EVIT GOUEL AR ROUANEZ.
D’ar c’huec’hvet devez a viz Guenver.

AN deiz-ma so galvet gouel ar Rouanez, abalamour ma teuas enna tri roue eus an oriant da adori ar mabic Jesus er c’hraou a Vethleem, o c’heul ur stereden nevez pehini en em apparissas dezo hac ho c’hunduas betec ar c’hraou-se, eleac’h ma c’hofrsont dezan tri seurt presant, aour, myr hac esanç. Dre an aour hen anaient evit ho roue ; dre ar myr hen anaient evit un den, ha dre an esanç hen enaient evit ho Doue. An Ilis a ra hirio ur solennite vras : da guenta, abalamour ma omp bet galvet en personaij an tri roue-se da gaout an anaoudeguez a Jesus-Christ, ha da veza christenien eus a bayanet ma oa hon tud coz gueichall ; d’an eil, abalamour ma oe badezet hor Salver d’ar memes deiz gant sant Ian er rivier Jourdren ; ha d’an trede, abalamour ma eureu hor Salver ive he guenta miracl da Guenver en deiz hirio, o cheinj an dour en guin, hoguen non pas d’ar memes bloaz couscoude.

Beza e tleomp eta trugarecat Doue hirio gant hor mam santel an Ilis eus ar c’hraç-se da veza galvet d’ar feiz ha d’an anaoudeguez a Zoue, ha rentet capabl da vont d’ar baradoz, mar bevomp hervez guir gristenien. Goude-se e tleomp imita an tri roue-ma, o veza sourcius da vont prontamant d’ar servij divin sul ha gouel da adori Doue ive, oc’h ofr dezan an aour eus hor c’harantez evit he garet dreist peb tra ; ar myr eus hor souffrançou, oc’h anduri abalamour dezan quement seurt poan a stourmo ouzomp, hac an esanç eus hon devotion, oc’h he bidi d’hor sicour devotamant. Hac evel ma oe liberal an tri roue-se en andret ar mabic Jesus gant ho fresantou, e tleomp ive beza liberal en he andret en personaij ar beaurien, ha pidi Doue hirio evit an eneou so en stad a bec’het marvel, ma plijo ganta rei dezo ar sclerijen eus he c’hraç, evit ho zenna eus ar stad miserabl-se, evel ma tennas an tri roue-se eus a devalijen an idolatri.

Erfin evel ma oe avertisset an tri roue-se a-berz Doue da zistrei d’ar guear dre un hent all, evit tec’het diouz Herodes pehini a voa oc’h ho guedal, e tleomp ive mont pelloc’h etrese hor bro pehini eo an eê, dre un hent all controll da hent ar pec’het, eleac’h ma ema an drouc speret oc’h hor guedal evit hor c’holl. Chetu eno ar praticou a c’houlen ar solennite-ma digueneomp, evit ma profitimp anezi. ----

INSTRUCTION EVIT AR CHANDELOUR.
D’an eil devez a vis C’huevreur.

ER gouel-ma e teu an Ilis da solennisa ar burification eus ar Verc’hes sacr, hac ar bresanlation eus he map Jesus en templ a Jerusalem, hervez al lezen ancien, pehini a ordrene ma vize douguet d’an templ an henaour eus a bep ti da ben daou uguent dez goude ma vizent ganet, evitho c’honsacri da Zoue hac evit ho frena goude-se. Ordren a rea ive al lesen-se ma ho divize ar groaguez, goude ho guillioud, d’en em absteni da vont d’an templ o veza impur, ha na d’azent da ofr ar sacrifiç a voa ordrenet evit ho furification, nemet da ben daou-uguent dez, mar ho divize ganet ur buguel mal, pe da ben pevar-uguent dez, mar ho divize ganet ur buguel femel.

Jesus-Christ hac he vam ar Verc’hes n’edoant quet oblijet d’an ordrenançou-se pere ne aparchantent nemet ouz ar bec’herien. Map Doue, evel na doa bet concevet gant ar Verc’hes nemet dre operation ar Speret-Santel, n’edoa bet ive ganet ganti nemet en ur fæçon pur ha miraculus, hep offanç ebet d’he guerc’hdet : hac evelse ne devoa quet a izom eus a burification, pa oa purroc’h eguet an Ælez memes. Hoguen falloud a rea dezan disqui d’an dud dre he exempl en em humilia hac oboissa da lesennou Doue hac an Ilis, pa zeue d’en em humilia ha d’en em soumeti he-unan, ha da soumeti he vam sacr ar Verc’hes da lesennou pe da re n’edoant sujet nac an eil nac eguile.

An intantion eta eus ar gouel-ma, hac ar profit a dleomp da denna anezan a gonsist en tri zra : da guenta, o lacat hor poan da observi oll gourc’hemennou Doue ha re an Ilis, gant ur guir intantion da blijout deza, hep clasq digarez fall ebet d’en em dispans anezo : d’an eil, oc’h en em burifia hon-unan, non pas epquen diouz peb pec’het marvel, mæs ouspen diouz ar pe c’hejou veniel en quement ha ma e possubl d’eomp dre ar speret a binijen pehini a oblij ar bec’herien criminel da vouela ho fec’hejou, hac an dud santel d’en em santifia mui-ouz-vui ; d’an drede, oc’h en em ofr da Zoue en union d’an offranç a reas hor Salver eus anezan he-unan hac ac’hanomp-oll ganta d’he Dad en templ da C’houevrer en deiz hirio.

Galvet eo ar Chandelour, evel pa lavaret goulaouier, abalamour ma e deveus an Ilis instituet ar procession solennel en pehini e touguer goulaou pe biledou var elum evit represanti ar procession a reas ive an den santel Simeon o touguen ar mabic Jesus etre be zivrec’h en templ ; rac ar piled-se a zougomp er procession, a represant ar buguel Jesus. Dre ar c’hoar eus ar piled eo represantet he gorf sacr ; dre ar vouchen eo represantet he ene, ha dre ar flam he zivinite. Evit solennisa erfad ar gouel-ma’ta e tleomp assista devotamant er servij divin hac er procession, o touguen hor piled er memes aantimant ma tougue Simeon ar buguel divin-se, o tragarecât hor Salver da veza en em offret evidomp en templ d’he Dad, hac oc’h en em excita da un devotion vras en andret ar map hac ar vam epad hor buez, o suplia ho daou da assista var hor maro, hac o conservi hor piled var-ben an heur diveza-se, ma en em servijimp anezan.


INSTRUCTION EVIT AMSER
Ar Septuagesim hac evit al Lard.

AR Septuagesim a so un amser instituet gant hor mam santel an Ilis evit ober deomp en em brepari d’ar binijen eus ar c’horaïs. Commanç a ra d’an drede sul dirac dimerc’her al ludu, hac e galvet dissul ar Septuagesim, evel pa lavaret dissul ar Seiz Sizunvet, abalamour ma deus adalec ar sul-ma bete dissul ar Basssion seiz sizun, durant pere e tleomp en em burifia dre ur vuez a binijen diouz hor pec’he jou quen neat, ma c’hallimp en ur fæçon bennac lavaret gant hor Salver en aviel dissul ar Bassion : Quis ex vobis arguet me de peccato ? Piou am repreno-me a bec’het ? Piou a ell rebeich d’in-me brema e venn en stad a bec’het marvel, pa em eus lequeet va foan epad an amser santel-ma da burifia va c’honsianç, dre ur vuez penitant ha dre ur guir gontrition eus va fec’hejou.

Ar guer-ma a Septuagesim a signifi c’hoas an niver eus ha zec ha tri-uguent, abalamour ma deus ive adalec ar sul-ma bete fin Pasq dec devez ha tri-uguent, pere a represant an dec vloaz ha tri-uguent ma oe ar bobl a Israël gueichall er gaptivite a Vabilon o soufr cals a boan hac a bunition evit an offançou bras ho devoa grêt da Zoue, quen a voent dilivret ac’hano ha lequeet en ho liberte. Ni a dle ive epad an dec dez ha tri-uguent-ma soufr ar boan eus ar binijen ha regreti an offançou hon eus grêt da Zoue, evit ma vezimp dilivret eus a gaptivite ar pec’het ha lequeet el liberte eus a vugale da Zoue, da lavaret eo, eu he c’hraç dre voyen ur pasq mad, en hevelep fæçon ma c’hallot applica deomp en fin Pasq ar c’homsou ma commanç an oferen dreizo dissul ar C’hasimodo, Quasi modò geniti infantes ; penaus e vezimp henvel neuse ouz bugaligou nevez ganet, o veza neteat diouz hor pec’hejou actuel dre ar binijen, evel ma ve neteat ar vugaligou diouz ar pec’het originai dre ar vadiziant, pehini a veze roet gueichall solen-nellamant da Basq.

Dre an dec devez ha tri uguent-ma eus a binijen pere a gommanç dissul ar Septuagesim, couls ha dre an dec vloaz ha tri-uguent-se a boan bac a gaptivite ma oe an Israelitet en Babilon, eo represantet deomp ive an amser eus a vuez an den, pehini ne d’a nemeur an tu-hont da zec vloaz ha tri-uguent pa ouffe mont hira : evit rei deomp da entent penaus e tleomp tremen hor buez en ur binijen continuel : da guenta, o veza sourcius da labourat ha da implija ervad hon amser, evit tenti ouz Doue pehini en deveus gourc’hemennet deomp oll labourat da dibri hor bara diouz ar c’houesen eus hor bisaij ; d’an eil, o soufr gant patiantet quement poan hac affliction a stourm ouzomp er vuez miserabl-ma, evel ho c’hement a bunitionou da bere omp condaounet gant justiç Doue en pinijen eus hor pec’het ; ha d’an trede, oc’h ober bemdez ur vortification bennac, pe a gorf pe a speret, evit antreteni en hor c’halon ar speret a binijen hac a contrition. Quement-se oll a so sinifiet deomp er guenteliou a len an Ilis en be ofiç divin epad ar Septuagesim, pehini so un amser destinet ganti d’an dristidiguez spirituel eus ar binijen : ar pez a ra dezi lesel a gostez he c’hanticou a joa, ispicial an Alleluia, ha quemeret en be guiskamanchou al liou trist violet, pehini so ul liou a binijen, adalec ar Septuagesim bete desadorn Fasq.

Ar binijen eta pehini a gommaanç an Ilis dissul ar Septuaeesim, a so ur breparationr d’ar binijen austerussoc’h ha rigourussoc’h da pe hini hon oblij epad ar c’horaïs : ha rac-se evit en em gonformi da santimant an Ilis epad an diou sizun hac anter-ma dirac ar c’horaïs, e tleomp beza sobr ha moderetoc’h en hor boet hac en hor c’housquet, modestoc’h en hor guiscamant, dilijantoc’h en hor servij hac en hon occupationou, devotoc’h ha sourciussoc’h d’en em recommandi da Zoue ha d’ar sænt, evel ma teu an Ilis ive en amser-ma da ober hirroc’h ha fervantoc’h pedennou en he ofiç divin.

Mar bez exposet ar sacramant evit ar c’harantenez en un ilis bennac a dost deomp eo tri dez eus al lard, deomp bemdez d’he adori ha d’ar salud, mar guellomp... N’hon eus gard eta en smser santel-ma da heul ar goall exempl eus an dud libertin pere var digarez morlargez en em ro d’an deboc’hou, d’ar c’hoariou ha d’an divertissamanchou fall, evit pere n’ho devezo quen recompanç nemet ar gouelvan hac ar grinç dent gant ho arraij en tân en ifern epad an eter nite ; eleac’h er c’hontrol ma ho devezo an dud a zoujanç Doue evit ho finijen hac ho devotion ar recompanç eus ar joa eternel er barados, pehini joa so represantet deomp dre an amser joaus ha rejouissant eus ar Pasq, a ve solenniset varlerc’h an amser drist-ma eus ar binijen.


INSTRUCTION PROFITABL.
Evit demerc’her al ludu, an deiz guenta eus ar Choraïs.

AR ceremoni eus al ludu, pe dre hini e commanç an lIis ar c’horaïs, a ro deomp un instruction quer caer ha quer touchant, na dleomp quet mancout oa ober reflezion outi erfad. Gueichall en em servije an Ilis eus ar ceremoni-ma evit lacat en pinijen ar bec’herien pere a espere da reconcilia ouz Doue en fin ar c’horaïs. Brema en em servij anesi en andret an oll gristenien fidel, quen pec’herien, quen re just, pere en em bresant da receo al ludu. Recita a ra da guenta ar Seiz Salm a binijen assambles gant certen pedennou, evit goulen ouz Doue ur guir regret d’he veza offanset hac ar remission eus hor pec’hejou. Ha goude beza benniguet al ludu, pehini eo ar represantation eus an humiliation hac eus ar binijen, e laca deomp anezan var hor pen, o lavaret da bep-unan ac’hanomp : Ho pêt memor, va den, ez oc’h poultr ha ludu, hac e tistroot en poultr hac en ludu. Memento, homo, quia pulvis es, etc.

Lacat a reot ho poan eta d’en em gaout er ceremoni hac er venediction eus al ludu het-a-het. Recita a reot devotamant var ho taoulin ar Seiz Salm a binijen pere so en latin hac en brezonnec en fin al levr-ma, oc’h unissa ho pedennou gant ar re a ra an Ilis evidoc’h, e c’houlennot ouz Doue ar c’hraç da ober pinijen ha da cheinj a vuez, ha da dremen erfad ar c’horaïs. Endra vior o venniguen al ludut, e c’hou lennot ouz Doue ur galon contristet ha brusunet quer boug hac al ludu, hac ur guir doujanç rac he jujamanchou, pehini doujanç eo ar gommançamant eus ar furnes hac eus ar binijen, ba pe gant hini e oe sesiet calonou ar bobl a Ninivez gueichall, pe en em c’holosont a ludu evit appæsi coler Doue. Chetu ase an exempl a dleit da heul hac an intantion a dleit da gaout o guemeret al ludu, pe da hini en em bresantot gant un humilite vras ; hac endra vezo ar belec oc’h he lacat var ho pen gant sin ar groas e lequeot evez ouz an avertissamapt pehini a ro deoc’h er memes amser da sonjal er maro. Neuse ho pezo memor eta penaus ho corf o veza great a zouar, a vezo rentet souden eant ar maro en breinadur, en douar hac en poultr, na penaus ar vuez-ma oll ne d’eo nemet vanite , hac e consist ar guir furnez eus an den oc’h en em diatachi diouti, o veza en donjanç Doue, o viret he c’hourc’hemennou ha re an Ilis, hac oc’h en em brepari d’ar maro, hac oc’h ober ato pinijen. Assista a reot er procession, mar bez, hac en oferen hac er bredication, hac e pedot Doue da gonservi enoc’h ar santimanchou-ma epad ar c’horaïs hac epad ho puez memes.



INSTRUCTION EVIT AR C’HORAIS.

AR c’horaïs a so un amser santel a c’huec’h sizun ha anter, instituet en Ilis gant an ebestel evit pemp ræson : da guenta, evit ma teuimp d’en em occupi gant Doue oc’h he bidi alies ha gant ferveur diouz an exempl eus a Voyses, a Elias hac eus hor Salver he-unan, pere so bèt en em retiret a douez an dud evit ar memes sujet en spaç a zaou uguent dez hep dibri nac eva hed an amser-se ; d’an eil, evit enori ar iun-se a zaou-uguent devez hac a zaou-uguenr nosvez pehini a eureu Jesus-Christ en desert ; d’an frede, evit en em greât ouz tentationou ar c’hic, ar bed hac an drouc-speret, adversourien hon ene, o castia hor c’horf hac o vortifia hon inclinationou fall epad-ar c’horaïs ; d’ar pevare, evit ober mui a reflexion var ar myster eus hon redamption, pehini a so bet c’hoarveset var dro ar poent-ma, o compatissa gant hor Salver en he bassion hac en he varo ; ha d’ar pempet, evit ma teuimp d’en em gonvertissa ha da cheinj a vuez, ha da repari dre voyen hor iunou, hon alusennou hac hon oræsonou, an amser hon eus coilet er rest eus ar bloaz, eus a pehini e pæomp da Zoue evel an deog, o consacri dezan an daou uguent dez ma pere a ra tost-da-vad an decvet loden eus ar bloaz, evit ma c’hallimp dre ar voyen-se ressuscita gant hor Salver da Basq en ur vuez nevez. En intention ma eo a c’hour’c’hemen hor mam santel an Ilis ar iunou gant quement a bredication epad ar c’horaïs.

Evit tremen erfad eta an amser santel-ma, e tleomp en em lacat en stad vad, mar rebeich deomp hor c’honsianç e vemp en goall stad, o vont da gofes en commançamant ar c’horaïs, evit ma vezo agreabl ha meritor dirac Doue hor iuniou hac hon oll œuvrou mad, pe veus a recollemp ar merit, mar bemp en stad a bec’het marvel. Goude-se e rencomp iun bemdez ; pidi Doue stard, rei an alusen gant liberalite, assista devotamant da sul ha da vouel er servij divin, er sermoniou hac en instructionou muia ma vezo possubl, e-pad an amser santel-ma , evit en em zispos da ober ur pasq mad. Quement so deut en oad a ur bloaz varnuguent a so oblijet da iun dindan boan a bec’het marvel, nemet infirmite, pe baourentez, pe labour terridic hac a ve necesser, pe ur ræson all bennac lejitim ho excuse, hervez an ali eus a ur c’hofessour prudant ; ha ma ne aller quet iun bemdez, da viana iun un devez bennac er sizun ha d’ar goueliou berset. ----

CANTIC VAR AR STABAT MATER.

Pehini a ve mad da lavaret en fin ar Gousperou epad ar C’horaïs, evit compatissa gant ar Verc’hes Vari e hars ar groas, bac evit goulen outi beza participant er meritou eus a varo he Map hor Salver. Un Oræson excellant eo evit en em recommandi d’ar Verc’hes. Var an ton Latin.

STabat Mater dolorosa Juxta crucem lacrymosa, Dùm pendebat Filius.

Cujus animam gementem, contristantem et dolentem, Pertransivit gladius.

O quàm tristis et afflicta Fuit illa benedicta Mater Unigeniti !

Quæ mœrebat et dolebat, Et tremebat, cùm videbat Nati pœnas inclyti.

Quis est homo qui non fleret, Christi Matrem si videret In tanto spplicio ?

Quis posset non contristari, Piam Matrem contemplari, Dolentem cum Filio ?

Pro peccatis suæ gentis Vidit Jesum

MAm Jesus a vouele dourec
E-hars ar groas gant he regret,
P’her guele outi staguet
Ur c’hleze a gontrition
A zeuas da dreuzi he c’halon
Carguet a gompassion.
Peguen trist, peguen afflijet,
E oe ar vam-se benniguet
Dirac he muia caret !
Hi a nec’he hac a scrije
He boaniou cruel pa vele
En tredemarz na varve.
Piou e’n den na scuille daëlou,
O velet da Vam hon Autrou
Quement a nec’hamanchou ?
Piou a ouffe consideri
Ar vam baour-se oc’h anduri
Gant he Map, hep regreti ?
Evit efïaci hor c’hrimou
E velas Jesus er poaniou,
Ha freuset gant ar fouetou.
Pebez glac’har dezi guelet
He Map o vervel desolet,
Quen ha rentas he speret !
Roït, Mam, feuntûn a garantez
Lod d’in eus [ho] [91] tristidiguez,
Ma vouelin gueneoc’h ivez.

Grit ma teuin a greis va ene
Da garet Jesus va Doue,
Ma plijin d’he vajeste.
Grit an dra-se, Guerc’hes Vari,
Hac imprimet, me bo supli,
Em c’halon he bemp gouli.
Partajit guenê ar poaniou
A souffras dre va fec’hejou
Ho Map leun a c’houliou.
Grit ma teuin o sonjal enna
Gant ur regret bras da vouela,
Endra vevin er bed-ma.
Ober deoc’h am eus volontez
E-hars ar groas compagnunez,
Oc’h he c’hontempli bemdez.
Guerc’hes dreist on oll guerc’heset,
Bezit favorabl em andret,
Ma regretin va fec’het.
Grit ma teuin da zouguen ato
He bassion hac he varo,
O caout memor anezo.
Grit ma vezo oc’h he garet
Va c’halon ive gouliet,
Ha ganta crucifiet.
Bezit d’in er varn diveza ,
Pa renquin renta cont deza,
Ur guir souten diraza.
Grit ma vezin goarantisset
Gant he groaz diouz an drouc-speret,
Hac en he c’hraç conservet.
Ha pa deui va c’horf da vervel,
Grit d’am ene, Guerc’hes santel,
Caout ar vuez eternel.
Evelse bezet grét.

in tormentis, Et flagellis subditum.

Vidit suum dulcem natum, Morientem, desolatum, Dùm emisit spiritum.

Eia! Mater, fons amoris, Me sentire vim doloris, Fac ut tecum lugeam.

Fac ut ardeat cor meum, In amando Christum Deum, Ut sibi complaceam.

Sancta Mater, istud agas, Crucifixi fige plagas Cordi meo validè.

Tui nati vnlnerati, Jam dignati pro me pati, Pœnas mecum divide.

Fac me verè tecum flere, Cruci-fixo condolere, Donec ego vixero.

Juxta crucem tecum stare, Te libenter sociare In planctu desidero.

Virgo Virginum præclara, Mihi jam non sis amara ; Fac me tecum plangere.

Fac ut portem Christi mortem, Passionis ejus mortem Et plagas recolere.

Fac me plagis vulnerari, Cruce hâc inebriari Ob amorem Filii.

Inflammatus et accensus, Per te, Virgo, sim defensus In die judicii.

Fac me cruce custodiri, Morte Christi præmuniri, Confoveri gratiâ.

Quandò corpus morietur, fac ut animæ donetur Paradisi gloria. Amen.


EVIT GOUEL AN ANNONCIATION.
D’ar pempet deiz varnuguent a vis Meurz.

AN deiz-ma so galvet gouel an Annonciation eus ar Verc’hes, abalamour ma oe da [guenver an] [92] deiz hirio ec’h annonças an æl Gabriel d’ar Verc’hes Vari penaus a oa choaset gant Doue da veza mam d’he vap unic. He-ma’ta eo ive gouel an incarnation pe ar gonception eus ar Vap Doue, abalamour m’az eo da [guenver an] deiz [93] -ma en deveus Map Doue, an eil ferson eus an Dreindet, quemeret natur humen, da lavaret eo, ur c’borf hac un ene en cof ar Verc’hes Vari, ha dre ar voyen-se, an hini pehini n’edoa nemet Doue a bep eternite, a gommanças da veza den ivez en amser, hep paoues da veza Doue na mui na meas.

Quement-se a c’hoarvezas er fæçon-ma : an arc’hel Gabriel o veza saludet ar Verc’hes pa edo he-unan en he c’hambric en oræson, o lavaret dezi ar c’hom-sou-ma : Me ho salud, Mari, leun oc’h a chraç ; an Autrou Doue so gueneoc’h : he assuras penaus e tlie ar Verb eternel, map Doue, en em ober den enni dre operation ar Speret Santel ; hac evel ma roas dezi da entent ne divize offanç ebet en he goerc’hdet evit quement-se, e roas hi be c’honsantamant en ur lavaret : Chetu ama servijerez an Autrou Doue, beset grêt em andret, evel ma annoncit d’in. Er memes instant ar Speret Santel a furmas eus ar pura goad e devoa ar Verc’hes, ur buguel en pehini e crouas assambles un ene, hac an eil ferson eus an Dreindet a unissas ar c’horfic hac an ene-se gant he zivinite, o commanç neuse da veza den ha Doue assambles, hac a so galvet Jesus-Christ.

Hoguen ar Speret Santel, peguement bennac ma en deus furmet corf Jesus-Christ en cof he vam, ne de quet tad dezan evit quement-se, pe n’en deus communiquet dezan netra eus he substanç evit he furmi. Jesus-Christ en quement ha [ma ê] [94] den n’en deveus tad haturel ebet, nemet ur vam pehini eo ar Verc’hes Vari ; mæs en quement ha ma ê Doue, en deveus un tad pehini eo ar c’henta person eus an Dreindet, ha gant pehini eo enjandret a bep eternite hep mam ebet ive. Ne de quet couscoude na d’eo ar Verc’hes guir vam da Vap Doue abaoue ma ê den ha Doue assambles en ur memes personaij, o veza bet concevet ha ganet ganti en guirionez er galite-se ; hac evelse eo Mam da Zoue en effet. Sant Joseph n’edoa nemet tad maguer ha putatif d’hor Salver, dre ma her mague couls hac he vam, o c’hounit bouet dezo gant he etat, ha dre ma oa reputet ha tremenet evit tad dezan gant an dud pere ne anaient quet ar myster-se eus an incarnation, pe en fæçon oa bet concevet Jesus-Cbrist pehini a oboisse ive da sant Joseph evel pa vize tad propr dezan, rac ma oa pried legitim d’he vam ar Verc’hes Vari.

Pa lavarer penaus eo bet concevet Jesus-Christ dre operation pe dre vertuz ar Speret Santel, ne de quet n’en deveus an Tad hac ar Map operet ha contribuet ivez er gonception se couls hac ar Speret Santel, rac an œuvrou exterieur eus an tri ferson an Dreindet a so commun entrezo ; mæs evel m’az eo ar mysfer-ma un desteni ar vrassa eus a garantez Doue en Hon andret, eo attribuet d’ar Speret Santel, da pehini evel d’ar garantez infinit eus an Tad hac ar Map, ec’h attribuer an effejou eua ar garantez Doue, e-c’his m’at tribuer an effejou eus he buissanç d’an Tad, hac en effejou eus he furnez d’ar Map.

Map Doue so en em incarnet evit hor prena hac hon dilivra diouz ar pec’het ha diouz ar maro eternel hac an ifern, da pere oamp engajet dre an disobeissanç eus hon tad quenta Adam hac Eva, hac ouspen evit acquisita deomp ar vuez eternel o vervel evidomp. Guir eo e c’halse hon redima ha hon sauvetei en ur fæçon-all eassoc’h ; hoguen teurvezet eo bet ganta dont he-unan, evel ur mestr mad, da zisquez deomp obeissa da Zoue he dad, hac en em humilia diouz he exempl. Convenabl ha ræsonabl oa e leusje da remedia ouz hor superbite dre he humilite, nac ouz hon disobeissanç dre he obeissanç he-unan.

Evit solennisa ervad ar gouel bras-ma’ta, e tleomp en em dispos dre ur gonfession vad da receo diouz an exempl eus ar Verc’hes, gant ur burete vras a consianç, er gommunion, ar memes Map Doue pehini so bet en em c’hreat den en hi, hac assista devota ma c’hallimp er servij divin. Goude-se e tleomo en em examina da c’hout ha ni so bet sourcius da drugarecat Doue bemdez d’hor beza prenet diouz ar maro eternel dre ar myster-ma eus an incarnation, goulen pardon outan eus hon disanaoudeguez hac hon ingrateri en he andret, hac ober ar resolution da lavaret teir gueich an deiz an Angelus en memor hac en enor d’ar myster-ma, hervez an instruction hon eus roet evit an Angelus, Domini, en commançamant al levr-ma, oc’h en em humilia neuse en hor c’halon evit enori an humilite vras a Vap Doue oc’h en em incarni, hac eus he Vam oc’h en em estimout ur servijeres indign d’an Autrou. Cals a dud devot a gustum pa son an heur, ober sin ar groas ha lavaret an Ave, Maria en memor eus ar memes myster ; hac an devotion-se a so bet confirmet gant ar pab Leon decvet, o staga outi certen induljançou, hervez ma ê reportet en un instruction familier en furm catechismou, imprimet en Paris en ti Pierres Targa, gant privilej ha permission an arc’hescop ac’hano er bloaz 1635 [95].

Erfin e tleomp hirio conceo ur santimant an humpla eus ac’hanomp hon unan, ha consideri ne deomp nemet poultr ha ludu dirac Doue, o tiouall ervad n’en em estimimp mui evit den, hac evir quement-se goulen ouz Map Doue en deiz santel-ma en pehini eo bet en em lequeat quen isel ha quen dister, ar c’hraç d’en em anaout ha d’en em humilia dre intercession he vam ar Verc’hes sacr, evit obteni er fin ar recompans eternel prometet ganta d’ar re a vezo humbl a galon. Evellen bezet grêt.


INSTRUCTION EVIT AMSER AR BASSION.

Pehini a bad adalec ar sadom da bardaëz dirac dissul ar Bassion betec ar sadorn da bardaëz dirac dissul Phasq.

AN oll amser eus ar c’horaïs a so consacret da bassion hor Salver, hac e teu an Ilis d’hon angaji da enori ar bassion galet-ma dre ar iuniou, ar binijen hac ar retret, oc’h en em retira diouz ar bed. Mæs an di[ou] [96] sizun diveza eus ar c’horaïs a so destinet mui c’hoaz en particulier evit ar sujet-se ; ha peguement-bennac na ve ar guenta eus an diou sizun-ma pehini eo sizun ar bassion, nemet evel ur breparation evit an eil, pehini eo sizun ar binijen, ha ma presant deomp an Ilis er guenta sizun considevationou hac instructionou-all, ne baoues ato couscoude o tistrei da broposi deomp ar bassion eus hor Salver, hac e deus bep tro un dra bennac evit ar sujet-se en peb quevren eus he ofiç divin.

Beza e tleomp er poent-se’ta heul intantion an Ilis, o commannç ar sizun quenta-ma eus a amser ar bassion d’en em applica davantaij var ar mysteriou anezi ; chetu petra ra d’an ilis goloi he imajou en amser santel-ma, evit douguen caoun da varo ha passion Jesus-Christ he fried divin, oc’h hon avertissa dre gue ment-se da antren ive ganti en ur speret agaoun hac en ur santimant a dristidiguez hac a regret d’hor pec’hejou, pere so ber caus d’ar maro cruel-se. En disposition-ma eo e tleomp antren epad an diou sizun-ma, mæs ispicial en diveza pehini so galvet sizun ar binijen, abalainour d’ar poaniou cruel a souffras hor Salver enni evidomp, hac abalamour d’ar binijen dreist-ordinal a dleomp da ober enni hon-unan evit compatissa ganta en he souffrançou.

An deiz quenta eus a sizun ar binijen a so galvet dissul Bleuniou : da guentâ, abalamour ma commanç Pasq, evel pa lavarren, da vleunvi en deiz-se, pa’z eo enna e commanç ar gristenien fidel da ober ho fasq ; ha d’an eil, abalamour ma oe d’an deiz ma ec’h antreas . solennellamant hor Salver er guear a Jerusalem var guein un asen c’huec’h dez dirac he bassion, eleac’h ma oe recevet gant ar vugale ha gant ar bobl simpl en un triomph bras, o tont d’he ziguemeret hac o teurel var an hent ma tremene, darn bodou guez ha palm, darn-all ho dillad memes pere a strinquent dindan he dreid, evit ober enor dezan.

En memor a guement-se eo e ra deomp an Ilis douguen er procession hac en oferen-bred eus ar memes deiz-ma bodou lore, pe vodou beuz, pe vodou pin ha palm , en enor ive d’hor Salver hac en testeni eus ar victoar pehini a dleomp da veza gounezet var adversourien hor silvidiguez ha var hor goall habitudou dre hon oræson, hor iun hac hon alusen, ha dre hor mortificationou-all ; anes ne veritemp quet douguen ar bodou-se, ha ne vemp nemet hor c’he ment a hipocritet, oc’h ho douguen. Ar bodou pe ar brancou benniguet se a dle peb unan da gonservi gant respet en he di e-hars he vele, mar guell, dre ma ho deus ur vertus vras a enep al leveson eus an drouc-speret, hac evit en em servijout anezo da deurel dour-benniguet pa vezo affer, ha pa vezo den clan var ar guele en hon ti.

