Yr Arwr

Eus Wikimammenn
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Yr Arwr An Haroz
Yr Eneiniog
Wylo anniddig dwfn fy mlynyddoedd
A'm gwewyr glyw-wyd ar lwm greigleoedd
Canys Merch y Drycinoedd - oeddwn gynt:
Criwn ym mawrwynt ac oerni moroedd.


Dioer wylwn am na welwn fanwylyd,
Tywysog meibion gwlad desog mebyd,
Pan nad oedd un penyd hyd - ein dyddiau,
Ac i'w rhuddem hafau cerddem hefyd.


Un hwyr pan heliodd niwl i'r panylau
Rwydi o wead dieithr y duwiau,
Mi wybum weld y mab mau - yn troi'n rhydd
O hen fagwyrydd dedwydd ei dadau.


Y llanc a welwn trwy'r gwyll yn cilio
I ddeildre hudol werdd Eldorado,
O'i ôl bu'r coed yn wylo, - a nentydd
Yn nhawch annedwydd yn ucheneidio.


Y macwy heulog, paham y ciliodd?
Ba ryw hud anwel o'm bro a'i denodd?
Ei oed a'i eiriau dorrodd , - ac o'i drig
Ddiofal unig efe ddiflannodd.


A'i rhyw ddawn anwar oedd yn ei enaid?
Neu ynteu hiraeth am lawntiau euraid?
O'i ôl mae bro'i anwyliaid - dan wyll trwch
Heb ei wên a'i degwch pur bendigaid.


Minnau o'i ôl yng nghymun awelon,
Troais i gwfert drysi ag afon,
A churiwyd rhychau oerion - i'm deurudd,
Is tawch cywilydd a thristwch calon.


Twrf anniddan y gwynt ar fynyddau,
A gawr allwynin y wig ar llynnau,
Udent ym mhyrth fy nwydau, - oni throes
Gerddi feinioes yn darth a griddfannau.


Un nos oer hunais yn sur ewynnau,
A gwenau aethus y lloergan hithau
Hyd fy hirwallt fu oriau, - a'r crych pêr
Yn wylon dyner fel henoed dannau.


Yno mi gerddais tros drumau gwyrddion
I bau hir-ddedwydd ym mraich breuddwydion;
Hiraeth nid oedd yr awron, - canys caid
Heulwennau euraid a thelynorion.


Yn y bau loyw hon roedd teml ysblennydd
O liwiau breuddwyd a haul boreddydd;
Ac ar ei rhosliw geyrydd - roedd hwyliau
O wyn lumannau fel niwl y mynydd.


Oddi fewn gwelwn orsedd o fynor
Ac arni ogonaid ddi-gryn gynnor;
Ei lais mwyn fel su y môr, - a'i dalaith
O wneuthuriad perffaith rhyw hud porffor.


Yno roedd duwiau cerdd a dyhewyd
A hoen ac asbri pob ieuanc ysbryd;
Nid oedd ŵr annedwydd hyd - y wenfro,
Ac ni bu yno o'r drwg nai benyd.


A dull y gwron di-wall a gerais
Ger allor heulog ar y llawr welais,
Ac yn ei lyfn ysgawn lais - yr awron
Hud ag alawon uwch gwybod glywais.


Cans rhyw dduw â rhin ei fedr dewinol
I'w ganaid wefus roes egni dwyfol;
A rhoed lliw disglair hudol - i'w enaid
O hafau euraid yr oes anfarwol.


A rhoed dyhewyd hendre y duwiau
Yn hud anorfod i'w danllyd nerfau,
A chrisiant serch yr oesau - fel haen ddrud
O ryfedd olud ar ei feddyliau.


Ei law fynoraidd gariai lafn eurad
A heriai dras pob diras ei doriad,
Ac ar ei harddaf safiad - gwelwn ddelw
Un allo farw i ennill ei fwriad.


Yna rhyw faddon o dân rhyfeddol
Welid yno trwy olau dewinol;
Wedi hyn y mab denol - o'i fynwes
I hwnnw a fwries y duw anfarwol.


Codwyd y macwy, ac ymhen ennyd
Doi nodau hudol y duwn dywedyd:
Y mab hwn fydd grym y byd, - a'i eiriau
Yn win y duwiau, yn dân dyhewyd.


