Ann Aotro ar C’hont

Eus Wikimammenn
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
brezhonegfrançais

Oberennoù damheñvel pe handelvoù all zo ivez, gwelout An Aotrou ar C’hont.

Édouard Corfmat, 1868  (Levrenn I, p. 4-22)
◄   Ann aotro ar c’hont Janet ar Wern  ►



ANN AOTRO AR C’HONT.
GWES KENTA.
________


I


   Ann aotro ’r c’hont hag he briet
Iaouankik mad ’zo dimezet ;

   Unan daouzek, un-all trizek.
A-benn nao miz gwillioudet.

   ’N aotro ar c’hont a c’houlenne
Euz he briet, un deiz a oe :

   — Ma friet, d’in-me lavaret
Petra digan-in c’hoantaët ? —

   — Un tam kig glujar pe kig gad
A c’houlennann, dimeus ar c’hoad. —

   An aotro ’r c’hont, p’hen euz klewet,
En he fuzul ez eo krôget,

   En he fuzul ez eo krôget,
Da ober ur bale eo et.

   E-bars ar c’hoad p’eo antreet,
Kornandonez gant-han digwet :

   — Deiz-mad d’ac’h-c’hui, aotro ar c’hont,
Me oa pell-zo ’klask ho rankontr ;

   Brema p’am eûz ho rankontret,
Eureuji d’in-me a renkfet. —

   — Eureuji d’ac’h-c’hui na rinn ket,
Rag me ’zo newez-dimezet ;

   Rag me ’zo newez-dimezet,
Ma groeg ’n noz-ma gwillioudet. —

   — Daoust d’ac’h pe verwell ’dann tri de,
Pe chomm seiz bloas war ho kwele ;

   Merwell endann ann tri de-man,
Pe chomm seiz bloas war h’ kwele klan. —

   — Gwell ganin merwell ’dann tri de,
’Wit chomm seiz bloas war ma gwele ;

   Rag ma groegik a zo iaouank,
’Defe ganin kalz nec’hamant. —


II


   Ann aotro ar c’hont a lare
D’he vamm, er ger pa arrue :


   — Ma mamm ’gret-c’hui me gwele d’inn,
Bikenn an-ez-han na zavinn! —

   — Ma mab ker, d’in-me lavaret,
Petra gant-oc’h ’zo arruet? —

   — O chaseal er c’hoad on bet,
Ur Gornandonez ’zo digwet,

   Hag a deuz d’in-me lavaret
Eureuji d’ez-hi vije red. —

   — Ma mabik, d’in-me lavaret
Petra dez-hi ’c’h euz respontet? —

   — Hag am euz d’ez-hi respontet :
Eureuji d’ec’h me na rinn ket,

   Rag me ’zo newez-dimezet,
Ma groeg ’n noz-ma gwillioudet.

   ’R Gornandonez, pa deuz klewet,
D’in-me neuze deuz lavaret : —

   — Daoust d’ac’h pe verwell ’dann tri de,
Pe seiz vloas klanv war ho kwele. —

   — Gwell ganin merwell ’dann tri de,
’Wit chomm seiz bloas war ma gwele,

   Rag ma groegik a zo iaouank
Defe ganin kalz nec’hamant. —

   Ma mammik paour, mar am c’haret,
Euz ma friet n’anzavfet ket;

   Euz ma friet n’anzavfet ket,
Ken ’vo euz hi gwele savet. —


III


   Itron ar c’hont a c’houlenne
Digant hi mam-gaer en de-se:

   — A zo gant ma friet digwet,
Pa na deu-han ket d’am gwelet? —

   — Da chaseal d’ar c’hoad eo et,
Er ger n’eo ket c’hoas arruet;

   Et eo da chaseal d’ar c’hoad,
Da glask d’ac’h un draïk bennag. —

   Itron ar c’hont a c’houlenne,
Euz hi mitijenn en deiz-se :

   — Ma mitijenn, d’in-me laret,
Gant ar mewelienn ’zo digwet?


   Petra gant-ez a zo digwet,
Na ma oelont-hi ken dourek? —

   — O touran ar c’hezek int bet,
Ar marc’h gwella ho deuz beuzet. —

   — Laret d’ez-he na oelfont ket,
Pa vinn iac’h, re all ’vo prenet. —

   Itron ar c’hont a c’houlenne
Euz hi mitijenn en deiz se:

   — Ma mitijenn d’in-me laret,
Petra ganac’h ’zo c’hoarvezet?