Endra vior o venniguen ar beus pe ar bodou all ma, e c’houlennot ouz Doue gant an Ilis ma plijo ganta rei deoc’h ive e venediction hac ar c’hraç d’en em bresanti diraza da solennisa ar Pasq Santel gant devotion ha gant ar frouez eus a œuvrou-mad. Ha pa zougot en ho torn ar bodou beniguet-se durant ar procession, e lequeot ho poan da gaout ar memes santimant a zevotion evel hо devoe ar bobl-se ha disquibien hor Salver, pere o renta dezan un enor sincer, hen recevas en Jerusalem gant ur c’hri a joa peini a sortie a vouelet hо c’halon. Mæs ho pêt aon na veac’h henvel ouz ar re pere a oblijas hor Salver da scuilla daelou ha da rebeich dezo en creiz an triomph~se penaus ne anaient quet an deiz eus ar visit pehini a rea dezo, ha pehini ne servije nemet d’o renta criminaloc’h dirac Doue, pa oant quen inconstant ha quen infidel, ma tlient da ben c’huec’h dez goude crial (Crucifiet-hen) var an hini a recevent en deiz-ma gant quement a enor. Liquit evez pa recevit ivez hor Salver dre ar gommunion Fasq gant un dra bennac a zevotion hac a respet, na zeuac’h d’he grucifia enoc’h hoc’h-unan dre ur sacrilej, pe о tistrei goude-se da goueza en ur pec’het marvel-bennac.

En distro eus ar Procession-ma e sco ar celebrant a ben teir gueich gant ar groas var dor an Ilis, pe hini a ve digoret goude an tri dol-se da antren ebars ; evit rei deomp da entent penaus oa serret clos dor an еê ouz an dud, quen ha d’ê bet deut Jesus-Christ d’e digueri deomp dre ar maro pehini en deveus go[u]zavet [97] er Groas evidomp. Speret an Ilis eta en deiz-ma eo, da guenta, ma considerimp Jesus-Christ o triomphi hac о c’hounit ar victoar var an erouant gant e groas hac e bassion ; d’an eil, ma quemerrimp perz en e driomph oc’h en em assujetti dezan hac o rei antre dezan ive en hor c’halon ; ha d’an drede, ma assistimp gant an hevelep santimanchou mad-se en oll servij divin eus an deiz santel-ma. Ne d’ê quet finisset mad ar ceremoni-se gant an Ilis, na zistro neuse-souden d’hon antreteni var bassion hor Salver en aviel Bleuniou. Quement-se eo a dle occupi hon speret brema, hac en em applicot da gonsideri ur myster deus a pehini ne dlet jamæs coll ar memor. Na list deiz eta da dremen eus ar sizun santel-ma hep sonjal en ur poent bennac a bassion hor Salver, evit en em excita dre ar voyen-ze da zetesti ho pec’hejou ha da ober ur gonfession vad anezo er Pasq-ma. Evit quement-se eo a propos discleria deoc’h en andret-ma passion hor Salver het-a-het hervez ao Aviel hac e c’hellot he recita devotamant endra vezo ar veleien o cana aviel Bleuniou, non pas epquen dissul Bleuniou, mæs en diziou all eus ar sizun-ma, ispicial diguener ar groas : da zesirout ve so-quen ho pe an amser hac an devotion da lavaret ur veich er sizun, pe da viana ur veich er mis, da vener pe da un devez-all ar recit-ma eus a bassion hor Salver ; rac ur, merit bras ve quement-se deoc’h, mar er grac’h gant devotion.



PASSION HON AUTROU JESUS-CHRIST

Hervez an Aviel: Var ton, Vexilla Regis prodeunt

An Aviel pehini a vez canet dissul Bleuniou en Oferen.

Passio Domini nostri Jesu-Chrisii secundùm Matthæum.

IN illo tempore dixit Jesus discipulis suis : Scitis quia post biduum Pascha fiet, et Filius hominis tradetur ut crucifigatur. Tunc congregati

SAludi a ran va Jesus
Hac he bassion truezus :
Ra vezo scrifet em c’halon
Jesus hac he oll bassion.
Tad eternel, deoc’h ec’h offran
Dre zorn Mari, ar salud-man
Evit-ma vezin pardonet
Dre verit ho Map benniguet.
Speret Santel, me ho supli,
Grit d’in ar c’hraç da saludi,
Gant ur regret em ene,
Passion Jesus, va Doue.

D’he zisquibien [e] [98] lavare
Jesus quent Pasq vardro daou ze :
Map an Den a vezo livret
Evit beza crucifiet.
Neuse princet ar veleien
Hac eus ar bobl re ancien
Da gonferi en em gafas
En ti ar pontif Caïfas.
Cusul a resont entrezo
Da lacat Jesus d’ar maro,
Non pas, emezo, deiz ar gouel,
Na zeue ar revolt da sevel.
Jesus o veza en un ti
Da Simon lovr en Bethani,
E tostas outan ur vaoues
Hac a voa guir benitantes.
Hon-nez var he ben a squillas,
Pa edo o tibri he repas,
Un ongant ar preciussa
Gant ur c’houez an excellanta.
He zisquibien a vurmuras
Dre ar goall exempl a Iudas :
Perac, emezo, e coller
Un dra pini so quer ker ?
Ma vize [g]uerzet [99] an ongant,
E vize savet forz arc’hant
Evit soulaji ar beorien,
Eme Iudas, oc’h he repren.
N’oa quet ar beorien a glasque ;
Laër oa, hac ur i[a]lc’h a zo[u]gue [100]
Da receo an alusennou
A veze offret d’hon Autrou.
Peadra, eme Jesus neuse,
E reprenit-hu evelse
Ar vaoues-ma, pa e deveus grêt
Un œuvr-vad brema em andret ?
Rac o teurel varnon he ongant
E tiscleri va enterramant ;

sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur Caïphas ; et consilium fecerunt ut Jesum dolo tenerent, et occiderent. Dicebant autem : Non in die festo, ne fortè tumultus fieret in populo. Cùm autem Jesus esset in Bethaniâ in domo Simonis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi, et effudit super caput ipsius recumbentis. Videnles autem discipuli, indignati sunt, dicentes : Ut quid perditio hæc ? Potuit enim istud venundari multò, et dari pauperibus. Sciens autem Jesus ait illis : Quid molesii estis huic mulieri ? Opus enim bonum operata est in me. Nam semper pauperes habetis vobiscum ; me autem non semper habetis. Mittens enim

hæc unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit. Amen dico vobis : Ubicumquè prædicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur et quod hæc fecit in memoriam ejus. Tunc abiit unus de duodecim, qui dicebatur Judas Iscariotes, ad principes sacerdotum et ait illis : Quid vultis mihi dare, et ego vobis eum tradam ? At illi constituerunt ei trigenta argenteos. Et exindè quærebat opportunitatem, ut eum traderet. Primâ autem. die azymorum , accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes : Ubi vis , paremus tibi comedere Pascha ? At Jesus dixit : Ite in civitatem ad quemdam, et dicite ei, Magister dicit : Tempus meum propè est ; apud te facio Pascha cum discipulis meis. Et fecerunt discipuli sicut

Dre oll e vezo dre ar bed
Ar pez he deus grêt, publiet.
Iudas a ieas neuse-souden
Da gaout princet ar veleien ;
Petra rôt-hu d’in me, emezan,
Ha me livro deoc’h anezani ?
Prometi a reont en instant
Rei dezan tregont pez arc’hant :
Ha nemet ar gommodite
D’he livra dezo, ne glasque.
Disquibien Jesus goude-se
A c’houlennas outan ive :
Peleac’h ez aïmp da brepari
Ar Pasq deoc’h evit he zibri ?
Iit en kear da gaout ur certen ,
Ha livirit deza evellen :
Tost, eme ar, mestr, ê va amser,
D’ho ti ar Pasq ez ann da ober.
He zisquibien a breparas ,
Ar Pasq eleac’h ma lavaras ,
Ha ganto var an abardaez
Ez eas ouz taol var he c’hourvez.
P’edont o tibri ho repas,
Evellen outo e comsas :
Unan a dle eus ho touez
Me zrahissa en guirionez.
Peb-hini trist oc’h he glevet,
A gommanças da lavaret.
Autrou, ha me eo, ha me eo ?
Jesus a respontas dezo :
Er plad guenen nep a laca
He zorn, a dle me zrahissa ;
Map an den a ia en effet
Diouz ma’z eo anezan scrifet.
Hoguen maler a c’hoarvezo
Gant an den-se am zrahisso ;
Guell vize dezan hep mar ebet

Na vise bet biscoas ganet.
Iudas pîni hen trahissas,
Outan ive a c’houlennas :
Ha me’ta, mestr, e ve hennez ?
Lavaret, emean, [ê guenez| [101].
D’he zisquibien neuse e voalc’has
Ho zreid, hep excepti Iudas,
Ho sec’has gant ul lianen
Var he zaoulin, en noaz he benn.
Gant ur garantez ar vrassa
Pa oant gantan da goania,
Ec’h instituas hor Salver
Ar sacramant eus an auter.
Dezo er goan-se diveza
E roas da zibri ha da eva
Ar bara chenjet hac ar guin
En he gorf ha[c he] c’hoad [102] divin.
Ne evinn mui divar brema,
Eme Jesus, eus ar guin-ma ,
Quen a vô em rouantelez,
Eleac’h ma evinn guin nevez.
Goude ma ho devoa coaniet ;
Iudas diganto sortiet,
Hac o veza canet an hymn
Ez ezont varzu ar jardin.
Antret er jardin Olives ,
Quemeret Per, Ian ha Jacques,
E lavaras Jesus dezo,
Trist ê va ene bete’r maro.
Pelleet diouto gant glac’har,
En em brosternas d’an douar,
Hac ec’h adressas he beden
D’he Dad eternel evellen :
Mar d’ê possubl, va Zad divin
Pellaït ar c’halir-se diouzin :
Mæs bezet great ho volontez,

constituit illis Jesus et paraverunt Pascha. Vespere autem facto, discumbebat cum duodecim discipulis suis. Et edentibus illis dixit : Amen dico vobis, quia unus vestrûm me traditurus est. Et contristati valdè , coeperunt singuli dicere : Nunquìd ego sum, Domine ? At ipse respondens, ait : Qui intingit mecum manum in paropside, hic me tradet. Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de illo ; væ autem homini illi per quem filius hominis tradetur ! Bonum erat ei si natus non fuisset homo ille. Respondens autem Judas, qui tradidit eum, dixit : Numquìd ego sum, Rabbi ? Ait illi : Tu dixisti. Cœnantibus autem eis, accepit Jesus panem, et benedixit ac fregit, deditque discipulis suis, et ait: Accipite et comedite : Hoc est
corpus meum. Et accipiens calicem, gratias egit, et dedit illis, dicens : bibite ex hoc omnes : Hic est enim sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Dico autem vobis, Non bibam amodò de hoc genimine vitis usquè in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. Et hymno dicto, exierunt in montem Oliveti. Tunc dicit illis Jesus : Onnes vos scandalum patiemini in me in istâ nocte. Scriptum est enim, Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis. Postquàm autem resurrexero, præcedam vos in Galilæam. Respondens autem Petrus, ait illi : Et si omnes scandalisati fuerint in te, ego nunquàm scandalisabor. Ait illi Jesus : Amen dico tibi, quia in hâc nocte

Non pas va hini-me ivez.
A ben teir gueich oræson
A eure er memes fæçon :
Hac e teue c’hoas d’he redoubli,
O veza couet en agoni.
Dreizan ur c’houezen vras divad a •
A zeuas eguis beradou goad
O coueza eno diouta,
Quen a boullad[e] dindanna.
Chetu disquennet eus an eê
Un Æl d’he gonforti neuse ;
Hac o veza great he beden,
E teuas da gaout he zisquibien.
Mæs allas ! cousquet ho c’hafas,
Rac-se dezo e lavaras:
Dihunit ha grit oræson,
Na gouezac’h en tentation.
Livret vezin brema souden
Dre daouarn ar bec’herien :
Sivit ha deomp : tostaat a ra
Nep so erru d’am zrahissa.
N’en devoa quet c’hoas echuet
He gomsou, ne doa eruet
Iudas er jardin d’anter-nôz
Gant ur vanden tud armet-clos.
An treitour a dostaas outa
Evit ober ur pog deza :
O lavaret, Ave Rabbi,
Dont a ran, mestr, d’ho saludi.
P’evit tra, eme hor Salver,
Ez hoc’h-hu deut, va mignon quer,
Penaus, Iudas, hac erguis-se
Gant ur pog em zrahissit-me ?
Ouz ar vanden-ze pa gomsas,

Piou a glasquit, a c’houlennas ;
Chetu hi neuse o lavaret :
Han d’eo Jesus a Nazaret ?
Me eo, a respontas Jesus :
Ous ar goms-ma quer gracius,
Var ho c’his en em retirsont,
Hac a stoq ho c’horf e couez[s]o[n]t [103].
Mar d’ê me, emeza, a glasquit,
Lesit ar re-ma da vont quit ;
Eus he zisquibien [e] [104] comse
D’ho lesel en ho liberte.
Per oc’h ho guelet o tostaat
Evit cregui en he vestr mad,
He c’hleze a zic’houinas,
Ha scouarn Malcus a drouc’has.
Jesus a respontas neuse
List brema, Per, var guement se ;
P’en deus va Zad presantet d’in
Ar c’halir-ma, sur en evin.
Scouarn an den-se a iac’has,
Ha d’ar vanden-se e lavaras :
Gant clezier ha gant bizier
Em c’hemerit evel ul laër.
Bemdez gueneoc’h en em gaven
En templ o presec va lesen,
Hep ec’h allac’h cregui enon ;
Brema hoc’h eus permission.
Evel bleizi’ta var un oan
E lammsont neuse varnezan,
Hac e oe ganto goall-dretet
Ha stard gant querden amarret.
He zisquibien gant ur spont bras
O tec’het hen abandonas,

antequam gallus cantet, ter me negabis. Ait illi Petrus : Etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo. Similiter et omnes discipuli dixerunt. Tunc venit Jesus cum illis im villam quæ dicitur Gethsemani, et dixit discipulis suis : Sedete hic donec vadam illûc, et orem. Et assumpto Pefro et duobus filiis Zebedæi, cœpit contristari et mœstus esse. Tunc ait illis : Tristis est anima mea usquè ad mortem ; sustinete hic, et vigilate mecum. Et progressus pusillùm, procidit in faciem suam , orans et dicens : Pater mi, si possibile est, transeat à me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Et venit ad discipulos suos, et invenit eos dormientes ; et dixit Petro : Sic non potuistis unâ horâ vigilare mecum ? Vigilate et
orate, ut non intretis in tentationem. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Ite-rùm secundò abiit et oravit, dicens : Pater mi, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua. Et venit iterùm, et invenit eos dormientes ; erant enim oculi eorum gravati. Et relictis illis, iterùm abiit ; et oravit tertiò, eumdem sermonem dicens. Tunc venit ad discipulos suos, et dixit illis : Dormite jam, et requiescite ; eccè appropinquavit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Surgite, eamus ; eccè appropioquavit qui me tradet. Adhùc eo loquente, eccè Judas, unus de duodecim, venit, et cum eo turba multa cum gladiis et fustibus, missi à principibus sacerdotum et senioribus populi. Qui

Hac hen o veza garrotet,
Da di’r pontif e oe cacet.
Var he zoctrin gant Caïphas
Interrojet, hen respontas ;
Publicamant em eus comset
D’an oll en templ en em gaffet.
Peadra’ta em interrojit
Var va doctrin pa’z ê public ?
Ar re so bet oc’h va c’hlevet
A oar petra m’eus prezeguet.
Respontet gantan evellen,
Unan eus an oflficerien ,
A roas ur javedad deza :
Evelse e comsez, emeza ?
Mar em eus, eme Vap Doue,
Drouc lavaret, disqouesit-he ;
Mæs mar em eus lavaret mad,
Perac rei d’in ur javedad ?
Clasq a reont ur fals testeni
Evit d’ar maro he gondaouni ;
Ha n’edoa nicun suffisant
A guement test a voa presant.
Daou fals test a zeuas alafin,
Hac a zepose traou malin ;
Hoguen Jesus ne rea seblant
Evit ho c’hlevet o parlant.
Ar pontif neuse a savas,
Ha d’hor Salver e lavaras :
Penaus, ne respontes netra
Ouz an oll desteniou-ma ?
A berz Doue me da gonjur
Da lavaret ha te eo sur
Ar Messias Map da Zoue ?
Ia, me en-deûn, emezan, ê.
Hoguen me lavar deoc’h ouspen
E vellot un deiz Map an den
Azezet en tu-deou d’he Dad.

O tont d’ho parn var ar c’houabr.
Neuse ar pontif a freuzas
He viscamant, hac a grias
Chetu ê o tont da vlasfemi ;
Pebez izom a desteni ?
Clevet hoc’h eus an oll breman,
Petra sonjit-hu anezan ?
Oll e crisont o lavaret :
Ar maro en deus meritet.
Neuse ho commanç d’he c’hoapaat
Hac en he visaij da grachat,
E roent deza javedadou,
Taoliou dorn ha carvanadou.
Var he zaoulagad ur vanden
E lequesont en dro d’he ben,
O lavaret pa scoent ganta,
Divin piou a[z] tarc’ho brema ?
Gant cals ouspen a injurou,
A vlasfemou hac a gestou
Hen outrajent, oc’h invanti
Peb seurt fæçon d’he dourmanti.
Sant Per evit guelet ar fin,
A ieas varlerc h he vestr divin
Hac antreet en cour Caïphas ,
E-harz an tân ec’h azezas.
Ur servijeres o veza
Consideret piz aneza ;
C’houi, emezi, a voa ive
O c’heul Jesus a C’halilee. .
Dirac an oll Per en nec’has,
Hac evellen e respontas ;
Penaus, maoues, me ne oun quet
Petra fell deoc’h da lavaret ?

autem tradidit eum, dedit illis signum, dicens : Quemcumque osculatus fuero, ipse est, tenete eum. et confestim accedens ad Jesum, dixit : Ave , Rabbi. Et osculatus est eum. Dixitque illi Jesus : Amice, ad quid venisti ? Tunc accesserunt, et manus injecerunt in Jesum, et tenuerunt eum. Et eccè unus ex his qui erant cum Jesus extendens manumm, exemit gladium suum ; et percutiens servum principis sacerdotum, amputavit auriculam ejus. Tunc ait illi Jesus ; Converte gladium tuum in locum suum : omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. an putas, quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modò plusquàm duodecim legiones angelorum ? Quomodò ergò implebuntur Scripturæ, quia sic
oportet fieri ? In illâ horâ dixit Jesus turbis : Tanquàm ad latronem exîstis cum gladiis et fustibus comprehendere me ; quotidiè apud vos sedebam docens in templo, et non me tenuistis. Hoc autem totum factum est ut adimplerentur scripturæ prophetarum. Tunc discipuli omnes, relicto eo fugerunt. At illi tenentes Jesum, duxerunt ad Caïpham principem sacerdotum, ubi scribæ et seniores converterant. Petrus autem sequebatur eum à longè, usquè in atrium principis sacerdotum. Et ingressus intrò, sedebat cum ministris, ut videret finem. Principes autem sacerdotum et omne concilium quærebant falsum testimonium contrà Jesum, ut eum morti traderent : et non invenerunt, cùm multi falsi testes accessissent. Novissimè au-

Da ben un nebeut goude-se
Un all, d’ar poent ma sortie,
A lavaras : he-ma so bet
O c’heul Jesus a Nazaret.
Per en disavoueas adarre,
Oc’h assuri memes dre he le
Penaus n’anaie quet an den
Ma comsem aneza so quen.
Re-all en ur dostaat outa,
A lavaras ive deza :
Eus he dud oud certenamant,
Rac anat oud dre da barlant.
Chetu hen ouz en em detesti
Hac o touet c’hoas mui-oc’h-vui
Ne anaie quet an den-se ;
Hac e canas ar c’hog neuse.
Ouz Pêr pa sellas hor Salver,
Sonj a zeuas deza eus he c’her,
Quent ma cano diveich ar c’hog,
A ben teir gueich, Per, em nac’hot. ^
E-meas o veza sortiet,
E vouelas druz Per d’he bec’het,
Ha Jesus a oe mintin mat
Livret etre daouarn Pilat.
Iudas o veler condaounet
Hor Salver hep achap ebet
A regretas he drahison
Gant ur c’hueuz a voa diræson.
Renta reas d’ar re-ancien
Ha da brincet ar veleien
Ar som en devoa recevet
Digant ho d’he veza livret.
Pec’hi am eus grêt, emeza,
Enep Jesus oc’h he verza :
Goad un den just am eus livret,

Hep en devoa grêt drouc ebet.
Pe sourci deomp-ni, emezo ?
Ni ne reomp forz, evidoc’h eo :
Chetu en o tont en be valer
D’en em grouga dre zisesper.
Piou na sonje, o va Jesus,
O velet peguen danjerus
eo dre ur goall gommunion
Ho trahissa en hor c’balon ?
En so pernicius ive
An avariçdet d’hon ene ;
Pa denn deomp, evel da Iudas,
Abars ar fin ur maler bras !
Jesus dirac ar presidant
A voe accuset faussamant ;
Hoguen ne respontas netra
Evit en em justifia.
Pilat ouz Jesus a c’houlen
Ha c’houi ê roue ar Iudevien ?
Va rouantelez, emeza,
Ne de quet eveus ar bed-ma.
Roue oc’h eta, eme Pilat ?
Ia, c’houi en lavar erfat :
Evit souten ar virionez
Eme Jesus, oun deut ivez.
Pilat goude d’ar Iudevien
Ha da brincet ar veleien
A lavaras : ne gavan quet
Coupabl an den-ma a grim ebet.
Hi mui-oc’h-vui a boursue ;
Ar bobl, emezo, a drouble,
Oc’h ho dispos gant he zoctrin
D’en em revolti alafin.
Pilat o clasq en em viret
Ouz peb seurt blam en he andret,
En ranvoyas da Herodes
A voa en kear neuse memes.

venerunt duo falsi testes, et dixerunt : Hic dixit : Possum destruere templum Dei, et post triduum reædificare illud. Et surgens princeps sacerdotum, ait illi : Nihil respondes ad ea quæ isti adversùm te testificantur ? Jesus autem tacebat. Et princeps sacerdotum ait illi : Adjuro te per Deum vivum, ut dicas nobis, si tu es Christus Filius Dei. Dicit illi Jesus : Tu dixisti. Verumtamen dico vobis : Amodò videbitis Filium hominis sedentem à dextris virtutis Dei, et venientem in nubibus cœli. Tunc princeps sacerdotum scidit vestimenta sua, dicens : blasphemavit. Quid adhùc egemus testibus ? Eccè nunc audistis blasphemiam. Quid vobis videtur ? At illi respondentes, dixerunt : Reus est mortis. Tunc expuerunt in faciem ejus, et
colaphis eum cecidernt. Alii autem palmas in faciem ejus dederuht, dicentes : prophetisa nobis, C’hriste, quis est qui te percuSsit ? Petrus verò sedebat foris in atrio. Et accessit ad eum una ancilla, dicens : Et tu cum Jesu Galilæo eras. At ille negavit coràm omnibus, dicens : Nescio quid dicis. Exeunte autem illo januam, vidit eum alia ancilla, et ait his qui erant ibi : Et hic erat cum Jesu Nazareno. Et iterùm negavit cum juramento : Quia non novi hominem. Et post pusillum accesserunt qui stabant, et dixerunt Petro : Verè et tu ex illis es ; nam et loquela tua manifestum te facit. Tunc cœpit detestari et jurare quia non novisset hominem. Et continuò gallus cantavit. Et recordatus est Petrus verbi Jesu quod dixerat : priusquàm

He-ma en devoe ur joa bras
Jesus dirazan pa velas,
Dre an esperanç d’he lacât
Da ober ur miracl bennac.
Hac o sonjal e contantse
Jesus he guriosite,
Outan forz traou a c’houlennas,
Mæs hen biscoaz n’en respontas.
Chetu neuse’ta Herodes
Assambles gant tud he balæs
Oc’h he dreti gant goaperez
Ha gant cals a voufonerez.
Oc’h he veza guisquet ouspen
Evel ur foll gant ur saë venn,
Ec’h eureu he gaç var he guis
Da Bilat en un dail exquis.
Neuse Pilat a lavaras
D’ar Iudevien pa ho assamblas :
An den-ma n’en deus grêt netra
Eus ar pez a vlammit enna.
Herodes n’her c’hef quet ive
Dîn d’ar maro mugue[d]on-me [105] ;
Rac se’ta m’hen laosco brema
Goude lacat he gastiza.
Chetu Pilat o tilesel
Jesus gant soudardet cruel,
Pere a zeuas d’he zivisca
Hac ouz ar pilier d’he staga.
Ar re ma eguis diaoulou
Gant guial, querden, chadenou ,
A scoe var ar c’horf dilicat
Eus ân oan douç hac egarat.

Quement er foetsont tro var dro
Ma velent he esquern disolo ;
Adal ar pen betec an trad
N’edoa nemet gouli ba goad.
C’hoas ho devoe ar grisderi
Evit roue ar farç d’he dreti,
Ha da lacaat ur gurunen
Grêt a spern calet var he ben.
Goude o teurel var he gorf noaz
Ur vantel bourpr dreist h[e] [106] ziouscoaz
E lequefont ur benduen
En he zorn deou, pe ur ganen.
Hac oc’h ober goap anezâ
Ez eont d’an daoulin diraza,
En ur lavaret evellen :
M’ho salud, roue ar Iudevien.
En he visaij sacr e crachent,
Hac hep truez e quemerrent
Eus he zorn santel ar ganen,
Evit squei ganta var ar pen.
Pilat evit touich calonou
Ar Iudevien ouz hon Autrou,
Er stad-se hen disquezas dezo,
O lavaret : Eccè Homo.
Sellit, chetu an den ama,
Truez a dleit da gaout outa ;
Evidon me ne gavan quet
E ve coupabl a grim ebet.
Rac-se pa’z edi an amser
Da zilivra ur prisonier,
Daoust deoc’h pe Jesus bo pezo,
Pe’r mûntrer Barabbas vezo ?
An dud fall-se a gommanças

gallus cantet, ter me negabis. Et egressus foràs flevit amarè. Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversùs Jesum, ut eum morti traderent. Et vinctum adduxerunt eum, et tradiderunt Pontio-Pilato præsidi. Tunc videns Judas, qui tradidit eum, quod damnatus esset, pœnitentiâ ductus, retulit trigenta argenteos principibus sacerdotum et senioribus, dicens : Peccavi, tradens sanguinem justum. At illi dixerunt : Quid ad nos ? Tu videris. Et projectis argenteis in templo, recessit ; et abiens laqueo se suspendit. Principes autem sacerdotum, acceptis argenteis, dixerunt : Non licet eos mittere in corbonam, quia pretium sanguinis est. Consilio autem inito, emerunt ex illis agrum figuli,
in sepulturam peregrinorum. Propter hoc vocatus est ager ille Haceldama, hoc est, ager sanguinis, usquè in hodiernum diem. Tunc impletum est quod dictum est per Jeremiam prophetam, dicentem : Et acceperunt trigenta argenteos pretium appretiati quem appretiaverunt à filiis Israel : et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi Do-minus. Jesus autem stetit antè præsidem, et interrogavit eum præses, dicens : Tu es Rex Judæorum ? Dicit illi Jesus : Tu dicis. Et cùm accusaretur à principibus sacerdotum et senioribus, nihil respondit. Tunc dicit illi Pilatus : Non audis quanta adversùm te dicunt testimonia ? Et non respondit ei ad ullum verbum ita ut miraretur præses vehementer. Per diem autem solemnem consueverat

Da grial : roit deomp Barabbas,
Ha cacit hennez a-lesse ;
Crucifiit-he, crucifiit-he.
Mæs Pilat a glasque ato
He zilivra diouz ar maro :
Hi arrajetoc’h a grie :
Crucifiit he, crucifiit-he.
Pilat o velet mui-ouz-vui
Ho revoltamant o crisqui,
A voualc’hss neuse dirazo
He zaouarn, o respont dezo
Divlam oun diouz goad ar just-ma,
C’houi a responto aneza ;
He c’hoad varnomp-ni ra goueso
Ha var hor bugale, emezo.
Pilat dezo a zilivras
Dre ur respet humen Barabbas,
Hac a gondaounas hor Salver
D’ar maro er memes amser.
Neuse’ta e crocsont enna
O rei ur groas poner deza,
Gant un hu hac ur joa barbar
Evit he douguen d’ar C’halvar.
Un den e-biou e dremene,
A c’halvet Siroon Cirenee,
Hac a gontrainsont d’he souten,
Evit he sicour d’he douguen.
Gant cals a bobl bac a verc’het,
Pere a vouele, oa heuliet :
Mæs Jesus o tistrei en dro,
A gomsas evellen outo :
Varnoc’h ha var ho pugale
Gouelit, ha non pas varnon-me,
Rac chetu erru un amser.
A nec’hamant hac a valer.

Neuse gant ur c’haoun diremet,
E commancint da lavaret :
Meneziou, varnomp-ni couezit ,
Ha c’houi, torguennou, hor c’husit.
Rac mar d’eo evellen tretet
Ar c’hoad glas pe an den parfet,
Petra vezo an dretamant
D’ar c’hoad seac’h pe d’an den mechant
Un truez bras oa o velet
Gant ar groas poner-se grevet ;
Allas ! en he guein dindan-hi
Ez oa treus tri biz ur gouli.
Var ar menes pa erruas,
Ar vourrevien hen diviscas
Eus he saë a ioa grêt hep gri
Gant he varo ar Verc’hes Vari.
Jesus var ar groas astennet
A oe neuse outi staguet ;
En he dreit hac en he zaouarn
E oe plantet tachou houarn.
Piou a ouffe, ô va Jesus,
Compren an tourmant quer grevus
A santsoc’h pa laosc[s]ont ho croas
En toull da goueza gant strons bras !
Goude ma’z oa’ta hor Salver
Crucifiet etre daou laër,
Var he zillat e oe taolet
Ar sort, ma vizent ingalet.
Neuse oc’h heja ho fennou,
Hac o lavaret blasphemou,
Evit gallout he zipitan

præses populo dimittere unum vinctum, quem voluissent. Habebant autem tunc vinctutn insignem, qui dicebatur Barabbas. Congregatis ergo illis, dixit Pilatus : Quem vultis dimittam vobis : Barabbam, an Jesum qui dicitur Christus ? Sciebat enim quod per invidiam tradidissent eum. Sedente autem illo pro tribunali, misit ad eum uxor ejus, dicens : Nihil tibi et justo illi ; multa enim passa sum hodie per visum propter eum. Principes autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis, ut peterent Barabbam, Jesum verò perderent. Respondens autem præses, ait illis : Quem vultis vobis de duobus dimittti ? At illi dixerunt : Barabbam. Dicit illis Pilatus : Quid igitur faciam de Jesu qui dicitur Christus ? Dicunt omnes : cru-
cifigatur. At illis præses : Quid enim mali fecit ? At illi magis clamabant dicenles: Crucifigatur. Videns autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, acceptâ aquâ, lavit manus coram populo, dicens : Innocens ego sum à sanguine justi hujus, vos videritis. Et respondens universus populus, dixit : sanguis ejus super nos, et super filios nostros. Tunc dimisit illis Barabbam : Jesum autem flagellatum tradidit eis, ut crucifigeretur. Tunc milites præsidis suscipientes Jesum in prætorium, congregaverunt ad eum universam cohortem ; et exuentes eum, clamydem coccineam circumdederunt ei : et plectentes coronam de spinis, posuerunt super caput ejus, et arundinem in dexterâ ejus. Et genu[ ]flexo ante eum

E comsent evellen outan.
Souez, mar d’oud Map da Zoue,
Ne zisquennez eus ar groas-se ?
Ar re-all en deus sauvetet,
Mæs en em sauvetei n’ell quet.
Jesus elec’h goulen venjanç
Eus an hevelep disprijanç,
Pardon dezo a c’houlenne,
Hac ouz he Dad ho excuse.
He oll c’hoad o veza squillet,
Ne alle mui gant ar sec’het,
Hac e roas an dud criz deza
Guin ægr gant vestl evit eva.
Guelet he Vam e-harz ar groas
A gresque cals he boaniou bras ;
Hac he c’halon a voa mantret
Gant ur glac’har estranj meurbet.
Teir heur en buez ouz ar groas,
Var bouez an tachou e choumas ;
He dourmant a voa quen horribl
Ma crene an traou insansibl.
Rac-se an heol a denvalaas,
Ar vouel an templ en em rannas,
An douar ferm a horjelle
Hac ar mein criz en em fraile.
D’ar fin oc’h ober ur c’hri bras,
Jesus er groas a dremenas,
En he tourmanchou o vervel
Da rei deomp ar vuez eternel.
Goude he varo e oe ivez

Plantet ul lanç en he gostez,
Hac e sortias dour ha goad
Anezan, evit hon netaat.
Gant Joseph ha Nicodemus
E oe goude-se corf Jesus
Eus ar groas santel disquennet
Var barlen he Vam benniguet.

