Ar goz derven hag ar goz vilien
Setu noz ann Nedelek, e me eur goz derven,
Da eur vilien varveg o choum enn he c’hichen ;
Ma grisiou zo c’hoaz boeduz, ma fenn a zo huel,
Hag e ma war ann douar nep a rai d’in mervel.
— Me glev kleier Plouared o lavaret, seder,
Ho deuz gwelet badezi danve eur skeudenner
A rai gant mein evel-d-ounn ha sent ha sentezed ;
Dindan-oc’h e mant kousked hag e viod diskared.
Bevomp, e pad tregond vloaz, enn amezeien vad,
Ar bugel a livirit ne ma ket c’hoaz eun hoad ;
Hogen pa vezo, daro ann traou kaer enn he benn
E kredann e c’hoantaio furmi koad ann derven.
— Ann dero a bad pell braz, ann dra ze a zo gwir ;
Hag ar bili a bado hiroc’h evid ann dir ;
Mar karit beva e peoc’h, kredid ac’hanoun me :
He dad a zo masouner, masouner vo ive.
Ne vo ket pell masouner, ac’hann e welann ze ;
Da enori Breiz-Izel eo galvet gand Doue,
Ha gand eur skolpadennik, saved diwar ma fri,
E rai he venvek kenta evit sevel eunn ti.
— Ar spered, evel ar c’horf, a gresg a dammigou,
Hag enn eur darbar he dad, war lein ar mogeriou,
E welo pell enn amzer, a dreuz he blanken pri,
Pe gan-eoc’h pe gan-hen-me e tleo skeudenni.
Ar mean a blijo d’ezhan bemdez da gabestra ;
He dad a zisko d’ezhan he vicher da genta,
Hag he ivinou tored, he vrago pri melen,
A raio d’he zaoulagad distrei ouz ann derven.
— Ar spered na vo biken enn eur sac’h destumet ;
Ann nep a verv he skiand a zo gourc’hemennet
Gand eur vouezik ken espar, ker skiltr enn he skouarn,
Evel ourn-boud el Doue pa zono deiz ar varn.
Setu petra lavare kleier braz Plouared :
(Me moa ho c’hleved ive pa oa han badezed.)
« Dero d’ezhan, dero koz, kizellou, kizellou,
« Dero d’ezhan, dero koz, kizellou, kizellou. »
— C’houi zo eur ravoderez, marteze oc’h bouzar,
Pe da glasg ar wiriounez gevier c’houi a lavar ;
Awichou ez eo kazuz ; ar c’hleier a gane :
« Kerzantoun ha gerrek braz, petra viod eunn de ? »
Brasa gaou eo ho hini, ar c’hleier a lavar
D’ann nep en deveuz c’hoant kaer ann holl gomzou a gar,
Dero koz a lavarend d’ar baourez keaz derven,
Kerzantoun ha gerrek braz, d’eoc’h-hu, koz vilien.
— Kement se a ziskwel d’imp e renkimp holl mervel
Hag ez ai hor relegou da choum d’ar broiou pell ;
Ar voc’hel ho tizkaro hag ar poultr am fraillo,
Send a vo great gan-hen-me ha gan-eoc’h-hu sparlo.
Rasked e vo c’hoaz ma fri, breman e welann ze,
Hogen red mad eo plega p’en deuz komzed Doue ;
Ann enor a vo d’eoc’h-hu ha d’in me ann holl boan,
Ha gwelloc’h eo beza sparl evid devi e tan.
— Da betra skuilla daelou, evel se ma ar bed,
Pa vezinn ead da galvar enn eur groaz-hent saved,
Ar gristenien, o tremen, gant hasd am saludo
Ha c’houi a welo Doue pa viod aoterio.
Ar wiriounez zo gan-eoc’h, ne wienn ket ze c’hoaz,
Hag ann dud, warlerc’h Doue, a ro d’imp enor vraz :
Jesus-Krist war ann dero enn he groaz zo marved,
Dindan eur mean eveldoc’h e oa bet lakaed.
— Ann ijen a zo aze ebarz traou al lannek
A lavar ez eo echu nozvez ann Nedelek ;
Tevel a zo ret breman, gortoz ac’hann da vloaz,
Deuit c’hoaz, amezegez, azeit war ma skoaz.
Ann dero hag ar bili ne ouzont hano den ;
Mar d’int dic’hoaned eunn deiz ebarz enn hor zraouien,
Ne-ket da skuilla daelou na gouzanvi poaniou ;
E mand e tre hon daouarn da ober hon ioulou.
Ne d’eo ket galved ive ann holl dud war ar bed
Da ober, evel Hernot, kalz a draou kaer meurbed ;
Digand ar Feiz e c’houlenn penaoz ober pep tra,
Hag hi a ziskwell d’ezhan ann tu da gizella.
Gwechall pa ioa masouner, mastaret gand ar pri,
E ioa eur potr dizeblant mar boe bizkoaz hini ;
Gweled a meuz anezhan harped euz eur voger,
He zaoulagad enn envou hag he sellou seder.