   Petra ’zo ganac’h c’hoarvezet
Na ma oelet-c’hui ken dourek? —

   — O kanna ’r c’houez ez omp bet,
Linseliou gant ann dour ’zo et. —

   — Ma mitijenn, na oelet ket,
Pa vinn iac’h, re-all ’vezo gret. —

   Itron ar c’hont a c’houlenne
Euz hi mitijenn en deiz-se:

   — Petra ’zo newez en ti-ma,
Ma ’ma ’r veleïnn o kana? —

   — Ur paour a oa ama lojet,
Hag a zo en noz-ma marwet;

   Hag a zo en noz-ma marwet,
Ha fete ’vezo douaret. —

   Itron ar c’hont a c’houlenne
Digant hi mam-gaer en deiz-se:

   — Pere dillad a wiskinn-me
’Wit monet d’ann iliz, fete? —

   — ’Ma gant ’r groagez iaouank ar c’hiz
Em wiska ’n du d’vont d’ann iliz. —

   Itron ar c’hont a c’houlenne
bars ann iliz pa arrue:

   — Piou ’zo ’dann ma skabel douaret,
Ann douar ’zo newez mesket? —

   — Beta-henn am euz d’ac’h kuzet,
Hen ober pelloc’h n’hellan ket:

   Hen ober pelloc’h n’hellan ket:
Ho priet ’zo ase douaret! —


   Itron ar c’hont pa deuz klewet,
Raktal d’ann douar ’zo zemplet ;

   Raktal d’ann douar ’z eo zemplet,
Ha war al lec’h ez e marwet!


Kanet gant ar paour dall GARANDEL.
lezhanvet Kompagnon-dall.
Plouaret, 1844.

________


ANN AOTRO NANN.
EIL GWES.
________


I


   Ann aotro Nann hag he briet
Iaouankik flamm ’zo dimezet;

   Iaouankik flamm int dimezet,
Un’ daouzek vloas, un-all trizek :

   Iaouankik flamm int dimezet,
Iaouankik flamm dispartiet.


II


   Ann aotro ar c’hont a lare
Na d’he briet, un deiz a oë :

   — Brema pa ’z oc’h gwillioudet,
Petra ’c’hoantaët, ma friet ?

   Un tam kefelek, un tam iar,
Pe c’hoas un tamik kig glujar?

   — Un tam kefelek, mar karet,
Penamed ho poan, ma friet. —

   ’N aotrou ar c’hont, p’hen euz klewet.
En he fuzul a zo kroget;

   En he fuzul ez e kroget,
Da chaseal d’ar c’hoad eo et.

   Ebars ar c’hoad p’e digwezet,
Ur gornandonez ’n euz kavet :

   — Deiz-mad d’ac’h-c’hui, aotro ar c’hont,
Me ’zo pell-zo ’klask ho rankontr ;


   Brema, p’am euz ho rankontret,
Ma eureuji a vezo red ;

   Pe ma eureuji promptamant,
Pe reï d’in ma buset[1] arc’hant ;

   Pe c’hoas merwell endann tri de,
Pe chomm seiz vloas war ho kwele ;

   Pe chomm seiz vloas war ho kwele,
Ha merwel neuze koulsgoude !

   — ’Wit ho eureuji na rinn ket,
Me ’zo dimet hag eureujet ;

   Me ’zo dimet hag eureujet,
Bet eur mab bihan d’am friet.

   Gwell ganin merwell ’dann tri de,
’Wit chomm seiz vloas war ma gwele ;

   ’Wit chomm seiz vloas war ma gwele,
Ha merwel neuze koulsgoude! —


III


   ’N Aotro ar c’hont a lavare
D’he vamm, er ger pa arrue ;

   — Ma mammik gret ma gwele eaz
Rag me ’m euz bet ur gwall-dewez ;

   O chaseal er c’hoad ’z on bet
’R gornandonez am euz kavet ;

   ’R gornandonez am euz kavet,
Ha vel-henn d’in deuz-hi laret: —

   Pe hi eureuji promptamant,
Pe rei d’ei hi buset arc’hant ;

   Pe c’hoas merwell endann tri de,
Pe chomm seiz vloas war ma gwele ;

   Pe chomm seiz vloas war ma gwele,
Ha merwel neuze koulsgoude.

   Me vezo maro ’benn tri de,
Hag ’vo beziet ar beware.

   Ma mammik paour, mar am c’haret,
N’anzavet ket euz ma friet,

   N’anzavet ket euz ma friet,
Ken a vo bet purifiet.