Ar seis guer a brononças hor Salver ouz ar groas a gueffot ivez el levr-ma diaraoc en unecvet articl eus ar guenta fæçon da glevet an Oferen, o vedita a[r] [B]assion [107] hor Salver, var ar Pater noster [108].

Reflexion ha peden.

Piou a ouffe consideri
An anquen e devoe Mari,
Hep e ve touchet he galon
Gant regret ha compassion ?
Allas, emezi, va Map quer
Allas, va Doue, va Salver,
Hou-ma eo an ingrateri
Hoc’h eus-hu ranquet d’anduri !
O caera den a oe biscoaz !
Pe’ stad oc’h-hu lequeet, siouaz !
Ne allan mui oc’h ho quelet,
Quement oc’h dishenvelebet.
Perac, va Jesus, va Doue,
Oc’h-hu merzeriet evelse ?
Piou en deus grêt d’ec’h mervel,
Ha souffr tourmanchou quer cruel ?
Allas, pec’herien obstinet,
C’houi hoc’h eus hen evellen tretet ;
C’houi hoc’h eus muntret evellen
Va Map divin ; grit pinijen.
Ia Guerc’hes, m’er goar erfat

illudebant ei, dicentes : Ave, rex Judæorum. Et expuentes in eum, acceperunt arundinem, et percutiebant caput ejus. Et postquàm illuserunt ei, exuerunt eum clamyde, et induerunt eum vestimento ejus, et duxerunt eum ut crucifigerent. Exeuntes autem invenerunt hominem Cyreneum, nomine Simonem : hunc angariaverunt ut tolleret crucem ejus. Et venerunt in locum qui dicitur Golgotha, quod est Calvariæ locus. Et dederunt ei vinum bibere cum felle mistum. Et cùm gustâssset, noluit bibere. Postquàm autem crucifixerunt eum, diviserunt vestimenta ejus, sortem imittentes, ut adimpleretur quod dictum est per prophetam dicentem : Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Et sedentes servebant eum. Et

imposuerunt super caput ejus causam ipsius scriptam : Hic est Jesus rex Judæorum. Tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones, unus à dextris et unus à sinistris. Prætereuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua, et dicentes : Vah ! qui destruis templum Dei, et in triduo illud reædificas, salva temetipsum. Si Filius Dei es, descende de cruce. Similiter et principes sacerdotum illudentes cum scribis et senioribus, dicebant : Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere ; si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei : confidit in Deo, liberet nunc si vult eum : dixit enim : quia Filius Dei sum. Idipsum autem et latrones qui crucifixi erant cum eo, improperabant ei. A sextâ autem horâ tenebræ factæ sunt super totam terram us-

Eo me so bet an den ingrat
Am eus erguis-se massacret,
Siouaz ! ho Map muia caret.
Rac-se pardon a c’houlennan
Digueneoc’h ha digantan,
Oc’h ho suplia da ober
Va feoc’h outan dre ho tousder.
Perac, allas, na d’ê rannet
Va c’halon gant ur guir regret
Da veza bet dre va c’hrimou
Roet ar maro d’am Autrou ?
Dessin am eus da veva guell,
Hac e choasen mil gueich mervel
Quent ma teuen dre nep seurt pec’het
D’he grucifia mui nepret.
Pebez graçou a ouffen-me
Da renta d’ec’h-hu, va Doue,
O veza souffret evidon
Ur maro criz a vir galon ?
Va Jesus, evit hoc’h enor,
Grit ma vezo va oll densor
Douguen gueneoc’h ive bemdez
Ar groas bete fin va buez.
Me fell d’in chom hivisiquen
E hars ho croas gant Madelen,
Evit gouela va fec’hejou
A so bet caus d’ho tourmanchou.
Va c’hampr a rin eus ho costez
Da gontampli ar garantez
Hoc’h eus disquezet em andret,
Pa oc’h evidon en em livret.
Evit bara ho souffrançou

A se[r]vijo d’in, va Autrou,
Evit breuvaij me guemero
Gant ho cuin-ægr ho vestl c’houero.
Ho passion imprimet doun
Gant ho pemp gouli em c’haloun,
Scrivit enni ho scourjezou,
Ho croas, ho spern hac bo tachou.
En eur ar maro, va Doue,
Goalc’hit gant ho coad va ene,
Ha roït d’in dre ho passion
Eus va fec’het remission.
Corf Jesus a oe sebeliet
Etouez ul lincer guenn meurbet
Ha lequeet en ur bez nevez
Taiilet er roc’h eno ivez.
Ouz an antre eus ar bez-man
Ez eo ruillet neuse ur mean,
Pîni a voa bras ha poner,
Da serra var gorf hor Salver.
Eno erfin an teir Mari
A choumas da gonsideri
Pe fæçon ha pe a gostez
Ez eo lequeet he gorf er bez.

què ad horam nonam. Et circà horam nonam, clamavit Jesus voce magnâ, dicens : Eli, Eli, lamma sabactani ? Hoc est, Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me ? Quidam autem illic stantes et audientes , dicebant : Eliam vocat iste. Et continuò currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit aceto, et imposuit arundini, et dabat ei bibere. Cæteri vero dicebant : Sine, videamus an veniat Elias liberans eum. Jesus autem iterùm clamans voce magnâ, emisit spiritum.

Et eccè velum templi scissum est in duas partes, è summo usquè deorsum : et terra mota est, et petræ scissæ sunt, et monumenta aperta sunt, et multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt. Et exeuntes de monumentis post resurrectionem ejus, venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis. Centurio autem, et qui cum eo erant custodientes Jesum, viso terræ motu, et his quæ fiebant, timuerunt valdè, dicentes : Verè Filius Dei erat iste. Erant autem ibi mulieres multæ à longè, quæ secutæ erant Jesum a Galilæâ, ministrantes ei : inter quas erant Maria-Magdalene, et Maria Jacobi et Joseph mater, et mater filiorum Zebedæi.

Cùm autem serò factum esset, venit quidam homo dives ab Arimathiâ, nomine Joseph, qui et ipse discipulus erat Jesu. Hic accessit ad Pilatum, et petiit corpus Jesu. Tunc Pilalus jussit reddi corpus. Et accepto corpore, Joseph involvit illud in sindone mundâ, et posuit illud in monumento suo novo, quod exciderat in petrâ, et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, et abiit. Erant autem ibi Maria-Magdalene et altera Maria, sedentes contrà sepulcrum.


REFLEXION PROFITABL
Var an Enterramant eus hor Salver er bez.

COnsiderit ama penaus e falvezas d’hor Salver beza ivez sebeliet, evit na chomse netra da ober en he andret a guement a ve grêt en andret an dud-all en ho maro, hac evit rei deoc’h da entent penaus e tleit mervel epad ho puez ive d’ho passionou ha d’hoc’h inclinationou fall, evel ma tere ouz ur guir gristen : ha penaus, mar d’oc’h en em roet da servij Doue en ur fæçon particulier, e tleit en em consideri evel un den maro ha sebeliet evit ar bed-ma.

Remerquit ama c’hoas penaus ho corf en pehini e recevit corf Jesus-Christ er gommunion santel a ell beza galvet ur bez ive dezan, pehini a so taillet e roc’h, pa vezit ferm ha fidel en graç Doue ; hac e serrit ho pez, me lavar, ho poan, gant ur mean bras ha poner, pa guemerit ur resolution quer cre ha quer constant da zerc’hel mad da Jesus, na ell nac ar c’hic, nac ar bed, nac an drouc speret caout antre ebet enni.

Ouspen evel ma chômas ar merc’het devot-se an teir Mari da gonsideri ar bez, ha da velet penaus e tiazezet c’horf hor Salver ebars, ha ma ejont goude-se da brepari parfumou hac onganchou precius evit distrei d’he onganti d’ar sul vintin varlerc’h ; c’houi ive o veza recevet en hoc’h estomac corf hor Salver evel en ur bez dre ar gommunion, a dle lacat evez ouz an oll distractionou a speret ha perseveri gant an teir Mari-se da gontempli an hini a so evel sebeliet en ho calon, ha d’en em antreteni ganta ur maread en hoc’h interieur abars mont da entent ouz an occupationou exterieur en quêver traou ar bed hac ouz ho sourciou temporel.

Erfin ne d’ê quet aoualc’h ho pe ambomet hac ongantet corf hor Salver ur veich dre ar ferveur eus ho tevotion o communia, evel ma en ongantas Joseph d’Arimatie ha Nicodemus oc’h he sebelia, prepari a dleit c’hoas onganchou a-nevez gant ar merc’het devot-ma evit dont d’he onganti adarre ; ar pez a ellit da ober en ur fæçon spiriluel, o tont alies da renta bizit dezan er sacramant adorabl eus an auter, hac en ur fæçon corporel, o vont da velet ar beorien hac an dud clan pere a ongantot evel memprou da Jesus-Christ dre ar gonsolation hac an œuvrou a drugarez a exerçot en ho andret.



EVIT DERGUENER AR GROAS.

AR pez a dle peb guir gristen da ober derguener ar groas eo : da guenta, medita an histor eus a varo ha passion hor Salver, oc’h assista, mar guell, er sarmonen pehini e vez discleriet he bassion ; d’an eil, souffr hor poaniou gant patiantet diouz an exempl eus hor Salver, hac iun gant mui a austerite d’an deiz-se eguet d’an deiziou all, mar d’ê possubl ; dan drede, assista er servij divin hac en em unissa gant an Ilis eu oll pedennou pere a ra d’ar memes deiz evit quement seurt tud a so var an douar, hep excepti memes ar Iudevien hac an infidelet, abalamour ma ê maro Jesus-Christ evit an oll generalamant ; ha d’ar pevare, mont gant respet ha gant devotion da adori ar groas, da lavaret eo, d’en em brosterni dirac ar groas evit adori non pas ar c’hoad pe ar groas-se simplamant, mæs Jesus-Christ pehini a so bet staguet outi. Chetu ama comsou an Ilis pere a ellot da brononç devotamant en adoration-se, ha quellies gueich ma rancontrot ur groas bennac var hoc’h c’hent, ha pa antreot en Ilis o velet ar grucifi pehini a gustum beza abars a huel.



EVIT SALUDI AR GROAS
Hac adori Jesus-Christ staguet outi.

ADoramus te, Christe, et benedicimus tibi, quia per sanctam crucem tuam redemisti mundum. Per signum crucis de inimicis nostris libera nos, Deus noster.

V/. Omnis terra adoret te et psallat tibi.

R/. Psalmum dicat nomini tuo, Domine.

Oremus.

Perpetuâ nos, quæsumus, Domine , pace custodi, quos per lignum sanctæ crucis redi-

O Jesus-Christ hon Redamtor,
M’ho trugareca hac hoc’h ador,
Abalamour m’hoc’h eus prenet
Dre voyen ho croas sacr ar bet.
Plijet gueneoc’h, o va Doue !
Hon delivra bepret ive
Diouz hon adversourien gruel
Dre ar sin eus ar groas santel.
Ra viot, Autrou, adoret
Gant quement den a so er bet,
Ha quement so var an douar
Ra rento deoc’h enor ha gloar.
Ra vezo canet en peb bro
Deoc’h, va Jesus, ha d’hoc’h hano
Canticou a bep meuleudi
Er guel eus ar grucifi.
P’hoc’h eus priset, o va Jesus !
Dre’r c’hoad eus argroas precius

Hon redima, ni ho supli
En peoc’h ato d’ho c’honservi.
Evelse bezet grêt.

mere dignatus es.

Amen.



CANTIQ VAR [ ] [109] MARO JESUS ER GROAS,

Evit en em excita d’ar c’heûz d’he veza offanset, ha d’ar resolution d’en em distaga diouz vaniteou ar bet. Var an ear gallec : Des folies d’Espagne, pe autramant, Le bon Jésus nous prie et nous exhorte.

HA possubl ve, va Salver ha va buez,
Ho pe’r maro evidon gouzanvet,
Ha n’am be quet ouzoc’h an anaoudeguez
Pe diouz malêr hoc’h eus ma gouarantet ?
Jesus maro, staguet gant tachou cruel
Ouz ur potanç ha curunet a spern,
D’am dilivra diouz ar maro eternel,
Diouz an diaoul ha diouz tân an ifern.
Sell, va ene, tachet er groas he vemprou,
Squillet he c’hoad evit dont d’as coualc’hi ;
Sell peguement a boan hac a dourmanchou
En deus souffret evit da sauvetei.
He souffrançou ne d’int quet cuzet ouzit ;
Dreizo ar vein so bet en em fraillet ;
Hac hen alfe soufr quen evit da c’hounit ?
Couscoude ez out ingrat outan bepret.
Te vel maro nep en eus bet da grouet,
Dre da grimou te so bet he vourreo ;
Ha c’hoas ne d’ê morse da galon touchet ;
Quent-se ne rez nemet pec’hi peb tro.
O va Jesus ! grit eta, me ho supli,
Ma vezo leun va c’halon a regret,
Rac ma’z on deut quen terrubl d’hoc’h offansi,
Ha ma’z oun bet quer criz en hoc’h andret.
Ar bed a zeuas ouz ho maro da grena :

Grit ma creno gant queuz hor c’halonou,
Ma teuint ivez eguis ar vein da ranna,
Pa’z omp-ni bet quiriec d’hoc’h oll boaniou.
Cunduit pelloc’h, va Salver, hor c’hamejou ;
Pardonnit deomp an amser dremenet,
Ha n’hon list quet da zistrei d’hor pec’hejou,
M’hor servijimp en amser da zonet.
Fizianç am eus, va Doue, en ho madelez,
P’hoc’h eus quement evidon anduret,
Ne glasquit quen [ ] nemet [110] ober trugarez :
En hoc’h eta ec’h esperin bepret.
Evid hoc’h-hu epmuiquen e renonçan
D’a[n] [111] dromplerez [a] [112] vaniteou ar bed :
D ec’h-hu epquen, va Jesus, en em rentan,
Ha ne c’hortoan nemet hoc’h eürusdet. Amen.


INSTRUCTION EVIT PASQ.

PAsq eo an amser santel ma ressuscitas hor Salver enni, da lavaret eo, ma teuas he ene eus al limbou d’en em unissa adarre gant he gorf a voa er bez, p’eveus a hini e sortias neuse beo-buezec ha triomphant a c’hloar. Ar guer-ma Pasc a sinifi passaij, rac d’an hevelep deiz e passeas an Israëlitet eus a Ægypt, eleac’h ma oant afflijet bras dindan an esclavaij eus a Pharaon, evit mont dre an desert d’an douar a bromission gant ar sicour eus an dorn oll-c’balloudec a Zoue pehini ho dilivras, hac en memor eus ar passaij hac an dilivranç-se oant oblijet pelloc’h bep bloas d’an hevelep deiz da zibri en pep famill un oan rostet gant bara hep goell : hen-nez oa ho Phasq el lesen ancien.

Ar memes deiz-se a so galvet ive Pasc el lesen nevez, en pehini hon eus ar c’hraç da veza : rac e c’his ma’z oa oblijet ar Iudevien pe an Israëlitet da zibri un oan rostet gant bara hep goell bep bloas en memor eus ar passaij-se, evelse ivez ê oblijet ar gristenien da receo bep bloaz d’an hevelep amser, dindan an apparanç a vara hep goell, ar chorf sacr eus hor Salver, pehini eo ar guir oan a oe rostet var ar groaz evidomp dre an tân eus he garantez en hon andret, evit dre ar voyen-se ma tisquezimp dezan hon anaoudeguez-vad, ha ma passeimp ivez eus ar stad a bec’het d’ar stad a c’hraç dre voyen ar confession hac ar binijen pehini hor bezo great epad ar c’horaïs, o iun guella ma hor bezo gallet.

Ar ræson p’evit hini e ro deomp hor Salver he gorf precius dindan ar speçou a vara hep goell, ha non pas a vara gant goell evel a zebromp eo hor prejou, eo ma rencomp, evit he receo dignamant, beza ezant dious ar gorruption eus an impurete ha diouz an drencadurez eus ar valiç hac ar gassoni ; rac an daou seurt viç-ma a so represantet dre ar goell gant pehini e vez corrompet ha trenqueet an toaz, evel ma ve ive corrompet ar galon dre an impurete ha trenqueet dre ar gassoni pe ar valiç ; ha rac-se oe ret deomp, dre voyen ur guir gonfession hac ur guir binijen, purifia hon ene diouz ar gorruption-se, hac en em reconcilia gant Doue ha gant hon nessa da pehini e lacaïmp hor poan da satisfia, mar hon eus grêt gaou ebet outan pe en he enor pe en he zanve[z] [113]. Anes an union hac ar reconciliation-se gant Doue ha gant hon nessa, hor c’hommunion ne ve nemet un disunion, un gommunion Iudas hac un gondaounation evidomp.

Evit ober eta ur guir pasq, ha non pas ur pasq faus evel Iudas, e rencomp caout ar burete a gorf hac a speret, hac ar garantez en andret Doue hac hon nessa ; o ressuscita evel hor Salver en ur vuez nevez gant ur resolution ferm, moyennant he c’hraç, na zistroïmp mui d’hor buez coz, da lavaret eo, d’hor goall accustumanchou, ha d’an occasionou pere so bet caus deomp da goueza enno, ha da veva pelloc’h en graç Doue, hep distrei mui d’ar maro eus ar pec’het.

Ar burete-se a gorf hac a speret, hac ar garantez-se en andret Doue hac hon nessa, en ur guer, ar vuez nevez-se a so represantet deomp ive dre ar viscamant venn a guemer an ilis da Basq evel un habit a burete, a garantez hac a joa, pehini guiscamant a zoug c’hoas da voueliou ar Verc’hes, an Ælez, hac ar sænt ha senteset pere ne d’int quet merzerien, en testeni eus ar burete hac ar garantez-se gant pehini ho deus bevet var an douar, hac e tleomp hon-unan beva ive diouz an exempl anezo.


instruction evit an amser pascal.

AN amser pascal eo an hanter-cant devez a so adalec dissul Basq betec ar Pantecost. An Ilis pehini a zeu er poent-ma da imita un dra bennac eus ar pez en devoa ordrenet Doue d’ar Iudevien en lesen Moyses, a zeu da ziferanti an amser-ma diouz an oll amseriou-all eus ar bloaz ha d’he c’honsacri d’ar joa eus ar resurrection hor Salver, ha quer couls eus he asçansion ebars en eê.

Ar joa-se eus an amser pascal gant pehini e solennis an Ilis ar resurrection eus he fried quer Jesus-Christ hac he asçansion en eê, a so represantet ive dre ar cierj pascal, pe ar pilet-pasc, pehini eo ar pilet bras guenn a vez benniguet dessadorn-fasc, hac a vez placet epad an amser-ma en costez an aviel dirac an auter vras, hac a servije gueichall da rei sclerijen d’er gristenien epad an nôz dirac ar Sul-Fasc, ma custument en em assambli en Ilis. Ar pilet-pascal-ma so consideret evel ur represantation a Jesus Christ ressuscitet a varo da veo, evel ma hen remerqwer en oll ceremoniou a vez gret ouz he venniguen ; evit ar ræson-se ivez eo hen elumer epad an amser pascal d’an aviel pehini ê doctrin hor Salver, hac e vez lamet en fin an aviel da vouel an Asçansion, hep hen alumer mui pelloc’h, abalamour ma e lequear en fin an aviel-se ive penaus e pignas hor Salver en eê d’ar memes deiz en presanç he zisquibien, hep her guelsont mui pelloc’h. Ar pemp toul pere so a groas er pilet-ma, eleac’h ma deus plantet pemp taich esanç, a so un imaij eus ar pemp gouli a recevas Jesus-Chrisr er groas, hac a zesq deomp penaus ar gouliou sacr-se pere en deveus reservet goude he resurrection, ne dint mui sanglant, mæs glorius, hac ho deus squillet evel an esanç ur c’huez agreabl partout dre’r bed, evit hon tenna da gaout recours dezo evel da c’hement a sourcennou eus hor silvidiguez.

Evit heul intantion hor man santel an Ilis epad an amser pascal, ne dleomp lesel deiz ebet da dremen eus an hanter cant deiz-ma hep en em antreteni var ar mysteriou a celebr enno. Disquez a dleomp eta penaus ez omp ressuscitet en guirionez gantJesus-Christ, o clasq, evel a lavar an Abostol, an traou pere so d’an eê eleac’h ma’z eo azezet Jesus-Christ an tu deou da Zoue he dad, hac o quemeret go[n]t [114] er pez a aparchant ouz an eê, ha non pas er pez a aparchant ouz an douar, da lavaret ê, o caret non pas plijadurezou ha commoditeou ar bed-ma ; mæs o caret Doue ha quement hor c’hundu etrese-ac-enna, evel ma’z eo an oræson, al lectur spirituel, a servij divin, an instructionou mad, an œuvrou a drugarez, en ur guer an oll ezerciçou a vertuz hac a zevotion, hac oc’h offr da Zoue quement a reomp bemdez evit he c’hloar ha silvidiguez hon ene.

Lacat a raïmp hor poan da sevel hor c’halon ha da huanada etrese ar joaüsdet eternel eus ar vuez-all, pehini so represantet, eme an tadou, dre an amser pascal-ma, pehini a eo un amser a joa ive ; evel er c’hontrol ma’z eo represantet dre ar c’horaïs an dristidiguez eus ar vuez presant pehini a dleomp da dremen er binijen hac er regret eus hor pec’hejou betec ar maro, o c’hortos ar joaüsdet eternel-se.


INSTRUCTION EVIT PROCESSION
Sant Marc, hac evit ar Rogationou.

AR ræson p’evit hini e vez grêt ur procession general da vouel sant Marc, eo abalamour ma oe ordrenet ar procession-ma en Rom gant ar pap bras sant Gregor, evit apæsi coler Doue pehini e deuas en amser-se da afflija ar bobl, o tigaç dezo serpantet var nij pe guelien hir evel aëret munut, hac ur vosen estrainj, gant pehini e varve un infinite a dud en punition eus ho fec’hejou ha dreist peb tra eus ho sacrilejou dre ar goall gonfessionou hac ar goall gommunionou a reant da Basq. En amser-se oa e varve cals a dud ostrefia hac o triflevi ien pe o valaia (c’est-à-dire, en éternuant et en bâillant), rac an ear a voa quer corrompet gant ar c’helien aëret-se ha gant ar vosen-se, ma veze ampoêsonet an dud evel ma tigorent ho gueneou franc da denna ho alan. Ac’hano e deut marteze an ditoun etouez ar gommun da goms a hano eus a guelien sant Marc, hac ar c’hustum da ober sin ar groas var ar guenou pa en digorer da ziflevi-ien pe da valaiat, ha da lavaret, Doue r’hoc’h assisto, da nep a glever o strefia.

Sant Gregor eta en un hevelep necessite en devoe recours da intercession ar sænt evit obteni dre ho moven digant Doue ar pez na alle ar bobl da obteni abalamour d’ho fec’hejou bras ; hac ec’h oblijas peb-unan da iun memes ha da vont d’ar procession, en pehini ec’h assiste ar pab bras-ma he-unan gant he oll dud a Ilis, o cana litaniou an oll sænt pere en devoa composet evit ar sujet-se[.] En fin an devotion-ma e oe dilivret ar bobl diouz ar vosen ha diouz ar serpantet var nij pe ar c’helien-aëret-se, oc’h unissa ho finijen gant ho fedennou.

Ar procession-mâ gant an abstinanç a guic epquen da vouel sant Marc, a vez continuet en Ilis cathojic bep bloaz, dre ma int necesseroc’h brema eguet bis coas, abalamour d’an afflictionou ha d’ar pec’hejou bras a so etouez ar gristenien, pere so quer mechant na oe guelet biscoas nebeutoc’h a c’henjamant en ho buez goude ar gonfessionou hac ar gommunionou a reont da Basq, eguet a veler brema ; ha quement-se a ro da entent penaus na reont quet ur pasq mad, pa na veler quet e profitont. Quement a vez eta o cofes hac o communia da Basq, ne recevont quet ar pardon eus ho fec’hejou, nemet epquen ar re pere a ra un examen vad eus ho c’honscianç gant ur guir regret da veza offanset Doue, hac ur propos ferm d’en em amanti, o quitaat evit an effet-se an occasionou pere so caus dezo da bec’hi, hac [o] [115] pratica fidelamant an aliou mad hac ar binijennou roet dezo gant ho c’honfessour.

Evit distrei ar binijennou-se’ta divar ho quein, e tleit da guenta en em lacaat en graç Doue diaguent gouel santMarc dre voyen ur gonfession vad mar hoc’h eus aon na veac’h en stad a bec’het marvel ; d’an eil, sevel mintin d’ar gouel-se ; ha goude beza great ho pedennou ordinal, mont d’an ilis gant ur viscamant modest evit assista er procession hac en oferen gant ur speret a binijen hac a zevotion, hac en em absteni a guic en deiz-se dindan boan a bec’hi marvelamant : d’an drede, nep a oar lenn, a recito neuse ar seiz Salm gant litaniou an oll Sænt, hac ar pedennou a so var-lerc’h ; ha nep ne oar quet lenn, a allo lavaret ar rosera devotamant o pidi Doue evit an necessiteou public, evel ma’z eo evit ma vezo distrujet ha divoaignet an heresiou, evit an exaltation hac ar brosperite eus an Ilis catholic, evit an dad santel ar pap hac ar bastoret eus an Ilis, evit ar roue hac evit ar peoc’h etre ar brincet christen, evit ar frouezou hac ar madou eus an douar, ma plijo gant Doue ho c’honservi diouz peb goall amser ha diouz peb goall accidant.

AN tri dra-ma diaraoc a dle beza observet ive d’ar Rogationou, pere so pedennou public a vez grêt epad an tri-dez dirac ar Iaou-Basq pe an Asçansion, hac a so bet instituet da guenta gant sant Mamert un arc’hescop a Franç evit an necessiteou hac an afflictionou a voa etouez he bobl, hac a so bet goude-se approuvet ha continuet bete vrema partout dre an Ilis catholic, evit dre an inrercession eus an oll sænt pe veus a re e vez canet al litaniou er procession epad an tri dez-se, ma c’haller apæsi coler Doue, hac evit ma plijo ganta preservi ar madou eus an douar, pere a gustum aveichou beza goallet var dro ar poent-ma eus ar bloaz pe gant re a sec’hor, pe gant re a c’hlebor, pe gant ar c’hasarc’h, ar reo, al luc’het hac an avelou rostus, ar pez a ve caus d’ar famin ha goude-se d’ar vosen da zont var ar bobl, nemet Doue dre he vadelez a zistroe ar goaligner-se divar ho c’hein.

Beza e tleer eta muia hac a aller euz a bep ti assista er procession epad an tri deiz-ma ive eus ar Rogationou : rac evel ma en deus peb-unan offanset Doue, peb-unan ive a dle caout aon na ve punisset gant he justiç, ha quement hini a ve joa ganta caout ar peoc’h, ar iec’het, ha beza preservet diouz ar famin ha diouz peb goall fortun, a dle beza sourcius d’en em gaout er procession, goude beza en em lequeet en stad-vad dre ur guir gonfession pe dre un act a vir gontrition hac a regret da veza offanset poue, ha querzet modest ha devot varlerc’h ar veleien, en ur lavaret ar chapelet pe al liraniou ha bedennou-all, evel en procession sant Marc, hep na parlant, na c’hoarzin, na caquetal, na sellet ouz ar marvaillou ; rac eleac’h calmi coler Doue, nemet he gourrouci mui oc’h-vui ne ve an dra-se, ha goude beza distroet d’an ilis en fin ar procession, goulen pardon ouz Doue eus ar fautou coumetet enni.

Evit guir ne vez quet iunet brema evel ma reat gueichal epad an tri dez eus ar rogationou quennebeut ha da vouel sant Marc , abalamour ma erru an deiziou-ma en amser pascal pehini so un amser a joa : hoguen oblijet oump, dindan boan a bec’het marvel, da ober abstinanç a guic, ar pez so ur merq a binijen pehini a dleomp da ober en peb amser hac en peb deiz eus hor buez. Observit ervat an instruction-mâ, hac avertissit ho tud d’he heul ive pelloc’h, mar fell deoc’h tenna benediction Doue var ho quein ha pellât he voaligner divarnoc’h.


INSTRUCTION EVIT GOUEL.
An Asçansion, pe ar Iaou-Basq.

AR myster eus an Asçansion, pehini eo an diveza eus a vysteriou hor Salver, en represant deomp o pignat en eê, eleac’h ma’z eo azezet en tu-deou d’he Dad, ha na baoues oc’h intercedi evidomp ; ac’hano e scuill he c’hraçou varnomp hac ema oc’h hor guervel bepret ; eno ema o prepari deomp ar plaç pehini hor bezo en he varados, mar queromp heuli an exempl en deveus roet deomp, hac observi he c’hourc’hemennou santel ha re an Ilis.

Ret eo’ta er gouel-ma distaga hor c’halon diouz an douar, hac huanada etrese an eê euz a pehini e tigor Jesus-Christ an ôr deomp hirio. Ret ê deomp en em unissa ganta, mont a speret d’he heul endra ema o pignat en ee, ha goulen outan he speret doubl, evel ma c’houlennas Elisee ous Elias pehini a oe transportet en ear, da lavaret ê, o c’houlen carantez Doue ha carantes an nessa ; rac ar speret doubl-se (pehini, peguement bennac ma en deveus diou visaij, ne d’é couscoude nemet unan) eo ar garantez gant pehini e caromp Doue abalamour deza he-unan, hac hon nessa evel deomp hon-unan abalamour da Zoue.

Goude ma oa pignet hor Salver en eê divar menez Olivet, e tistroas he zisquibien ac’hano da Jerusalem hac hervez an urz ho devoa recevet diganta, e chomsont retiret en un ti, hac e perseversont en oræson gant ur memes calon quen a recevsont ar Speret Santel er retret-se.

Heuliomp an exempl-ma ; chomomp ive retiret diouz ar bed en quement ha ma permet gueneomp hon occupationou legitim ; ha tremenomp, evel an disquibien-se, an dec dez a so etre Iaou-Basq hac ar Pantecost en exerciç eus ar garantez en andret Doue hac hon nessa, o pidi Doue gant ferveur ha ganr perseveranç alies en deiz, evit ma plijo ganta digaç deomp ive ar Speret Santel d’ar Pantecost. Evit quement-se e c’hallimp lavaret bemdez hym ar Iaou-Basq hac ar Veni, Creator, pere a so tu-man varlerc’h Gouspero ar Sul, oc’h ajouti ar Miserere meî, pehini a gueffot en fin al levr-ma etouez ar seiz Salm.


INSTRUCTION EVIT AR PANTECOST.

AN deiz eus ar Pantecost pehini eo an anter-cantvet devez varlerc’h dissul Pasq, a voa consideret bras el lesen ancien, pehini a greder a voa bet roet da Voyses var menez Sinaï d’ar memes deiz-ma, da guenver pehini e offret ive da Zoue ar brividi eus a froueziou an douar, pere a gommancer da zastum var-dro an amser-ma en bro ar Iudevien.