"Gwn y bydd creulon droeon i'w drywydd,
A du iawn adwyth a byd annedwydd;
Eithr efe athro a fydd, - yn nysg gêl
Y dyddiau anwel ar oed ddihenydd.


"Didlawd felyswawd y dwyfol oesau
Au gloywaf fiwsig lif o'i wefusau;
Ac yn asur dig nosau - pawb a'i gwêl
Yn lloer dawel ac yn allur duwiau.


"Merchyg fel drycin ar flaen y trinoedd,
A baidd â'i anadl ysgwyd byddinoedd;
Ei wŷs a chwâl lynghesoedd, - a'i nerth maith
Ofwya'n oddaith ar wyllt fynyddoedd.


"Geilw ar fywyd o'i benyd a'i boenau
I fyd didranc yr ieuanc foreau,
Ar oes wen liw rhosynnau - ddaw yn ôl
Ar li anfarwol ei nwyf a'i eiriau.


"Er i helynt y gerrynt ei guro,
A bwrw ei hirnych o'r wybyr arno,
Ni wêl hwn ddim a'i blino, - canys bydd
Awen y gwynddydd pellennig ynddo.


Rhyw ddydd llachar ofwya'r tyrfaoedd
I'w oed urddasol 'rôl dadwrdd oesoedd;
Yna holl wae ei drinoedd - dry'n nerfus
Gân ar wefus moliannus ganrifoedd.


Tros wefus ddi-wrid y pyramidiau
Efe a lefair am ddwyfol hafau;
Ac o'i lyfn gofgolofnau - efe fydd
Duw a thywysydd gorymdaith oesau."


Gwelwn y macwy mwy yn tramwyo
I'w henwlad irad yn ôl i dario;
Ond ar hyd Eldorado - llu mwynllais
Yn dawnsio welais, a'r duw'n noswylio.


Galwyd finnau o 'mreuddwyd mawreddog
Gan wyntoedd oerfin cethrin ysgythrog;
A chanai crych ewynog - ar y traeth
Ogonedd hiraeth fy mron gynddeiriog.
An Olevad
Blaz leñvoù trenk a-zon ma bloavezhioù,
Ma enkrez 'glevjod war noazh ar runioù
Diouzh Kavell an Drougavelioù - oan kent:
O oueliñ er c'horvent ha riv morioù.
Diyen ma daer pa ne welen ma dous
   Tywysog meibion gwlad desog mebyd,
   Pan nad oedd un penyd hyd - ein dyddiau,
   Ac i'w rhuddem hafau cerddem hefyd.


   Un hwyr pan heliodd niwl i'r panylau
   Rwydi o wead dieithr y duwiau,
   Mi wybum weld y mab mau - yn troi'n rhydd
   O hen fagwyrydd dedwydd ei dadau.


   Y llanc a welwn trwy'r gwyll yn cilio
   I ddeildre hudol werdd Eldorado,
   O'i ôl bu'r coed yn wylo, - a nentydd
   Yn nhawch annedwydd yn ucheneidio.


   Y macwy heulog, paham y ciliodd?
   Ba ryw hud anwel o'm bro a'i denodd?
   Ei oed a'i eiriau dorrodd , - ac o'i drig
   Ddiofal unig efe ddiflannodd.


   A'i rhyw ddawn anwar oedd yn ei enaid?
   Neu ynteu hiraeth am lawntiau euraid?
   O'i ôl mae bro'i anwyliaid - dan wyll trwch
   Heb ei wên a'i degwch pur bendigaid.


   Minnau o'i ôl yng nghymun awelon,
   Troais i gwfert drysi ag afon,
   A churiwyd rhychau oerion - i'm deurudd,
   Is tawch cywilydd a thristwch calon.


   Twrf anniddan y gwynt ar fynyddau,
   A gawr allwynin y wig ar llynnau,
   Udent ym mhyrth fy nwydau, - oni throes
   Gerddi feinioes yn darth a griddfannau.


   Un nos oer hunais yn sur ewynnau,
   A gwenau aethus y lloergan hithau
   Hyd fy hirwallt fu oriau, - a'r crych pêr
   Yn wylon dyner fel henoed dannau.


   Yno mi gerddais tros drumau gwyrddion
   I bau hir-ddedwydd ym mraich breuddwydion;
   Hiraeth nid oedd yr awron, - canys caid
   Heulwennau euraid a thelynorion.