IV


   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaër, un deiz a oe:

   — Petra ’newez ’zo en ti-ma,
Me gleo ’r mewelienn o oela? —

   — Gwella marc’h ’oa er marchosi
’Zo bet debret gant ar bleizdi. —

   — Laret d’ez-he na oelfont ket,
Me denno akord ma friet. —

   Ar gontez iaouank ’c’houlenne,
Euz hi mitijenn en de-se:

   — Perag m’eo dibrenn ho koeffou,
N’eo ket en defaot a spilhou,

   Euz ar foar vraz a Landreger
Digasset ’m boa d’ac’h peb a viller? —

   — Ur paour a oa ama lojet,
Hag a zo en noz-ma marwet;

   Hag a zo en noz-ma marwet,
Dougenn he ganvo ’zo dleet. —

   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaër c’hoas en de-se:

   — Petra ’zo newez en ti-ma,
Me gleo beleïenn o kana?

   — Ur paour aman ’oa repuet,
Hag a zo en noz-ma marwet;

   Hag a zo en noz-ma marwet,
Hen bezia brema vezo red.

   — Lavaret d’ez-he kana ge,
Me ’m euz arc’hant, hag a rei d’e. —

   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaër, c’hoas en de-se:

   — Pe-lec’h e manet ma friet?
Na deu ket pelloc’h d’am gwelet;

   Na deu ket pelloc’h d’am gwelet.
Ha kustum ez oa da donet.

   — Terrubl, ma merc’h, e ho klewet;
Ha c’hui n’oc’h ket purifiet. —


   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaër, c’hoas en de-se :

   — Pe dillad a wiskinn brema,
’Wit monet da burifia ?

   Un habit gwenn, pe ma broget,
Ma c’hotillonenn violet ?

   — Un habit dû, euz ar gaera,
Ma merc’h wit mont d’ burifia. —

   Ar gontez iaouank a lare
En hi skabell pa zaouline :

   — Petra ’zo newez c’hoarveset,
P’eo ma skabell en du gwisket ?

   P’eo ma skabell en du gwisket,
’M euz aoun e maro ma friet !

   — Nac’h pelloc’h ouzoc’h n’hellan ket,
Aze eo beziet ho priet ! —

   — Dalet, mam-gaër, ma alc’houeou,
Lakit-ewez euz ar madou ;

   Lakit ober er-vad d’am mab,
Me chommo ama gant he dad ! —


Kanet gant ma mamm
Rosali AR GAC.
Kerarborn, 1848.

________


ANN AOTRO AR C’HONT.
TERVET GWES.
________


I


   Ann aotro ’r c’hont hag he bried
Iaouankik-mad ’zo dimezet ;

   Iaouankik-mad int dimezet,
Un’ daouzek vloas, un’ all trizek ;

   Un’ daouzek vloas, un’ all trizek,
Ur mab-bihan ’benn pevarzek.


   Ann aotro ’r c’hont a c’houlenne
Digant he bried, un dez oe :

   — Ma fried paour, d’in-me laret
Petra diganin c’hoantaet ;

   Petra diganin gafec’h mad,
P’oc’h euz ganet d’in-me ur mab ?

   Daoust ez eo dec’h-c’hui pe gik-gad,
Pe gik-glujar…… [2]

   — Gwell ’ve ganin kik kefelek,
Penamet ho poan, ma fried. —

   Ann aotro ’r chont, vel ma klewas,
Pront en he fuzul a grogas ;

   Pront en he fuzul eo kroget,
Etrezeg ar c’hoad ez eo et.

   Ebars ar c’hoad p’eo erruet,
’R gornandonez ’n euz rankontret :

   — Na demad dide, aotro ’r c’hont.
Me oa pell-zo ’klask da rankontr :

   Brema, p’am euz da rankontret,
Ma eureuji a vo did red.

   Daoust did pe eureuji d’in-me,
Pe chomm seiz vloas war da wele…… —

   — Eureuji dec’h na hallann ket,
Ma fried ’zo newez wilioudet. —

   — Pe chomm seiz vloas war da wele,
Pe c’hoas merwell endann tri de. —

   — Gwell ’ganin merwell ’dann tri de,
Wit chomm seiz vloas war ma gwele,

   Rag ma fried a zo iaouank,
Da chomm seiz vloas en nec’hamant ! —


II


   Ann aotro ’r c’hont a lavare
Er ger, d’he vamm, pa errue :

   — Ma mammik paour, mar am c’haret,
Ma gwele d’in-me a aozfet ;

   Mar hen aozet, hen aozet aes,
Rag ma c’halonik ’zo diaes :

   Me a ia bars ma gwele klan,
Birwikenn ’nn ez-han na zavan ;


   Birvikenn ’nn ez han na zavan,
Nemet ur wes, d’am lienna. —

   — Tawet, ma mab, na oelet ket,
Kement ve klan na varvont ket. —

   — Ebars ar c’hoad p’on erruet,
’R gornandonez ’m euz rankontret ;

   Hag a deuz d’in-me lavaret
Penaos renkjenn hi c’homerret ;