Brassoc’h myster eguet quement se a ra hor sujet eus hor Pantecost ni-etresomp christenien, rac an donediguez eus ar Speret Santel var an ebestel, ar gommançamant euz ar bredication al lesen nevez, hac an etablissamaot pe ar c’hinivelez eus an Ilis catholic eo a zeu da gonsacri an deiz santel ma, ha da ober deomp-ni he solennisa. He-ma eo an deiz da pehini, o veza disquennet ar Speret Santel visiblamant var disquibien hor Salver en furm teodou-tân, et sortisont eus an ti-ma oant en em retiret ennan evit gortos an donediguez eus ar Speret divin-se a voa bet prometet dezo gant Jesus-Christ, hac ecomcnançont da brezec hardimant ar memes Jesus-Christ crucifiet ha ressuscitet, hac e vadesont var-dro tri mil den eus ar Iudevien pere en em gonvertissa[s] dre ar guenta predication a eureu sant Per, pere a oe heuliet prest goude gant brassoc’h niver a re-all dre bredication ar memes abostol. Ne dleit quet mancout, mar d’ê possibl, d’en em gaout en ilis d’ar memes heur ma tisquennas ar Speret Santel var an ebestel, da c’housout ê var-dro un nav eur diouz ar mintin ; ha goude beza eno adoret hac invoquet ar Speret divin-se gant hor mam santel an Ilis, pehini a gan d’ar memes heur-se ar Veni, Creator, ec’h assistot en oferen-bred, hac e lequeot ho poan, goude beza purifiet ho conscianç dre ur gonfession vad, da dostaat ouz ar gommunion santel gant seul-vui a ferveur hac a zevotion, ma esperot receo enni gant ar c’horf adorabl a Jesus-Christ he Speret Santel ive, pehini a ro ar vuez a c’hraç, hac anes pehini ne servije da netra deoc’h receo corf ho Salver er sacramant adorabl eus an auter.

D’al leun ha d’ar meurz, mar pad ar solennite eus ar gouel bras-ma, e continuot ar memes devotion bac e tremenot ivez ar rest eus ar sizun o pidi Doue, gant mui a garantez hac oc’h exerci an œuvrou mad gant mui a sourci hac a liberalite, ha dreist peb-tra o veva en union gant ho tud ha gant an oll en quement ha ma ê possubl deoc’h, evit imita an union a voa etre ar gristenien guenta pere a oe convertisset en Jerusalem da guenver an amser ma ; union quer bras, ma lavar ar Scritur, penaus oa comun ho zanvez entrezo tout, ha ne reant-oll nemet ur memes calon hac ur memes speret. Erguis-se e tennot var hoc’h ene un abondanç nevez a c’hraçou hac ar barticipation ampl er frouez hac en donæson eus ar Speret Santel d’ar Pantecost.

An teodou-tân en furm pere e tisquennas ar Speret Santel var an ebestel, a represant ar graçou pe veus a re ramplissas ha pere a dleit ive da c’houlen outan, da c’housout eo, an elocanç signifiet dre ar furm eus an teod, evit ma reot un usaij mad eus hoc’h hini; ar furnez sinifiet dre ar sclerijen eus an tân, ma vezo sclereet ho speret dre ar furnez divin, evit anaout hac accomplissa volontez Doue ; hac ar garantez sinifiet dre an domder eus an tân, evit ma vezo tomet ho calon gant carantez Doue. An tân divin-ma eo a so represantet ive dre an ornaman-chou ruz a zoug an Ilis d’ar Pantecost, hac ar memes liou a zoug c’hoas da voueliou ar verzerien, evit disquez penaus ho deveus squillet ho goad evit Jesus-Christ, ouz pehini e teve ho c’halonou gant an tân eus he garantez. Goulennit ouz Doue’ta gant ferveur, ma plijo ganta devi ho calon ive gant an tân divin-ma eus he garantez, o lavaret devotamant ar Veni, Creator, hac an oræsonou pere so marquet ama var-lerc’h evit goueliou ar Pantecost, hac ouspen ar Veni, Sancte Spiritus, pehini so er gommançamant al levr-ma, hac a velit ar veleien oc’h he gana var ho daoulin en fin an abostol en oferen epad ar goueliou eus ar Pantecost. Mad ve deoc’h ive lavaret seiz Pater hac Ave evit goulen, ar seiz donæson eus ar Speret Santel, pere eo doujan$ç Doue, an devotion, ar squiant, an nerz, ar gusul, an intellijanç hac ar furnez.


instruction evit dissul an dreindet.

BEmdez ha particulieramant bep sul hed ar bloas e tleomp adori an Dreindet sacr, da lavaret eo, un Doue epquen en tri ferson distinc, an Tad, ar Map hac ar speret Santel. He-ma eo ar c’henta hac ar brassa myster eus hor feiz, hac a bropos hon religion deomp continuelamant evit he adori. An Ilis e deveus instituet ur gouel particulier evit enor myster an Dreindet ar c henta sul varlerc’h ar Pantecost : da guenta, abalamour ma oe hen-nez ive ar c’henta sul hac ar c’henta devez a repos a solennisas ar gristenien en enor d’ar Dreindet santel, goude ma ho devoe recevet ar feiz hac ar vadisiant digant an ebestel d’ar Pantecost ; ha d’an eil, evit hon angaji da zihuna ha da nevezi hor feiz en quenver ar myster bras-ma en despet da guement heresi so bet savet en he enep. Evit enori an Dreindet sacr eta, e tragarecaot Doue en deiz santel-ma mui eguet en deiziou all, eus ar graçou hoc’h eus recevet diganta, ispicial da veza roet deoc’h ar feiz hac an anaoudeguez a vyster an Dreindet ; d’an eil, ec’houlennot outan pardon eus hoc’h oll pec’hejou, dreist peb tra eus an neglijanç hoc’h eus bet da observi ervad ar suliou pariiculieramant, pere so destinet oll evit enori an tri ferson adorabl eus an Dreindet, hac e quemeret ar resolution d’ho observi guel hivisiquen ; d’an trede, ec’h adorot alies an Dreindet sacr, o lavaret gant un inclination d’hon pen, Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto : sicut erat in principio, etc., hac oc’h ober gant respet liessa ma ellot sin ar groas, en pehini eo represantet sclear myster an Dreindet ; ha d’ar pevare, ec[’]h astennot ho feiz, gant pehini e credit ar myster incomprenabl-ma, var an oll mysteriou-all a zesq deoc’h an Ilis, ha na ellit quet da gonprenn quenneubeut. Ober a reot hirio’ta cals a actou a feiz evit soumeti en peb tra ho ræson da Zoue, da Jesus-Christ ha d’he Ilis. Ma na gleo quet unan-bennac ouz an Ilis, quemerit-en, eme hor Salver, evel ur payen hac ur publiquen ; evit quement-se’ta e leverot poset ar Gredo hac an Te Deum laudamus, pehini so ama varlerc’h dirac ofiç ar sacramant, hac e repetot alies ar c’houpl-ma so lequeet ama. <poem>

M’hoc’h ador, c’houi Tad eternel,
C’houi Map, ha c’houi, Speret Santel,
Tri ferson en un Doue hepquen,
Ra viot meulet da viquen. Amen.

INSTRUCTION EVIT AR SOLENNITE
Eus ar Vouel ar Sacramant pe ar Sacr.

GOuel ar Sacramant a vez solenniset ar iaou quenta varlerc’h dissul an Dreindet, en memor eus an deiz da pehini ec’h instituas hor Salver ar Sa cramant eus he gorf hac eus he c’hoad precius gant he ene hac he zivinite dindan ar speç hac an apparanç a vara hac a vin.

Guir eo ec’h instituas ar sacramant adorabl-ma d’ar iaou gamblit, nozquent he bassion ; hoguen peguement bennac ma celebr an Ilis neuse an institution eus ar myster-ma, couscoude evel ma’zê occupet en amser se principalamant o ganvaoui ar sonffrançou hac ar maro cruel eus he fried Jesus-Christ, ne ell quet neuse solennisa gant al lid hac ar rejouissanç a ve requis, ur myster pehini so quer bras merq eus he garantez en hon andret, hac a so quen admirabl ha quer profitabl d’hor silvidiguez, evel ma’z eo he-ma : ha rac-se e deveus an Ilis cafet a propos choas ur iaou-all da celebri uniquamant ar memor eus ar myster bras-ma. Choaset e deus eta evit an effet-se ar c’henta iaou varlerc’h eizvet ar Pantecost, abalamour, evel ma celebr d’ar Pantecost ar gouel eus a furmation hac a etablissamant an Ilis christen, pehini a oe furmet d’ar poent-se, ma’z eo naturel ha ræsonnabl celebri ar c’henta iaou varlerc’h an eizvet eus ar gouel-se ar memor hac ar solennite eus ar sacramant bras-ma dre pehini eo maguet, fortifiet ha perfectionet ar memes Ilis, goude beza bet furmet hac etablisset d’ar Pantecost.

Ar ræson e deveus bet an Ilis da institui ar gouel-ma, eo evit en em opos d’ar re pere so en em discleriet adversourien d’ar sacramant adorabl eus an auter, evel ma’zeo an huguenotet, hac evit hon oblija da zisquez hon devotion hac hon anaoudeguez-vad en andret hor Salver er sacramant-ma, pehini en deveus instituet evit d’ar fin, pa na chome mui gueneomp er bed-ma en ur fæçon visibl, evel ma edo en he vuez vortel, ma chomse da viana en ur fæçon invisibl ato presant en hon touez realamant. Ar pez en deveus great, da guenta, evit disquez deomp sansiploc’h a se ar garantez infinit en deveus en hon adret hac an assistanç vras a fell dezan da rei deomp en hon oll izomou, mar queromp en em adressi dezan gant feiz er myster-ma ; d’an eil, evit continui bemdez var an auter ar sacrifiç en deus offret ur veich anezan he-unan var ar groas ; ha d’an trede, evit servijout da vagadurez spirituel d’hon eneou er bed-ma,

An ilis ara ive ur procession solennel d’ar memes poent, eleac’h ma ve douguet ar sacr dre ar ruiou ha dre an henchou public, evit celebri an triomph eus ar victoar en deveus gret Jesus-Christ dezi da c’hounit var an adversourien eus ar myster-ma. Rac ar procession-ma so ur voyen excellant pe veus a hini en em servij an Ilis evit disquez patant penaus e triomph ar virionez var an errol, evit rei ur vez hac ur gonfusion nevez d’an heretiquet ha d’an dud fall ha lihertin, pere so ohlijet da stoui d’an daoulin en presanç an hini ma refusont he adori er sacramant ; hac evit rei d’ar guir gristenien joa, consolation, exempl-vad hac occasion da zisquez a nevez flamm bep bloaz ur merq hac un desteni public eus ar feiz, an anaoudeguez, ar garantez hac ar respet gant pehini ec’h adoront Jesus-Christ er sacra-mant adorabl-ma.

Evit solennisa ervad eta gant hor mam santel an Ilis ar gouel bras-ma, e tleomp da guenta en em dispos dre ur gonfession vad da receo ar sacramant adorabl-ma er gommunion, assista devotamant er servij divin, ha beza parfet ha modest er procession, o font evel criminalet da heulia Jesus-Christ hon roue triomphant, pehini a vezo douguet en hi gant quement a bomp hac a appareil ; d’an eil, netaat an andrejou hac orni gant un dra bennac hervez hor gallout an henchou e1eac’h ma tremeno hor Salver benniguet, evit renta dezan ar respet hac an enor exterieur-se, da viana ; d’an drede, goulen pardon outan humblamant eus an oll immodestiou hac irreverançou hor be commetet en he bresang en Ilis, hac eus hon oll distractionou en oferen epad ar bloaz, eus a guement goall gommunion hor be gret en hor buez, hac eus a guement outraij ha profanation ho deveus commetet hac a gommet c’hoaz ar re vechant en he andret er sacramant adorabl-ma. Caout a reot evit ar sujet-se un amand enorabl tu-ma varlerc’h en adoration perpetuel ; d’ar pevare, he trugarecaat da veza chomet gueneomp er myster-ma, ha da veza roet deomp ar feiz hac an anaoudeguez anezan, pehini so ur faveur hac ur c’hraç n’en deveus quet grêt d’an oll ; ha d’ar pempet, assista muia ma c’hallimp dirac ar sacramant hac er salud epad an eiz dez-ma, durant pere hor Salver oc’h en em disquez evel pa lavarren en public, a gleo favoraploc’h ouz quement a zeu d’en em recommandi dezan, ha lavaret alies a galon ar c’homsou-ma : meulet ra vezo jesus er sacramant adorabl eus an auter. amen, gant intantion da c’hounit an induljançou pere so bet accordet da nep ho lavaro devotamant. Piou-bennac a vezo ingrad ha disanaoudec en andret hor Salver er sacramant-ma, a vezo ive disanavezet ha digoufiet ganta en he varn d’en em retira diouta, pa roi dezo he valediction da vont en compagnunez an erevent d’an tân eternel. Grit eta resolution da gaout un devotion vras epad ho puez evit ar sacramant-ma hac evit an oferen, hac ur respet bras ivez evit an ilisou, ha dreist peb tra evit ar veleien, pere ho deveus an enor da gonsacri ha da zistribui ar myster divin-ma d’ar bobl.


INSTRUCTION EVIT GOUEL-IAN.

SAnt Ian en deveus daou c’houel, ar gouel eus he nativite pe eus he c’hinivelez pehini eo an deiz ma oe ganet er pevare-varnuguent a Vezeven, hac ar gouel eus he varo pehini eo an deiz ma oe dibennet en navet varnuguent a vis Eost. An Ilis a ra ur gouel bras d’an nativite pe d’ar c’hinivelez sant Ian, abalamour ma oe ganet en stad a c’hraç, eleac’h ma vez ganet ar vugale all en stad a bec’het, pa zeuont er bed-ma gant ar pec’het original ; hoguen sant Ian a oe purifiet diouz ar pec’het-se abarz ma oe ganet, pa oe santifiet en cof he vam dre ar bresanç eus hor Salver hac eus he vam ar Verc’hes Vari, pehini evel ma e devoa concevet Map Doue, a ieas da renta bisit da santes Elisabeth d’an impoent ma oa brases var sant Ian.

An deiz eus a c’hinivelez ar vugale-all a dle beza consideret evel un devez a zaëlou ha non pas a joa, abalamour ma vezont ganet er pec’het; evel-se ive an Ilis ne ra gouel ebet d’an deiz ma vez bet ganet ar sænt all, nemet epquen d’an deiz ma vezont bet maro ; dre ma consider an deiz eus homaro evel an deiz eus ho guir guinivelez, pa’z eo d’an deiz-se eo e vezont ganet er barados. Ne ra’ta an Ilis ar gouel nemet eus an deir guinivelez pe nativite pere so bet santel er bed-ma, da ouzout eo, an nativite eus hor Salver, an nativite eus he vam ar Verc’hes hac an nativite a sant Ian-Vadezour.

Sant Ian a so galvet Badezour, abalamour ma en devoe an enor da vadezi hor Salver er rivier Jourdren, eleac’h ma vadezi ive ar Iudevien evit ho dispos d’an donediguez eus ar Messias : rac ar vadiziant-se a roe sant Ian n’edoa nemet ur ceremoni dre pe-hini e tisqueza d’ar Iudevien penaus [e] [116] tlient en em voalc’hi diouz ho fec’hejou dre ur guir binijen, evit en em zispos da receo ar Messias hor Salver. Galvet eo ive sant Ian ar precurseur, pehini so ur guer hac a sinifi redec pe guerzet araoc, abalamour ma oa deut araoc Jesus-Christ evit he anonç hac he zisquez d’ar bobl, bac evit ober dezo en em brepari dre ar binijen d’he receo ervad. Evelse e lavare dezo : Preparit an hent d’an Autrou ; hac hen disqueze dezo gant ar bis : Chetu ahont, emezan, Oan Doue, pehini so deut da effaci pec’hejou ar bed : Eccè Agnus Dei, eccè qui tollit peccata mundi. Ar c’homsou man a lavar ivez ar belec d’an dud abars ho c’hommunia, o tisquez dezo an hostif dindan pehini e cuzet ar memes Oan Doue-se a oe disquezet gant sant Ian d’ar bobl, evit ma tihunint ho feiz da c’hout piou a recevont er gommunion, ha ma hen recevint gant mui a-se a zevotion hac a respet.

Noz-quent ar gouel-ma e reer un tân a joa, abalamour ma en devoa profetiset an Æl-Gabriel da dad sant Ian abars ma teuas er bed, penaus, pa vize ganet, e tlie an dud en em rejouissa gant joa. Ar sujet eus ar rejouissanç-ma eo an donediguez a Jesus-Christ pehini a dlie dont varlerc’h sant Ian he brecurseur. Rac pa vezomp o vale en creis an devalijen eus an nôz, e ve joa gueneomp guelet argoulou-deiz, abalamour ma aparis an heol souden varlerc’h. Quent ma teuas hor Salver var an douar, edo an dud o querzet en devalijen eus a nôz ar pec’het ; leac’h ho devoa’ta d’en em rejouissa er guel a sant Ian, pehini oa ivez evel ar goulou-deiz a voa erru raoc hor Salver, pehini eo an heol a justiç a ro guir sclerijen d’ar bed. Hoguen ret eo diouall er-vad na daë ar joa-ma eus a dantad gouel Ian bete lacat an dud da zansal ha da ober certen superstitionou ha divaloamanchou all a ra cals en occasion-se : rac an dra-se ne ve nemet nevesi an disenor a reas Herodes da sant Ian, pa lequeas he zibenna ouz ar goulen eus a un danseres maleurus, pehini a blijas d’ar roue mechant-man o tansal en he bresanç. Beza e c’hallet ervat cana hymnou ha guersiou spirituel en dro d’an tantad-se hac en em entreteni eus a draou mad, hep mancout da iun er memes deiz.

Evit profita eus ar gouel hac an exempl a sant Ian, e tleomp eta, evel a lavare, prepari an hent d’hon Autrou Jesus-Christ da ober he zonediguez a c’hraç en hon eneou dre voyen ur gonfession hac ur gommunion vad, o lacat hor poan d’en em gorrija eus hor goall accustumançou, ispicial eus ar pec’hejou control d’ar burete, ouz pe re en devoa sant Ian un horrol bras o veza ganet er burete, hac o cundui ur vuez pur evel un Æl en desert, hac o veza bet erfin lequeet d’ar maro evit souten ar burete. Hac evel ma reprenas hardimant ar roue Herodes eus ar vuez impur a gundue gant ul laon fall a voa en he guerz, e oe dibennet abalamour da se. Hor besit ivez eta un horrol bras ouz an impurete, hac ur sourci particulier da gonservi ar burete, pa gouste deomp hor buez memes, o lavaret, pa vezint tentet enep ar vertuz-ma : Autrou sant Ian, ma sicourit ; rac ur c’hredit bras en deveus ar sant ma dirac Doue.


instrtuction evit gouel per ha paul.

Hlrio hon eus ar gouel bras eus an ebestel eürus sant Per ha sant Paul, abalamour ma oent lequet d’ar maro er memes deiz-ma, pehini eo an navet-varnuguent a Vezeven.

Sant Per a voa bet ur pesquetaer paour, hac a voe choaset gant hor Salver da veza he viquel var an douar hac ar pen eus an Ilis universel, ha da rei dezan an alc’hueziou a rouantelez an eê ; ar pez a zisquez deomp peguement e car hor Salver an humilite hac ar simplicite, pa en deus fontet an Ilis var sant Per pehini a voa eus a ur gondition quen isel. Sant Per eta eo bet ar c’henta viquel da Jesus-Christ hac ar c’henta pab en Rom, eleac’h ma oe crucifiet, he ben da isela, ha he dreid da huela, evel ma her goulennas dre humilite, oc’h en em estimout indîn da veza crucifiet er fæçon-ma oe crucifiet he vestr quer hor Salver.

Sant Paul a voa bet er gommançamant un enebour hac ur persecuteur bras d’ar gristenien ; mæs adal ma oe convertisset, e prezegas an Aviel gant ar c’hourajussa ha gant ar muia souffrançou en peb bro, hac er fin e eo dibennet en Rom d’ar memes bloaz ha d’ar memes deiz ma oe crucifiet sant Per er memes kear. He ben goude ma oe t[r]ouc’het [117] divar he c’houzoug, a reas tri lam, hac en andrejou ma reas an tri lam-se, e savas neuse souden teir sourcen-feuteun pere a veler c’hoas brema eno.

An daou abostol-ma’ta ho deveus fontet ha siellet gant ho goad an Ilis santel a Rom pehini eo ar vam hac ar vestres eus a guement Ilis a so dre’r bed, pere ne d’int oll nemet ur memes Ilis ganthi dindan ar memes pen, pehini ê hon tad santel ar pab successeur da sant Per ha viquel da Jesus-Christ var an douar. Ac’hano eo e c’halver apostolic ha romen an Ilis universel ; en hevelep fæçon ma rencomp beza en union gant ar pab ha gant an ilis a Rom evit beza er guir Ilis ; anes, ne vemp nemet heretiquet pe [ch]smatiquet [118].

D’ar gouel-ma e reer ur solennite vras partout dre ar gristenez, ha particulieramant er rouantelez-ma, evit trugarecaat Doue eus ar feiz hon eus recevet dre voyen an daou abostol-ma ; rac sant Per a zigaças predicatoret en Franç. Evelse ive an darn-vuia eus hon ilisou-parres a so dediet en enor da sant Per, pehini eo ar patron anezo ; ha sant Paul, a lavarer, a dremenas he-unan dre Franç eleac’h ma lesas lod eus he zisquibien. Abalamour da-se ivez e reer Un tân a joa d’ar gouel-ma couls ha da vouel Ian, en anaoudeguez-vad eus ar feiz hon eus recevet digant an daou aboslol-man, hac evit en em rejouissa spirituelamant eus ar c’hloar vras ho deveus en eê.

Evit enori ar gouel-ma’ta, ouspen ma renquer lacat evez na zeûet d’he profani dre an dansou, ar mezvintiou hac an divertissamanchou dissolit p’evit re eus bet couezet a veichall punition bras var nep ho grea, e tleomp ganr ur gonscianç pur ha neat a pec’het marvel iun an deiz diaguent, assista devotamanr er servij divin, ha sacramanti, mar guellomp, er gouel bras-ma, o pidi sant Per ha sant Paul da zifen ato an Ilis romen diouz ar chis mou hac an heresiou, da obteni digant Doue conversion an huguenotet, hac ar c’hraç deomp da gaout esquibien ha beleien vad, evit hor meinteni er feiz hac en doctrin christen pehini ho deveus desquet deomp divar goust ho buez, ha da imita ar feiz gre, ar fermete hac an devotion p’eveus a re ho deveus roet deomp an exempl ; hac erfin derc’hel un devotion particulier dezo, evit ma obtenint deomp ar remission eus hor pec’hejou, ha ma hon assistint en heur ar maro : en intantion-ma e c’hallimp bep mintin ha bemnoz lavaret devot ar Gonfiteor dre pehini en em recommander particulieramant d’an ebestel eürus sant Per ha sant Paul, pere eo porzerien ar barados.



INSTRUCTION EVIT GOUEL
An Assomption eus ar Verc’hes Mam Doue.

ER pemzecvet devez a vis Eost e celebr an ilis gouel an Assomption eus ar Verc’hes. Ar guer-man Assomption a sinifi diguemer, abalamour ma oe ar Verc’hez Vari goude he maro diguemeret ha recevet en eê, ha curunet gant Doue rouanes d’an Ælez ha d’an dud da guenver an deiz hirio ; en hevelep fæçon ma reer en deiz bras-ma tri gouel en unan d’ar Verc’hes : ar gouel eus he zremevan eürus ar vuez-ma d’ar vuez eternel, ar gouel eus he diguemer hac he antre triomphani en eê, hac ar gouel eus he c’hurunamant er c’hloar ; ha rac-se brassa gouel a solennis an Ilis hed ar bloaz d’ar Verc’hes, eo he-ma.

Pa varvas ar Verc’hes, e lavarer penaus edo, er guer a Jerusalem o chom en ti sant Marc, eleac’h ma creder ec’h instituas hor Salver ar sacramant adorabl, hac e tisquennas ar Speret Santel d’ar Pantecost var an ebestel. Avertisset oe gant un Æl eus he maro, hac exceptet sant Thomas, en em gafas an oll ebestel hac an darn vuia eus an dud apostolic var ho maro, peguement-bennac ma oant pell bras diouthi : sant Denes Areopagit oe unan eus an dud apostolic-ma, evel ma en deveus-en leset he-unan dre scrit. Goude ma e devoa ar Verc’hes eta testamentet he dilladigou paour da blac’het devot, ha roet he benediction d’an oll assistantet, e rentas he ene gant douçder ha gant carantez da Zoue, hep poan ebet, evel pa falvize dezi cousquet. Hor Salver a zeuas neuse d’he diguemeret evit he c’hundui d’ar barados en compagnunez un infinite a Ælez pere a oe clevet o cana, pa oe douguet he c’horf d’ar bez. An dradition a laca penaus da ben tri dez goude, e ressuscitas evit mont corf hac ene da jouissa eus ar c’hloar, eleac’h ma oe placet gant an tri ferson eus an Dreindet var an tron huela dreist an oll re eürus, ha curunet rouanes an eê hac an douar. Rac sant Ian Damascen a scrif oa ur santimant comun etouez an tadou santel penaus sant Thomas o veza erruet tri dez goude he enterramant, hac o veza desiret guelet he c’horf sacr, e tigoras an ebestel ar bez evit ar sujet-se, ha n’er c’hefsont quet ebars : ar pez a roas dezo da gridi penaus oa ressuscitet ha pignet en eê corf hac ene, evel ma er c’hredomp oll ive communamant evit cals a ræsonou pere so fontet mad.

Ar pez a dleomp da gonsideri er gouel bras-ma principalamant, eo ma e bet exaltet ha glorifiet ar Verc’hes diouz-ma e bet ive en em humiliet. Exaltet ha glorifiet eo dreist ar c’heuriou eus an oll Ælez, evel a gan an Ilis hirio, abalamour ma e bet an humpla hac ar barfeta eus an oll grouadurien. Evelse ive e teu an llis da renta dezi ur c’hult hac un enor pehini ne aparchant nemet outi evel Mam da Zoue. Instituet e deus seiz gouel principal er bloaz (hepquen ar goueliou all pere ne d’int quet quen notabl), evit he enori ; ouspen ma e deveus destinet un devez er sizun, pehini eo ar sadorn, en memor anezi, ha ma recit en fin peb-unan eus he ofiçou divin bemdez un antiphonen pe ur c’hantic en meuleudi de zi. Nac a bet ilis hac a chapel a so consacret ha dediet en he hano hi ? Hac en so templ ebet so-quen a guement na ve un anter bennac ebars en enor d’ar Verc’hes.

Dre guement-se oll e teu an Ilis d’hon exorti, ha particulieramant er gouel bras-ma, d’en em adressi d’ar Verc’hes gant ur fizianç hac un devotion ar vrassa oc’h en em lacat dindan he frotection. Abalamour da-se e reer partout dre Franç ur procession solennel en deiz-ma eus he Assomption, evit satisfia d’ar vœeu a reas ar roue Loïs XIII, pehini, gant un devotion dreist ordinal en andret ar Verc’hes, en em vouestlas dezi, o lacat he vugale hac he oll rouanteles dindan he frotection, hac e pedas humblamant an oll breladet a Franç da ordren ma vise great partout dre ho escoptiou ar procession general-ma en enor d’ar Verc’hes bep bloaz ; ar pez so bet renouvelet gant Loïs XIV ha Loïs XV diveza maro. Ha rac-se hon eus un obligation particulier da assista oll gant un devotion hac ur vodesti bras er procession-ma.

Hoguen evit meritout ar brotection eus ar Verc’hes, e tleomp lacat hor poan da imita he vertuziou principal, evel ma’z eo, da guenta, he humilite, oc’h en em estimout nebeutoc’h eguet ar re-all, hac hep dont d’en em excus en hor fautou ; d’an eil, he furete a galon, oc’h en em breservi diouz ar pec’het marvel ha diouz an affection memes d’ar pec’het veniel ; d’an trede, he furete a gorf, oc’h en em gonservi ervad diouz ar pec’hejou control d’ar chastete, quen dre sonj, quen dre goms, quen dre action, hac o tec’het pell diouz an occasionou anezo ;. d’ar pevare, he faourentez, o tisprisout ar brasderiou hac ar madou eus ar bed-ma hac o caret ar beorien, hac erfin he abandon da brovidanç Doue, oc’h en em resina d’he volontez hep en em chagrina, nac en em impatianti en hon adversiteou. Mar d’och devot d’ar Verc’hes, ne deus quet izom d’hoc’h avertissa da iun derc’hent ar gouel-ma, ha da dostaat enna ouz ac sacramanchou gant un devotion vad. ----

instruction evit gouel an nativite
Eus ar Verc’hes Vari mam da Zoue.

EN eizvet devez a vis Guengolo e celebr an Ilis ar gouel eus an nativite pe a c’hinivelez ar Verc’hes Vari, da lavaret eo, an deiz ma oe ganet miraculusamant pur ha neat a bec’het, eus a sant Joachim hac a santes Anna, pere oa he zad hac he mam, hac a voa eus a lignez ar roue David, peguen paour bennac ha peguen dister bennac oant er bed. Eet oant emeas a oad da gaout bugale ; rac hor Salver ne de quet en em gontantet da choas epquen ur vam guerc’h, talveset e bet dezan ouspen e sortize he vam eus a zaou zen oajet, pe en re e vize maro an inclination da blijadurez ar c’hic, evit ma vize ar conception hac an nativite eus ar Verc’hes he Vam quent un œuvr eus ar c’hraç eguet eus an natur. Dre ar vertuz vras hac ar santelez eus ho buez e veritas Sant Joachim ha santes Anna beza tad ha mam d’ar Verc’hes ; rac ret eo e ve excellant ar vezen, evit douguen ur froez excel1ant ivez. Ar pez a zisquez d’an tadou ha d’ar mamou penaus, mar fell dezo e roe Doue dezo bugale vad, e tleont beva ervad ivez ho-unan.

An Ilis a zeu da solennisa ar gouel-ma eus a nativite ar Verc’hes, da guenta, evit enori ar Verc’hes en he antre pur hac eürus er bed-ma; ha d’an eil, evit trugarecat Doue d’he beza digacet er bed evel ur verelaouen hac ur goulaoui-deiz d’hon rejouissa. Rac evel m’az eo ur goulaoui-deiz ar fin eus an nôz hac ar gommançamant eus an deiz caër, ar Verc’hes ivez eo bet ar fin eus hon tristidiguez hac ar gommançamant eus hor joa ; hac evel ma teu ar verelaouen araoc an heol, eo bet deut ive ar Verc’hes araoc an heol a justiç hor Salver, pehini a dlie chasseal an devalijen eus ar pec’het divarnomp, hac hon dilivra diouz an nôz eus ar maro eternel. Quement-se so represantet en antiphonen a gan an Ilis hirio d’ar Magnificat, pehini a gueffot en mis Guengolo, en renq oræsonou ar goueliou.

Intantion an Ilis er gouel-ma eo ma teuemp da enori ha da imita ar santelez eus ar Verc’hes, o lacat bor poan, evelthi, d’en em renta dîn da receo Jesus-Cbrist ennomp, o veva da viana exant a bec’het marvel, evel ma e deveus-hi bevet ezant a bec’het veniel, o cundui ur vuez paour hac humbl, ha cuzet ouz ar bed, hac occupet ato en Doue hac en devotion. Erguis-se ivez e tleomp tec’het diouz an antreteniou inutil eus ar bed, sevel alies hor speret hac hor c’halon etrese Doue, hac en em occupi ato en hon dever hac en hor servij hervez hon c’hondition. Mæs ar pez a so da veza remerquet muia er santelez eus he buez, eo ar bromessa pehini a reas da Zoue ar grouadurezic vian da viret epad be buez be virjinite ; ar pez eus a dra ne oe guelet biscoas exempl ebet bete neuse, evel ma hen remerq an oll tadou ancien. Mar fell deoc’h eta en em renta agreabl d’ar Verc’hes, e renquit dreist peb tra caret ar burete, ha tec’het gant un horrol bras diouz quement a ve caus deoc’h da goll ar vertuz-se.