Marvad e kleve eunn tu, mouez ann Aotrou Doue
Hag a lavare d’ezhan n’ounn ket petra neuze ;
Hogen war benn pevar bloaz e weliz anezhan
O c’hadsevel eunn iliz hag eul laer deo gant-han, [1]
Ha goude ma oenn galved da vond da eur vro all,
Hano Hernot a glevenn hag a rea d’in tridal ;
Ebarz enn holl berrechou el leac’h ma tigweenn
E kavenn ouz he vein bez hag e vijenn laouen.
Eunn dro bennag e teuiz, e kerz ann anv, d’am bro
Hag e weliz ma mignoun oc’h ober skeudenno ;
Ar goz vilien varveg a ioa ead da ober
Eur c’halvar ouz ar c’haera ebarz e Lann-Dreger.
Kenavo ta, planken-pri, kenavo loa vasoun,
Ervoanik Hernot a ia da choum da Lann-Huon ;
Setu peleac’h eo erru skolped ar goz derven
Ha relegou glaz kaled ar c’heaz koz vilien.
Salud d’eoc’h, koz vilien ; d’eoc’hu ez eo ann trec’h,
Setu c’houi breman kalvar, ha ma grisiou zo zec’h ;
Ha deuz ma holl stoc’hennou n’en deuz choumet hini,
Ma eskern zo benviou da sikour skeudenni.
— Araok ma oenn me kalvar, kompezed vel eul leur,
Hernot a daolaz war-n-ounn eur furm dero c’houek-veur,
Ha gand eur mean ruz goude d’ezhi e reaz ann dro,
Enn eur lavaret d’in-me: « Eur C’hrist te a vezo. »
Me a meuz gweled ober aman kalz a gristou,
Hag holl int kaer pe gaeroc’h henvel ouz ann Aotrou :
Hernot a ra aliez d’ar gristenien gwela
Pa welont war eur mean rouz stum ar boan pe ar joa.
— Pa-z-oc’h bepred o rei dourn da ober skeudennou,
Lavarit kent ma-z-inn kuit, mar plich, e berr gomzou,
Ann traou kaer oc’h euz gweled o vond d’ar broiou all,
Petra roer da Hernot d’ober d’ezhan tridal.
« Ar C’hrist a reaz da genta a oe great gant koat beuz,
Enn noz goude he zevez e desped d’he wel reuz,
Gant koz lavnennou kountel ha kizellou melget,
Eunn eskennik war blegen ha tammou gwer torret.
D’ann eil e reaz eur c’halvar gant meinerez he vro,
Ann taol a zeuaz da vad, ha brud vraz tro war zro ;
He hano a iez neuze dre holl, e berr amzer,
Rag gouzoud a rea ober sent brao ha kroaziou kaer.
Doc’h-tu arc’heskop Roazon digant-han a c’houlenn,
Da lakaad enn he gampr eur C’hrisd ha diou skeuden ;
Plijoud a reaz he labour da gemend her gwelaz,
Kant skoed gwerz butun en deuz hag eur vedalen c’hoaz.
Gan-eoc’h-hu e reaz goude eas eur c’halvar kaer,
Binniget gand ann Eskop e berred Lann-Dreger ;
Eunn all ha peder skeuden da dud Peurit-ar-Roch,
Eunn all da iliz Gwengamp, hag holl kaer pe gaeroc’h.
Gwengampiz o deuz roed eur bez kaer da eur sant
Douared enn ho berred, d’ann aotrou ker Briant ;
Hernot en deuz gread hen-nez enn eur stumm deread,
Mar he weled-han biken e lerfod eo great mad.
D’eunn dug en deuz gread eur groaz a zo ead d’ar Poitou [2]
Eur C’halvar e Plouared ha kalz a skeudennou ;
E Penn-Poull e ma ive bez kaer ann aotrou Moa,
Kemend a welo hen-nez ho devo kalz a joa.
D’ann Naoned en deuz kased eur groaz kaer da welet,
Hag eur vedalen arc’hand ac’hane en deuz bet ;
Ar groaz-se a oe gwerzed d’eunn itroun binvidik [3]
A c’halvaz d’he binniga daou eskop birvidik.
Ann aotrou David, eskop ebarz e Sant-Briek,
A gar meurbed Breiz-Izel rag ar vro zo feizek ;
Hernot en deuz gread d’ezhan eur c’halvar Kerzantoun
Ha dirag-han, o pedi, eur Breiziad a galoun.
C’houec’h medalen, war eunn dro, en deuz Hernot breman
Hag eur mab digand Doue da sikour anezhan…
Breiz-Izel, ma mamm bro ger, savit huel ho penn,
Bepred ho pezo enor ouz ho micherourien.
Eunn niver braz a draou kaer, stlabezed dre ar vro,
A gendelc’ho a Hernot da viken ann hano ;
Hag er c’hantvejou da zond e vezo lavaret:
« Peger kren e ioa ar feiz enn amzer dremenet ! »
Gwengamp, ann 2 a vis Here 1863.
I.-M. AR IANN.