   Pe chomm seiz vloas war ma gwele,
Pe c’hoas merwel endann tri de :

   Ha ma fried a zo iaouank
Da chomm seiz vloas en nec’hamant

   Ma mammik paour, mar am c’haret,
Euz ma fried n’anzaofet ket. —


III


   Ar gontez iaouank c’houlenne
Euz hi mammik paour, un de oe :

   — Petra zo newez en ti-ma
Ma oel ’r vitijenn er giz-ma ? —

   — O kanna kouez ez int bet,
Ul linsell-voan ho deuz kollet. —

   — Laret d’ez-he na oelfont ket,
Linselliou ’walc’h vezo kavet;

   Me ’m euz aour, me am euz arc’hant,
Am bo linselliou, p’am bo c’hoant :

   Ann aotro ’r c’hont ’zo un den mad,
Me gomzo oud-han deread. —

   Ar Gontez iaouank ’c’houlenne
Digant hi mamm c’hoas, ann de-se :

   — Petra ’zo newez en ti-ma,
Ma oel ’r mewelienn, er giz-ma ? —

   — Ar gwella marc’h oa en ti-ma
’N euz toret he c’houg en de-ma.

   — Laret d’ez-he na oelfont ket,
Kezek a-walc’h vezo kavet

   Me ’m euz aour, me am euz arc’hant,
Hag am bo kezek, p’am bo c’hoant ;

   Ann aotro ’r c’hont ’zo un den mad.
Me gomzo oud-han deread. —

   Ar gontez iaouank c’houlenne
Euz hi mamm-gaer c’hoas, en de-se :


   — Ma mammik paour, d’in lavaret,
Ma fried pelec’h eo chommet ?

   Pelec’h eo chommet ma fried,
Pa na zeu ket ken d’am gwelet ? —

   — Et ez eo duze da Baris,
Dont ’rei d’ar ger, p’hen do avis. —

   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaer c’hoas, en de-se :

   — Petra ’zo newez en ti-ma,
Pa gan ’r veleïenn er giz-ma ? —

   — Ur paour bihan hon euz lojet,
A zo en noz-ma tremenet. —

   — Laret d’ez-he kana bepred,
Arc’hant a-walc’h vezo kavet ;

   Me ’m euz arc’hant, me am euz aour,
Awalc’h wit douari ur paour. —

   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaer c’hoas ann de-se ;

   — Petra ’zo newez en ti-ma,
P’am gwisker en du, er giz-ma ? —

   — Dreama, ma merc’h ’man ar c’hiz
Ia ’r groagez en du dann iliz ;

   Hag ez aint en du, pe en gwenn,
Wit lakad binniga ho fenn. —

   Ar gontez iaouank ’c’houlenne
Euz hi mamm-gaer c’hoas, en de-se :

   — Petra ’zo newez er bourk-ma,
Pa ’ma skabel ma fried ama ? —

   — Hirra ’m euz gallet ’m euz kuzet ;
Ho pried paour ’zo tremenet ! —

   — Dalet, mamm-gaer, ma alc’houezou.
Ha grit er-vad euz ma madou ;

   Ha grit er-vad war-dro ma mab.
Me chommo ama gant he dad ! —


Kanet gant Marie RAHER.
Duault.


─────────

  1. Je ne connais ce mot buset. Je présume qu’il est là pour ma fouez, et je traduis par mon poids.
  2. Le vers est incomplet.
Luzel - Gwerziou Breiz-Izel vol 1 1868.djvu
TitreGwerziou Breiz-Izel. Chants populaires de la Basse-Bretagne Voir et modifier les données sur Wikidata.
Volume1
AuteurFrançois-Marie Luzel Voir et modifier les données sur Wikidata
Maison d’éditionÉdouard Corfmat
Lieu d’éditionLorient
Année d’édition1868
BibliothèqueInternet Archive Univ. Oxford
Fac-similésdjvu
AvancementÀ valider
SérieVolume 1 Volume 2

Pages

- - - - - - - - - - T -  i  ii  iii  iv  v  vi  vii  viii 001 002 003 004 005 006 007 008 009 010 011 012 013 014 015 016 017 018 019 020 021 022 023 024 025 026 027 028 029 030 031 032 033 034 035 036 037 038 039 040 041 042 043 044 045 046 047 048 049 050 051 052 053 054 055 056 057 058 059 060 061 062 063 064 065 066 067 068 069 070 071 072 073 074 075 076 077 078 079 080 081 082 083 084 085 086 087 088 089 090 091 092 093 094 095 096 097 098 099 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 TdM TdM 559 560 561 562 563 564 565 566

Sommaire

Préface .... I

TABLE DES MATIÈRES.

 69
 77
 219
 351
 451