EVIT GOUEL AR CONCEPTION
Eus ar Verc’hes, en eizvet devez a viz Querzu.

AN instruction diaraoc a ell servijout ivez evit ar gouel-ma eus a Gonception ar Verc’hes, en pehini e teu an Ilis da enori ar momet quenta eus he buez, ma voe concevet en cof he mam, exant a bec’het original, gant pehini e vez concevet ar vugale all oll. Ac’hano eo n’e deveus bet biscoaz [ar] [119] Verc’hes santel an distera inclination d’an droug ; rac ar c’hrisien eus an inclination maleürus-se, eo ar pec’het original. Speret an Ilis eta er gouel-ma eo enori ar momet quenta-se a santification ar Verc’hes mam da Zoue, ha trugarecaat Doue da veza roet d’ar bed an hini pe veus a hihi eo bet ganet Jesus, evel a lavar an aviel hirio ; hac evit quement-se e tleomp en em burifia ive diouz hor pec’hejou actuel, o tostaat ouz ar sacramanchou gant ut guir disposition, ha quemeret hirio ar resolution da zerc’hel un devotion particulier d’ar Verc’hes er fæçon-ma e tisquezet diaraoc, eleac’h ma treter eus an devotion-ma varlerc’h an exerciç evit ar gommunion.

Evit ar sænt-all, quen ebestel hac evangelistet, quen merzerien ha confessoret, quen guerc’heset hac intanveset, e queffot tu-ma varlerc’h un instruction evit peb seurt anezo ivez araoc ar gousperou, ouspen an instruction a so roet diaraoc evit an devotion d’ar sænt, hac an instruction-all evit ar suliou hac ar goueliou en general, pere a ellot da len var guement-se. Chetu ama en pros Ofiç bras ar Verc’hes : rac he Ofiç bian, pehini eo an Ofiç eus he hano hac he c’hurunen, a so lequeet en commançamant an heuriou-ma en guers.


————


OFIÇ BRAS AR VERC’HES
EPAD AR BLOAZ,

Hac a so cant devez a induljangou bep veich oc’h he lavaret en stad-vad. Da goueliou ar Verc’hes e ve lavaret an tri Nocturn oll ; mæs d’an deiziou-all ne ve lavaret nemet unan a bep-hini anezo d’an deiziou-ma ê merguet ama varlerc’h.



EVIT MATINESOU.

Me ho salud, Mari, etc. Ave, Maria, etc. Domine, labia, etc. Deus, in adjurorium, etc., gant an Invitation hac ar Venite, exultemus Domino, pere a gueffot het-a-hed en Ofiç an hano a Vari en commançamant an heuriou-ma ; ha rac-se n’ho lequeer quet ama.

An Hymn, var an ton latin.

EN cof Mari eo bet closet
An hini en deveus crouet
An eê, ar mor hac an douar,
Hac ho gouarn evit he c’hloar.
Cof ur plac’hic a c’hraç carguet.
Azougas nep so servijet

QUem terra, pontus, sydera colunt, adorant, prædicant, trinam regentem machinam, claustrum Mariæ bajulat.

Cui luna, sol et omnia deserviunt per tempora, perfusa cœli gratiâ, gestant puellæ viscera.

Beata Mater, munere cujus supernus artifex, mundum pugillo continens, ventris sub arcâ clausus est.

Beata cœli nuntio, fecunda Sancto Spiritu, desideratus gentibus cujus per alvum fusus est.

Gant an heol, al loar ha peb tra
Diouz, an amser merguet ganta.
Eürus entraillou ar Vam guer
Ma lojas enno ar Chrouer,
En dorn pîni eo dastumet
Eguis ur volod an oll bed.
Eürus nep ma’z ê sortiet
Eus he c’hreis Redamtor ar bed,
Concevet dre’r Speret Santel
Hac annoncet gant un Arc’hæl.
D’ec’h-hu hon Autrou benniguet
So gant ur Verc’hes bet ganet,
D’ho Tad ha d’ar Speret Santel
Ra vezo ur c’hloar eternel.
Evellen bezet grêt.

Gloria tibi, Domine, gui natus est de Virgine, cum Patre et Sancto Spiritu, in sempiterna sæcula. Amen.

Ne vez lavaret bemdez nemet unan eus an tri Nocturn a so ama brema : hoguen couscoude da sul ha da voueliou ar Verc’hes e c’hellot, mar quirit, lavaret an tri Nocturn oll ; mæs pe c’houi ho lavaro ho zri, pe choui ne leverrot nemet unan, e leverrot ato ive Laudes varlerc’h, pe dious tu, pe d’ho commodite.


ar c’henta nocturn.
An tri Salm eus an Nocturn quenta-ma a vez lavaret da Sul, da Lun ha da Iaou, gant Laudes.
Ant. Benedicta tu Antif. Benniguet oc’h.
Psalm 8.
DOmine, Dominus noster : quàm admirabile est nomen tuum in universâ terrâ. AUtrou, hor mestr souveren, peguen admirabl ê hoc’h hano-hu en quement leac’h so var an douar ?

Peguen huel bennac eo an êvou

aziouz omp, ho cloar hac ho crandeur a so infinimant hueloc’h.

C’houi hoc’h eus tennet ur veuleudi excellant a c’henou ar vugale, bete so-quen a c’henou ar re so var ar vron, en mez hac en confusion d’hoc’h adversourien, evit distruji ho deissinou vanjançus.

Pa sellan ouz an êe, an ouvraij caër-se eus ho taouarn ; pa gonsideran al loar hac ar steret pere hoc’h eus grêt quer stabil, e lavaran :

Petra eo an den, ma hoc’h eus-hu memor anezan ; na petra eo map an den, ma teud-hu d’he visita ?

Ne fell nemeur n’hoc’h eus hen rentet henval ouz an Ælez, curunet hoc’h eus hen a c’hloar hac a enor, hac hoc’h eus hen etablisset aziouc’h an traou-all pere hoc’h eus, crouet.

Peb tra hoc’h eus lequeet dindan he dreit ; an denvet, an oll anevalet, ha quement seurt loan a so var an douar.

Rentet hoc’h eus an mestr var al laboucet eus an ear, ha var ar pesquet eus ar mor, pere so oc’h en em bourmen dre an dour.

Autrou Doue , hor mestr souveren, peguen admirahl eo ar c’hloar eus hoc’h hano dre ar bed universel.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map , ha d’ar Speret Santel. Ar c’hloar a ïoa a viscoaz ra vezo brema ive

Quoniam elevata est magnificentia tua : super cœlos.

Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos : ut destruas inimicum et ultorem.

Quoniam videbo cœlos tuos, opera digitorum tuorum : lunam et stellas quas tu fundâsti.

Quid est homo, quod memor es ejus ? Aut filius hominis, quoniam visitas eum ?

Minuisti eum paulò minùs ab Angelis, gloriâ et honore coronâsti eum : et constituisti eum super opera manuum tuarum.

Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas : insuper et pecora campi.

Volucres coeli er pisces maris : qui perambulant semitas maris.

Domine, Dominus noster : quam admirabile est no-

men tuum in universa terra.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio, et nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.

ha bepret, hac epad an eternite, d’an tri ferson eus an Dreindet.

Evellen bezet grêt.

Ant. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui.

Ant. Sicut myrrha.

Ant. Benniguet oc’h dreist an oll merc’hed, ha benniguet eo ar froez eus ho cof.

Ant. Evel ar myrrh.

Psalm. 18.

CŒli enarrant gloriam Dei et opera manuum ejus annuntiat firmamentum.

Dies diei eructat verbum : et nox nocti indicat scientiam.

Non sunt loquelæ neque sermones : quorum non audiantur voces eorum.

In omnem terram exivit sonus eorum : et in fines orbis terræ verba eorum.

In sole posuit tabernaculum suum : et ipse tanquàm sponsus procedens de thalamo suo.

Exultavit ut gi-

AN evou a zeu da ziscleria gloar Doue ; hac ar firmamant a zisquez deomp eo an ouvraij eus he zaouarn.

An eil devez a zesq d’eguile meuli Doue, hac an eil nosvez hen desq ive d’he ben.

Ne deus a nep seurt pobl, pe seurt langaij bennac a gomsont, na ententont ar veuleudi-se a ro da Zoue an traou en deus crouet.

Ar vaoues hac au trous anezo a ia dre ar bed universel ; hac en quement corn so var an douar ec’h ententer ho c’homsou.

Mæs en heol principalamant en em zisquez Doue deomp, evel pa en deffe lequeet he zemeuranç enno.

Hac an heol-se o sortial evel ur pried nevez eus he campr a eured, a so quer pront hac urgeant bep mintin da redec en he hent.

Sortial a ra eus a ur c’hostez

an eê, hac ec’h erru hetec ar c’hostez all, hep e teue nicun da guset ouz he domder.

Lesen Doue, pehini so ive pur eguis an heol, a gonvertis an eneou ; he gomsou a so fidel, hac a rent fur an dudigou simpl.

An ordrenançou a lesen Doue a so just hac a rejouis calonou he servijerien ; gourc’hemennou Doue so leun a sclerijen, hac a zeu da scleraat hon daoulagad.

Doujanç Doue a so santel, hac a bado bepret ; jujamanchou Doue [a] [120] so guirion bac a zeu d’en em justifia enno ho-unan.

Mui int da veza desiret, eguet cals a aour hac a berles : douçoc’h int eguet ar mel an dilicata.

An esperianç en ro d’in da anaout, va Doue, pa viran ho courc’hemennou, rac, ur satisfaction vras a gafan ouz ho miret.

Hoguen allas ! piou a oar hac en ho mir erfad, nac a ene he bec’hejou ? Ha rac-se, va Doue, ho pedan d’am netaat diouz ar re so cuzet ouzin, ha d’am pardoni eus ar re ma ven bet caus da re all da gommeti.

Mirit na zomino quet ar pec’hejou varnon, evit ma vezin divlam, ha ma tiouallin ouz ar c’hrimou brassa,

Neuse vezo agreabl deoc’h ar pedennou hac ar veuleudi eus va guenou ; hac e vez presant ato

gas ad currendam viam : à summo cœlo egressio ejus.

Et occursus ejus usquè ad summum ejus : nec est qui se abscondat à calore ejus.

Lex Dominl immaculata, convertens animas : testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis.

Justitiæ Domini rectæ, lætificantes corda : præceptum Domini lucidum, illuminans oculos.

Timor Domini sanctus, permanens in sæculum sæculi : judicia Domini vera, justificata in semetiptisa.

Desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum : et dulciora super mel et favum.

Etenim servus tuus custodit ea : in custodiendis illis retributio multa.

Delicta quis intelligit ? Ab occultis meis munda me , et ab alie-

nis parce servo tuo.

Si meî non fuerint dominati, tunc immacalatus ero : et emundabor à delicto maximo.

Et erunt ut complaceant eloquia oris mei : et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper.

Domine, adjutor meus : et redemptor meus.

Gloria Patri, etc.

dirazoc’h ar veditation eus va c’halon.

O va Autrou, c’houi eo a zeu en pep izom d’am sicour ha d’am dilivra.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map , etc.

Ant. Sicut myrrha electa odorem dedisti suavitatis, sancta Dei Genitrix.

Ant. Antè thorum.

Antif. Evel ar myrrh ar preciussa hoc’h eus roet ur c’houez douç ha dilicat, Mam santel da Zoue.

Antif. Dirac ar guele sacr.

Psalm. 23.

DOmini est ter-ra et plenitudo ejus : orbis terrarum, et universi qui habitant in eo.

Quia ipse super maria fundavit eum : et super flumina præparavit eum.

Quis ascendet in montem Domini ? Aut quis stabit in loco sancto ejus ?

Innocens manibus et mundo corde : qui non acce-pit in vano animam

D’An Autrou Doue eo an douar ha quement a so comprenet ebarz : dezan eo ar bed-man, ha quement so enna o chom.

Rac en o croui an douar, en deveus hi preparet deomp da zemeuranç, oc’h he zevel a-ziouc’h ar mor ha dr[e]ist ar rivierou.

Pa’z eo an Autrou Doue’ta quer bras mestr, piou a vezo din da bignat var ar menez, eleac’h ma chom, ha d’en em bresanri dirazan en he zemeuranç saniel.

Hen-nez vezo pehini so dinoas a zaouarn ha pur a galon, hac a ra un usaij mad eus ar vuez en deveus recevet diganta, ha ne dou quet en faus evit trompla he nessa.

Hen-nez a recevo benediction an Autrou, hac a obteno trugarez digant Doue he Salver.

Ar seurt-ma eo ar re so bugale da Zoue, oc’h he glasq hac o tesirout ar gouel eus he visaij divin.

Princet an eê, digorit ho perzier ; en em ledanit, perzier eternel, evit ma antreo ar roue a c’hloar dreizoc’h.

Piou eo ar roue-se a c’hloar ? An Autrou eo pehini so cre ha puissant meurbet : an Autrou-se eo pehini so oll-galloudus er bresel.

Digorit eta ho perzier, princet celestiel, hac en em digorit franc, perzier eternel evit rei antre d’ar roue [a] [121] c’hloar,

Maes ur veich c’hoas, piou eo ar roue-se a c’hloar ? An Autrou bras Doue an armeou, hennez eo ar roue a c’hloar.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel, etc.

Antif. Dirac ar guele sacr eus ar Verc’hes-ma canit deomp alies canticou douç evit he meuli.

V/. Ar c’hrac a so squillet var ho musellou, Guerc’hes Vari.

R/. Evelse en deus roet Doue deoc’h he venediction evit un eternite.

Hon Tad pehini so en eê, etc.

V/. Ha na bermetit quet e couezemp en tentation.

R/. Hoguen hon dilivrit a zroug.

nec juravit in dolo proximo suo.

Hic accipiet benedictionem à Domino : et misericordiam à Deo salutari suo.

Hæc est generatio quærentium eum : quærentium faciem Dei Jacob.

Attoliite portas, principes, vestras, et elevamini, portæ æternales : et introibit rex gloriæ.

Quis est iste rex gloriæ ? Dominus fortis et potens : Dominus potens in prælio.

Attollite portas, principes, vestras, et elevamini, portæ æternales : et introibit rex gloriæ.

Quis est iste rex gtoriæ ? Dominus virtutum ipse est rex gloriæ.

Gloria Patri, etc.

Ant. Antè thorum hujus Virginis frequentate nobis dulcia cantica dramatis.

V/. Diffusa esft gratia in labiis tuis.

Absolution.

Dre bedennou ha meritou, etc.

R/. Proptereà benedixit te Deus in æternum.

Pater noster, etc.

V/. Et ne nos inducas in tentationem.

R/. Sed libera nos à malo.

Absolution. Precibus et meritis.

Ar rest eus an absolution-ma, gant an teir guentel hac an tri respont pere a vezo propr d’an amser-ma viot enni, a gueffot ama varlerc’h en fin an trede Nocturn.


an eil nocturn.

An tri Salm eus an eil Nocturn-ma a vez lavaret da Veurz ha da Vener, ha Laudes goude-se ive.

Ant. Specie tuâ.

Ant. O veza quer caër.

Psalm. 44.

ERuctavit cor meum verbum bonum : dico ego opera mea regi.

Lingua mea calamus scribæ : velociter scribentis.

Speciosus formâ præ filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis : proptereâ benedixit te Deus in æternum.

Accingere gladio tuo super femur tuum : potentissime.

Specie tuâ et pulchritudine tua intende, prosperè procede et regna.

UR goms vad am eus concevet em c’halon : offr a ran va œuvrou da roue an oll rouanez.

Evit he veuli e servijo d’in va zeod, evel ur bluen en dorn an hini a scrif buan.

C’houi, va Salver, eo ar c’haëra dreist an oll dud : ar c’hraç a so squillet en abondanç var ho musellou, dre ma hoc’h eus recevet ar venediction eternel a Zoue ho Tad.

Quemerit ho cleze’ta ouz ho costez, c’houi pehini eo ar puissanta.

Implijit ho majeste hac ho quenet evel un arm bantet enep hoc’h adversourten : avancit gant prosperite da c’hounit ar victoar varneso, hac etablissit ho rouantelez.

Ren a reot dre ar virionez, ha dre an dousder hac ar justiç : ha chetu da betra ho cunduo ar burzudou admirabl a rai ho torn deou.

Ho pirou a so quel lemm, ma treussint calonou hoc’h adversourien, hac e couezo ar bobl dindan ho puissanç, oc’h en em soumeti deoc’h.

Ho tron, va Doue, a vezo ferm eternelamant : ar vas royal pe gant hini e c’houarnot ho sujedet, a vezo ur vaz just hac eun.

Rac c’houi hoc’h eus ato caret ar pez so just, ha casseet ar pez so injust ; hac evelse, va Salver, en deveus Doue ho Tad communiquet deoc’h an eol a zousder hac a joa, dreist quement a dle beza participant eus hoc’h eürusdet.

Ho cuiscamanchou hac ho palesiou a olifant a laosq ur c’houez dilicat evel ar myrrh, hac an ambr ; hac an aloes, eus a bere oc’h bet regalet gant merc’het ar rouanez en ho cloar.

An tu deou deoc’h en em zalc’h ar rouanez gant un habit alaouret, hac hi ornet tro-var-dro en naouspet-fæçon.

Selaouit, va merc’h, digorit ho taoulagat ha prestit ho tiouscouarn : ancounec’haït tud ho pro ha ti ho tad.

Hac en em rentot quen agreabl dirac ar roue bras, ma ho caro : rac hen memes eo an Autro ho Toue, pehini a vezo adoret gant an oll.

Propter veritatem et mansuetudinem, et justitiam : et deducet te mirabiliter dextera tua.

Sagittæ tuæ acutæ, populi sub te cadent : in corda inimicorum regis.

Sedes tua, Deus, in sæculum sæculi : virga directionis, virga regni tui.

Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem : propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo lætitiæ præ consortibus tuis.

Myrrha, et gutta, et casia à vestimentis tuis, à domibus eburneis : ex quibus delectaverunt te filiæ regum in honore tuo.

Astitit regina à dextris tuis in vestitu deaurato : circumdata varietate.

Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam : et obliviscere populum tuum, et domum patris tui.

Et concupiscet rex decorem tuum :

quoniam ipse est Dominus Deus tuus, et adorabunt eum.

Et filiæ Tyri in muneribus : vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis.

Omnis gloria ejus filiæ regis ad intùs in fimbriis aureis circumamicta varietatibus.

Adducentur regi virgines post eam : proximæ ejus afferentur tibi.

Afferentnr in lætitiâ et exultatione : adducentur in templum regis.

Pro patribus tuis nati sunt tibi filii : constitues eos principes super omnem terram.

Memores erunt nominis tui : in omni generatione et generationem.

Proptereà populi confitebuntur tibi in æternum : et in sæculum sæculi.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Dont a raï merc’hed Tyr (an eneou infidel) da offr deoc’h presantou, oc’h en em gonvertissa : ne vezo quet epquen ar bobl, mæs c’hoas ar re binvidica eus ho zouez en em recommando deoc’h hac en em lacaï dindan ho protection.

Peguer brillant bennac eo ar verc’h-ma d’ar roue gant he saë bordet a aour, ha gant naouspet seurt ornamanchou pere so var he zro : he oll c’hloar a zeu dezi couscoude eus he guenet interieur.

Cals a verc’hezet a vezo digacet deoc’h var he lerc’h, roue a c’hloar : cals a eneou pur henvel outi a vezo presantet deoc’h ive.

Presantet vezint deoc’h gant ur joa ha gant ur rejouissanç vras : cunduet vezint da veza consacret deoc’h en ho templ, roue souveren.

Eleac’h ho tadou ancien e deus ganet deoc’h cals a vugale : hac ec’h etablissot anezo partout var an douar da c’houarn ar gristenez.

Memor ho devezo eus hoc’h hano a raç e raç da bep amser.

Hac evelse e lacaïnt ar bobl da renta deoc’h meuleudi ha gloar eternelamant.

Gloar d’an Tad ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel. Ra vezo ar c’hloar-se ar memes brema ha bepret, hac epad an eternite,

evel ma voa er gommançamant, hac a viscoaz. Evellen bezet gret.

Antif. O veza quer caer ha quen agreabl da Zoue, Guerc’hes, e prosperrot hac e regnot en despet d’hoc’h adversourien.

Antif. Doue a sicouro an Ilis.

Sicut erat in principio et nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen.

Ant. Specie tuâ et pulchritudine tuâ, intende, prosperè procede et regna.

Ant. Adjuvabit eam.

Psalm. 45.

HOn Doue eo hon refuj hac hon nerz, pehini a zeu d’hor sicour en afflictionou bras a so erruet gueneomp.

Abalamour da-se ne spontimp quet, pa zeue an douar da grena nada horjella, hac ar menesiou da veza strinquet en gouelet ar mor.

Pa zeufe ar mor ive da sevel he vouagou gant un trous terrubl aziouc’h hor penn, ha da ziscar memes ar reier, en he fulor hac en he gourrouç, n’hor bezo aon ebet.

Rac ur rivier a c’hraçou hon rejouis en kear an Autrou Doue, pehini eo an Ilis santifiet ganta evit he zemeuranç.

Doue so gueneomp ato en he c’hreis, evit he derc’hel ferm, hac a vezo vigilant d’he difen mintin c’houlou.

He adversourien so bet estonet oc’h he guelet o prosperi, hac a[r] rouanteleziou so en em

DEus noster, refugium et virtus : adjutor in tribulationibus quæ invenerunt nos nimis.

Proptereà non timebimus, dùm turbabitur terra : et transferentur montes in cor maris.

Sonuerunt et turbatæ sunt aquæ eorum : conturbati sunt montes in fortitudine ejus.

Fluminis impetus lætificat civitatem Dei : sanctificavit tabernaculum suum Altissimus.

Deus in medio ejus, non commovebitur : adjuvabit eam Deus manè diluculò.

Conturbatae sunt

gentes et inclinata sunt regna : dedit vocem suam , mota est terra.

Dominus virtutum nobiscum : susceptor noster Deus Jacob.

Venite et videte opera Domini, quæ posuit prodigia super terram : auferens bella usque ad finem terræ.

Arcum conteret etconfringet arma : et scuta comburet igni.

Vacate et videte quoniam ego sum Deus : exaltabor in gentibus, et exaltabor in terrâ.

Dominus virtutum nobiscum : susceptor noster Deus Jacob.

Gloria Patri, etc.

Sicut erat, etc.

soumetet dindan he lezen : Doue so en em discleriet eviti, hac eo bet souezet ar bed oll gant quement-se.

Er guear-ma ema an Antrou oll-galloudus gueneomp ; emaomp enni dindan protection ar guir Doue.

Deut ha considerit œuvrou Doue, ar burzudou en deveus grêt var an douar en faver he Ilis : chasseet en deveus ar bresel diouti betec ar penn pella eus ar bed.

En a dorro hac a vrusuno armou hon adversourien, hac ho strinco en tân da zevi.

Choumit en peoc’h, emezan deomp, ha guelit erfat eo me ho Toue : me a vezo exaltet etouez an nationou-pobl, hac a vezo glorifiet partout var an douar.

An Autrou braz eta so gueneomp en Ilis catholic ; em’omp enni dindan protection ar guir Doue.

Gloar d’an Tad, etc.

Ant. Adjuvabit eam Deus vultu suo ; Deus in medio ejus : non commovebitur.

Ant. Sicut lætantium.

Antif. Doue a sicouro an Ilis gant he sellou favorabl ; Doue so en he c’hreis, hac evelse e chommo ferm ha stabil ato.

Antif. Leun eo a joa.

Psalm. 86.

Fundamenta ejus in montibus

AR kear a Sion pehini eo an Ilis : a so fontet var ar me-

neziou santel ; Doue e gar he ferzier dreist an oll demeurançou eus ar bobl.

Traou caër ha glorius a so lavaret ac’hanoc’h-hu, ker Doue.

Me am bezo memor, eme Zoue, a Rahab hac a Vabilon : ar bobl-se a zeuio d’am anaout ha d’am enori er guer santel-ma.

Guelet vezo an estranjourien, an Tyrianet hac an Æthiopianet oc’h en em gaout enni d’am servija.

Ha ne vezo quet lavaret evit Sion : penaus ne baoues an niver eus he habitantet o crisqui, hac eo ar mestr bras he-unan en deveus hi fontet ?

Ne deus nemet an Autrou Doue a guement a allo discrifa ar cantite a bobl hac brincet a vezo bet ebars.

O kear eürus, pebez joa ho devezo an oll, pere a raï ho demeurang enoc’h-hu !

Gloar d’an Tad, ha dar Map, etc.

Antif. Leun eo a joa quement hini a chom fidel en ho servij, Map santel da Zoue.

V/. Ar c’hraç a so squillet en abondanç var ho musellou.

R/. Hac abalamour da se oc’h benniguet eternelamant gant Doue.

Hon Tad pehini so en eê, etc.

sanctis : diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.

Gloriosa dicta sunt de te : civitas Dei.

Memor ero Rahab et Babylonis : scientium me.

Ecce alienigenæ et Tyrus et populus Æthiopum : hi fuerunt illic.

Nunquid Sion dicet : Homo et homo natus est in eâ : et ipse fundavit eam Altissimus ?

Dominus narrabit in scripturis populorum et principum : horum qui fuerunt in eâ.

Sicut lætantium omnium : habitatio est in te.

Gloria Patri, et Filio, etc.

Ant. Sicut lætantium omnium nostrûm habitatio est in te, sancta Dei Genitrix.

V/.Diffusa est gratia in labiis tuis.

R/. Proptereà be-

nedixit te Deus in æternum.

Absolution. Dre bedennou ha meritou, etc.

Pater noster, etc.

Absolution. Precibus et meritis.

Ar rest eus an absolution-ma gant an teir guentel hac an tri respont, pere a vezo propr d’an amser ma viot enni, a gueffot ama varlerc’h en fin a[n] [122] trede Nocturn.


an trede nocturn.

An tri salm eus an trede Noctum-ma a vez lavaret da Verc’her ha da Sadorb, gant Laudes varlerc’h. Ant. Gaude, Maria. Ant. En em rejouissit, Mari.

Psalm. 95.

CAntate Domino canticum novum : cantate Domino, omnis terra.

Cantate Domino, et benedicite nomini ejus : annuntiate de die in diem aalu-tare ejus.

Annuntiate inter gentes gloriam ejus : in omnibus populis mirabilia ejus.

Quoniam magnus Dominus et laudablis nimis : terribilia est super omnes Deos.

Quontam omnes dii gentium dæmonia : Dominus autem cœlos fecit.

CAnit d’an Autrou Doue ur c’hantic nevez : canit dezan meuleudi, c’houi oll pere a chom var an douar.

Canit d’an Autrou ha meulit he hano : annoncit ato [a] [z]eiz e [d]eiz [123] ar pez en deveus grêt evit hor sauvetei.

Annoncit he c’hloar en peb bro : ha desquit d’an oll bobl an traou admirabl en deveus grêt evidomp.

Rac Doue so un Aotrou bras ha meulabl estranj ; un Doue terrubl eo dreist an oll doueou faus.

Rac oll doueou ao dud infidel ne d’int nemet drouc sperejou : mæs hon Doue hac hon Autrou-ni en deveus grêt an êvou.

He bresanç a so leun a c’hloar.

hac a vajeste : ar plaç santel ma ra he zemeuranç, a so leun ivez a santelez hac a c’hrandeur.

Deut eta, pobl a bep bro, deut da renta enor ha gloar d’an Autrou Doue : deut da renta d’he hano ar c’hloar hac ar veuleudi a dleit dezan.

Digacit gueneoc’h offrançou, hac antreit en he dempl d’ho fresanti dezan ; adorit an Autrou Doue er plaç santel-ma ra he zemeuranç.

Crenit dirazan gant respet quement so var an douar : publiit etouez ar bobl eo deut an Autrou Doue da etablissa he rouantelez.

Rac corrijet en deveus ar bed-ma, pehini ne vezo mui quen troublet ha ma voa diaguent ma teuas var an douar, hac e c’houarno ar bobl gant justiç ha gant lealdet.

Ra deuiô an êvou’ta d’en em rejouissa ; hac an douar da lammet, hac ar mor ha quement so enna da dridal gant joa : ar mesiou ha quement so enno a vezo ive rejouisset

Quement seurt guez a so er c’hoajou a deuiô d’en em [bl]ija [124] gant joa en presanç an Autrou, abalamour ma’z ê erru, rac erru eo da varn ar bed-ma.

Barn a raïô ar bed oll gant justiç hac ar bobl gant ar virionez.

Confessio et pulchritudo in conspectu ejus : sanctimonia et magnificentia in sanctificatione ejus.

Afferte Domino, patriæ gentium, afferte Domino gloriam et honorem : afferte Dommo gloriam nomini ejus.

Tollite hostias, et introïte in atria ejus : adorate Dominum in atrio sancto ejus.

Commoveatur à facie ejus universa terra : dicite in gentibus, quia Dominus regnavit.

Etenim correxit orbem terræ, qui non commovebitur : judicabit populos in æquitate.

Lætentur cœli, et exultet terra : commoveatur mare et plenitudo ejus : gaudebunt campi et omnia quæ in eis sunt.

Tunc exultabunt omnia ligna sylvarum à facie Domini, quia venit : quoniam venit judicare terram.

Judicabit orbem terræ in æquitate : et populos in veritate suâ.

Gloria Patri Filio, etc.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, etc.

Ant. En em rejouissit, Guerc’hes Vari ; c’houi hoc’h-unan hoc’h eus distrujet an oll heresiou dre ar bed universel.

Sicut erat in principio, etc.

Ant. Gaude, Maria Virgo, cunctas hæreses sola interemisti in universo mundo.

Ant. Dignare.

Antif. Permetit gueneen.

Psalm. 96.

DOminus regnavit, exultet terra : lætentur insulæ multæ.

Nubes et caligo in circuitu ejus : justitia et judicium correctio sedis ejus.

Ignis antè ipsum præcedet : et inflammabit in circuitu inimicos ejus.

Illuxerunt fulgura ejus orbi terræ : vidit, et commota est terra.

Montes sicut cera fluxerunt à facie Domini : à facie Domini omnis terra.

Annuntiaverunt coeli justitiam ejus : et viderunt omnes populi gloriam ejus.

Confundantur omnes qui adorant

AN Autrou Dooe a so anavezet evit ar roue souveren var an oll : en em rejouisset eta quement den so var an douar hac en cals a enesiou o cbom.

Unan an deiziou-ma e tisquenno eus an eê, ha couabr tenval en dro deza, azezet veto var un tron a justiç hac a furnez da ober correction.

Un tân bras a zeuiô en ho raoc, hac a flammino var he adversourien tro-var-dro evit ho lesqui.

An ear a vezo carguet a foultr hac a luc’het pere a luguerno dirac ar bed oll : quement-se a vezo guelet partout hac e creno an douar gant an effort terrubl eus ar gurun.

Ar meneziou hac an douar oll deuziô dirac faç ar barner-ma evel ma teuz ar c’hoar dirac an tân.

An êvou a zeuiô dre gals a finvou horrubl da annonç d’an dud

ar rigol eus he justiç : hac e velo neuse an oll bobl ar c’hloar eus he vajeste divin.

Neuse e tisec’ho gant mez ha confusion quement so ho devezo adoret an idolou, hac a vezo en em c’hlorifiet e figuriou ho devoa forjet.

Adorit ar barner souveren-ma, c’houi entrezoc’h he oll Ælez : an Ilis santel he deveus ur joa bras o clevet hano eus hc c’hloar.

Tridal a ra calonou an eneou fidel gant ar joa o consideri ho jujamanchou admirabl, va Doue.

Rac c’houi eo an Autrou huela var ar bed universel : c’houi so savet infinimant aziouc’h an oll doueou faus.