   Yn y bau loyw hon roedd teml ysblennydd
   O liwiau breuddwyd a haul boreddydd;
   Ac ar ei rhosliw geyrydd - roedd hwyliau
   O wyn lumannau fel niwl y mynydd.


   Oddi fewn gwelwn orsedd o fynor
   Ac arni ogonaid ddi-gryn gynnor;
   Ei lais mwyn fel su y môr, - a'i dalaith
   O wneuthuriad perffaith rhyw hud porffor.


   Yno roedd duwiau cerdd a dyhewyd
   A hoen ac asbri pob ieuanc ysbryd;
   Nid oedd ŵr annedwydd hyd - y wenfro,
   Ac ni bu yno o'r drwg nai benyd.


   A dull y gwron di-wall a gerais
   Ger allor heulog ar y llawr welais,
   Ac yn ei lyfn ysgawn lais - yr awron
   Hud ag alawon uwch gwybod glywais.


   Cans rhyw dduw â rhin ei fedr dewinol
   I'w ganaid wefus roes egni dwyfol;
   A rhoed lliw disglair hudol - i'w enaid
   O hafau euraid yr oes anfarwol.


   A rhoed dyhewyd hendre y duwiau
   Yn hud anorfod i'w danllyd nerfau,
   A chrisiant serch yr oesau - fel haen ddrud
   O ryfedd olud ar ei feddyliau.


   Ei law fynoraidd gariai lafn eurad
   A heriai dras pob diras ei doriad,
   Ac ar ei harddaf safiad - gwelwn ddelw
   Un allo farw i ennill ei fwriad.


   Yna rhyw faddon o dân rhyfeddol
   Welid yno trwy olau dewinol;
   Wedi hyn y mab denol - o'i fynwes
   I hwnnw a fwries y duw anfarwol.


   Codwyd y macwy, ac ymhen ennyd
   Doi nodau hudol y duwn dywedyd:
   Y mab hwn fydd grym y byd, - a'i eiriau
   Yn win y duwiau, yn dân dyhewyd.


   "Gwn y bydd creulon droeon i'w drywydd,
   A du iawn adwyth a byd annedwydd;
   Eithr efe athro a fydd, - yn nysg gêl
   Y dyddiau anwel ar oed ddihenydd.


   "Didlawd felyswawd y dwyfol oesau
   Au gloywaf fiwsig lif o'i wefusau;
   Ac yn asur dig nosau - pawb a'i gwêl
   Yn lloer dawel ac yn allur duwiau.


   "Merchyg fel drycin ar flaen y trinoedd,
   A baidd â'i anadl ysgwyd byddinoedd;
   Ei wŷs a chwâl lynghesoedd, - a'i nerth maith
   Ofwya'n oddaith ar wyllt fynyddoedd.


   "Geilw ar fywyd o'i benyd a'i boenau
   I fyd didranc yr ieuanc foreau,
   Ar oes wen liw rhosynnau - ddaw yn ôl
   Ar li anfarwol ei nwyf a'i eiriau.


   "Er i helynt y gerrynt ei guro,
   A bwrw ei hirnych o'r wybyr arno,
   Ni wêl hwn ddim a'i blino, - canys bydd
   Awen y gwynddydd pellennig ynddo.


   Rhyw ddydd llachar ofwya'r tyrfaoedd
   I'w oed urddasol 'rôl dadwrdd oesoedd;
   Yna holl wae ei drinoedd - dry'n nerfus
   Gân ar wefus moliannus ganrifoedd.


   Tros wefus ddi-wrid y pyramidiau
   Efe a lefair am ddwyfol hafau;
   Ac o'i lyfn gofgolofnau - efe fydd
   Duw a thywysydd gorymdaith oesau."


   Gwelwn y macwy mwy yn tramwyo
   I'w henwlad irad yn ôl i dario;
   Ond ar hyd Eldorado - llu mwynllais
   Yn dawnsio welais, a'r duw'n noswylio.


   Galwyd finnau o 'mreuddwyd mawreddog
   Gan wyntoedd oerfin cethrin ysgythrog;
   A chanai crych ewynog - ar y traeth
   Ogonedd hiraeth fy mron gynddeiriog.
Testenn er gellig Testenn er gellig
Testenn er gellig Testenn er gellig