Buhez ar Sent/1912/Ar Vered hag an Iliz

Eus Wikimammenn
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
◄   Kentin Ar Vered hag an Iliz Gouel an Holl Zent   ►
Miz Du


————


Ar Vered hag an Iliz


————


Eur bobl hag a intentfe pebez liamm kaer ha talvoudus a zo etrezan, e vered hag e iliz, hennez a vefe eur bobl krenv meurbed.

Evelse e oa gwechall pobl Breïz-Izel, rak an tri lec’h-man a oa unanet en e vue : an iliz, ar vered, ar gêr. An iliz a oa kalon ar barouz, ar re varo dastumet holl an tostan d’ezi, hag ar re veo bodet, muian m’hallent, endro d’ar vered ; eus ar c’hreiz e save an tour, da gas warzu an nenv klemm an Anaon ha peden ar re veo : ar vered a stage ar barouz ouz an illz, hag an iliz hag an tour o stage holl ouz an nenv.

Eun dôlen gaer, mar oe biskoas. Hirie, e ver o tanzen difreuzan anezi. Ar vered a oa hent an iliz ; ’vit dizrei ar Breton diwar hent e ilizou, e kaser ar berejou pell dioute : an iliz diouz eun tu, ar vered diouz eun tu-all, hag an dud diroutet a vo evel tri mailh torret eur chaden hag a yee gwechall eus ar bed-man d’ar bed-all.

En kreiz ar vered, an iliz an disteran a zo kaer da welet ; gened ar vue, ar galloud, ar vadelez, a splann dispar war he zâl, en kreiz park sioul ar Maro ; hag ar Vered, pegen dudius d’ar galon he fleustri tro-war-dro d’an Iliz ! Na tener ha frealsus ar moueziou a zav eus don ar beziou o lavaret holl en eur c’hantik :

« Skuilhet hon deus endro d’an iliz ludu hon c’horfou, evit ober eun hent da gas da dabernakl an Doue beo.

» Pa oamp o vevan e-touez an dud, e teskemp d’eze hent an Iliz ; breman, pan omp maro, ni o c’helenno c’hoaz.

» Pegen mat eo bevan en harz ho tioueskel, o Doue, ha pegen mat kousket goude en skeud hoc’h iliz ’lec’h oemp badezet.

» Ar voger a zisparti ac’hanomp diouz tachen ar re veo a zo henvel ouz divrec’h an Otrou o stardan achanomp war e galon.

» Rak an Otrou Doue a gar ive e re varo ; karet a ra betek ludu o c’horfou ;

» Skuilh ra warneze bemde, diwar an ôter, mil bennoz.

» Ar vered eo liorz an Otrou Doue, a zo o chom enni, ha korfou an anaon a zo ’vel plantennou kizidik miret ha temzet gantan en douar o c’havel, da c’hortoz ma voint treusplantet en liorz ar Baradoz. »

Eun dra dinatur eo dispartian, hep red, ar vered diouz an iliz ; evelse, setu mouget ar moueziou a gelenne ken kaer ar c’hristen. Ar vered, heb an iliz, n’eo ken nemet eul lec’h mut, karget a denvalijen hag a dristidigez ; an iliz parouz, heb ar vered en he c’hichen, a zo henvel ouz eur vamm he deve kollet he bugale, ouz eur rouanez he deve kollet he c’hurunen hag he lez.

Mes mar zo true da gât ouz ar re varo argaset diwar-dro o iliz, muioc’h a drue zo da gât c’hoaz ouz ar re veo deut da vezan ken kaledet ha ken dall ma freuzont a-benn kaer ar c’haeran tôlennou dispak dirak eul lagad kristen.

Miz du eo miz an Anaon. Er c’houlz-man eus ar bla, e savont o mouez, mui evit biskoaz, da c’houlenn digant ar re veo pedennou, yuniou, oferennon, kommunionou.

Devosion an Anaon zo unan eus kaeran re a zo en Iliz. En hon amzer, e fell da dud fallakr he mougan ; laeret o deus digant ar re varo alc’houe o frizon, an arc’hant espernet gante, pa oant war an douar, evit pedi evite, pa vijent o leski en tân ar purgator.

Dic’haouomp an Anaon paour laket en noaz ; kasomp d’ezan aluzen hon fedennou birvidik ; hen, divezatoc’h, a bedo evidomp ive.