C’houi eta pere a gar an Autrou Doue, cassaït an drouc o tec’het diouta : rac Doue a gonservo eneou an dud santel, hac ho dilivro a dre zaouarn ar re vechant.

Da nep so just ha leal e ro ar sclerijen eus he c’hraç ; hac e carg a zouçder hac a gonsolation calonou ar re a ia gant an hent eun.

Servijit an Autrou Doue’ta gant joa, c’houi entrezoc’h eneou just, ha meulit-hen bepret : o caout memor eo diganta e teu hoc’h oll santification ha quement graç a recevit.

sculptilia : et qui gloriantur in simulacris suis.

Adorate eum, omnes Angeli ejus : audivit et lætata est Sion.

Et exultaverunt filiæ Judæ : propter judicia tua , Domine.

Quoniam tu Dominus altissimus super omnem terram : nimis exaltatus es super omnes Deos.

Qui diligitis Dominum, odite malum : custodit Dominus animas sanctorum suorum, de manu peccatoris liberabit eos.

Lux orta est justo : et rectis corde lætitia.

Laetamini, justi, in Domino : et confitemini memoria sanctificationis ejus.

Gloria Patri, etc.

Ant. Dignare me laudare te, Virgo sacrata : da mihi virtutem contrà hostes tuos.

 

Gloar d’an Tad, etc.

Antif. Permetit gueneen ho meuli, Guerc’hes sacr : ha roït d’in ar vertuz da drec’hi hoc’h adversourien.

Ant. Post partum.

In Adv. Ant. Angelus Domini.

Ant. Goude ho quilioud.

Evit an Azvent, Ant. Æl an Autrou.

Psalm. 97.

CAntate Domino canticum novum : quia mirabilia fecit.

Salvavit sibi dextera ejus : et brachium sanctum ejus.

Notum fecit Dominus salutare suum : in conspectu gentium revelavit justitiam suam.

Recordatus est misericordiæ suæ : et veritatis suæ domui Israel.

Viderunt omnes termini terræ : salutare Dei nostri.

Jubilate Deo, omnis terra : cantate, et exultate, et psallite.

Psallite Domino in citharâ, in citharâ, et voce psalmi : in tubis ducti-

CAnit d’an Autrou Doue ur c’hantic nevez, abalamour d’an traou admirabi en deveus grêt evidomp.

Evit he c’hloar en deveus hor sauveteet gant an nerz eus he zorn deou : gant he vrec’h santel eo en deveus operet hor silvidiguez.

Doue en deveus roet da anaout sclêr en deveus digacet deomp he Vap hor Salver : disqueset en deveus he justiç dirac ar bobl.

Memor en deveus bet eus he drugarez hac eus ar bromessa fidel en devoa grêt da famill Israël.

Gouelet ho deveus an oll dre guement leac’h so var an douar, petra en deveus grêt hon Doue evit hor sauvetei.

Meulit Doue’ta gant joa, quement den so var an douar : canit canticou ha salmou en enor dezan.

Sonit meuleudi d’an Autrou Doue gant peb seurt instrumanchou ha trompillou a zevotion.

En em rejouissit er guel eus an Autrou hon Roue souveren : ra deuiô ar mor ha quement-so dastumet enna, ra deuiô an douar hac he oll habitantet da zisquez ar memes joa d’he zonediguez.

Ar rivierou gant ho zrouz o redec, hen enoro : hac ar menesiou a lammo gant joa en presanç hon Autrou pehini so erru da varn ar bed-ma.

Gant justiç e c’houarno ar bed universel, hac e varno he bobl gant lealdet.

Gloar d’an Tad , etc.

Antif. Goude ho quiiioud ez oc’h chomet ur Verc’hes pur ha divlam : plijet gueneoc’h, Mam Doue, intercedi evidomp.

libus, ei voce tubæ corneæ.

Jubilate in conspectu regis Domini, moveatur mare, et plenitudo ejus : orbis terrarum, et universi qui habitant in eo.

Flumina plaudent manu, simul montes exultabunt in conspectu Domini : quoniam venit judicare terram.

Judicabit orbem terrarum in justitiâ : et populos in æquitate.

Gloria Patri, et Filio, etc.

Ant. Post partum Virgo inviolata permansisti : Dei Genitrix, intercede pro nobis.

Eleac’h antifonen-ma diaraoq, e vez lavaret epad an Azvent an Antifonen-all-ma varlerc’h.

Ant. Æl an Autrou Doue a annonças da Vari e vize Mam da Salver ar bed ; hac er concevas dre vertuz ar Speret Santel.

V/. Ar c’hraç a so squiliet var ho musellou, Guerc’hes.

R/. Hac evelse oc’h benniguet gant an Autrou Doue evit un eternite.

Hon Tad pehini so en eê , etc.

V/. Ha na bermetit quet e couezemp en tentation.

Ant. Angelus Domini nuntiavit Mariæ : et concepit de Spiritu Sancto.

V/. Diffusa est gratia in labiis tuis.

R/. Propterea benedixit te Deus in æternum.

Pater noster, etc.

V/. Et ne nos inducas in tentationem.

R/. Sed libera nos à malo.

R/. Hoguen hon dilivrit a zroug.

Absolutio.

PRecibus et meritis beatæ Mariæ semper Virginis et omnium sanctorum, perducat nos Dominus ad regna cœlorum.

R/. Amen.

V/. Jube, Domine, benedicere.

Benedictio.

Nos cum prole piâ benedicat Virgo Maria.

Absolution.

DRe bedennou ha meritou ar Verc’hes glorius Vari hac an oll sænt ra blijo gant an Autrou. Doue hor c’hundui da rouantelez an eê.

R/. Evellen bezet grêt.

V/. Gourc’hemennit, Autrou, ma vezin benniguet.

Benediction.

Ra deuiô ar Verc’bes Vari gant he Map santel d’hor benniguen.

R/. Evellen bezet grêt.

Lectio prima. Ec. 24.

IN omnibus requiem quæsivi, et in hæreditate Domini morabor. Tunc præc[e]pit [125] et dixit mihi Creator omnium : et qui creavit me, requievit in tabernaculo meo, et dixit mihi : In Jacob inhabita, et in Israël hæreditare, et in electis meis mitte radices. Tu autem Domine , miserere nobis.

R/. Deo gratias.

V/. Sancta et immaculata Virgini-

Ar Guentel guenta.

ETouez an oll em eus clasquet ur plaç a repos, hac ez oun en em arretet en heritaij an Autrou Doue da chom. Neuse Crouer an oll en deveus roet d’in he ordrenanç, o coms ouzin ; hac an hini en deveus va c’hrouet en deveus reposet em zabernacl, hac en deveus lavaret d’in : grit ho temeuranç en ti Jacob, ha quemerit hoc’h heritaij en Israël, ha griziennit etouez ar re am eus choaset. Hoguen c’houi, hon Autrou, ho pêt truez ouzomp.

R/. Graçou da Zoue.

V/. O Guerc’hes santel ha pur meurbet, ne ouson quet pe seurt meuleudi da rei deoc’h a

guement a ve dîn ac’hanoc’h : rac c’houi hoc’h eus douguet en ho creis an hini n’edoa quet capabl an êvou da ziguemeret he c’hrandeur.

V/. C’houi so benniguet dreist an oll merc’het, couls ha ma ê benniguet ar froez eus ho cof santel. Rac c’houi hoc’h eus douguet en ho creis an hini n’edoa quet capabl an êvou da ziguemeret he c’hrandeur.

R/. Gourc’hemennit, Autrou, ma vezin benniguet.

Benediction.

Ra blijo gant Guerc’hes an oll guerc’heset intercedi he-unan evidomp dirac an Autrou Doue.

R/. Evelse bezet grêt.

tas, quibus te laudibus efferam nescio : quia quem cœli capere non poterant, tuo gremio contulisti.

V/. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui : quia quem cœli capere non poterant, tuo gremio contulisti.

V/. Jube, Domine, benedicere.

Benedictio.

Ipsa Virgo virginum intercedat pro nobis ad Dominum.

R/. Amen.

Eil quentel.

ER fæçon-ma ez oun chomet ferm ha stabl en Sion, hac em eus cafet ive va repos er guer santel-ma hac etablisset va fuisanç en Jerusalem ; griziennet oun etouez ar bobl a enor, pe veus a hini an heritaij a so en partaij va Doue, hac ez oun en em lojet en compagnunez an oll sænt. Hoguen c’houi, hon Autrou, ho pêt truez ouzomp.

R/. Graçou da Zoue.

V/. Eürus oc’h, Guerc’hes Vari, c’houi pehini hoc’h eus douguet an Autrou Crouer ar bed. C’houi hoc’h eus anjandret

Lectio secunda.

ET sic in Sion firmata sum, et in civitate sanctificata similiter requievi, et in Jerusalem potestas mea : et radicavi in populo honorificato, et in parte Dei mei hæreditas illius, et in plenitudine sanctorum detentio mea. Tu autem, Domine, miserere nobis.

R/. Deo gratias.

V/. Beata es, Vir-

go Maria, quæ Dominum portâsti Creatorem mundi : genuisti qui te fecit, et in æternum permanes Virgo.

V/. Ave, Maria, gratiâ plena ; Dominus tecum. Genuisti qui te fecit, et in æternum permanes Virgo.

an hini en deveus ho crouet, hac ez oc’h choumet guerc’hes eternelamant.

V/. Me ho salud, Mari, leun a c’hraç, an Autrou Doue so gueneoc’h. C’houi hoc’h eus anjandret an hini en deveus ho crouet, hac ez oc’h cboumet guerc’hes eternalamant.

Pa dleer lavaret an Te Deum laudamus, ec’h ajouter en fin ar Respont-ma Gloria Patri, evellen.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Genuisti qui te fecit, et in æternum permanes virgo.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel.

C’houi hoc’h eus anjandret an hini en deveus ho crouet, hac ez oc’h choumet guerc’hes eternelamant.

V/. Jube, Dom[i]ne benedicere.

Benedictio.

Per Virginem Matrem concedat nobis Dominus salutem et pacem.

R/. Amen.

V/. Gourc’hemennit, Autrou, ma vezin benniguet.

Benediction.

Plijet gant an Autrou Doue accordi deomp ar c’hraç da ober hor silvidiguez ha da veva en peoc’h, dre voyen ar Verc’hes he Vam.

R/. Evellen bezet grêt.

Lectio tertia.

QUasi Cedrus exaltata sum in Libano, et quasi Cypressus in monte Sion. Quasi palma exaltata sum in Ca-

Trede quentel. Ibidem.

QUen huel oun savet hac ar guez cedr eus al Liban, hac ar guez cipres a venez Sion. Evel ar guez palm en Cades, hac evel ar plant ros en Jericho em eus gorroet va blinchou :

cresquet oun evel ur vezen gaër a olives pe lore var ar meas, hac evel ur vezen platan en un hent bras e-quenver an dour. Roet em eus ur c’houez dilicat evel ar c’hanel hac ar baum pe an ongant ar preciussa, hac ur c’houez douç evel ar myrrh an excellanta. Hoguen c’houi, hon Autrou, ho pet truez ouzomp. des et quasi plantatio osæ in Jericho. Quasi oliva speciosa in campis, et quasi platanus exatata sum juxtâ aquas in plateis. Sicut cinnamomum et balsamum aromatizans odorem dedi ; guasi myrrha electa dedi suavitatem odoris. Tu autem, Domine, miserere nobis. R/. Deo gratias.

D’an amser ma ve lavaret an Te Deum laudamus, ne ve quet lavaret ar respont so ama varlerc’h.

R/. Eürus oc’h en guirionez, o Mari, guerc’hes sacr ! c’houi eo an dîna eus a bep meuleudi.

Abalamour ma’z ê ac’hanoc’h eo sortiet an heol a justiç Jesus-Christ hon Doue.

V/. Pedit evit ar bobl, suppliit evit an dud a Ilis, intercedit evit ar sex devot eus ar merc’het ; grit ma teui da santout ho sicour hac hoc’h assisranç quement hini a zeu da enori ar memor santel ac’hanoc’h.

Abalamour ma’z ê ac’hanoc’h eo sortiet an heol a justiç Jesus-Christ hon Doue.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel.

Jesus-Christ hon Doue.

R/. Felix namque es, sacra Virgo Maria, et omni laude dignissima.

Quia ex te ortus est sol justitiæ, Christus Deus noster.

V/. Ora pro populo, interveni pro clero, intercede pro devoto fœmineo sexu : sentiant omnes tuum juvamen, quicumque celebrant tuam sanctam commemorationem.

Quia ex te ortus est sol justitiæ, Christus Deus noster. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Christus Deus noster. Ne vez quet lavaret an Te Deum laudamus, epad an Azvent, nac adalec ar Septuagesim, pe an trede sul dirac demerc’her al Ludu bete Pasq, nemet da viana da voueliou ar Verc’hes, pere a ell erruout epad an amseriou-se.


AN HYMN A EUREU S. AMBROAS
ha sant augustin assambles.
Var ton ar Verc’hes sacr, Mam da Zoue.

TE Deum laudamus : te Dominum confilemur.

Te æternum Patrem : omnis terra veneratur.

Tibi omnes Angeli : tibi cœli et universæ potestates.

Tibi Cherubim et Seraphim : incessabili voce proclamant.

Sanctus, sanctus, sanctus : Dominus Deus Sabaoth.

Pleni sunt cœli et terra : majestatis gloriæ tuæ.

Te gloriosus : Apostolorum chorus.

Te Prophetarum laudabilis numerus.

Te Martyrum candidatus : laudat exercitus,

Te per orbem ter-

C’houi, ô va Doue, a veulomp,
C’houi, hon Autrou, a enevomp :
Deoc’h, Tad eternel, a rent gloar
Quement tra so var an douar.
An oll Ælet hac an êvou,
Couls hac an oll buissançou,
Peb Cherubim ha Seraphin
A gan meuleudi deoc’h hep fin.
Santel, santel, emez[o] [126] ê,
Santel eo an Autrou Doue.
Leun eo an eê hac an douar
Gant ar vajeste eus ho cloar.
An oll ebestel glorius,
Hac an oll brofedet eürus,
Hac an arme a verzerien
Ho meul, va Doue, da viquen.
Digant an oll Ilis santel
A so dre’r bed universel,
Enor ha gloar a recevit,
Tad a vajeste infinit.
C’hoaz e rent ur c’hloar souveren.

D’ho quir Map unic Doue ha Den,
Ha quer couls d’ar Speret Satel
A gonsol an eneou fidel.
C’houi, ô va Jesus, ni her goar,
Eo certen ar Roue a c’hloar ;
C’houi eo a bep eternite
Map an Tad eternel ive.
C’houi evit dont da redima
An den eet da goll er bed-ma,
So hep caout horrol disquennet
En cof ur Verc’hes paour meurbet.
C’houi, o veza eus ar maro
Trec’het gueneoc’h ar flemm garo,
Da nep a gredo d’ho comsou
Hoc’h eus digoret an êvou.
Ch’oui, evel ma credomp erfad,
An tu deou da Zoue ho Tad
En he c’hloar a so azezet
Hac a dle dont da varn ar bed.
Ni ho ped eta, roït sicour
Deomp-ni ho servijerien baour
Pere hoc’h eus, o va Jesus,
Prenet gant ho coad precius.
Grit ma velimp evit bepret
En reng ho sænt er c’hloar contet :
Plijet gueneoc’h sauvetei
Ho pobl, Autrou, ni ho supli
Roït deomp ho penediction
Evel d’hoc’h eritaij guirion,
Deut d’hor c’hundui ha d’hor sevel

rarum : sancta confitetur Ecclesia.

Patrem : immensæ majestatis.

Venerandum tuum verum : et unicum Filium.

Sanctum quoque : Paracletum Spiritum.

Tu Rex: gloriæ, Christe.

Tu Patris : sempiternus es Filius.

Tu ad liberandum suscepturus hominem: non horruisti Virginis uterum.

Tu, devicto mortis aculeo : aperuisti credentibus regna cœlorum.

Tu ad dexteram Dei sedes : in gloriâ Patris.

Judex : crederis esse venturus.

Te ergò, quæsumus : famulis tuis subveni, quos pretioso sanguine redemisti.

Æternâ fac cum sanctis tuis : in gloriâ numerari.

Salvum fac populum tuum, Domine : et benedic hæreditati tuæ.

Et rege eos : et extolle illos usquè in æternum.

Per singulos dies : benedicimus.

Et laudamus nomen tuum in sæculum : et in sæculum sæculi.

Dignare, Domine*,die isto : sine peccato nos custodire.

Miserere nostrî Domine : miserere nostrî.

Fiat misericordia tua, Domine, super nos : quemadmodùm speravimus in te.

In te, Domine, speravi ; non confundar in æternum.

Betec ar vuez eternel.
Gragou deoc’h bemdez a rentomp
Hac hoc’h hano sacr a veulomp,
Hac her meulimp hivisiquen
Eus a vrema da virviquen.
Grit deomp ar c’hraç d’en em viret
Hirio, va Doue, ouz peb pec’het ;
Autrou, ho pêt ouzomp truez,
Pardonit
Exercit ato, va Salver,
Ho trugarez en hor c’henver,
Rac ma’z eo en hoc’h assistanç
Hon eus lequeet hon esperanç.
Ia, ô va Autrou souveren,
Me a esper enoc’h epquen ;
Rac se’ta na bermetit quet
E ven jamæs confus rentet.

Eleac’h ar guenteliou diaraoc, e vez lavaret epad an Azvent ha da voaul an Annonciation ar guenteliou-all-ma so ama gant ar memes Absolution ha Benediction pere so diagaent.

Quenta quentel, Luc I.

MIssus est Angelus Gabriël à Deo in civitatem Galileæ, cui nomen Naz[a]reth [127], ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph , de domo David ; et nomen Virginis Maria. Et

AN Æl Gabriel a oe digacet gant Doue da ur guear a C’halilee, galvet Nazareth, betec ur Verc’hes demezet da un den pehini a voa hanvet Joseph eus a lignez David ; hac an hano eus ar Verc’hes-se a voa Mari. O veza antreet an Æl betec enni, e lavaras dezi : me ho salud, c’houi pehini so leun a

c’hraç, an Autrou Doue so gueneoc’h ; beniguet oc’h dreist an oll merc’het. Hoguen c’houi‚ hon Autrou, ho pêt truez ouzomp.

R/. Graçou da Zoue.

R/. An Æl Gabriel а oe digacet betec ar Verc’hes Vari pehini а so demeset da Joseph‚ evit anonç dezi coms Doue : hac е oe spontet ar Verc’hes gant ar sclerijen anezan. Na spontit quet, Mari, eme an Æl ; саvet hoc’h eus graç ha faver dirac an Autrou Doue.

Chetu c’houi o vont da gonceo en ho creis, hac e c’hanot ur Map pehini a vezo galvet Map Doue.

V/. An Autrou Doue hen lacai da azeza var tron ar Roue David, he Dad, hac e regno eternelamant еn ti Jacob.

Chetu c’houi o vont da gonceo en ho creis, hac e c’hanot ur Map pehini a vezo galvet Map Doue.

ingressus Angelus ad eam‚ dixit : Ave‚ gratiâ р1епа‚ Dominus tecum ; benedicta tu in mulieribus. Tu autem, Domine, miserere nobis.

R/. Deo gratias.

R/. Missus est Gabriël Angelus ad Mariam Virginem desponsatam Joseph, nuntians ei verbum ; et expavescit Virgo de lumine. Ne timeas, Maria ; invenisti enim gratiam apud Dominum.

Eccè concipies et paries Filium, et vocabitur Altissimi Fi1ius.

Dabit ei Dominus Deus sedem David Patris ejus, et regnabit in domo Jacob in æternum.

Eccè concipies et paries Filium, et vocabitur Altissimi Filius.

Eil quentel. Luc i .

AR Verc’hes o clevet an Æl, a oe troublet gant ziscours, hac e sonje outi he-unan petra signifie ar salud-se a receve diganta. Hoguen an æl a lavaras dezi : N’ho pezet aon ebet, Mari, rac c’houi hoc’h eus cafet

QUæ cùm audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio. Et ait Angelns ei : Ne timeas, Maria, inve-

nisti enim gratiam apud Deum. Eccè concipies in utero et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et filius Altissimi vocabitur. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit in domo Jacob in æternum, et regni ejus non erit finis. Tu autem, Domine, miserere nobis.

R/ Deo gratias.

R/. Ave, Maria, gratiâ plena, Dominus tecum.

Spiritus Sanctus superveniet in te et virtus Altissimi obumbrabit tibi ; quod enim ex te nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei.

V/. Quomodò fiet istud, quoniam virum non cngnosco ? Et respondens Angelus, dixit ei :

Spiritus Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi : quod enim ez te nascetur sanctum, vocabitur Filius Dei.


graç ha faver dirac Doue. Chetu c’houi o vont da gonceo en ho creis, hac e c’hanot ur Map da behini e root an hano a Jesus. He-ma a vezo bras hac a vezo galvet Map Doue memes. Roet vezo deza gant an Autrou Doue tron David, he dad. Ren a raï eternelamant en ti Jacob, en hevelep fæçon n’en devezo fin ebet he rouantelez. Hoguen c’houi, hon Autrou, bo pêt truez ouzomp.

R/. Graçou da Zoue.

R/. Me ho salud, Mari, leun a c’hraç : an Autrou Doue so gueneoc’h.

Ar Speret Santel a zisquenno enoc’h, hac ar vertuz a Zoue ho coloï evel ur squeud ; ha rac-se ar buguel santel pehini a vezo ganet ac’hanoc’h, a vezo galvet Map Dopue.

V/. Penaus, eme ar Verc’hes, e c’hoarvezo an dra-se, pa n’am eus compagnunez ouz goaz ebet ? Hac e respontas dezi an Æl :

Ar Speret Santel a zisquenno enoc’h, hac ar vertuz a Zoue ho coloï evel ur squeud ; ha rac-se ar buguel santel pehini a vezo ganet ac’hanoc’h, a vezo galvet Map Doue.

Trede quentel.

MAri a lavaras neuse d’an Æl : Penaus e c’hoarveso an dra-se, pa n’em eus compagnunez ouz goaz ebet ? Hac e respontas dezi an Æl : Ar Speret Santel a zisquenno enoc’h hac ar vertuz a Zoue ho coloï evel ur squeud ; ha rac-se ar buguel santel pehini a vezo ganet ac’hanoc’h, a vezo galvet Map Doue. Chetu so-quen Elisabeth ho quiniterv deut da veza brases var ur map en he c’hozni : hac an hini a so galvet steril, o veza ne devoa bet biscoaz crouadur, a so brema o touguen unan aboue c’huec’h mis ; rac ne deus netra impossibl da Zoue. Neuse Mari a lavaras : Chetu-me ama servijeres d’an Autrou Doue, bezet grêt em andret hervez ho quer. Hoguen c’houi, hon Autrou, ho pet truez ouzomp.

R/. Graçou da Zoue.

R/. Recevit, Guerches Vari, ar goms a so digacet deoc’h abars Doue gant an Æl. Conceo a reot en ho creis, hac e c’hanot ur Map, Doue ha den assambles.

En hevelep fæçon ma viot puubliet da veza bennignet dreist an oll merc’het

V/ Guenel a reot sur ur map, ha couscoude ne souffrot domaij ebet en ho querc’hdet : brases e teuot da veza, hac e viot ato ur

DIxit autem Maria ad Angelum : Quomodò fiet istud, quoniam virum non cognosco ? Et respondens Angelus, dixit ei : Spiritus Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi, ideoque et quod nascetur ex te sanctum vocabitur Filius Dei. Et eccè Elisabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute suâ, et hic mensis sextus est illi, quæ vocatur sterilis ; quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Dixitautem Maria : Eccè ancilla Domini fiat mihi secundùm verbum tuum. Tu autem, Domine, miserere nobis.

R/. Deo gratias.

R/. Suscipe verbum, Virgo Maria, quod tibi à Domino per Angelum transmissum est ; concipies et paries Deum

pariter et hominem.

Ut benedieta dicaris inter omnes mulieres.

V/. Paries quidem Filium, et virginitatis non patieris detrimetitum : efficieris gravida, et eris Mater semper intacta.

Ut benedicta dicaris inter omnes mulieres.

Gloria Patri, etc.

Ut benedicta dicaris inter omnes mulieres.

vam pur ha divlam.

En hevelep fæçon ma viot publiet da veza bennignet dreist an oll merc’het.

Gloar d’an Tad, etc.

En hevelep fæçon ma viot publiet da veza bennignet dreist an oll merc’het.


EVIT LAUDES.

Ave, Maria, etc.

Deus, in adjutorium meum intende, etc.

Me ho salud, Mari, etc.

Bezit attantif, me ho ped, etc. Evel en Prim tu-ma varlerc’h.

Ant. Adalec gouel ar C’handelour beteg an Azvent.

Assumpta est Maria.

Mari so bet diguemeret.

An antifonennou pere a vez lavaret epad an Azvent bete Nedelec, hac adalec Nedelec bete gouel ar C’handelour, e gueffot tu-ma en ho fart ho-unan varlerc’h an Heuriou munut, etre Non ha Gousperou. Ar memes antifonennou pere a servij da Laudes, a servij ive d’an Heuriou munut ha da Gousperou ar Verc’hes.

Psalm. 92.

DOminus regnavit, decorem indutus est : indutus est Dominus fortitudinem, et præcinxit se.

AN Autrou Doue so deut da ren er bed universel ; en em visquet eo a c’henet hac a c’hloar ; en em visquet eo an Autrou a nerz hac a buisaanç, hac eo en em breparet evit un ouvraij bras.

Rac ar voul eus an douar en deveus rentet quer ferm na chenjo quet a blaç.

Ho tron, va Doue, a voa preparet a-ziaguent, rac c’houi so a viscoas.

Ar rivierou ho deveus savet, Autrou souveren ; ar rivierou ho deveus savet ho môez evit ho meuli.

Ar rivierou ho deveus gorroet ho gouagou ; hac a teuont d’ho clorifia dre an trouz eus ho dour bras.

Admirabl eo ar mor oc’h en em sevel pa ve courroucet ; mæa an Autrou Doue so admiraploc’h cals er pex a dremen a-ziouz omp en evou.

An desteni a ro deomp peb tra eus ho majeste infinit, va Doue, a so credabl dreist vuzur : ha quement-se a dle hon angaji da renta deoc’h un enor santel en ho temeuranç epad hor buez.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel... Ar c’hloar a voa a viscoaz, ra vezo brema ive d’an tri ferson eus an Dreindet.

Evellen bezet grêt.

Etenim firmavit orbem terræ : qui non commovebitur.

Parata sedes tua, Deus, ex tunc : à sæculo tu es.

Elevaverunt flumina, Domine : elevaverunt flumina vocem suam.

Elevaverunt flumina fluctus suos : à vocibus aquarum multarum.

Mirabiles elationes maris : mirabilis in altis Dominus.

Testimonia tua credibilia facta sunt nimis : domum tuam decet sanctitudo, Domine, in longitudinem dierum.

Gloria Patri et Filio : et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper : et in sæcula sæculorum.

Amen.

Ant. Mari a so bet diguemeret en eê : an Ælez en em rejouis, hac a ro meuleudi ha benedictionou da Zoue evit ar sujet-se.

Ant. Ar Verc’hes Vari.

Ant. Assumpta est Maria in cœlum, gaudent Angeli, laudantes benedicunt Dominum.

Ant. Maria Virgo.

Psalm. 99.

JUbilate Deo, omnis terra : servite Domino in lætitiâ.

Introite in conspectu ejus : in exultatione.

Scitote quoniam Dominus ipse est Deus : ipse fecit nos, et non ipsi nos.

Populus ejus et oves pascuæ ejus introite portas ejus in confessione : atria ejus in hymnis confitemini illi.

Laudate nomen ejus, quoniam suavis est Dominus : in æternum misericordia ejus ; et usquè in generationem et generationem veritas ejus.

Gloria Palri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio, et nunc et semper, et in sæcula sæculorum.

Amen.

Ant. Maria Virgo assumpta est ad æthereum thalamum, in quo rex regum stellato sedet solio.

Ant. In odorem.

CAnit meuleudi da Zoue gant rejouissanç quement den so var an douar, ha servijit an Autrou Doue gant joa.

En em bresantit dirazan gant levenez. Anavezit erfat penaus hon Autrou eo ar guir Doue, hac eo hen en deveus hor great, ha non pas ni hon-unan.

C’houi pere eo he bobl hac an denvet pere so maguet ganta en he Ilis, antreit en he dempl d’he veuli ; enorit-en ha trugarecaït-en gant hymnou elec’h ma ra he zemeuranç.

Meulit he hano, abalamour ma’z eo douç ha mad hon Autrou ; he drugarez n’en deveus fin ebet ; hac e vezo fidel ha guirion ato en he bromessao.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel. Ra vezo ar gloar-se brema ha bepret, hac epad an eternite, ar memes evel ma’z oa er gommançamanr hac a viscoaz.

Evelse bezet grêt.

Ant. Ar Verc’hes Vari a zo bet diguemeret er palæs celestiel, eleac’h ma’z eo azezet Roue ar rouanez var un tron a steret.

Ant. Varlerc’h ar c’houez-mad.

Psalm. 62.

O Doue, o va Doue ! mintin-c’houlou evel ma tihunan, e savan va c’halon etrese ac’hanoc’h.

Ur sec’het bras e deveus va ene ac’hanoc’h, bete ma teu va c’horf memes da santout en meur a fæçon ar sec’het hac an desir-se am eus evidoc’h.

Er bed-ma evel en un deserz eleac’h na deus na hent na dour, ez oun eo em bresantet dirazoc’h en ho templ santel, evit consideri ho puissanç hac ho cloar.

Rac evel ma istiman mui ho trugarez eguet mil buez, ne fell d’in digueri ma musellou nemet evit ho meuleudi.

Hac evelse ho meulin epad va buez ; hac e savin va divoz da invoqui hoc’h hano.

Grit ma vezo carguet va Cne1 gant an druzoni eus ho craç, evit ma ho meulin gant ferveur ha gant joa.

Mar deuan da gaout sonj ac’hanoc’h em guele o c’hortos cousquet, e sonjin enoc’h ive diouz ar mintin, oc’h anaout erfad hoc’h eus ma sicouret ato em izom.

Hac en em rejouissin o veza dindan ho protection : rac en em staguet eo va c’halon ouzoc’h, c’houi pehini am souten gant ho torn deou.

Hoguen ar re ho deveus clasquet

DEus, Deus meus : ad te de luce vigilo.

Sitivit in te anima mea ; quàm multipliciter tibi caro mea.

In terrâ desertâ, inviâ et inaquosâ, sic in sancto apparui tibi : ut viderem virtutem tuam et gloriam tuam.

Quoniam melior est misericordia tua super vitas : labia mea laudabunt te.

Sic benedicam te in vitâ meâ : et in nomine tuo levabo manus meas.

Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea : et labiis exultationis laudabit os meum.

Si memor fui tuî super stratum meum, in matutinis meditabor in te : quia fuisti adjutor meus.

Et in velamento alarum tuarum exultabo, adhæsit anima mea post te :

me suscepit dextera tua.

Ipsi verò in vanum quæsierunt animam meam, introibunt in inferiora terræ : tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt.

Rex vero laetabitur in Deo, laudabuntur omnes qui jurant in eo : quia obstructum est os loquentium iniqua.

va ene, ho deveus collet ho foan, ho-unan ec’h antreint en gouelet an douar, livret e vezint d’ar maro hac e vezint devoret gant al loênet gouez.

Mæs evidon-me a lacaï va oll ioa en Doue ; ha quement a vezo fidel dezan, a vezo meulet ha glorifiet ive dreizan, en pehini a ser ho guenou d’an teodou fall, pere a zeu da galomnia an dud honest.

Psalm. 66.

DEus misereatur nostrî et benedicat nobis ; illuminet vultum suum super nos , et misereatur nostrî.

Ut cognoscamus in terrâ viam tuam : in omnibus gentibus salutare tuum.

