Histoér er Vretoned/XVIII Pennad
Ag en amzér ketan ma oé strèuet én ou bro er lézen a grechéneh, er Vretoned hum blijé bras é vonet é perhinded. Épad ma chomé lod anehé d’hobér pénijen ér houvandeu, réral e hré pénijen ar en henteu e gasé de Rom, de Jéruzalem. Deustou d’en danjérieu e oé doh ou gortoz, paudmat e ié de huélet
Sant Jak a Spagn,
Sant Salvéz én Allemagn.
Devéhatoh, a vandenneu é vezent kavet é hobér tro-Breiz, de laret é, é hobér en dro ag er vro eit monet d’hum lakat édan goarnasion er seih eskop santél en doé labouret muian ér seih eskopti saùet én Armorik eit er Vretoned divroet : é Guéned, Kempér, Kastel-Paul, Tréguié, Sant-Briek, Dol, Sant-Maleu. Tuchant dré henteu skosellek ha diblén, tuchant dré er goahiér, er hoedeu pé er lanneu frank ag er vro, ur chapelet én ou dorn hag er beden ar ou géneu, ind e gerhé didrouz èl menéh é vonet d’ou labour.
Mar en des bet er Vretoned ur garanté tinér é kevér ou Sent, ne faut ket kredein en des kement-sé parreit dohté a garein a greiz kalon fameill santél Hun Salvér. Ou devosion é kevér santéz Anna hag er Huerhiéz e zou hanaùet mat a houdé guersou. Nen des marsé bro erbet hag e inour kement santéz Anna hag er Huerhiéz Vari. Er guerzenneu ag er vro e lar é ma ker stank er chapélieu saùet én inour d’er Huerhiéz èl er stired én ér ag en amzér. Eskopti Sant-Briek en des saùet dehi open deu gand chapél, eskopti Kempér en des saùet 263, hag é pedèr anehé er Huerhiéz e zou bet kouronet get lid bras. Ér blé 1888, kant mil a dud e ias é perhinded d’er Folgoed a pe oé bet lakeit ur gouronen ar ben Rouañnéz en Arvor.
Er hriùan perhinded a Vreiz e zou perhinded santéz Anna. Chetu é bèr girieu penaus en des komanset er perhinded-sé.
Ur hand vlé benak goudé ma oé bet staget Breiz doh er vro a Frans, be oé é Kéranna (penhérig a barréz Pluneret) ur labourér doar devot hanùet Ivon Nikolazig. Nikolazig e oé meitour, hag én ur park dehon, hanùet er Bosenneu, é vezé kavet restajeu ur goh chapél, saùet guéharal, revé ma laré en dud koh, én inour de santéz Anna.
Un noz, é miz est 1623, Nikolazig e oé é tiskuéh én é di a pe huélas én un taul é ganbr lan a splandér ur pilet dalhet dré un dorn mistérius e daulé er splandér kaer-sé. Kement-sen e zigoéhas geton estroh eit ur huéh.
Santéz Anna hum ziskoas hi-memb dehon liés épad pemzek miz, é peb léh hag é pep mod, mes perpet é kreiz ur sklérdér bras, é kiz ur voéz gusket é guen, get ur pilet én hé dorn hag ur gogusen édan hé zreid.
D’er 25 a viz gourhelén, ér blé 1624, hi e gonzas érfin dohtou hag e laras :
— Ivon Nikolazig, ne zoujet ket :
laret d’hoú person é hes bet guéharal, én tam doar hanùet er Bosenneu, kent ma oé amen kér erbet, ur chapél, er getan e zou bet saùet ém inour é bro er Vretoned. Be zou hiniù 924 vlé ha huéh miz men dé bet diskaret. Me garehé ma vehé saùet a neùé d’en abretan, ha ma hum soursieet hui a gement-sé. Doué e fal dehon ma vein inouret èn-hi.
Person Pluneret ne vennas ket cheleu Nikolazig hag hanen e laras un dé d’er santéz :
— Me Mestréz vat, groeit enta ur mirakl benak hag e hrei d’en eutru person ha de bep unan hanaùein splann é vennet ma vou saùet er chapél. Hag er santéz e reskondas :
Lakeit hou konfians é Doué hag én-han mé ; guélet vou, kent ma vou pèl, un nivér bras a virakleu, hag unan ag er ré vrasan e vou guélet tud a leih é tonet d’em inourein amen.
Kement-sen e zou deit de vout guir. D’er 7 a viz merh 1625, limaj koh santéz Anna e zou kavet ha dizoaret ér Bosenneu ha nezen é komans en dud donet a vostad d’inourein santéz Anna.
En eskob a Huéned, arlerh en devout gourhemennet gobér un enklask perhuéh a zivout er burhudeu a Géranna, e hourhemennas seùel ur chapél.
Er chapél saùet é amzér Nikolazig e oé ré vihan a pe gomansas en dud donet a vostad a gement tu e oé get en henteu hoarn, hag arlerh er brezél ag er blé 1870 é hes bet saùet ur chapél neué paudmat brasoh ha kaeroh eit er getan.
Kavein e hrér én eskopti-men perhindedeu brudet én inour d’er Huerhiéz Mam de Zoué. Mar en des en dud ag en Arvor saùet ur gaer a chapél de santéz Anna, en dud ag en Argoed en des saùet de Vari un troh chapélieu : é Kelùen (parréz Guern), é Josselin, é Krénénan(Ploerdut), ér Pénéti (Persquen), é Baud (Intron Varia er Sklérdér), é Neuillieg (Intron Varia Karuéz).
Guélein e hrér pep plé
« Aveit adorein Doué, inourein er Huérhiéz,
« Hag é pardon Kelùen hag é pardon Karuéz,
« Chapelet én é zorn, get gred ha devosion,
« Er perhindour gredus é troein é prehésion [1]. »
- ↑ Perhinded Intron Varia er Viktoér, én Oriant ; perhinded Intron Varia er Rô, én Hennebont ; perhinded sant Kornéli, é Karnak ; perhinded Santéz-Hélèn, étré en Alré hag en Oriant ; perhinded Sant-Matelin-Kistinig e zou hanaùet mat eùé ér vro abèh.