DOue ra blijo ganta caout truez ouzomp, ha rei deomp he venediction : ra blijo ganta squilla varnomp ar sclerijen eus he visaij, hac exerci he trugarez en hon andret.

Grit, va Doue, ma anavezimp var an douar an hent da vont varzu-ac enoc’h, ha ma anavezo ive an oll ar voyen a roït dezo d’en em sauvetei.

Confiteantur tibi populi, Deus : confiteantur tibi populi omnes.

Lætentur et exultent gentes ; quoniam judicas populos in æquitate : et gentes in terrâ di-rigis.

Grit ma teui ar bobl d’hoc’h anaout ha d’ho meuli, va Doue ; grit ma teuint oll da renta deoc’h meuleudi ha gloar.

Ra deui quement seurt pobl so var an douar d’en em rejouissa gant ur joa bras, o caout ur barner quer just ha ma’z oc’h, c’houi pehini ho gouarn gant an hent eûn ha gant lealdet.

Ra deui ar bobl eta, va Doue, d’ho clorifia ; ra deui an oll bobl d’hoc’h anaout ha d’ho meuli pa e deveus roet an douar he frôez evit redamption ar bed.

Ra blijo gant Doue rei deomp ar c’hraç da brofita eus ar frôez benniguet-se ; plijet gant hon Doue rei deomp he venediction ; ha ra vezo enoret ha respetet dre guement corn so var an douar.

Gloar d’an Tad, etc.

Ant. Varlerc’h ar c’houez mad eus hoc’h onganchou precius e redomp, Guerc’hes ; ha plac’hedigou iaouanc ho deveus bet ur garantez vras estrainj ouzoc’h.

Ant. Benniguet oc’h.

Confiteamur tibi populi, Deus, confiteantur tibi populi omnes : terra dedit fructum suum.

Benedicat nos Deus, Deus noster ; benedicat nos Deus : et metuant eum omnes fines terræ.

Gloria Patri, etc.

Ant. In odorem unguentorum turum currimus : adolescentulæ dilexerunt te nimis.

Ant. Benedicta tu.

Cantic an tri den iaouanc en forn Babilon. Dan. 3.

QUement tra so crouet gant an Autrou Doue, deut oll d’he venniguen, d’he veuli ha d’he c’hlorifia eternelamant.

Ælez an Autrou Doue, benniguit-hen : êvou, benniguit an Autrou Doue.

Oll doureier a so a-ziouc’h an êvou, benniguit an Autrou Doue : oll vertuziou ha puissansou celestiel, benniguit an Autrou Doue.

Heol ha loar, benniguit an Autrou Doue : stered an eê, benniguit an Autrou Doue.

Oll glao ha gliz, benniguit an

BEnedicite, omnia opera Domini, Domino : laudate et superexaltate eum in sæcula.

Benedicite, Angeli Domini, Domino : benedicite, cœli, Domino.

Benedicite, aquæ omnes quæ super cœlos sunt, Domino : benedicite, omnes virtutes Domini, Domino.

Benedicite, sol et luna, Domino : benedicite, stellæ cœli, Domino.

Benedicite, omnis imber et ros, Domino : benedicite, omnes spiritus Dei, Domino.

Benedicite, ignis et æstus, Domino : benedicite frigus et æstus, Domino.

Benedicite, rores et pruina, Domino : benedicite, gelu et frigus Domino.

Benedicite, glacies et nives, Domino : benedicite, noctes et dies, Domino.

Benedicite, lux et tenebra Domino : benedicite, fulgura et nubes, Domino.

Benedicat terra Dominum : laudet et superexaltet eum in sæcula.

Benedicite, montes et colles, Domino : benedicite, universa germinantia in terrâ, Domino.

Autrou Doue : oll avelou Doue, benniguit an Autrou Doue.

Tân ha tomder an han, benniguit an Autrou Doue : ienien ha ruster ar gouan, benniguit an Autrou Doue.

Brumennou ha reo guenn, benniguit an Autrou Doue : scourn ha frim, benniguit an Autrou Doue.

Sclaç hac erc’h, benniguit an Autrou Doue : deiziou na nosveziou, benniguit an Autrou Doue.

Sclerijen ha tenvalijen, benniguit an Autrou Doue : luc’het ha couâbr. benniguit an Autrou Doue.

Ra deui an douar da venniguen an Autrou Doue ; ra vezo enoret ha glorifiet dreizi hep fin.

Meneziou ha torguennou huel benniguit an Autrou Doue : quement lousaou ha plant a so en douar, benniguit an Autrou Doue.

Feuteuniou, benniguit an Autrou Doue : mor ha rivierou, benniguit an Autrou Doue.

Balen ha pesquet, ha quement a vani en dour, benniguit an Autrou Doue : oll laboucet eus an ear, benniguit an Autrou Doue.

Loenet gouez hac anevalet domestic, benniguit oll an Autrou Doue : bugale an dud, benniguit an Autrou Doue.

Ra deui ar bobl a Israël da venniguen an Autrou Doue : ra deui da

renta enor ha gloar dezan hep fin.

Beleien an Autrou Doue, benniguit-en ; servijerien an Autrou Doue, benniguit-en.

Sperejou bac eneou just, benniguit an Aotrou Doue ; tud santel hac humbl a galon, benniguit an Autrou Doue.

Ananias, Azarias, Misael, benniguit an Autrou Doue, rentit meuleudi ha gloar dezan eternelamant.

Bennigomp an Tad, hac ar Map, hac ar Speret Santel ; meulomp ha glorifiomp an tri ferson-ma en un Doue da jamæs.

Benniguet oc’h, va Doue hon Autrou, er firmamant eus an eê, hac e veritit beza meulet ha glorifiet hac exaltet dreist an oll epad an eternite.

Ant. Benniguet oc’h gant an Autrou Doue, c’houi Merc’h santel, abalamour ma’z eo dreizoc’h omp rentet participant er frouezen a vuez.

Ant. Caër oc’h.

Benedicite, fontes, Domino : benedicite, maria et flumina, Domino.

Benedicite, cete et omnia quæ moventur in aquis, Domino : benedicite, omnes volucres cœli, Domino.

Benedicite, omnes bestiæ et pecora, Domino : benedicite , filii bominum, Domino.

Benedicat Israël Dominum : laudet et superexaltet eum in sæcula.

Benedicite, sacerdotes Domini, Domino : benedicite, servi Domini, Domino.

Benedicite, spiritus et animæ justorum , Domino : benedicite, sancti et humiles corde, Domino.

Benedicite, Anania, Azaria, Misael, Domino : laudate et superexaltate eum in sæcula.

Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spiritu : laudemus et superexaltemus eum in sæcula.

Benedictus es, Domine, in firmamento cœli : et laudabilis, et gloriosus, et superexaltatus in sæcula.

Ant. Benedicta filia tu à Domino : quia per te fructum vitæ communicavimus.

Ant. Pulchra es.
Psalm. 148.

LAudate Dominum de cœlis : laudate eum in excelsis.

Laudate eum, omnes Angeli ejus : laudate eum, omnes virtutes ejus.

Laudate eum, sol et luna : laudate eum, omnes stellæ et lumen.

Laudate eum, cœli cœlorum : et aquæ omnes quæ super cœlos sunt, laudent nomen Domini.

Quia ipse dixit, et facta sunt : ipse mandavit, et creata sunt.

Statuit ea in æternum, et in sæculum sæculi : præceptum posuit, et non præteribit.

Laudate Dominum de terrâ : dracones et omnes abyssi.

Ignis, grando, nix, glacies, spiritus procellarum : quæ faciunt verbum ejus.

Montes et omnes

MEulit an Autrou Doue, c’houi pere so en êvou, meulit hen er plaçou huel-se.

Ælez an Autrou, meulit-en oll ; c’houi pere a gompos he armeou celestiel, meulit-en oll.

Heol ha loar, meulit-en ; steret ha sclerijen, meulit-en.

Meulit-en, c’boui êvou a so dreist an êvou all : ra deui an oll doureier pere so aziouc’h an ear, da veuli he hano.

Rac hen he-unan en deveus comset, hac ez ê grêt peb tra ouz he goms ; hen en deveus gourc’hemennet, ha neuse souden ê crouet peb tra gant he gourc’hemenn.

Stabil en deveus hi rentet evit padout atô da bep amser; lequeet en deveus urz en peb tra, hac an urz-se ne chenjo quet.

Meulit an Autrou Doue, crouadurien eus an douar ; dragonet, balenet, ha quement so en gouelet ar mor.

Tân, casarc’h, erc’h, sclaç, avelou ha tempestou, pere a sent ouz he volontez.

Menesiou hac oll huellennou, guez froez hac oll guezennou Cedr.

Loenet gouez, ha peb seurt anevalet, serpantet ha laboucet a ziouasquel.

Rouanez an douar hac an oll

bobl, princet hac oll barnerien ar bed-ma.

Tud iaouanc ha plac’het tud coz ha bugale, ra deuint ol da veuli an bano eus an Autrou Doue, rac ne deus nemet he hano a guement a ve bras en guirionez.

Meulet ha glorifiet ra vezo en eê ha var an douar, hen pehini en deveus rentet he bobl victorius.

Ra deui he oll sænt ha bugale Israël, ar bobl-se pehini en deveus an eur da dostaat outan, da gana hymnou ha meuleudiou en enor aezan.

colles : ligna fructifera et omnes cedri.

Bestiæ et universa pecora : serpentes et volucres pennatae.

Reges terræ, et omnes populi : principes et omnes judices terræ.

Juvenes et virgines, senes cum junioribus laudent nomen Domini : quia exaltatum est nomen ejus solius.

Confessio ejus super cœlum et terram : et exaltavit cornu populi sui.

Hymnus omnibus sanctis ejus : filiis Israël, populo appropinquanti sibi.

Psalm. 149.

CAnit d’an Autrou Doue ur c’hantic nevez : meulet ra vezo an assamble ar sænt.

En em rejouisset ar bobl a Israël en hini pehini en deveus hen crouet en em rejouisset bugale Sion en ho roue gant ur joa bras outan.

Greant assambles ur music evit meuli he hano : canent meuleudi dezan gant an dabourin ha gant instrumant ar salmou.

Abalamour ma en deveus plijadur an Autrou Doue, oc’h

CAntate Domino canticum novum : laus ejus in ecclesiâ sanctorum.

Lætetur Israël in eo qui fecit eum : et filii Sion exultent in rege suo.

Laudent nomen ejus in choro : in tympano et psalterio psallant ei.

Quia beneplacitum est Domino in populo suo ; et

exaltavit mansuetos in salutem.

Exultabunt sancti in gloriâ : lætabuntur in cubilibus suis.

Exultationes Dei in gutture eorum et gladii ancipites in manibus eorum.

Ad faciendam vindictam in nationibus : increpationes in populis.

Ad alligandos reges eorum in compedibus : et nobiles eorum in manicis ferreis.

Ut faciam in eis judicium conscriptum : gloria hæc est omnibus sanctis ejus.

ober vad d’he bobl : ha ma tle renta victorius ar re zouç hac humbl, oc’h ho sauvetei.

Ar sænt a lamm gant joa oc’h en em velet er c’hloar : en em rejouissa a raïnt en ho flijadur hac en ho repos.

Meule[u]diou [128] Doue a vezo bepret en ho guenou : hac etre ho daouarn a vezo cle[ze]ier [129] pere a drouc’ho en daou-du.

Evit tenna venjanç eus an dud infidel , hac evit punissa ar bobl a vezo bet control dezo.

Evit liamma evel esclavet ar rouanez hac an noblançou eus ar bobl-se, ha lacat an houarn var ho zreid ha var ho daouarn.

Evit executi an arret a so scrifet en ho enep : chetu eno ar c’hloar a reserv Doue d’he oll servijerien fidel.

Psalm. 150.

LAudate Dominum in sanctis ejus : laudate eum in firmamento virtutis ejus.

Laudate eum in virtutibus ejus : laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus.

Laudate eum in sono tubæ ; laudate

MEulit an Autrou Doue er plaçou santel ma ra he zemeuranç : meulit-en var an tron ferm eus he buissanç.

Meulit-en eus he vertuziou hac eus he œuvrou admirabl : meulit-en hervez ar c’hrandeur eus he vajeste infinit.

Meulit-en gant ar son eus an drompil : meulit-en pot an instrumanchou ha salmou hac a vusic.

Meulit-en gant an dabourin hac ar fleut chœur ; meulit-en gant ar violonçou hac an orgou.

Meulit-en gant ar son agreabl eus ar cimbalennou ; meulit-en o [se]ni [130] gant ho eariou a rejouissanç. na deui quement tra so da veuli an Autrou Doue.

Gloar d’an Tad, etc.

Ant. Caër oc’h hac agreabl meurbet, merc’h a Jerusalem ; terrubl oc’h ivez evel un arme renguet evit combati.

eum in psalterio et cytharâ.

Laudate eum in tympano et choro : laudate eum in chordis et organo.

Laudate eum in cymbalis benesonantibus, laudate eum in cymbalis jubilationis : omnis spiritus laudet Dominum.

Gloria Patri, etc.

Ant. Pulchra es et decora, filia Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata.

Chabistr bian. Cant. I.

AR merc’het a Sion o velet ar Verc’hes, ho deveus hi publiet evit an eürussa crouadures, bac ar rouaneset ho deveus hi meulet ive.

VIderunt eam filiæ Sion : et beatissimam prædicaverunt eam, et reginæ laudaverunt eam.

R/. Rentomp graçou da Zoue.

Var an ton latin.

O Itron glorius meurbet,
Dreist an oll astrou exaltet !
Gant al lez sacr, c’houi a vagas,
Eus ho tivron, nep ho crouas.

Ar pez e deus Eva collet,
Gant ho froez hoc’h eus-en recouvret :
Dreizoc’h ec’h antren en êvou
Ar re a vouel d’ho fec’hejou.

R/. Deo gratias.

Hymnus.

O Gloriosa Domina, Excel-*sa super sider» ,Qui te creavir pro-vidè , Laclâsli sacro ubere.

Quod Eva tristis abstulit, Tu reddis almo germine ; In-

trent ut astra flebiles, Cœli fenestra facta es.

Tu regis alti janua ; Et porta lucis fulgida : Vitam datam per Virginem, Gentes redemptæ plaudite.

Gloria tibi, Domine, Qui natus es de Virgine, Cum Patre et Sancto Spiritu, In sempiterna sæcula.

V/. Benedicta tu in mulieribus.

R/. Et benedictus fructus veutris tui.

Ant. Beata Dei Gen[i]trix.

C’houi ê dor ar Roue souveren,
C’houi eo ar porz a sclerijen ;
Dreizoc’h e roet deomp ar vuez,
Ni ho meul oll gant levenez.
Dec’h-hu, hon Autrou benniguet,
So gant ur Verc’hes bet ganet,
D’ho Tad ha d’ar Speret Santel
Ra vezo ur c’hloar eternel.
Evellen bezet grêt.

V/. Benniguet oc’h dreist an oll merc’hed.

R/. Ha benniguet eo, ar frôez eus ho cof.

Ant. Mam eürus da Zoue.

Cantic Zacharias, tad S. Ian-Vadezour. Luc. I.

Benedictus Dominus Deus Israël, etc.

Meulet ra vezo da viquen. Doue hon Autrou Doue.

Ar rest eus ar c’hantic-ma [a] gueffot tu-ma var-lerc’h en fin Ofiç ar Sacramant.

Ant. Beata Dei Genitrix Maria, Vir-go perpetua , templum Domini, sacrarium Spiritûs Sancti, sola sine exemplo placuisti Domino nostro Jesu-Christo ; ora pro populo, in-terveni pro clero,

Ant. Mam eürus da Zoue, Mari, bepret guerc’hes, templ d’hon Autrou, demeuranç sacr d’ar Speret Santel, c’houi hoc’h-unan dre ur brivilej hep exempl hoc’h eus bet an eur da blijout d’hon Autrou Jesus-Christ, pedit evit ar bobl, besit alvocaaes evit an dud a Ilis , intercedit evit ar merc’het devot.

Aufrou Doue, ho pezet truez

ouzomp. Jesus-Christ, ho pezet truez ouzomp. Autrou Doue, ho pezet truez ouzomp. intercede pro devoto femineo sexu.

Kyrie, eleïson. Christe, eleïson. Kyrie, eleïson.

V/. Domine, exaudi orationem meam.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

Pedomp.

O Va Doue, c’houi pehini so falveset deoc’h en em c’hrase den ho Map en cof ar verc’hes glorius Vari, hervez ma annonças dezi an Æl ; grit, ni ho supli, evel ma credomp ervad eo guir Vam da Zoue, ma vezimp sicouret dre an intercession anezi dirac ho majeste. Ar c’hraç-se a c’houlennomp dre ar memes Jesus-Christ hon Autrou.

Evelse bezet grêt.

Oremus.

DEus, qui de beatæ Mariæ Virginis utero Verbum tuum, Angelo nuntiante, carnem suscipere voluisti : præsta supplicibus tuis, ut, qui verè eam genitricem Dei credimus, ejus apud te intercessionibus adjuvemur. Per eumdem Christum Dominum nostrum. Amen.

Goude an Oræson-ma e vez lavaret epad ar bloaz (nemet an Azvent), an Antifonen, ar Verset, ar Respont hac an Oræson-all-ma so ama varlerc’h, evit en em recommandi d’an oll Sænt.

Ant. Oll sænt Doue, plijet gueneoc’h intercedi evit hor silvidiguez hac evit silvidiguez an oll.

V/. En em rejouissit en Autrou Doue, ha lammit gant joa entrezoc’h, tud just.

R/. Ha liquit ho cloar en he vajecte, c’houi oll pere so eun ha leal a galon.

Ant. Sancti Dei omnes, intercedere dignemini pro nostrâ omniumque salute.

V/. Lætamini in Domino, et exultate, justi.

R/. Et gloriamini, omnes recti corde.

Oremus

PRotege, Domine, populum tuum, et apostolorum tuorum Petri et Pauli et aliorum Apostolorum patrocinio confidentem perpetuâ defensione conserva.

Pedomp.

PRotejit, Autron va Doue ho pobl, ha dre ar fisianç pehini en deveus en intercession eus hoc’h ebestel Per ha Paul, hac hoc’h ebestel all, conservit-en gant un assistanç continuel.

OMnes sancti tui, quæsumus, Domine, nos ubiquè adjuvent, ut, dùm eorum merita recolimus, patrocinia sentiamus, et pacem tuam nostris concede temporibus, et ab Ecclesiâ tuâ cunctam repelle nequitiam ; iter, actus et voluntates nostras et omnium famulorum tuorum in salutis tuæ prosperitate dispone ; benefactoribus nostris sempiterna bona retribue, et omnibus fidelibus defunctis requiem æternam concede. Per Dominum nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate, etc.

NI ho supli, Autrou va Doue, ma teui hoc’h oll sænt d’hor sicour en peb occasion, ha pa enoromp ar meritou anezo, grit ma santimp ho assisianç, ha roït ho peoc’h deomp epad hon amser, ha pellaïr diouz hoc’h Ilis peb seurt malis ba mechancete ; cunduit hor c’hamejou, hon actionou hac hon desirou, ha re hoc’h oll serviierien en hent eus hor silvidiguez gant prosperite : accordit ar madou eternel en recompanç da guement a ra vad evidomp ; ha roït d’an oll anaon fidel decedet ar repos eternel. Dre bon Autrou J.-C. ho Map, pebini a vev bac a ren gueneoc’h, en union ar Speret Santel, tri ferson en un Doue hepquen, bep fin da jamæs.

Amen.

Eleac’h an Oræson-ma diaraoc evit en em recommandi d’an oll Sænt epad ar bloaz, a vezo lavaret hou-ma so varlerc’h gant he antifonen, ha Verset hac he Respont epad an Azvent epquen.

Ant. Chetu hon Autrou o tleout dont er bed-ma, hac he oll sænt assambles gantâ, hac e vezo en deiz-se ur sclerijen vras. Meulit an Autrou Doue.

V/. Chetu hon Autrou o tleout apparissa var ur gouabren venn.

R/. Ha millionou sænt assambles gantâ.

Ant. Eccè Dominus veniet, et omnes sancti ejus cùm eo, et erit in die illâ lux magna. Alleluia.

V/. Eccè apparebit Dominus super nubem candidam.

R/. Et cum eo sanctorum millia.

Pedomp.

NI ho supli, va Doue, da burifia hon eneou, oc’h ho bisita dre ho craç, evit d’ar fin pa deui ho Map Jesus-Christ hon Autrou gant he oll sænt, ma cafo ennomp va demeuranç preparet evitan. En pehini a vev hac a ren gueneoc’h en union ar Speret Santel, tri ferson en un Doue epquen epad an oll eternite.

Evellen bezet grêt.

V/. Autrou Doue, exaucit va oræson.

R/. Ha grit ma erruo ar c’hri eus va feden betec eno’ch.

V/. Bennigomp ha meulomp an Autrou Doue.

R/. Rentomp graçou da Zoue.

V/. Ra blijo gant Doue dre he drugarez lacat an anaon fidel da repos en peoc’h.

R/. Evelse bezet grêt.

Oremus.

COnscientias nostras, quæsumus, Domine , visitando purifica ; ut veniens Jesus-Christus Flius tuus Dominus noster cum omnibus sanctis , paratam sibi in nobis inveniat mansionem. Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritûs, etc.

V/. Domine, exaudi orationem meam.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

V/. Benedicamus Domino.

R/. Deo gratias.

V/. Fidehum animæ per misericordiam Dei requiescant in pace.

R/. Amen.

Er memes fæçon-ma e finissot peb-unan eus an Ofiçou hac an Heuriou-all d’ar Verc’hes, pere so ama varlerc’h, hac erfin abarz quitaat, goude beza lavaret Fidelium animæ, etc., e leverrot pe an Alma Redemptoris, pe ar Regina Cœli, pe ar Salve, Regina, pere so tuma varlerc’h en fin Complidou ar Sul, peb-hini d’he amser evel ma ê merquet eno ive, ha neuse ec’h echuot dre a[r] [131] c’homsou-ma.

V/ Divinum auxilium maneat semper nobiscum.

R/. Amen.

V/. Ar sicour a Zoue ra choumo bepret gueneomp.

R/. Evellen bezet grêt.

Matinesou ha Laudes a ellot da lavaret ne deus forz pe diouz an nôz pe diouz ar mintin : hoguen an Heuriou munut, Prim, Tierç, Sext ha Non, a dleit da lavaret en deiz, daoust deoc’h pe diouz-tu abarz paoues, peautramant peb-hini e part.



AN HEURIOU MUNUT
eus a ofiç bras
AR VERC’HES.

EVIT PRIM.

Ave, Maria, etc.

DEus, in adjutorium meum intende : Domine, ad adjuvandum me festina.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Me ho salud, Mari, etc.

BEzit attantif, me ho ped,
Va Doue, d’am sicour bepret ;
Autrou, plijet gueneoc’h hasta
Dont em izom d’am assista.
Enor ha gloar da Zoue an Tad,
Ar memes gloar da Zoue ar Map,
Ha d’ar Speret Santel ive,
Tri ferson distinc en un Doue.

Ar c’hloar a so bet a viscoaz,
Ra vezo rentet bremâ c’hoaz,
Hac ato ha da virviquen
D’an Dreindet en un Doue epquen.
Va Doue, evelse bezet grêt,
Ha ra viot trugarequeet ;
Meuleudi deoc’h, Autrou santel,
Ha roue a c’hloar eternel.

Sicut erat in principio et nunc et semper, et in sæcula sæculorum.

Amen.

Alleluia. Pe autramant : Laus tibi Domine, rex æternæ gloriæ.

An Hymn, var an ton Latin.

HO pêt memor, Salver ar bed
Hoc’h eus guechall bet quemeret
Ur c’horf henval onz hon hini,
Ganet eus ar Verc’hes Vari.
Santes Mari, mam a druez,
Mam a c’hraç hac a drugarez,
Diouz hon adversour hor mirit,
Hac er maro hon recevit.
D’ec’h-hu, hon Autrou benniguet,
So gant ur Verc’hes bet ganet,
D’ho Tad ha d’ar Speret Santel
Ra vezo ur c’hloar eternel
Evellen bezet grêt.

Ant. Diguemeret eo.

Hymnus.

MEmento, salutis auctor, Quòd nostri quondam corporis, Ex illibatâ Virgine Na-cendo, formm sumpseris.

Maria, mater gratiæ, Mater misericordiæ, Tu nos ab hoste protege, Et horâ mortis suscipe.

Gloria tibi, Domine, Qui natus es de Virqine, Cum Patre et Sancto Spiritu, in sempiterna Sæcula. Amen.

Ant. Assumpta est Maria.

Psalm. 86.

VA Doue, evit ar c’hloar eus hoc’h hano ma sauveteit ; ha disquezit ho puissanç o souten va c’haus enep va adversourien.

Va Doue, exaucit va oræson, selaouit ervat ar glem a ran ouzoc’h.

DEus in nomine tuo salvum me fac : et in virtute tuâ judica me.

Domine, exaudi orationem meam :

auribus percipe verba oris mei.

Quoniam alieni insurrexerunt adversùm me, et fortes quæsierunt animam meam : et non proposuerunt Deum antè conspectum suum.

Eccè enim Deus adjuvat me : et Dominus susceptor est animæ meæ.

Averte mala inimicis meis : et in veritate tuâ disperde illos.

Voluntariè sacrificabo tibi, et confitebor nomini tuo Domine ; quoniam bonum est.

Quoniam ex omni tribulatione eripuisti me : et super inimicos meos despexit oculus meus.

Gloria Patri, etc.

Rac ar re a sonje d’in e c’halsen fiziout enno, a so savet evel estranjourien em enep, hac e deus adversourien gre o glasq va ene, ha ne gonsideront quet ema Doue o sellet outho.

Chetu couscoude va Doue o tont d’am sicour ; erru eo va Autrou d’am c’hemeret dindan he brotection.

Distroït eta divarnon, va Doue, an droug a fell d’am adversourien da ober d’in ; grit mi couezo var ho fenn ho-unan, ha distrujit-hi hervez ar fidelite hac ar virionez eus ho promessa.

Neuse vezo ec’h offrin deoc’h gant joa ar sacrifiç d’ho trugarecaat, hac e veulin hoc’h hano, va Autrou, abalamour ma’z oc’h mad.

Abalamour ma hoc’h eus ma zennet a bep affliction, ha ma lequeet en stad da sellet hardi ouz nep am persecute.

Gloar d’an Tad , etc.

Psalm. 84.

BEnedixisti, Domine, terram tuam ; avertisti captivitatem Jacob.

Remisisti iniquitatem plebis tuæ operuisti omnia peccata eorum.

SQuillet hoc’h eus, va Autrou, ho penediction var ho touar : lequeet hoc’h eus fin en captivite Jacob.

Pardonet hoc’h eus ho c’hrimou d’ho pobl : goloet hoc’h eus tout ho fec’hejou.

Calmet hoc’h eus antieramant

ho coler : arretet hoc’h eus ar venjanç eus hoc’h indignation.

Plijet gueneoc’h eta hor c’honvertissa, va Doue hor Salver, ha distrei ho coler divarnomp evit mad.

Ha bepret e viot-hu fachet ouzomp ni ? hac astenn a reot-hu ho coler var ho pobl a raç-e-raç ?

Va Doue, c’houi o tistrei ouzomp a roï deomp ar vuez ; hac bo pobl en em rejouisso enoc’h.

Disquezit, va Autrou, ho trugarez en hon andret : ha roït deomp ho craç a silvidiguez.

Me a selaouo petra lavaro an Autrou va Doue d’in em interior ; abalamour ma comso d’in a beoc’h evit he bobl.

Lavaret a raï d’in, e tilivro he servijerien fidel eus ho foan, hac en em reconcilio gant ar re pere a zistro outan en ho c’halon.

Hac evit guir tost eo d’ar re pere ho deveus he zoujanç evit ho sauvetei ; hac e teui souden hor bro da veza un demeuranç d’he c’hloar.

An drugarez hac ar virionez a so en em rancontret ; ar justif hac ar peoc’h a so en em vriateet.

Ar virionez a so sortiet eus an douar : hac ar justiç divin e deveus grêt ur sell favorabl ouzomp eus an eê.

Rac an Autrou Doue a squillo

Mitigâsti omem iram tuam : avertisti ab irâ indignationis tuæ.

Converte nos, Deus salutaris noster : et averte iram tuam à nobis.

Nunquid in æternum irasceris nobis ; aut extendes iram tuam a generatione in generationem

Deus tu conversus vivificabis nos : et plebs tua lætabitur in te.

Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam : et salutare tuum da nobis.

Audiam quid loquatur in me Dominus Deus : quoniam loquetur pacem in plebem suam.

Et super sanctos suos : et in eos qui convertuntur ad cor.

Verumtamen propè timentes eum salutare ipsius : ut inhabitet gloria in terrâ nostrâ.

Misericordia et

veritas obviaverunt sibi : justitia et pax osculatæ sunt.

Veritas de terrâ orta est : et justitia de cœlo prospexit.

Etenim Dominus dabit benignitatem : et terra nostra dabit fructum suum.

Justitia antè eum ambulabit : et ponet in viâ gressus su[o]s [132].

Gloria Patri, etc.

varnomp he venediction : hac e roï hon douar he froez.

Ar justiç a ielô en he raoc, hac en a guerzo d’he heul dre an hent e devezo preparet dezan.

Gloar d’an Tad, etc.

Psalm. 116.

LAudate Dominum, omnes gentes : laudate eum, omnes populi.

Quoniam confirmata est super nos misericordia ejus : et veritas Domini manet in æternum.

Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper, et in sæcula saeculorum.

Amen.

Ant. Assumpta est Maria in cœlum, gaudent Angeli, laudantes benedicunt Dominum

MEulit an Autrou Doue, quement seurt noueanç-tud so var an douar : meulit-eo oll c’houi entrezoc’h pobl.

Abalamour ma en deveus confirmet ho drugarez en hon andret : ha ma chom fidel ar virionez eus he bromessa eternelamant.

Gloar d’an Tad, ha d’ar Map, ha d’ar Speret Santel.

Evel ma’z oa viscoaz ha brema ha bepret, hac epad an oll eternite.

Evellen bezet grêt.

Ant. Diguemeret eo Mari en eê ; an Ælez en em rejouis, o rei meuleudiou ha benedictionou d’an Autrou Doue.

Chabistr bian.

PIou ê hon-nez pehini en em avanç etrese an eê evel ar goulaoui-deiz, pa gommanç sevel, hac hi caër evel al loar, sclear ha laouen evel an heol, terrubl evel un arme renquet da gombati ?

R/. Graçou da Zoue.

V/. Bezet agreabl gueneoc’h ma ho meuli[n] [133], Guerc’hes sacr.

R/. Roït vertuz d’in enep hoc’h adversourien.

AufrouDoue, ho pezet truez ouzomp. Jesus-Christ, ho pezet truez ouzomp. Autrou Doue, ho pezet truez ouzomp.

V/. Va Doue, exaucit va oræson.

R/. Ha grit ma erruo ar c’hri eus va feden betec enoc’h.

Cap. Cant. 6.

QUæ est ista quæ progreditur quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ?

R/. Deo gratias.

V/. Dignare me laudare te, Virgo sacrata.

R/. Da mihi virtutem contrà hostes tuos.

Kyrie, eleïson.

Christe, eleïson.

Kyrie, eleïson.

V/. Domine, exaudi orationem meam.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

Pedomp.

O Va Doue, c’houi pehini hoc’h eus prijet choas ar c’horf virginal eus ar Verc’hes glorius Vari evel un templ da ober ho temeuranç enna ; grit, ni ho supli, ma vezimp goarantisset dindan he frotection, evit ma enorimp ar memor anezi gant ur joa bras. C’houi, va Salver, pehini a vev hac a ren ur memes Doue gant an Tad hac ar Speret Santel epad an eternite.

Evellen bezet grêt.

Oremus.

DEus , qui virginalem aulam beatæ Mariæ Virginis, in quâ habitares, eligere dignatus es ; da, quæsumus, ut suâ nos defensione munitos, jucundos facias suæ interesse commemorationi. Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritûs Sancti,

Deus ; Per omnia sæcula sæculorum. Amen.

V/. Domine, exaudi, etc.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

V/. Benedicamus Domino. R/. Deo gratias.

V/. Fidelium animæ per miaericordiam Dei requiescant in pace. R/. Amen.

V/. Autrou Doue, exaucit, etc.

R/. Ha grit ma erruo, etc.

V/. Bennigomp ba meulomp an Autrou.

R/. Graçou da Zoue.

V/. Ra reposo en peoc’h an anaon fidel dre ar drugarez a Zoue.

R/. Evellen bezet grêt.


EVIT TIERÇ.

Ave, Maria, etc.

Deus, in adjutorium meum, etc.

Gloria Patri, etc.

Hymnus.

Memento, salutis auctor, etc., p. 329.

Ant. Maria Virgo.

Me ho salud. Mari, etc.

Bezit attantif, me ho ped , etc.

Enor ha gloar da Zoue, etc.

Hymn.

Ho pêt memor, Salver, etc. Evel diaraoc en Prim.

Ant. Ar Verc’hes Vari.

Psalm. 119.

Ad Dominum, cùm tribularer, clamavi.

Etrese Doue em eus criet
D’ar poent ma vezen afflijet.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot en ofiç an Hano a Vari er bajen decvet eus an heuriou-ma.

Psalm. 120.

Levavi oculos meos, etc.

Savet em eus a galon vad
Etrese’n eê va daoulagad.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot ama varlerc’h en Gousperou au Anaon evit trede salm.

Psalm. 121.

Lætatus sum in his, etc.

Va c’halon so rejouisset
Gant ar pez so d’in annoncet.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot ama varlerc’h en Gousperou ar Verc’hes evit trede salm.

Ant. Ar Verc’hes Vari a so bet digumeret er palæs celestiel, eleac’h ma’z eo azezet roue ar rouanez var un tron ornet e stered.

Ant. Maria Virgo assumpta est ad æthereum thalamum, in quo rex regum stellato sedet solio.

Chabistr bian.

ER fæçon-ma oun en em rentet ferm en Sion, hac oun en em reposet er guer santel-se, ha va fuissanç a so etablisset en Jerusalem.

R/. Graçou da Zoue.

V/. Ar c’hraç a so squil1et var ho musellou, Guerc’hes Vari.

R/. Evelse ive oc’h benniguet gant Doue evit eternite.

Autrou Doue, ho pêt truez ouzomp. Jesus-Christ, ho pêt truez ouzomp. Autrou Doue, ho pêt truez ouzomp.

V/. Plijet gueneoc’h, hon Autrou, exauci va oræson.

R/. Ha grit ma erruo ar c’hri eus va feden betec enoc’h.

Capit. Eccl. 24.

ET sic in Sion firmata sunt, et in civitate sanctificatâ similiter requievi, et in Jerusalem potestas mea.

R/. Deo gratias.

V/. Diffusa est gratia in labiis tuis.

R/. Proptereà benedixit te Deus in æternum.

Kyrie, eleïson.

Christe, eleïson.

Kyrie, eleïson.

V/. Domine, exaudi orationem meam.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

Pedomp.

O Va Doue, c’houi pehini dre ar frouez e deveus douguet ar Verc’hes glorius Vari, hoc’h eus roet guir d’an dud er recompanç eus ar silvidiguez eternel ; grit, ni ho supli, ma santimp en hon izom peguer puissant eo dirazoc’h an intercession eus an hini dre pehini hon eus

Oremus.

DEus, qui salutis æternæ beatæ Mariæ virginitate fecundâ humano generi præmia præstitisti ; tribue, quæsumus, ut ipsam pro nobis intercedere sentiamus, per

meruimus auctorem vitæ suscipere Dominum nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritûs Sancti, Deus ; Per omnia sæcula sæculorum. Amen. bet an eur da receo an auteur eus ar vuez, hon Autrou Jesus-Christ, ho Map unic pehini, o veza Doue, a vev hac a ren gueneoc’h en unite ar Speret Santel hep fin da jamæs. Evellen bezet grêt.

Goude ar Oræson-ma e finissot er memes fæçon, ma velit finisset diaraoc en fin Prim ; ha toudememes e finissot Sext ha Non, pere so ama varlerc’h.


EVIT SEXT.

Ave, Maria.

Deus, in adjutorium, etc.

Gloria Patri , etc.

Hymnus.

Memento salutis, etc.

Ant. In odorem.

Me ho salud, Mari, etc.

Bezit attantif, me ho ped, etc.

Enor ha gloar da Zoue, ert.

Hymn.

Ho pêt memor, Salver, etc. Evel diaraoc en Prim.

Ant. Varlerc’h ar c’houez.

Psalm. 122.

Ad te levavi oculos meos, qui, etc.

Varzu-ac-enoc’h, va Autrou,
Pehini a chom en êvou.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot en fin ofiç an hano a Vari, er bajen 15.

Psalm. 123.

NIsi quia Dominus erat in nobis, dicat nunc Israël : nisi quia Dominus erat in nobis.

Cùm exurgerent

PAnevet ma edo an Autrou Doue gueneomp, a ell da lavaret brema Israël : panevet ma edo an Autrou Doue gueneomp, pa edo an dud o sevel en hon enep ; e vizemp bet martese devoret ganto ez veo.

Ar goler ma edont ouzomp a voa quer fuloret, ma vizent en tail d’non abima evel en ur reverdi.

Tremenet e deveus hon ene dreist ar reverdi-se ; hoguen panevet ar sicour a Zoue, ha ni ho bize gallet en em denna emeas eus an dour eleac’h n’edoa dounder ebet ?

Benniguet ha meulet ra vezo an Autrou Doue, pehini n’en deveus quet hon leset da breiz etre ho dent.

Achapet ê hon ene eus ho las : evel ma achap ul labouç a las ar chasserien.

Torret eo al las gant pehini e fallet hon attrap ; ha ni a so dilivret.

Hoguen d’an Autrou Doue pehini en deveus hor sicouret, hac en deveus grêt an eê hac an douar, eo e tleomp hon dilivranç.

Gloar d’an Tad, etc.

homines in nos: fortè vivos deglutissent nos.

Cùm irasceretur furor eorum in nos : forsitan aqua absorbuisset nos.

Torrentem pertransivit anima nostra : forsitan pertransisset anima nostra aquam intolerabilem.

Benedictus Dominus : qui non dedit nos in captionem dentibus eorum.

Anima nostra sicut passer erepta est : de laqueo venantium.

Laqueus contritus est : et nos liberati sumus.

Adjutorium nostrum in nomine Domini : qui fecit cœlum et terram.

Gloria Patri, etc.

Psalm. 124.

AR re a laca ho fizianc en Autrou Doue, a vezo ferm evel menez Sion : nep a chom e Jerusalem, ne gouezo biquen dindan an effort eus he adversourien.

Ar guear-se a so difennet gant ar meneziou pere a so en dro dezi : hac an Autrou Doue so en dro d’he bobl oc’h he gonservi bepret.

QUi confidunt in Domimo, sicut mons Sion : non commovebitur in æternum qui habitat in Jerusalem.

Montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu po-

puli sui : ex hoc nunc et usquè in sæculum.

Quia non relinquet Dominus virgam peccatorum super sortem justorum : ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas.

Benefac, Domine, bonis : et rectis corde.

Declinantes autem in obligationes, adducet Dominus cum operantibus iniquitatem : pax super Israël.

Gloria Patri, etc.

Ant. In odorem unguentorum tuorum currimus : adolescentulæ dilexerunt te nimls.

Rac an Autrou Doue ne leso quet ato ar bec’herien da zomina var an dud just, gant aon na zeu ar re just ive d’en em abandoni erfin d’ar vechancete.

Plijet gueneoc’h, va Doue, ober vad d’ar re pere so mad ive, hac a so eun ha leal a galon.

Mæs evit ar re pere n’edont quet gant an hent eun, hac a so leun a droïdellou, an Autrou Doue ho lacaï e renq an dud fell : ra zisquenno ar peoc’h var Israël.

Gloar d’an Tad , etc.

Ant. Varlerc’h ar c’houez eus hoc’h onganchou precius, Guerc’hes, e redomp : ar plac’hedigou iaouanc ho deveus ur garantez vras ouzoc’h.

Cap. Eccl. 24.

ET radicavi in populo honorificato, et in parte Dei mei hæreditas illius, et in plenitudine sanctorum detentio mea.

R/. Deo gratias.

V/. Benedicia tu in mulieribus.

R/. Et benedictus fructus ventris tui.

Kyrie, eleïson.

Christe, eleïson.

Chabistr bian.

GRiziennet oun etouez ar bobl enorabl, p’eveus a hini an heritaij a so e partaij va Doue, hac es oun en em arretet en assamble eus an oll sænt.

R/. Graçou da Zoue.

V/. C’houi so benniguet dreist an oll merc’het.

R/. Ha benniguet eo ar froez eus ho cof.

Autrou Doue, ho pêt truez ouzomp. Jesus-Christ, ho pêt truez ouzomp.

V/. Va Doue, exaucit va oræson.

R/. Ha grit ma erruo ar c’hri eus va feden betec enoc’h.

Kyrie , eleïson.

V/. Domine, exaudi, orationem, etc.

Pedomp.

VA Doue trugarezus, plijet gueneoc’h accordi deomp hoc’h assistanç en hor frajilite : hac evel ma enoromp ar memor eus ar Vam santel a Zoue, grit ma savimp eus hor pec’hejou gant ar sicour eus he intercession. Dre ar memes Jesus-Christ, ho Map unic hon Autrou, pehini a vev hac a ren gueneoc’h en unite ar Speret Santel, un Doue hepquen e tri ferson epad an oll eternite.

Oremus.

COncede, misericors Deus, fragilitati nostræ praesidium ; ut qui sanctæ Dei genitricis memoriam agimus, intercessionis ejus auxilio & nostris iniquitatibus resurgamus ; Per eumdem Dominum nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritûs Sancti, Deus, per omnia, etc.


EVIT NON.

Me ho salud, Mari, etc.

Bezit attantif, me ho pêt, etc.

Enor ha gloar da Zoue an Tad, etc.

Ave, Maria, etc.

Deus, in adjutorium, etc.

Gloria Patri, etc.

Hymn

Ho pêt memor, Salver, etc. Evel diaraoc e Prim.

Ant. Caër oc’h.

Hymnus.

Memento salutis, etc.

Ant. Pulchra es.

Psalm. 125.

O veza dre c’hraç hon Doue
Tennet eus a gaptivite, etc.

In convertendo Dominus captivitatem, etc.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot en ofiç an Hano a Vari diaraoc, er bajen 15, pe e Gousperou an Ebestel ama varlerc’h.
Psalm. 126.

Nisi Dominus ædificaverit domum, etc.

Labourat a raïmp ez vean, nemet an Autrou he-unan a labourre, etc.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot ama varlerc’h e Gousperou ar Verches.

Psalm. 127.

Beati omnes qui timent Dominum, etc.

Peguen eürus eo quement re a vev en doujanç a Zoue, etc.

Ar rest eus ar Salm-ma a gueffot ama varlerc’h e Gousperou ar Sacramant.

Ant. Pulchra es et decora, filia Jerusalem, terribilis ut castrorum acies ordinata.

Ant. Caër oc’h hac agreabl meurbet, merc’h a Jerusalem : terrubl oc’h ive evel un arme renquet e batail.

Eccl. 24.

IN plateis sicut cinnamomum et balsamum aromatizans odorem dedi ; quasi myrrha electa dedi suavitatem odoris.

R/. Deo gratias.

V/. Post partum Virgo inviolata permansisti.

R/. Dei Genitrix, intercede pro nobis.

Kyrie, eleïson.

Christe, eleïson.

Kyrie , eleïson.

V/. Domine, exaudi orationem meam.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

Chabistr bian.

ROet em eus ur c’houez dilicat evel ar c’hanel hac ar baum ar preciussa, hac ur c’houez douç evel ar myrrh an excellanta.

R/. Graçou da Zoue.

V/. Goude guenel ho Map, Guerc’hes, ez oc’h chomet ato pur ha divlam.

R/. Plijet gueneoc’h, Mam Doue, intercedi evidomp.

Autrou Doue, ho pêt trues ouzomp. Jesus-Christ, ho pêt truez ouzomp. Autrou Doue, ho pêt trues ouzomp.

V/. Autrou Doue, plijet gueneoc’h exauci va oræson.

R/. Ha grit ma erruo ar c’hri eus va fedcn betec enoc’h.

Pedomp.

AUtrou Doue, pardonit, ni ho supli, d’ho servijerien ho fec’hejou ; evit d’ar fin, evel na ellomp quet plijout deoc’h, dre hon actionou, ma vezimp salvet dre an intercession eus a Vam ho Map hon Autrou Jesus-Christ, pehini, o veza Doue, a vev hac a ren gueneoc’h en unite ar Speret Santel epad an-oll eternite.

Evellen bezet grêt.

Oremus.

FAmulorum tuorum, quæsumus, Domine, delictis ignosce, ut qui tibi placere de actibus nostris non valemus, Genitricis Filii tui Domini nostri Jesu-Christi intercessione salvemur. Per eumdem Dominum nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum, etc.


OFIÇ AR VERC’HES EN AZVENT.

An Antifonennou diaraoc a vez lavaret epad ar bloaz da Laudes, d’an Heuriou munut ha da C’housperou ar Verc’hes, exceptet epad an Azvent hac adalec Nedelec betec ar Chandelour ; rac d’ar poenchou-ma e vez lavaret an Antifonennou-all a so ama var lerc’h. Da Laudes ha da C’housperou e quemerrot dious-tu unan eus an Antifonennou-ma araoc ha varlerc’h pep Salm, ha d’an Heuriou munut araoc ha varlerc’h an tri Salm eus a bep Heuriou, o quemeret an Antifonen guenta evit Prim, an eïl Antifonen evit Tierç, an trede evit Sext hac ar bempet evit Non ; rac ar bedervet Antifonen ne vez quet lavaret en Heuriou munut.

Antifonennou evit Laudes hac evit an Heuriou munut ha Gousperou en amser an Azvent.
1. Antifonen.

DIgacet ê bet an Æl Gabriel betec ar Verc’hes Vari pehini a voa demeset da Joseph.

1. Ant.

MIssus est Gabriël Angelus ad Mariam Virgi-

nem desponsatam Joseph.

2. Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum : benedicta tu in mulieribus. Alleluia.

3. Ne timeas, Maria : invenisti gratiam apud Dominum ; eccè concipies et paries Filium. Alleluia.

4. Dabit ei Dominus sedem David Patris ejus, et regnabit in æternum.

5. Eccè ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum.

2. Me ho salud, Mari, leun a c’hraç, an Autrou so gueneoc’h ; benniguet oc’h dreist an oll merc’bed. Doue ra vezo meulet.

3. N’ho pêt aon ebet, Mari; cafet hoc’h eus graç dirac an Autrou Doue : chetu c’houi o tleout conceo ha guenel he Vap. Doue ra vezo meulet.

4. An Autrou Doue a roï desan tron David he dad, hac e renô eternelamant.

5. Chetu me ama servijeres d’an Autrou ; bezet grêt em andret hervez ho quer.

Isaïæ 11.

EGredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet : et requiescet super eum Spiritus Domini.

R/. Deo gratias.

Chabistr bian evit an Azvent.

SOrtial a raï ur vourjonen eus a c’hrizien Jesse, hac e savo eus ar c’hrizien-se ur boquet, var pehini e reposo Speret an Autrou Doue.

R/. Graçou da Zoue.

Ar memes Hymn, O gloriosa Domina, pehini so diaraoc evit Laudes, a vez ive lavaret epad an Azvent ha da bep amser ; hac e fin an Hymn e leverrot ar verset hac an antifonen-ma.

V/. Benedicta tu in mulieribus.

R/. Et benedictus fructus ventris tui.

V/. Benniguet oc’h dreist an oll merc’hed.

R/. Ha benniguet eo ar froes eus ho cof.

Antifonem evit ar Benedictus da Laudes evit ar Magnificat da C’housperou, hac evit Nunc dimittis da Gomplidou.

Ar Speret Santel a zisquenno enoc’h, Mari ; n’ho pezet aon ebet : douguen a reot en ho creis Map Doue. Meulet ra vezo.

Autrou Doue, ho pêt truez, etc.

Va Doue, plijet gueneoc’h, etc.

Spiritus Sanctus in te descendet, Maria : ne timeas ; habebis in utero Filium Dei. Alleluia.

Kyrie, eleïson, etc.

Domine exaudi, etc.

Pedomp.

VA Doue, c’houi pehini hoc’h eus teurvezet e teusje ar Verb eternel ho Map d’en em incarni e cof ar Verch’es glorius Vari, evel ma annonças dezi an Æl ; grit, ni ho supli, pa gredomp erfad eo guir Vam da Zoue, ma vezimp sicouret gant he intercession dirac ho majeste. Ni her goulen dre ar memes Jesus-Christ ho Map unic hon Autrou, pehini, o veza Doue, a vev hac a ren gueneoc’h en unite ar Speret Santel èpad an oll eternite Evellen bezet grêf.

Oremus.

DEus, qui de beatæ Mariæ Virginis utero Verbum tuum, Angelo nuntianie, carnem suscipere voluisti : præsta supplicibus tuis, ut qui verè eam Genitricem Dei credimus, ejus apud te intercessionibus adjuvemur ; Per eumdem Dominum nostrum Jesum-Christum Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritûs Sancti, Deus , etc.

Ar memes oræson-ma a vez lavaret en oll Heuriou-all epad an Azvent ; goude pehini e leverrot ivez an antifonen hac an oræson-all ma so varlerc’h, da Laudes ha da Gousperou.

Antifonen hac oræson evit an oll Sænt.

CHetu non Autrou prest da zont d’hor barn, hac he oll sænt assambles gantâ ; hac e vezo ur sclerijen vras en deiz-se.

ECcè Dominus veniet, et omnes sancti ejus cum eo ; et erit in die

illâ lux magna. Alleluia.

V/. Eccè apparebit Dominus super nubem candidam.

R/. Et cum eo sanctorum millia.

Meulit an Autrou Doue.

V/. Chetu hon Autrou prest d’en em apparissa var ar gouabren venn. ,

R/. Ha millionou a sænt gantâ.

Oremus.

COnscientias nostras, quæsumus, Domine, visitando purifica, ut veniens Jesus-Christus Filius tuus Dominus noster cum omnibus sanctis, paratam sibi in nobis inveniat mansionem ; Qui tecum vivit et regnat, etc.

Pedomp.

PUrifiit, va Doue, ni ho supli, hon eneou, oc’h ho bisita dre ho craç, evit pa deui ho Map J.-C. hon Autrou gant he oll sænt, ma cafo enomp un demeuranç dîn preparet d’he receo. En pehini, o veza Doue, a vev hac a r[e]n [134] gueneoc’h en unite ar Speret Santel epad an oll eter-nite.

Evellen bezet grêt.

Ad Primam.

Ant. Missus est Gabriël.

Isaïæ.

ECcè Virgo concipiet et pariet Filium, et vocabitur nomen ejus Emanuel. Butyrum et mel comedet ut sciat reprobare malum et eligere bonum.

R/. Deo gratias.

V/. Dignare me laudare te, Virgo sacrata.

R/. Da mihi virtutem contrà hostes tuos.

Evit Prim.

Antif. Digacet ê bet an Æl Gabriël.

Chabistr bian.

CHetu ur Verc’hes o tleout conceo ha guenel ur Map, pehini a vezo hanvet Emmanuel, da lavaret eo, Doue gueneomp. Aman ha mel a zebro, evit ma vouezo caout horrol ouz an droug ha choas ar mad.

R/. Graçou da Zoue.

V/. Ho pezet agreabl e teuen d’ho meuli, Guerc’hes sacr.

R/. Roït vertuz d’in enep hoc’h adversourien.

Ad Tertiam.

At. Ave, Maria.

Evit Tierç.

Ant. Me ho salud, Mari etc.

Chabistr bian.

Sortial a raï ur vourjonen, etc.

Isaïæ II.

Egredietur virga, etc.

Ar Chabistr-ma a so diaraoc het-a-het e Laudes evit an Azvent.

V/. Squillet eo ar c’hraç var ho musellou, Guerc’hes.

R/. Abalamour da se en deveus Doue roet deoc’h he venediction evit un eternite.

V/. Diffusa est gratia in labiis tuis.

R/. Proptereà benedixit te Deus in æternum.

Evit Sext, Antifonen.

N’ho pêt aon ebet, Mari, etc.

Chabistr bian.

AN Autrou Doue a roï dezan tron David he dad, hac e reno e ti Jacob eternelamant hep e vezo fin ebet d’he rouantelez.

R/. Graçou da Zoue.

V/. Benniguet oc’h , etc.

Ad Sext., Ant.

Ne timeas, Maria.

Capitul. Luc I.

DAbit ei Dominus Deus sedem David patris eius, et regnabit in domo Jacob in æternum, et regni ejus non erit finis.

R/. Deo gratias.

V/. Benedicta tu, etc.

Evit Non, Antifonen.

Chetu me ama servijeres, etc.

Chabistr bian.

Chetu ur Verc’hes o tleout conceo ha guenel, etc.

Ad Nonam, Ant.

Eccè ancilla Domini.

Isaiæ.

Eccè Virgo concipiet, etc.

A gueffot ama an nebeudic diaraoc evit Prim.

V/. Eal an Autrou a annonças da Vari.

R/. Hac e concevas dre vertuz ar Speret Santel.

Autrou, ho pêt truez ouzomp. Jesus-Christ, ho pêt truez ouzomp. Autrou, ho pêt truez ouzomp.

V/. Autrou, exaucit va oræson.

V/. Angelus Domini nuntiavit Mariæ.

R/. Et concepit de Spiritu Sancto.

Kyrie, eleïson.

Christe, eleïson.

Kyrie, eleïson.

V/. Domine, exaudi orationem, etc.
Oremus.

Deus, qui de beatæ Mariæ Virginis, etc.

Pedomp.

Va Doue, c’houi pehini hoc’h eus teurvezet e teusje ar Verb, etc. Evel diaraoc.



OFIÇ AR VERC’HES GOUDE NEDELEC.

Adalec nosquent Nedelec betec an deiz quenta varlerc’h gouel ar Chandelour e ves lavaret Ofiç ar Verc’hes er memes fæçon evel diaraoc an Azvent, exceptet an Antifenennou hac an Oræson a so varlerc’h ama, pere a vez lavaret eta adalec Nedelec betec ar Chandelour inclusivamant, da lavaret eo, o compren ive Nedelec hac ar Chandelour.

Antifonennou evit Laudes, evit an Heuriou-munud ha Gousperou adalec nosquent Nedelec betec an deiz quenta varlerc’h ar Chandelour.

1. Ant.

O Admirabile commercium ! Creator generis humani animatum corpus sumens, de Virgine nasci dignatus est ; et procedens homo sine semine, largitus est nobis suam deitatem.

2. Ouando natus et ineffabiliter ex Virgine, tunc impletæ sunt Scripturæ : sicut pluvia in vellus descendisti, ut sal-

1. Antifonen.

O Commerç hac union admirabl etre Doue hac an dud ! Crouer an natur o quemeret ur c’horf hac un ene, en deveus prijet beza ganet en ur Verc’hes ; hac o veza en em c’hrêt den, hep e ve bet concevet evel an dud all, en deveus hon rentet participant ed he zivinite.

2. Pa’z oc’h bet ganet en ur fæçon miraculus eus a ur Verc’hes : neuse ar Scritur a so bet accomplisset : evel ar glao var ar gloan oc’h bet disquennet eus an eê da savetei an natur humen ;

dont a reomp eta d’ho meuli ha d’ho trugarecat, hon Doue.

3. Ar vojen en pehini en devoa guelet Moyses an tân hep he devi, a ra deomp anaout penaus eo bet conservet ar virginite meulabl ac’hanoc’h hep beza blecet morce-tout ; Mam Doue, plijet gueneoc’h intercedi evidomp.

4. Bourjonet eo grizien Jesse ; ur stereden a so savet eus a di Jacob ; ur Verc’hes e deveus ganet hor Salver : ni ho meul eta, hon Doue.

5. Chetu ganet deomp gant Mari ur Salver, hac evel ma her guelas Ian-Vadezour, e commanças da grial, o lavaret : Chetu ama Oan Doue, chetu ama an hini a effaç pec’hejou ar bed. Meulit an Autrou Doue.

vum faceres genus humanum, te laudamus, Deus noster.

3. Rubum quem viderat Moyses incombustum, conservatam agnovimus tuam laudabilem Virginitatem : Dei Genitrix, intercede pro nobis.

4. Germinavit radix Jesse ; orta est slella ex Jacob ; Virgo peperit Salvatorem : te laudamus, Deus noster.

5. Eccè Maria genuit nobis Salvatorem, quem Joannes videns exclamavit dicens : Eccè Agnus Dei, eccè qui tollit peccata mundi. Alleluia.

Antifonen evit ar C’hantic Benedictus Dominus.

UR myster admirabl a so discleriet deomp hirio an natur humen dre un nevezinti vras a so unisset gant an natur divin ; Doue so en em c’hrêt den : [ch]omet [135] eo ar pez ma’z oa ; hac ar pez na d’oa quet en deus quemeret hep en deveus souffret na quemmesq na division evit quement-se.

Autrou Doue, ho pêt truez ou-

MIrabile mysterium declaratur hodiè ; innovantur naturæ, Deus homo factus est : id quod fuit permansit, et quod non erat assumpsit, non commixtionem passus, neque divisionem.

Kyrie, eleïson.
Christe, eleïson.
Kyrie, eleïson.

V./ Domine, exaudi orationem meam.

R/. Et clamor meus ad te veniat.

zomp. Jesus-Christ, ho pêt truez ouzomp. Autrou Doue, ho pêt truez ouzomp.

V/. Va Doue, exaucit va oræson.

R/. Ha grit ma erruo ar c’hri eus va feden betec enoc’h.

Oremus.

DEus qui salutis æternæ beatæ Mariæ Virginitate fecundâ humano generi præmia præstitisti ; tribue, quæsumus, ut ipsam pro nobis intercedere sentiamus, per quam meruimus auctorem vitæ suscipere Dominum nostrum Jesum-Cbristum, Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritûs Sancti, Deus, per omnia sæcula sæculorum. Amen.

Pedomp.

O Va Doue, c’houi pehini dre ar froez e deveus douguet ar Verc’hes glorius Vari, hoc’h eus roet guir d’an dud er recompanç eus ar silvidiguez eternel ; grit, ni ho supli, ma santimp en hon izom peguer puissant eo dirazoc’h an intercession eus an hini pe dre hini hon eus bet an eur da receo an auteur eus ar vuez, hon Autrou Jesus-Christ, he Map unic, pehini, o veza Doue, a vev hac a ren gueneoch et unite ar Speret Santel epad an oll eternite.

Evellen bezet grêt.

Ar memes oræson-ma a vez lavaret en oll Heuriou-munud hac e Gousperou ar Verches epad an amser hon eus merquet ama, goude pehini e leverrot ar memor eus ar Sænt e Laudes hac er Gousperou : ha an Heuriou munut goude an Azvent ho deveus ar memes Chabistrou bian evel diaraoc an Azvent. Mæs evit ar Magnificat e Gousperou, hae evit Nunc dimittis e Complidou, e leverrot an Antifonennou-ma.

Ant. evit ar Magnificat hac evit Nunc dimittis.

CHetu ur myster bras, pehini a ro deomp leac’h da esperout an heritaij eus ar barados ! Cof ur plac’h guerc’h a so deut da veza un templ da Zoue. Ar Verb eternel ne d’ê quet en em souillet evit quemeret ur c’horf en he c’hreis ; quement seurt pobl a so a zeuiô d’he anaout, o lavaret : Ra viot meulet ha glorifiet hon Autrou.

MAgnum hæreditatis mysterium, templum Dei factus est uterus nesciens virum : non est pollutus ex eâ carnem assumens ; omnes gentes venient dicentes : Gloria tibi, Domine.


D’AN AMSER PASCAL.

Da lavaret eo, adalec nosquent dissul Phasg da C’housperou bete nosquent dissul an Dreindet da C’housperou ive, e vez lavaret Ofiç ar Verc’hes er memes fæçon evel diaguent an Azvent epad ar bloaz ; hoguen e audes d’ar Benedictus, hac er Gousperou d’ar Magnificat, hac e Complidou ar Verc’hes da Nunc dimittis, e vez lavaret an Antifonen-ma.

Ant. Rouanez an eê, en em rejouissit, meulet ra vezo an Autrou Doue : rac an hini hoc’h eus meritet he zouguen en ho creis, meulet ra vezo an Autrou Doue ; a so ressuscitet, evel ma en devoa lavaret, meulet ra vezo an Autrou Doue ; pedit Doue evidomp, meulet ra vezo an Autrou Doue.

Ant. Regina cœli, lætare, alleluia : Quia quem meruisti portare, alleluia ; Resurrexit sicut dixit, alleluia ; Ora pro nobis Deum, alleluia.

----
GOUSPEROU AR VERC’HES.

Ar memes Antifonennou pere so merquet diaraoc evit Laudes peb re d’ho amser, a guemerrot ivez evit Gousperou ar Verc’hes, o lavaret peb-hini araoc ha varlerc’h peb salm evel da Laudes.

Goude beza lavaret ar Pater hac an Ave, Maria, devotamant, e commançot evellen, oc’h ober sin ar Groas. Var ton : Presantomp oll, etc.

DEus, in adjutorium meum intende : Domine , ad adjuvandum me festina.

Gloria Patri, et Filio : et Spiritui Sancto.

Sicut erat in principio et nunc et semper: et in sæcula sæculorum. Amen. Alleluia.

Peautramant, Laus tibi, Domine, Rex æternæ gloriæ.

BEzit attantif, me ho ped,
Va Doue, d’am sicour bepret ;
Autrou, plijet gueneoc’h hasta
Dont em izom d’am assista.
Enor ha gloar da Zoue an tad,
Ar memes gloar da Zoue ar map
Ha d’ar Speret Santel ive,
Tri ferson distinc en un Doue.
Ar c’hloar a so bet a viscoaz,
Ra vezo rentet brema c’hoaz,
Hac ato ha da virviquen
D’an Dreindet en un Doue epquen.
Evelse, va Doue, bezet gret
Ha ra viot trugarequeet,
Meuleudi deoc’h, Autrou santel
Ha roue a c’hloar eternel.

Ar Salm quenta, Dixit Dominus. Var an ton : Evit regli guell ho puez, hac evit en em avanç ; pe var an ear gallec : Je n’ai plus rien à prétendre, plus d’amis â rechercher.

Psalm. 109.

DIxit Dominus Domino meo : Sede à dextris meis.

DOue en deveus lavaret
D’he Vap unic hon Autrou :
Azezit, va muia caret,
Var va tron en tu-deou ;

O c’hortos ma rin ar voyen
Da renta hoc’h adversourien
Deoc’h dindan ho treid santel
Da servijout da scabel.
Sortial a raï a Sion
Ho puissanç souveren,
Da gaout an domination
E creis hoc’h adversourien ;
Gueneoc’h ema’r brincipaute,
Hac en deiz eus ho majeste
E luguernot a bep hent
Dreist ar c’hloar eus an oll sænt.
Rac me am eus hoc’h anjandret,
Eme an Tad eternel,
Abars ma crouis ar stered
Hac ar bed universel :
C’houi da jamæs eo va belec,
Diouz an urs a Velchisedec,
Evel m’em eus-en touet,
Ha va le ne chenjin quet.
Me a gred eta fermarmant
Ema Jesus Doue ar Map
Hon Autrou-ni presantamant
En tu-deou da Zoue an Tad ;
Ha da seiz ar varn diveza
E teui en goler vrassa
Da zistruji ar brincet
So bet outan revoltet.